KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017

Wyniki wyszukiwania dla frazy: "Polska"
 
Numer: 2(2)/2000
Mikołaj Herbst
Przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwa

Artykuł ten jest wynikiem badań przeprowadzonych w ramach programu PHARE-ACE nad zjawiskiem przedsiębiorstw "uczących się" (learning enterprises) w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Prawie 400 przedsiębiorców z sześciu krajów (Polska, Węgry, Rumunia, Słowenia, Estonia, Macedonia) udzieliło odpowiedzi na pytania zamieszczone w ankiecie, zebrano także dane o kondycji ekonomicznej oraz fizycznej i instytucjonalnej infrastrukturze badanych regionów i miejscowości. W niektórych z badanych miejsc, dla pogłębienia analizy, przeprowadzono wywiady z lokalnymi liderami. Głównym celem badań była weryfikacja hipotezy mówiącej, że jednym z elementów transformacji gospodarczej krajów EŚW jest ekspansja nowego typu przedsiębiorczości - elastycznej, opartej na zdobyczach wiedzy i umiejętnościach pracowników, nowocześnie zarządzanej, otwartej na klienta. W toku badań podjęto próbę zidentyfikowania czynników determinujących tę przemianę i zachęcających menedżerów do działań innowacyjnych, zwiększających konkurencyjność firmy na rynku.


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; mherbst@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(4)/2000
Jakub Majewski
Koleje wąskotorowe w układach lokalnych

Koleje wąskotorowe w układach lokalnych

Jeszcze niedawno cała Polska usiana była sieciami kolejek wąskotorowych. Małe, sapiące parowoziki ciągnęły pracowicie pociągi pełne towarów i pasażerów. Sznury wagoników wyładowanych węglem, drewnem, burakami cukrowymi i w ogóle wszystkim, co można załadować do wagonu, turkotały na kolejnych zakrętach wijącego się przez pola wąskiego toru. Każda z takich linii i sieci była odrębnym światem żyjącym własnym życiem. Miała własne lokomotywy, warsztaty i stacje. Dziś w nielicznych już tylko zakątkach Polski można znaleźć miejsca, gdzie czas zatrzymał się na chwilę, zaklęty w kolejowych zegarach. Tory, po których jeździ się wolniej niż w wielkim świecie, i kolejarzy, którzy znają swoją pracę tak dobrze jak podróżnych oczekujących co dzień na kilku mijanych stacjach. I choć kolejki, które w większości istnieją już ponad sto lat, dni swojej świetności mają daleko za sobą, to wciąż wożą podróżnych i towary, spełniają pracowicie swoje małe - wielkie zadania.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(11)/2003
Ewa Nowińska-Łaźniewska
Tomasz Michalski, 2002, Polska w procesie integracji europejskiej. Analiza okresu 1994-1999, Warszawa: Wydawnictwo Difin, 289 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(13)/2003
Janusz Hryniewicz
Polityczne i gospodarcze następstwa zaboru pruskiego

Polityczne i gospodarcze następstwa zaboru pruskiego

Po rozbiorze Polski w 1795 r. zachodnie tereny kraju - głównie Wielkopolska - stały się częścią państwa pruskiego. Polska i Prusy należały do wschodnioeuropejskiego kompleksu gospodarczego, ale Prusy były nieco lepiej rozwinięte gospodarczo i lepiej zorganizowane. W XIX w. pruskie elity były nastawione romantycznie i prowadziły politykę bastionu zorientowaną na obronę Niemczyzny przed naporem Słowian. Pruskie państwo odgrywało wiodącą rolę w gospodarce i podporządkowało ją celom militarnym. Przykład pań stwa pruskiego był szczególnie popularny wśród polskich elit na początku XX w. Na podstawie pruskich wzorów Polacy uczyli się, że głównym aktorem nie jest jednostka, ale państwo. Przypadek państwa pruskiego był po 1918 r. źródłem inspiracji dla ideologii narodowej. Badania nad polskimi gminami dowodzą, że wpływ zaboru pruskiego na współczesny rozwój Polski był raczej szkodliwy niż wspierający.

Słowa kluczowe: Prusy  niemiecka gospodarki  gospodarka folwarczna  potencjał wojskowy i ekonomiczny  


Economic and Political Consequences of Prussian Partition of Poland

After partitions of Poland in 1795 its west territory (Wielkopolska) became a part of Prussia. Poland and Prussia were parts of east European complex of economy, but Prussia was more developed and better organized than Poland. During the XIX century Prussian elites were romantically oriented and dealt with bastion policy which was oriented towards defending the Germans against the Slavs. Prussian state played main role in economy and subordinated it to the military oriented goals. Prussian case was extremely popular among Polish elites at the beginning of XX century. At the base of Prussian patterns the Poles learnt that main actor in economy is not individual unit but the state, and Prussian case was the source of inspiration for strong nationally oriented ideology in Poland after 1918. Research on Polish communes proved that impact of Prussia on contemporary development in Poland was rather damaging than uncourageous.

Słowa kluczowe: Prussia  German economy  manor economy  economic and military capacity  


Afiliacja:

Janusz Hryniewicz: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(14)/2003
Paweł Kliber, Krzysztof Malaga
Zbieżność ścieżek wzrostu gospodarki Polski i polskich województw w latach 1998-2000 do stabilnych stanów równowagi

Zbieżność ścieżek wzrostu gospodarki Polski i polskich województw w latach 1998-2000 do stabilnych stanów równowagi

W artykule rozpatrzymy dwa neoklasyczne modele wzrostu gospodarczego typu Solowa-Swana z deficytem budżetowym i bez deficytu budżetowego dla gospodarki Polski i dla polskich regionów utożsamianych z województwami powstałymi w 1998 r. Modele wzrostu typu Solowa-Swana, pomimo swojej prostoty i typowych dla nurtu neoklasycznego założeń , stanowią ciągle układ odniesienia dla makroekonomicznych modeli wzrostu gospodarczego nowej generacji, zwanych umownie modelami endogenicznego wzrostu gospodarczego. Przedmiotem naszego zainteresowania będzie w szczególności ocena tempa zbieżności regionalnych ścieżek wzrostu i ścieżek wzrostu gospodarki Polski do stabilnych stanów równowagi w modelach wzrostu Solowa-Swana z deficytem budżetowym i bez niego. Wyznaczenie wartości PKB na pracującego w stabilnych stanach równowagi jest możliwe przy bardzo silnych założeniach przyjmowanych w modelu Solowa-Swana. Zastosowane przez nas metody kalibracji parametrów obu modeli wzrostu, zgodne z logiką modeli, determinują wyniki końcowe. W szczególności mają one wpływ na tempo zbieżności ścieżek wzrostu do stabilnych stanów równowagi, jak również na wartości kapitału fizycznego i PKB na efektywnie zatrudnionego w stabilnych stanach równowagi. Traktując wartości PKB na pracującego w stabilnych stanach równowagi jako docelowe wartości długookresowe, udzielimy odpowiedzi na pytanie, jak zmieni się regionalny rozkład PKB na efektywnie pracującego w latach 1998-2000 w stosunku do regionalnego rozkładu PKB na pracującego w stabilnych stanach równowagi.


Convergence of Regional Growth Paths Towards Stable Steady-States in Poland in years 1998-2000

In the paper we present two neoclassical growth models of Solow-Swan type: with regional budget deficit and without it. The main aim of the paper is to analyze the convergence of regions in Poland towards their stable steady-states and to check the speed of this convergence. We use the method of calibration of parameters in models and numerical methods for calculating capital and output per worker in stable steady-states. The computations were made for the new administration division of Poland. On the base of empirical results we make conclusions about future distribution of wealth among regions and about potential possibilities of growth in regions. We also try to answer the question if in the future there will be convergence or divergence of welfare among regions of Poland.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(17)/2004
Stanisław Furman
Polska w przestrzeni europejskiej: perspektywa miejska

Polska w przestrzeni europejskiej: perspektywa miejska

W artykule dokonano oceny stanu i warunków rozwoju polskich miast w kontekście procesów i problemów występujących w miastach wysoko rozwiniętych krajów Europy. Te ostatnie, zwłaszcza położone w twardym jądrze UE, wkraczają w nowe stadium rozwoju. Złączone sieciami różnorakich powiązań , tworzą zintegrowane gospodarczo przestrzenie miejskie o największej zdolności konkurowania w globalnej gospodarce, tracąc charakter w znacznym stopniu domkniętych, odrębnych układów społeczno-gospodarczych. Wskazano na prowadzące do tego procesy, podkreślając, że są one w Polsce widoczne, ale niezbyt zaawansowane. Polska jest krajem opóźnionej urbanizacji o mało konkurencyjnej w Europie bazie ekonomicznej miast, niezłym kapitale ludzkim, ale miernym kapitale społecznym i niskiej jakości przestrzeni miejskiej. Zarysowano główne wyzwania rozwoju polskich miast w dobie integracji europejskiej, omawiając także najczęściej spotykane wizje miasta Europy XXI wieku w kontekście celów rozwoju i sposobów ich osiągania.


Poland in the European Space - An Urban Perspective

The paper gives an appraisal of Polish cities in the context of processes and problems observed in cities of highly developed European countries. These last cities, in particular those situated in the hard core of EU, enter a new development stadium. Interconnected by networks of multifarious links, they create an integrated urbanised space of the highest ability to compete in the global economy but lose at the same time the character of relatively closed and spatially distinguished socio-economic systems. The paper, pointing at the processes that lead to this phenomenon, stresses that they are already visible in Poland but not advanced. Poland is a country of a delayed urbanisation and cities the economic base of which is not competitive in Europe. These cities possess a not bad human but rather weak social capital and the urban space is of a low quality. The paper outlines the main challenges Polish cities are facing in the era of European integration and presents also the most frequently discussed visions of XXI century European city described through development goals and strategies.


Afiliacja:

Stanisław Furman: Towarzystwo Urbanistów Polskich, ul. Lwowska 5/100, 00-660 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Mikołaj Herbst
Zróżnicowanie jakości kapitału ludzkiego w Polsce. Od czego zależą wyniki edukacyjne?

Zróżnicowanie jakości kapitału ludzkiego w Polsce. Od czego zależą wyniki edukacyjne?

Teoria i badania empiryczne wiążą zróżnicowanie wyników szkolnych z dwoma głównymi czynnikami: edukacją rodzinną (dziedziczeniem kapitału ludzkiego) oraz jakością szkół. Zaproponowany w niniejszym artykule model ma służyć weryfikacji znaczenia tych czynników dla terytorialnego zróżnicowania jakości edukacyjnej w Polsce. Zmienną zależną modelu są wyniki zewnętrznie ocenianego testu umiejętności w szkołach podstawowych w 2002 roku uśrednione na poziomie gminy. Okazują się one silnie uzależnione od zasobów kapitału ludzkiego w dorosłej populacji gminy, co wskazuje na kluczową rolę edukacji rodzinnej w kształtowaniu wyników edukacyjnych. Rola zasobów szkolnych, w rozumieniu nakładów ponoszonych na edukację, jest natomiast niewielka. Przeciętne wyniki testu różnią się istotnie między historycznymi regionami Polski. Nieoczekiwanie Wielkopolska, Pomorze i tzw. ziemie odzyskane osiągają wyraźnie niższą jakość edukacji niż dawna Kongresówka czy Galicja. Różnice te mogą być tylko częściowo wyjaśnione przez dodatkowy czynnik środowiskowy, związany z silnym upaństwowieniem gospodarki przed 1990 rokiem (m.in. PGR) i obserwowanym dziś wysokim bezrobociem strukturalnym. Co ciekawe, odmienność dzielnic historycznych dotyczy nie tylko przeciętnego poziomu wyników szkolnych, ale także parametrów funkcji determinacji tych wyników. Przynależność historyczna ma istotny wpływ na elastyczność efektów kształcenia względem poszczególnych czynników wyjaśniających.


Human Capital Formation in Poland. Where Does Educational Quality Come From?

Theory and empirical literature relates educational quality to two main explanatory factors: intergenerational transfer of human capital and the quality of schools, school composition and economic conditions. Based on these findings a model explaining territorial differentiation of educational quality is proposed. The dependent variable is test score of 6th grade students, averaged at municipality level. As it turns out, educational outcome is highly conditioned on local human capital stock. The role of traditionally meant school quality (resources) is minor (although higher in rural areas than in cities. Average school outcome differs significantly along historical divisions of Poland, not only in levels, but also in parameters of determining function. Legacies of the past and related socioeconomic processes have a substantial impact on the sensitivity of educational quality to different explanatory factors.


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; mherbst@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(18)/2004
Grzegorz Gorzelak
Polska polityka regionalna wobec zróżnicowań polskiej przestrzeni

Polska polityka regionalna wobec zróżnicowań polskiej przestrzeni

Artykuł przedstawia regionalne zróżnicowania Polski w wielu wymiarach i aspektach: gospodarczym, społecznym, politycznym. Poszczególne zjawiska układają się w przestrzeni Polski w zasadzie w podobny sposób, co prowadzi do potwierdzenia znanych tez o istnieniu silnej współzależności wielu zjawisk w procesie rozwoju. Historyczne uwarunkowania zróżnicowań przestrzeni po raz kolejny wskazują także na to, iż terytorialne różnice w Polsce są produktem "€długiego trwania"€. Obydwie te charakterystyki zróżnicowań ich kompleksowość i historyczne uwarunkowania każą z ostrożnością podchodzić do możliwych efektów polityki regionalnej, która może obiektywnie istniejącą rzeczywistość zmienić tylko stopniowo i w niewielkim zakresie. W zakończeniu artykułu są sformułowane pewne zalecenia pod adresem tej polityki.


Poland

The article presents the regional differentiation of several phenomena economic, social, political of the Polish space. It is striking to notice that the patterns of these differentiations are very similar, which proves a well-known thesis of mutual interrelationships that exist between several dimensions of development. The historical underpinnings of these differentiations prove once again that they are the product of "€long duration"€. Both these characteristics the similarity of differentiations and their historical roots lead to a conclusion that the regional policy should assume a modest attitude, since it can change the objective reality only gradually and to some extent. The article ends with some extent. The article ends with some suggestions for this policy.


Afiliacja:

Grzegorz Gorzelak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; gorzelak@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(19)/2005
Bohdan Jałowiecki
Polskie miasta w procesie metropolizacji

Polskie miasta w procesie metropolizacji

Metropolizacja jest jednym z najbardziej dynamicznych procesów współczesnego świata, zmienia ona istniejące relacje w sieciach osadniczych i tworzy nowe powiązania między wielkimi miastami. Od kilkunastu lat zjawisko to dotyczy również krajów Europy Środkowej. Artykuł przedstawia miejsce miast tych krajów w europejskich sieciach, a na tym tle charakteryzuje procesy kształtowania się polskich metropolii i ich przemiany społeczno-przestrzenne.


Polish Cities in the Process of Metropolization

Metropolization is one of the most dynamic processes of contemporary world, changing the existing settlement patterns and creating new relations among large cities. Recently, metropolization concerns also Central and Eastern Europe. The article evaluates the position of CEE cities in the European metropolitan network and describes the process of creation of Polish metropolises and their social and spatial transformation.


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Przemysław Śleszyński
Perspektywy rozwoju rynku mieszkaniowego w Polsce w świetle sytuacji demograficznej, ekonomicznej i stanu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych

Perspektywy rozwoju rynku mieszkaniowego w Polsce w świetle sytuacji demograficznej, ekonomicznej i stanu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych

W artykule przedstawiono analizę przewidywanego średniookresowego popytu na mieszkania w Polsce. Na podstawie badań empirycznych uznano, że jest on wypadkową szeregu czynników demograficznych, ekonomicznych i stanu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. W dalszej kolejności wyznaczono koszyk popytu, w którym znalazło się osiem wskaźników o różnych wagach (odsetek brakujących mieszkań, rozumiany jako różnica pomiędzy liczbą gospodarstw domowych a liczbą mieszkań , przeciętna powierzchnia mieszkania na jedną osobę, przyrost rzeczywisty w latach 1998--2002, odsetek ludności w wieku 20--39 lat, prognoza liczby ludności w latach 2002--2010, stopa bezrobocia, przeciętne wynagrodzenie oraz liczba podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców). Analizę przeprowadzono w układzie gminnym i może ona być przydatna dla osób i instytucji zajmujących się planowaniem przestrzennym oraz rynkiem mieszkaniowym.


Perspectives of the Development of the Housing Market in Poland in the Light of the Demographic and Economic Situation and the State of the Fulfillment of the Housing Demand

The article deals with the analysis of the anticipated middle-term demand for dwellings in Poland. On the basis of the empirical research this demand has been considered as being determined by the two groups of factors: demographic and economic, together with the level of the state of fulfillment of the basic housing needs. The finale set consisted of eight factors of the diverse wage. These were: the percentage of deficient flats counted as the difference between the number of households and the number of flats, the average space floor per capita, the population growth in 1998-2002, the percentage of people in the age from 20 to 39, prognosis of the number of inhabitants in 2002-2010, the unemployment rate, average wages, and the number of the business entities per 1000 inhabitants. The analyze has been carried out in the commune-scale pattern and can be useful for spatial planners and persons professionally involved in the housing market.


Afiliacja:

Przemysław Śleszyński: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(20)/2005
Karolina Czerwińska
Innowacyjne wykorzystanie Europejskiego Funduszu Społecznego: przypadek irlandzki. Wnioski dla Polski

Innowacyjne wykorzystanie Europejskiego Funduszu Społecznego: przypadek irlandzki. Wnioski dla Polski

Artykuł przedstawia analizę irlandzkiej strategii zastosowania wsparcia z Europejskiego Funduszu Społecznego w kontekście strategii rozwoju kraju. Opierając się na dokumentach oceniających interwencje przeprowadzone w Irlandii w okresie planistycznym 1994- 1999, autorka podejmuje próbę zidentyfikowania innowacyjnych elementów irlandzkiego modelu implementacji transferów z EFS, które przyczyniły się do wysokiej skuteczności podejmowanych działań. Pracę wieńczą wnioski dla Polski płynące z analizy przypadku irlandzkiego.


Innovative implementation of the European social fund assistance: the Irish case. What lessons for Poland

The paper analyses the Irish way of implementation of the structural assistance from the European Social Fund within a context of Ireland´s development strategy. Identification of the factors influencing considerable efficiency and effectiveness of Ireland´s performance is the article´s main focus. The paper begins with a review of the Irish labour market situation and, responding to it, human capital development policy of 1990s. Then, implementation and evaluation of the measures supported by the ESF within a programming period 1994-1999 are examined in detail. Finally, some conclusions and recommendations from the Irish case for Poland are outlined.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Sławomir Pastuszka
Znaczenie partnerstwa publiczno-prywatnego dla przedsięwzięć finansowanych z funduszy europejskich

Znaczenie partnerstwa publiczno-prywatnego dla przedsięwzięć finansowanych z funduszy europejskich

Polska stając się pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej, otrzymała szansę uczestnictwa w funduszach strukturalnych i Funduszu Spójności. Pełna i efektywna absorpcja tych funduszy w dużej mierze zależeć będzie od współpracy partnerów ze wszystkich sektorów życia społecznego i gospodarczego państwa, w tym prywatnego. Biorąc pod uwagę dość ograniczone możliwości finansowe wkładu własnego jednostek samorządu terytorialnego w projektach współfinansowanych przez fundusze strukturalne, obecność środków sektora prywatnego często może okazać się nieodzowna. W artykule analizowany jest zakres oraz typologia partnerstw publiczno-prywatnych PPP. Przedstawione są zarówno szanse, jak i zagrożenie mogące się pojawić podczas realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.


Importance of Public-Private Partnerships for ventures coofinanced by European funds

Poland as a rightful member of European Union has got a chance to participate in structural funds and Cohesion Fund as well. Taking into consideration the limited financial opportunities of territorial self-government units in projects co-financed by structural funds, presence of private sector means may be considered as a crucial factor. The scope and typology of public-private partnerships PPP have been presented in this study. The chances as well threats which may occur during the execution of investment ventures within the framework of public-private partnership have been presented there as well.


Afiliacja:

Sławomir Pastuszka: Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wydział Zarządzania i Administracji, Instytut Nauk Politycznych, ul. Świętokrzyska 21b, 25-406 Kielce, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(21)/2005
Andrzej K. Piasecki
Demokracja bezpośrednia w Polsce lokalnej - błędny model, zła praktyka

Demokracja bezpośrednia w Polsce lokalnej - błędny model, zła praktyka

Referenda lokalne w Polsce stanowią specyficzną formę demokracji bezpośredniej. Zarówno zapisy ustrojowe i ustawowe, jak i kilkunastoletnia już praktyka przyczyniły się do tego, że referenda te nabrały cech populistycznych. Dotyczy to przede wszystkim referendów w sprawie odwołania władz lokalnych (rady miasta i burmistrza). Pozostałe referenda, w sprawie samoopodatkowania mieszkańców oraz w tzw. innej ważnej sprawie dla gminy, mają marginalne znaczenie (jest to ok. 10-15% wszystkich referendów). Praktyka referendów lokalnych w Polsce obejmuje ok. 500 głosowań. W pierwszych trzech kadencjach samorządu terytorialnego (1990-2002) w 347 referendach starano się odwołać rady gminy. W tej liczbie tylko 37 referendów miało charakter rozstrzygający, tzn. frekwencja w głosowaniu przekroczyła 30%. Skuteczność instytucji referendum, z powodu niskiej frekwencji, ograniczona jest głównie do małych miast (do 20 tys. mieszkańców).


Direct Democracy in Local Poland - Wrong Model, Bad Practice

Local referenda are a special form of direct democracy in Poland. As a result of some legal solutions and in the light of practice, now reaching back for over ten years, they must be considered as a populist and ineffective instrument. This refers primarily to the referenda on recalling local authorities such as city council and mayor, accounting for 85%-90% of all such events. The practice of local referenda in Poland embraces approximately 400 cases. During the first three terms in office of the territorial self-government (1990-2002), 347 referenda concerned recalling the communal councils. Such referenda may be initiated only by the residents of the commune. Only 37 of these referenda proved to be decisive, as their attendance turnout exceeded 30%. The effectiveness of referenda is limited mostly to small towns (up to 20 thousand residents), where the threshold turnout is usually reached.


Afiliacja:

Andrzej K. Piasecki: Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Wydział Humanistyczny, Instytut Politologii, ul. Podchorążych 2, pok. 234, 30-084 Kraków, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Piotr Szczygłowski
Problemy socjalne ludzi podróżujących na przykładzie Misji Dworcowych

Problemy socjalne ludzi podróżujących na przykładzie Misji Dworcowych

Artykuł dotyczy problemów socjalnych, z jakimi spotykają się wybrane grupy osób podróżujących, na tle funkcjonowania Misji Dworcowych w lokalnym środowisku metropolii. Od początku procesu industrializacji dworce kolejowe w Europie wytwarzały wokół siebie specyficzny mikroklimat socjalny, na który składały się takie zjawiska społeczne jak handel żywym towarem, prostytucja, handel narkotykami oraz codzienne ludzkie dramaty. Społeczną reakcją na ten stan rzeczy było tworzenie w Niemczech i w Polsce Misji Dworcowych jako instytucji pomocy socjalnej, świadczących swoje usługi na dworcu. W artykule omówione są historyczne uwarunkowania rozwoju niemieckich oraz polskich Misji Dworcowych. Tłem całego rozważania jest znaczenie tego typu instytucji dla środowiska lokalnego.


Railway Missions and the Problems of the Travellers

The article is devoted to the problems of the handicapped people with special reference to the functioning of the Railway Missions in a metropolitan environment. From the beginning of industrialization process the railway stations in Europe were creating a specific social environment, including such phenomena as prostitution, slaves trade, drugs dealing or just individual stories of the travelers. Specifically to deal with these problems, a social institutions called ´missions´ were established at the railway stations in Germany and Poland. This article shows the historical development of the German and Polish Railway Missions with special reference to its role for the local societies.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(22)/2005
Janusz Heller, Marcin Bogdański
Nakłady na badania i rozwój w Polsce na tle wybranych państw europejskich

Nakłady na badania i rozwój w Polsce na tle wybranych państw europejskich

Gospodarka oparta na wiedzy, new economy to pojęcia, które w kontekście zmian zachodzących w ciągu kilkunastu ostatnich lat w światowej gospodarce nabierają wyjątkowego znaczenia. Obecnie to wiedza jako czwarty czynnik produkcji stanowi podstawowe źródło kreowania rozwoju gospodarczego w najbardziej rozwiniętych krajach świata. Badania przeprowadzone w pracy pokazały, że nakłady na badania i rozwój w Polsce w latach 1994--2003 kształtowały się na znacznie niższym poziomie niż w wielu innych krajach europejskich. Co więcej, ich struktura także nie jest adekwatna do potrzeb nowoczesnej gospodarki opartej na wiedzy.


Expenditures on Research and Development in Poland in Comparison with Chosen European Countries

Knowledge based economy, new economy. In context of changes we can observe that in last years in world economy these ideas are starting to have completely new meaning. Nowadays, it is the knowledge as the fourth factor of production, that is the most important source of creating the economic development in the highly developed states. Researches done in this paper proved that the Polish expenditures on research and development in years 1994-2003 were on the much lower level, than in many other European countries. Furthermore, their structure is not adequate to the needs of modern economy based on knowledge.


Afiliacja:

Janusz Heller: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2, 10-106 Olsztyn, Polska

Marcin Bogdański: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2, 10-106 Olsztyn, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Wioletta Kawiecka
Przekształcenia własnościowe w Polsce w ujęciu regionalnym

Przekształcenia własnościowe w Polsce w ujęciu regionalnym

Artykuł zawiera omówienie oraz analizę stanu zaawansowania procesu przekształceń własnościowych w Polsce w ujęciu regionalnym wg stanu na koniec 2004 roku, ze szczególnym uwzględnieniem przebiegu procesu prywatyzacji. Badania dowiodły, iż zarówno w ujęciu ogólnopolskim, jak również w układzie województw, nie występuje zdecydowana dominacja żadnej ze stosowanych metod prywatyzacji, aczkolwiek w poszczególnych województwach daje się zauważyć pewne różnice co do częstotliwości ich stosowania, uwarunkowane w dużej mierze liczbą przedsiębiorstw państwowych funkcjonujących na terenie danego województwa oraz ich specyfiką. Analiza przebiegu procesu prywatyzacji w ujęciu regionalnym wskazuje również na występowanie przestrzennego zróżnicowania stanu zaawansowania tego procesu.


The Ownership Changes in Poland in Regional Area

The article gives the description and analysis of regional ownership changes in Poland at the end of 2004 with close attention to the privatization process. The research proves that in both dimensions - the whole-Poland and regional there have not been noticed any dominant privatization methods, though in particular voivodships there are some differences concerning their usage frequency mostly determined by the number and profile of state enterprises from particular voivodships. The privatization analysis in a regional aspect reveals an area differentiation of the process advancement.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Agnieszka Olechnicka
Polskie ośrodki naukowo-badawcze w programie ESPON

Polskie ośrodki naukowo-badawcze w programie ESPON

Opracowanie przybliża koncepcję programu ESPON (European Spatial Planning Observation Network) dotyczącego badań w zakresie rozwoju przestrzennego rozszerzającej się UE oraz przedstawia rolę polskich ośrodków naukowo-badawczych w tym programie. Ponadto na podstawie doświadczeń Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych podsumowano zarówno zalety, jak i trudności związane z uczestniczeniem w programie. W podsumowaniu wskazane zostały propozycje możliwości zwiększenia udziału polskich ośrodków naukowych w inicjatywie ESPON.


Polish Scientific and Research Centres in the ESPON Programme

The article introduces the concept of ESPON (European Spatial Planning Observation Network) programme, dealing with a research on spatial development of enlarging European Union. The role of Polish research units in the programme is described. The article demonstrates also the benefits and constrains related to the participation in ESPON, based on the experience of the Centre for European Regional and Local Studies. Several suggestions on how to increase Polish participation in the ESPON programme are formulated.


Afiliacja:

Agnieszka Olechnicka: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.olechnicka@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(23)/2006
Maria Lewicka
Regionalne zróżnicowanie poczucia tożsamości: porównanie Polski i Ukrainy

Regionalne zróżnicowanie poczucia tożsamości: porównanie Polski i Ukrainy

Artykuł prezentuje wyniki badań przeprowadzonych na reprezentatywnych próbach trzech regionów Polski: ściany wschodniej, Galicji, ziem zachodnich i północnych oraz dwóch regionów Ukrainy: zachodniej i wschodniej. W artykule przedstawiono rezultaty analiz zróżnicowania regionalnego Polski oraz Ukrainy, jak również analizę wzajemnych podobieństw wszystkich pięciu regionów w zakresie wskaźników tożsamości lokalnej i narodowej, uwzględniając przy tym rolę obiektywnych czynników różnicujących analizowane regiony (przede wszystkim poziom urbanizacji). Seria analiz skupień wykazała, że obszar Polski jest znacznie bardziej homogeniczny aniżeli obszar Ukrainy, jak również że mieszkańcy zachodnich terenów Ukrainy wykazują większe podobieństwo do mieszkańców wschodnich i południowo-wschodnich terenów Polski niż terenów wschodniej Ukrainy.


Regional Differentiation of Identity: Comparison of Poland and Ukraine

A representative sample of 1328 participants, coming from three historically different regions of Poland (Western and Northern Lands, Eastern Wall and former Galicia), and an analogous sample of 900 participants, recruited from two different regions of Ukraine (western and eastern Ukraine) were compared with respect to different aspects of identity (place identity, place attachment, psychological rootedness, neighbourhood ties, regional and national identity, etc.). In line with the predictions, Poland turned out more homogeneous than Ukraine. Western Ukrainians showed more similarity to inhabitants of the eastern and the southern regions of Poland than to the eastern parts of Ukraine.


Afiliacja:

Maria Lewicka: Uniwersytet Warszawski, Wydział Psychologii, ul. Stawki 5/7 00-183 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Piotr Rosik
Efekty redystrybucyjne zmian regionalnej dostępności transportowej

Efekty redystrybucyjne zmian regionalnej dostępności transportowej

Wskaźniki dostępności transportowej mogą odzwierciedlać zmiany w infrastrukturze transportu o charakterze zarówno intraregionalnym, jak i interregionalnym. Modele tzw. nowej geografii ekonomicznej pokazują, że wzrost dostępności transportowej może nie mieć żadnego pozytywnego wpływu na rozwój biednych regionów. Korzystają regiony bogate lub te położone w korytarzach transportowych. W krajach takich jak Polska infrastruktura transportu może być efektywna. Jednak główny wniosek z modelu SASI i projektu IASON jest taki, że trendy społeczno-ekonomiczne, takie jak starzenie się społeczeństw lub wzrost wydajności pracy, mają o wiele większy wpływ na kształtowanie się wskaźników kohezyjnych (PKB lub zatrudnienia) niż regionalna dostępność transportowa.

Słowa kluczowe: dostępność  infrastruktura transportu  nowa geografia ekonomiczna  


The Distributive Effects of Regional Transport Accessibility

Accessibility indicators can be defined to reflect both within-region transport infrastructure and infrastructure outside the region which affect the region (interregional infrastructure). The new geography models show that increase of accessibility may have no positive impact on poor regions development. The only regions on which it may have an effect are those which are rich or those situated on transport corridors. In countries like Poland transport infrastructure might be effective. However the main result of SASI model and IASON project is that socio-economic trends such as ageing of the population and increases of labour productivity have much stronger impact on cohesion indicators (GDP or employment) than regional transport accessibility.

Słowa kluczowe: accessibility  transport infrastructure  new economic geography  


Afiliacja:

Piotr Rosik: Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Katedra Historii Myśli Ekonomicznej, ul. Powstańców Wlkp. 16, 61-875 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(24)/2006
Marek W. Kozak
System zarządzania europejską polityką regionalną w Polsce w pierwszym okresie po akcesji

System zarządzania europejską polityką regionalną w Polsce w pierwszym okresie po akcesji

Jakość systemu zarządzania obok podstaw teoretycznych, strategii rozwoju i ogólnego systemu instytucjonalnego kraju ma decydujący wpływ na wyniki europejskiej polityki regionalnej w Polsce. Z analizy systemu zarządzania ZPORR wynika, że słabe punkty mocno przeważają nad silnymi. Główne negatywne cechy to: silne scentralizowanie i biurokratyzacja (dalece wykraczająca poza reguły Unii), wybór projektów w trybie z reguły nieprzejrzystym i wrażliwym na układy polityczne, czasochłonność decyzyjna, rozmywanie odpowiedzialności, wysokie koszty przerzucone na beneficjentów, niska zdolność do zachowań menedżerskich, a wreszcie niespójność z ustawami kompetencyjnymi. Efekty lat 2004-2005 dowodzą, że system zarządzania nie spełnia oczekiwań .

Słowa kluczowe: Polska  polityka regionalna  zarządzanie  analiza  


Delivery System of the European Regional Policy in Poland after Accession

The quality of the delivery system along with theoretical underpinnings, development strategy and country´s institutional system has decisive influence on EU regional policy implementation. Analysis of the management system of the Integrated Regional Development Programme shows that there is more weak than strong points. Main weaknesses can be described as: not transparent, politically sensitive project selection and time consuming procedures, unclear allocation of responsibility, high costs imposed on beneficiaries, low managerial skills, and, finally, conflicting solutions with existing legal distribution of powers between regional government and regional representative of the central government. Implementation effects of 2004-2005 confirm that delivery mechanism fails to meet expectations.

Słowa kluczowe: Poland  regional policy  management  analysis  


Afiliacja:

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marek Furmankiewicz
Współpraca międzysektorowa w ramach

Współpraca międzysektorowa w ramach

Artykuł przedstawia podstawowe problemy wdrażania modelu współpracy międzysektorowej, w ramach tzw. partnerstw terytorialnych, na rzecz rozwoju określonych regionów wiejskich w latach 2001-2004 w Polsce. W tym okresie partnerstwa tworzono przy wsparciu środków zagranicznych i ze znacznym udziałem organizacji pozarządowych. Głównymi barierami ich działania były: niewystarczające środki finansowe; brak form prawnych, w których na równych prawach współpracować mogłyby samorządy, organizacje pozarządowe i przedsiębiorstwa; tendencje do dominacji liderów w działaniach grupy, słabe struktury organizacyjne i brak długoterminowych strategii. Pierwsze efekty współpracy są niewielkie i dotyczą głównie zagadnień społecznych i promocji turystycznej, ale wskazują na pozytywną rolę tego typu koalicji w rozwoju lokalnym.

Słowa kluczowe: partnerstwa międzysektorowe  program LEADER  rozwój współpracy  Polska  


Cross-sector Co-operation in Area-based Partnerships in Rural Areas of Poland

The paper shows the basic problems of implementation of the cross-sector cooperation, in the frame of area-based partnerships, for specified rural areas in years 2001-2004 in Poland. In this period partnerships were created with international sources support and with appreciable participation of non-government organisations. The main obstacles to their actions were: the insufficient financial resources, the lack of legal form of self-governments, NGOs and entrepreneurships cooperation with equal rights, tendencies for leaders´ domination in group´s actions, weak organisational structures and the lack of long-term strategies. The first effects of cooperation are little; they deal with social affairs and tourist promotion, but they show the positive role of such type coalitions in local development.

Słowa kluczowe: cross-sector partnerships  LEADER Programme  development of co-operation  Poland  


Afiliacja:

Marek Furmankiewicz: Akademia Rolnicza we Wrocławiu, Katedra Planowania i Urządzania Terenów Wiejskich, Plac Grunwaldzki 24a, 50-365 Wrocław, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(25)/2006
Marek W. Kozak
Konkurencyjność turystyczna polskich regionów

Konkurencyjność turystyczna polskich regionów

Gospodarka turystyczna to dynamicznie rozwijający się sektor, zdolny do wchłonięcia znacznych i zróżnicowanych zasobów ludzkich, także na obszarach słabo rozwiniętych. Szanse jego rozwoju zależą nie tylko od zasobów naturalnych i kulturowych, lecz także od niezbędnej infrastruktury i odpowiedniej polityki rozwoju. Polskie zasoby naturalne były dotychczas na ogół przeceniane, kulturowe zaś nie w pełni wykorzystywane. Większa część polskiego terytorium nie dysponuje zasobami pozwalającymi na rozwój turystyki jedynie w oparciu o nie, co oznacza, że tereny te zależne są od zdolności do wykreowania produktów turystycznych i włączenia się we wspólne projekty z ośrodkami w nie zasobniejszymi. Działania państwa winny się koncentrować na obszarach już aktywnych turystycznie, wzmacniając ich pozycję konkurencyjną i wspierając tworzenie sieci współpracy (dyfuzję na pozostałe tereny).

Słowa kluczowe: Polska  region  turystyka  konkurencyjność  


Touristic Competitiveness of Polish Regions

Tourist sector belongs to most dynamic sectors able to absorb large and different human resources. Its chances to get developed depend not only on natural and cultural resources, but also increasingly on necessary infrastructure and appropriate development policy. While Polish natural resources were mostly overvalued, the cultural ones were seemed to be underestimated. In general most of the Polish territory does not have significant touristic resources and its chances to develop touristic sector depends to a large extent on ability to create touristic products and on involvement into networks with other, better equipped regions. The state policy should concentrate scarce development resources on 1. areas already touristically developed in order to improve their competitiveness and 2. support to diffusion processes and cooperation network creating.

Słowa kluczowe: Poland  region  tourism  competitiveness  


Afiliacja:

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(26)/2006
Marek W. Kozak
Czy sprostamy wyzwaniom?

Czy sprostamy wyzwaniom?

Artykuł poddaje analizie wstępną wersję Strategii Rozwoju Kraju na lata 2007-2015 przyjętą przez rząd w czerwcu 2006 r. Jest ona najważniejszym dokumentem planistycznym, od którego skutecznej realizacji w znacznym stopniu może zależeć pozycja konkurencyjna Polski po upływie dekady. Analiza przedstawionej diagnozy, uwarunkowań, celów i priorytetów rozwoju kraju oraz mechanizmu zarządzania prowadzi do wniosku, że jest to strategia nowoczesna i interesująca, a jednak nie dość przełomowa, by zapewnić polskiej gospodarce wysokie miejsce pośród innych krajów UE.

Słowa kluczowe: Polska  strategia  problem  


Shall We Meet the Challenge?

Article analyses draft version of the National Development Strategy 2007-2015 adopted by the GoP in June 2006. This is the most important planning document. Its implementation may to a large extent influence competitive position of Poland within a decade. Analysis of presented diagnosis, objectives and priorities and outlined delivery mechanism leads to a conclusion that it is modern and interesting strategy, however not ambitious enough to ensure that Polish economy takes high place among other EU countries.

Słowa kluczowe: Poland  strategy  problem  


Afiliacja:

Marek W. Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: Special Issue 2006
Mikołaj Herbst
Human Capital Formation in Poland. Where Does Educational Quality Come From?

Human Capital Formation in Poland. Where Does Educational Quality Come From?

Theory and empirical literature relate educational quality to two main explanatory factors: family education (intergenerational transfer of human capital) and the quality of schools. The model proposed in this paper is intended to verify the significance of these factors in explaining territorial disparities in educational quality in Poland. The dependent variable is the test score of sixth grade pupils in 2002, averaged at municipality level. The test results prove to be strongly correlated with human capital stock in the municipality´s adult population, which points to the key role of intergenerational transfer for educational quality. On the other hand, the role of school resources (understood as expenditure on education) is rather small. Average test results differ significantly between Poland´s historical divisions. Surprisingly, the more urbanised and relatively affluent regions, like Greater Poland (Wielkopolska), Pomerania (Pomorze) and the so-called Regained Territories (ziemie odzyskane) reveal a substantially lower educational quality than the territories in the east and south-east of the country, generally less developed and with a significant share of agriculture in the economy. These differences can only be partly explained by an additional environmental factor, related to the prevalence of state-owned economy before 1990 (e.g. state farms PGRs) and today´s high structural unemployment. Interestingly, the dissimilarities between the historical regions are not only illustrated by average test score levels, but also by parameters of the determining functions for these results. It can be concluded therefore that location in a historical region has a substantial impact on the flexibility of educational outcomes with regard to different explanatory factors.


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; mherbst@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(27)/2007
Tomasz Grzegorz Grosse
Wybrane koncepcje teoretyczne i doświadczenia praktyczne dotyczące rozwoju regionów peryferyjnych

Wybrane koncepcje teoretyczne i doświadczenia praktyczne dotyczące rozwoju regionów peryferyjnych

Artykuł omawia problematykę rozwoju regionów peryferyjnych. Na wstępie porównane zostały teorie rozwoju endogenicznego i egzogenicznego. Przedstawiono również ewolucję koncepcji teoretycznych rozwoju endogenicznego. Z godnie z nimi władze publiczne mogą korzystać z zewnętrznych (egzogenicznych) czynników rozwoju pod warunkiem, że są one wykorzystywane do pobudzenia rozwoju wewnętrznego (endogenicznego). Na podstawie literatury teoretycznej zaproponowano dwie innowacyjne strategie rozwoju endogenicznego dla regionów peryferyjnych: (1) unowocześnianie zasobów endogenicznych oraz (2) budowanie nowego zasobu endogenicznego. Następnie rozważania teoretyczne przeniesiono na grunt europejskich doświadczeń praktycznych, tj. regionów peryferyjnych w Portugalii i Finlandii. Na zakończenie artykułu przedstawione zostały rekomendacje dla polityki publicznej wobec regionów peryferyjnych wschodniej Polski.


Theory and Practice of Development of Peripheral Regions

The paper is devoted to the problems of development of peripheral regions. It contains a review of theories of endogenous and exogenous development and a description of their evolution. Based on this theoretical discussion two model strategies are presented: (1) modernization of endogenous potential and (2) building the new endogenous potential of a region. In its further part the paper focuses on the experiences of peripheral regions in Portugal and Finland. Finally it offers the recommendations for public policies in the peripheral regions of Eastern Poland.


Afiliacja:

Tomasz Grzegorz Grosse: Instytut Spraw Publicznych, ul. Szpitalna 5 lok. 22, 00-031 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Paweł Kliber
Ekonometryczna analiza konwergencji regionów Polski metodami panelowymi

Ekonometryczna analiza konwergencji regionów Polski metodami panelowymi

W artykule omawiany jest problem konwergencji gospodarek regionalnych województw polskich do stacjonarnych stanów równowagi w modelu Solowa. Pokazano, jak można wyznaczyć odpowiednie parametry ?-konwergencji warunkowej i bezwarunkowej ekonometrycznymi metodami panelowymi. Szacunków dokonano metodami panelowymi z tzw. efektami stałymi. Metody te umożliwiają wyznaczenie stóp wzrostu produktywności pracy (indeksu postępu technicznego), a także różnic w produktywności między poszczególnymi województwami.


Convergence of Polish Regions - Econometric Analysis Using Panel Methods

The author investigates the problem of convergence of Polish regions towards their stationary stable states in the Solow model. The article shows how it is possible to estimate the conditional and unconditional ?-convergence with the panel methods. The estimations using panels with fixed effects are performed, which allows to estimate the growth rates of labor productivity (technical progress) and to check the differences between regions with respect to the productivity.


Afiliacja:

Paweł Kliber: Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Grzegorz Gorzelak, Aleksander Bąkowski, Marek Kozak, Agnieszka Olechnicka, współpraca: Adam Płoszaj
Regionalne strategie innowacji w Polsce

Regionalne strategie innowacji w Polsce

W artykule przedstawiono wyniki analizy piętnastu regionalnych strategii innowacji (RSI) przygotowanych przez województwa w latach 2002-2005. Nacisk położono na analizę dokumentów z uwzględnieniem standardów, jakim powinny podlegać. W szczególności badano adekwatność warstwy diagnostycznej i stanowionych celów oraz wstępne działania realizacyjne pod kątem użyteczności dla osiągania celów. Badane strategie są stosunkowo zróżnicowane pod wieloma względami, zarówno jeśli chodzi o metodologię prac, jak i założenia koncepcyjne czy proponowane cele i działania. Główne wnioski akcentują sensowność podjętego przez regiony przedsięwzięcia, zwracając jednak uwagę na potrzebę ich dalszego doskonalenia (zwłaszcza wprowadzenie powszechnie aspektów jakościowych w warstwie diagnostycznej oraz większej spójności metodologicznej) oraz usunięcia podstawowej słabości, jaką jest niemożność uzyskania na podstawie tychże 15 RSI pełnego obrazu innowacyjności kraju. Dlatego kluczową rekomendacją jest - oprócz doskonalenia omawianych strategii - podjęcie pilnych badań ogólnopolskich nad innowacyjnością regionalną, które mogłyby być punktem wyjścia do stworzenia krajowego Systemu Wspierania Innowacji i Transferu Technologii SWIFT, bez niego bowiem wysiłki województw nie będą zadowalająco efektywne w skali kraju.

Słowa kluczowe: Regionalna Strategia Innowacji  Polska  System Wspierania Innowacji i Transferu Technologii SWIFT  innowacyjność  region  konkurencyjność  


Regional Innovation Strategies in Poland

Article presents results of the analysis of 15 regional innovation strategies prepared by the Polish regions in the years 2002-2005. The stress was put on their conformity with the standards. In particular, adequacy of the diagnosis and objectives and character and scope of the first implementation activities were taken into account. The strategies in question turned out to be quite different as far as methodology and conceptual underpinnings adopted or objectives and activities proposed are concerned. The efforts put into RIS preparation were not in vain, however, there is a need to upgrade them up (wider use of qualitative criteria in diagnosis, improved compatibility of methodology used) and first of all to get full picture of innovativeness of Polish regions. And this is what cannot be achieved on the basis of those 15 strategies. Strongly recommended nationwide research on regional innovativeness may serve as a starting point to create national Innovation Support and Technology Transfer System SWIFT which is considered by Authors a precondition for effective utilization of regional efforts for the benefit of the country as a whole.

Słowa kluczowe: Regional Innovation Strategy  Poland  Innovation Support and Technology Transfer System SWIFT  innovativeness  region  competitiveness  


Afiliacja:

Grzegorz Gorzelak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; gorzelak@post.pl

Aleksander Bąkowski: Krajowy Punkt Kontaktowy 6. Programu Ramowego, Warszawa, Polska

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska;m.kozak@uw.edu.pl

Agnieszka Olechnicka: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.olechnicka@uw.edu.pl

Adam Płoszaj: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.ploszaj@uw.edu.pl


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(28)/2007
Maria Halamska
Rolnicy - Wspólna Polityka Rolna - rozwój

Rolnicy - Wspólna Polityka Rolna - rozwój

Artykuł porusza problem obserwowanego oraz możliwego wpływu Wspólnej Polityki Rolnej na modernizację polskiego rolnictwa oraz zmianę kondycji i postaw społeczno-politycznych rolników. Od czasu akcesji stosunek rolników do UE wyraźnie ewoluował: z grupy najbardziej eurosceptycznej stali się niemal euroentuzjastami. Realnie odnotowanymi skutkami przystąpienia do Unii jest poprawa sytuacji rolnictwa i gospodarstw rolnych, stabilizacja dochodów rolników, co w efekcie łagodzi napięcia społeczne. Zmienia się też samo rolnictwo, od początku lat 90. następuje polaryzacja struktury obszarowej, koncentracja produkcji w gospodarstwach najmniejszych, dualizacja rolnictwa. Istnieje obawa, że nie wszystkie możliwości stwarzane przez WPR zostaną wykorzystane, gdyż rolnicy chętnie robią użytek z tradycyjnych działań WPR, natomiast z rezerwą podchodzą do działań nowych, składających się na tzw. politykę wiejską.


Farmers - Common Agricultural Policy - Development

The paper is devoted to the observed and anticipated impact of CAP on the modernisation of Polish agricultural sector and the attitudes of Polish farmers towards EU. Since Poland"€™s accession the approach of this group to the European community evolutes from the extreme scepticism to enthusiasm. CAP improved the financial situation of farms, stabilised farmers income and contributed to the fall of social tension in rural areas. Some structural changes are also noticeable: polarisation of area structure, specialisation of output in small farms, dualisation. There is a threat that Polish farmers will not be able to exploit all opportunities of the CAP, since they eagerly benefit from the traditional services and remain unconfident towards the innovative instruments, creating so called "€œrural policy"€.


Afiliacja:

Maria Halamska: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.halamska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(29)/2007
Paweł Kościelecki
Kultura w regionach - analiza dokumentów strategicznych polskich województw oraz piśmiennictwa przedmiotu

Kultura w regionach - analiza dokumentów strategicznych polskich województw oraz piśmiennictwa przedmiotu

Niniejszy artykuł ma stanowić krótki przegląd strategii rozwoju polskich województw pod kątem umiejscowienia w nich roli kultury i zdefiniowania jej jako czynnika rozwoju regionalnego. Zostały ze sobą porównane strategie generacji starej (obowiązujące do 2005/2006 r.) i nowej (przygotowane na okres programowania 2007-2013). Rola regionów w rozwoju kultury jest niebagatelna, gdyż w wyniku reformy administracyjnej w 1998 r. prowadzenie polityki kulturalnej stało się domeną jednostek samorządów terytorialnych. Przegląd ten poprzedzono omówieniem komponentów polityki kulturalnej: 1) przemysłów kultury jako sektora kreacji kultury i wytwarzania produktów kulturowych, 2) instytucji kultury, 3) dziedzictwa kulturowego jako swoistej bazy zasobów do wykorzystania w procesie kreacji kulturowej oraz promocji za pośrednictwem sieci instytucji kultury. Przy analizie każdego komponentu zamieszczono również skrótowy przegląd spostrzeżeń i poglądów na jego temat, obecnych w piśmiennictwie przedmiotu autorstwa badaczy z kręgu instytucji kultury i z ośrodków akademickich zajmujących się kulturą. Zaproponowano również własny pomysł na opis elementów polityki kulturalnej. Efektem tego jest zestawienie sposobu postrzegania kultury w dostępnym piśmiennictwie z kierunkami działań i filozofią jej rozwoju w województwach. W konsekwencji ocenie została poddana przydatność powszechnie dostępnej, przekrojowej literatury na temat kultury w Polsce dla budowania filozofii rozwoju kultury w regionach.


Culture in Regions. Overview of the Strategic Documents of Polish Voivodeships and Academic Literature

The article is an attempt at a brief overview of the development strategies of Polish voivodeships in terms of the role of culture as a factor in regional development. The author compares the "€˜old-generation"€™ strategies (applicable until 2005/2006) and the "€˜new-generation"€™ ones (developed for the programming period of 2007-2013). Culture plays an important role in the development of regions as after the administrative reform of 1998 cultural policy became an element of the local government activities. The overview is preceded by a description of the constituents of cultural policy such as 1) the cultural industry as a sector of culture creation and development of cultural products, 2) cultural institutions, and 3) cultural heritage as a pool of resources to be used in the cultural creation process and promotion through the cultural institutions network. Each component analysis is accompanied by a brief discussion of the related ideas and opinions expressed in academic literature by experts from cultural institutions and culture-related academic centres. The author also offers his own concept of describing elements of cultural policy. He juxtaposes the perception of culture as presented in the available publications with the aims of cultural activity and the philosophy of cultural development in voivodeships. Consequently, the author assesses the usefulness of the widely available cross-sectional literature on culture in Poland for the building of the cultural development philosophy in the Polish regions.


Afiliacja:

Paweł Kościelecki: Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego w Warszawie, (ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warszawa);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Agnieszka Stanowicka-Traczyk
Instrumenty kształtowania wizerunku na przykładzie miast polskich

Instrumenty kształtowania wizerunku na przykładzie miast polskich

Celem artykułu było zidentyfikowanie głównych instrumentów strategii kształtowania wizerunku, stosowanych w miastach polskich. Dlatego wyodrębniono i scharakteryzowano najważniejsze instrumenty budowania pożądanego wizerunku miasta związane z wizualizacją, komunikacją oraz systemem zachowań, w tym działań marketingowych. Instrumenty te powinny ogniskować się wokół najważniejszych atrybutów miasta. Ustalono natomiast, iż miasta eksponują w swoich strategiach zbyt wiele wyróżników tożsamości, przez co ukształtowany wizerunek może stać się mało wyraźny i nieczytelny. Opracowanie oparto na wynikach badań empirycznych, dotyczących problemu budowania pożądanego wizerunku miasta przeprowadzonych w 206 wybranych polskich urzędach miejskich w latach 2003-2005.


Identity Strategy Instruments Based on the Example of Polish Towns

The paper is based on the results of empirical studies concerning town identity building conducted in 206 selected town administration offices in Poland during the years 2003-2005. The paper aimed at identifying the main identity strategy instruments applied in Polish towns. For that purpose the major town identity building instruments related to visualization, communication and pattern of behaviours including marketing activities, were identified and characterized. Those instruments should be focused around the most important attributes of a given town. It was established, however, that towns expose too many attributes of identity in their strategies hence the image created can become unclear and illegible.


Afiliacja:

Agnieszka Stanowicka-Traczyk: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. M. Oczapowskiego 4, 10-710 Olsztyn, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Piotr Majdak
Sklepy internetowe w Polsce. Zro?żnicowania przestrzenne i aspekty społeczne

Sklepy internetowe w Polsce. Zro?żnicowania przestrzenne i aspekty społeczne

Sklepy internetowe stają się coraz popularniejszą formą handlu. Generowane przez nie obroty przekroczyły w Polsce w 2006 roku 1,3 mld zł i stanowiły ponad 1% całości obrotów detalicznych w kraju. Według opinii ekspertów wskaźniki te będą nadal rosły, ponieważ przybywa chętnych do robienia zakupów w sieci, zwiększa się także liczba przedsiębiorców zajmujących się e-biznesem. Co ciekawe, zgodnie z prowadzonymi analizami, ośrodkami silnej koncentracji e-biznesu pozostają obszary metropolitalne (Castells 2003). Mimo że administrowanie sklepem internetowym może odbywać się praktycznie z dowolnego miejsca w kraju, okazuje się, że czynniki ekonomiczne, technologiczne i społeczne odgrywają tu bardzo ważną rolę. Zjawisko to występuje również w Polsce, co wykazały badania własne zaprezentowane w niniejszym artykule.


Internet Shops in Poland. Spatial Diversity and Social Aspects

Internet shops are becoming an increasingly popular form of trading. In 2006, their turnover in Poland reached 1.3 billion zlotys, or about 1% of total retail trade in the country. According to different experts, the sales and turnover indices are on an upward trend as the numbers of shoppers buying on-line and also e-shops are still increasing. Interestingly, a lot of research show that the central points of e-business concentration are metropolitan areas although the administration of e-shops is possible from virtually any place in the world. This indicates that economic, technological and social factors have an impact on the growth and concentration of e-shops.


Afiliacja:

Piotr Majdak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(30)/2007
Tomasz Grzegorz Grosse
Czy Polska potrzebuje Narodowej Strategii Rozwoju Regionalnego?

Czy Polska potrzebuje Narodowej Strategii Rozwoju Regionalnego?

Podstawowym celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego może być skutecznym instrumentem planowania strategicznego polityki regionalnej rządu? W celu odpowiedzi na to pytanie zaprezentowano najpierw analizę dotychczas obowiązującej Strategii (NSRR) na lata 2001-2006. Szczególnie istotna była ocena tego, w jaki sposób kształtowała ona działania praktyczne polityki regionalnej państwa. Jakie było powiązanie NSRR z głównym krajowym instrumentem polityki regionalnej państwa, tj. kontraktami wojewódzkimi? Czy Strategia pozwalała lepiej zaprojektować rządowe wsparcie dla poszczególnych województw z uwagi na specyficzne uwarunkowania regionalne? Czy priorytety NSRR wpływały na działania merytoryczne podejmowane w kontraktach? Badanie wskazuje na niską efektywność praktycznego realizowania NSRR poprzez kontrakty wojewódzkie. Na zakończenie przedstawiono najważniejsze rekomendacje dla polityki regionalnej rządu na przyszłość.


Does Poland Need the National Strategy of Regional Development

The main question of this paper is a problem of importance of the National Strategy of Regional Development (NSRD), as a leading instrument for strategic planning of regional policy in Poland. I present the main characteristic of recent NSRD arranged for period 2001-2006. My basic interest is focused on structure of this document, its main priorities and basic implementation instruments. Particularly important is the analysis of effectiveness of the main NSRD priorities in practice. It is crucial problem, especially for Polish central-government regional policy which was implemented basically by voivodship contracts. My research proves that effectiveness of the NSRD implementation by the voivodship contracts was low. Recommendation for future Polish government regional policy is given.


Afiliacja:

Tomasz Grzegorz Grosse: Instytut Spraw Publicznych, ul. Szpitalna 5 lok. 22, 00-031 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(32)/2008
Mikołaj Herbst
Prognoza wzrostu gospodarczego polskich regionów do 2015 roku

Prognoza wzrostu gospodarczego polskich regionów do 2015 roku

Celem analizy przedstawionej w dalszej części artykułu jest symulacja wzrostu gospodarczego w polskich regionach i podregionach w latach 2006-2015, wykorzystująca obserwowane w przeszłości odchylenia regionalnych stóp wzrostu od stopy krajowej. Prognoza przewiduje, że głównymi ośrodkami wzrostu w badanym okresie będą metropolie warszawska i poznańska. Do 2015 r. województwo mazowieckie znacznie przekroczy średni poziom PKB na mieszkańca dla UE 27. Choć polska gospodarka zbliży się pod względem dochodów do unijnej średniej, to należy się spodziewać dalszej polaryzacji rozwoju między regionami. Najbiedniejsze polskie województwa mogą w 2015 r. osiągnąć PKB per capita zbliżony do średniego poziomu dla Polski z 2006 r.


Forecast of GDP Per Capita Growth in Polish Regions 2006-2015

The article offers a forecast of GDP per capita growth in Polish regions (NTS2) and subregions (NTS3) between 2006 and 2015, based on the past deviations of regional economies from the national growth path. The simulation shows that highest rates are expected in two metropolitan areas - Warsaw and Poznan. The Mazowieckie region (the one including Warsaw) will become the first to surpass the average level of GDP per capita in EU27. Although Poland will generally close the GDP gap to EU, further polarisation between regions is expected. The per capita income of the most lagging Polish regions will in 2015 reach (in real terms) the 2006 level of Polish national economy.


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; mherbst@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marek Kozak
Dwory, pałace i zamki - kosztowne pamiątki czy zasób w rozwoju?

Dwory, pałace i zamki - kosztowne pamiątki czy zasób w rozwoju?

Polska dysponuje znacznymi, acz słabo rozpoznanymi zasobami obiektów warownych i rezydencjalnych. Różnią się położeniem, jakością architektury, stanem zachowania, własnością, funkcją pełnioną współcześnie. Ich dzisiejszy stan był determinowany przez wiele złożonych czynników ekonomicznych, politycznych, prawnych i społecznych. Wykorzystanie tych zasobów w związku z dynamicznym rozwojem turystyki kulturowej wymaga zmian w polityce ochrony dziedzictwa i rozwoju turystyki, w tym zwłaszcza zmiany podejścia i wzmocnienia rozwiązań rynkowych. Bez nich zasoby te pozostaną tylko kłopotliwą i kosztowną pamiątką przeszłości.

Słowa kluczowe: Polska  rezydencja historyczna  zasób  szansa  


Manors, Palaces and Castles: Costly Heredity or Developmental Ass ets?

Poland has significant, though not researched and depicted in depth asset in the form of manors, palaces and castles. They differ in many ways: by location, technical state, quality of architecture, ownership, function played nowadays. Their contemporary state has been determined by a number of complex economic, political, legal and social factors. Utilisation of those objects for the needs of dynamically developing culture tourism calls for changes in national heredity protection and tourism development strategies. Proposed changes in particular should decisively introduce market mechanism into heredity management. Otherwise those rich assets shall remain troublesome and costly souvenir of the past.

Słowa kluczowe: Poland  historic residence  resource  opportunity  


Afiliacja:

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Janusz Heller, Alicja Joanna Szczepaniak
Regionalne uwarunkowania i efekty podziału funduszy z Unii Europejskiej

Regionalne uwarunkowania i efekty podziału funduszy z Unii Europejskiej

Celem opracowania była syntetyczna ocena podziału środków z UE na 16 województw. Stwierdzono, że regionalny podział funduszy z Unii Europejskiej w latach 2000-2005 jest efektem przyjętej metody, która premiuje województwa o większej liczbie mieszkańców. W liczbach bezwzględnych największymi beneficjentami okazały się: Mazowsze, Śląsk i Małopolska, a więc regiony o wysokim stopniu urbanizacji, wyposażone w szerokie otoczenie biznesu i posiadające stosunkowo bogate zaplecze naukowe. Równocześnie pozyskują one najwięcej bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Mamy więc do czynienia z podwójnym uprzywilejowaniem tych województw w stosunku do pozostałych regionów. W liczbach względnych, które opisano indeksem pozyskanych środków w stosunku do udziału w tworzonym PKB, dominują natomiast: Warmia i Mazury, Podlasie oraz Pomorze Zachodnie. Nie oznacza to jednak, że w ten sposób następuje niwelowanie istniejącego dystansu między wymienionymi regionami a województwami o najwyższym poziomie rozwoju. Badania nie potwierdziły też zależności pomiędzy PKB per capita a kwotami pomocy przypadającymi na jednego mieszkańca. Brak jakiejkolwiek zależności (dodatniej lub ujemnej) jest logicznym efektem przyjętego założenia, iż regionalny podział środków z Unii Europejskiej jest uwarunkowany głównie liczbą mieszkańców; wskazuje też na to, że przyjęte kryteria nie różnicują województw pod kątem oczekiwanych efektów ekonomicznych. Przyjmują natomiast egalitarne podejście, czyli przydział na każdego mieszkańca kraju statystycznie "po równo"€.


Regional Conditionings and Effects of EU Funds

The aim of this study was a synthetic evaluation of EU funds" distribution between 16 voivodships. It was found out that the regional EU funds" distribution in the years 2000-2005 is an effect of a method, according to which the voivodships that more populated are privileged. In absolute numbers the biggest recipients were: Masovia, Silesia and Malopolska - regions with a high level of urbanization, equipped with a broad business environment and with a relatively rich scientific background. At the same time, these voivodships win the most direct foreign investments. Thus we deal with a double privilege of these voivodships in relation to other regions. In relative numbers, described by an index of received funds in relation to the share of produced GPD, the dominating regions are: Warmia and Mazury, Podlasie and Western Pomerania. But it does not mean that in this way the distance between these voivodships and the most developed regions is reduced. The research did not prove that there is a connection between GDP per capita and the amount of aid per one inhabitant. The lack of any connection (positive or negative), which is a logic effect of the assumption that the regional distribution of EU funds is conditioned mainly by the number of inhabitants, indicates that the criteria do not differentiate voivodships according to the anticipated economic effects. They take an egalitarian approach - every inhabitant should receive statistically equally.


Afiliacja:

Janusz Heller: Uniwersytet Warmińsko-Mazurskie w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2, 10-710 Olsztyn, Polska

Alicja Joanna Szczepaniak: Uniwersytet Warmińsko-Mazurskie w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2, 10-710 Olsztyn, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(33)/2008
Marcin Flieger
Ocena atrakcyjności działań na rzecz zwiększania zatrudnienia dofinansowywanych z funduszy UE (na przykładzie wybranych gmin województwa wielkopolskiego)

Ocena atrakcyjności działań na rzecz zwiększania zatrudnienia dofinansowywanych z funduszy UE (na przykładzie wybranych gmin województwa wielkopolskiego)

Fundusze Unii Europejskiej stanowią istotne źródło pomocy finansowej na rzecz zwiększania zatrudnienia. Wiele działań dofinansowywanych zarówno z funduszy strukturalnych, jak i inicjatyw wspólnotowych oraz programów wspólnotowych jest skierowanych do gmin, które, jako samodzielny beneficjent lub partner w projekcie, mogą wpływać na polepszenie sytuacji na lokalnym i regionalnym rynku pracy. Jednym z istotnych czynników wpływających na skalę zaangażowania w inicjatywy na rzecz zwiększania zatrudnienia jest sposób postrzegania przez beneficjentów atrakcyjności tych działań. Dlatego też w niniejszym opracowaniu przedstawiono wyniki badań, w których przeanalizowano i oceniono stosunek gmin do przedsięwzięć odnoszących się do rynku pracy, dostępnych w ramach programów UE. Umożliwiło to identyfikację inicjatyw postrzeganych przez gminy jako najbardziej pożądane, w największym stopniu przyczyniające się do zmniejszenia bezrobocia, oraz działań najmniej atrakcyjnych pod tym względem. Uzupełnieniem powyższych badań jest analiza oczekiwań badanych gmin dotyczących utworzenia nowych inicjatyw na rzecz zwiększania zatrudnienia, niedostępnych w ramach obecnych programów. Badania te pozwoliły z kolei na doprecyzowanie oceny, w jakim stopniu obecne inicjatywy odpowiadają potrzebom gmin. Dzięki temu określono, w jakim zakresie brak pożądanych działań stanowi czynnik ograniczający zaangażowanie w realizację aktualnie dostępnych przedsięwzięć w dziedzinie zwiększania zatrudnienia.


Attractiveness Analysis of Initiatives for Employment Increase Financed by European Union Funds (Example of Wielkopolska Voivodship)

European Union programs are a vital source of financial help in the field of employment increase. Such initiatives are available both in structural programs, Community Initiatives and Community Programs. A great number of them are designed for communities, which, as an independent beneficiary or a partner in a project, can influence the improvement of local and regional labour market situation. One of the essential factors which influence the commitment to the initiatives for employment increase is the way beneficiaries perceive their attractiveness. Therefore, in the article the author presented results of the research in which communities"€™ attitudes to each activity connected to a labour market, available in EU programs, had been analyzed and assessed. This allowed to determine the initiatives which are perceived as the most desirable and which, according to communities, can best contribute to decreasing of the unemployment rate, and the ones which are the least attractive in this respect. Another part of the above research is the analysis of communities"€™ expectations regarding creating new initiatives for employment increase, which are not available within the limits of the current programs. This scrutiny allowed to estimate more precisely to what extent current activities match communities requirements. These results made it possible to assess to what degree the presumable lack of desirable initiatives for employment increase constitutes a factor that limits the commitment to the implementation of the currently available initiatives


Afiliacja:

Marcin Flieger: Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, al. Niepodległości 10 61-875 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(36)/2009
Dominika Wojtowicz, Bogusława Fudala
Doświadczenia ZPORR a Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007-2013

Doświadczenia ZPORR a Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007-2013

Od momentu przystąpienia do Unii Europejskiej w 2004 r. polskie województwa stały się podmiotami wspólnej polityki regionalnej, w ramach której otrzymują na realizację jej podstawowych celów coraz większe środki z unijnego budżetu. Jak pokazało doświadczenie poprzedniego okresu programowania, dla efektywnej absorpcji tychże funduszy oraz zagwarantowania rzeczywistych, pozytywnych efektów ich wykorzystania niezbędny jest odpowiednio konstruowany i sprawnie funkcjonujący system instytucjonalny. Na system ten składają się z jednej strony procedury dotyczące programowania, zarządzania, finansowania, kontroli itp., z drugiej - faktyczne działanie wszystkich zaangażowanych podmiotów. Artykuł zawiera główne wnioski z badań prowadzonych w 2008 roku. Celem badań była analiza doświadczeń wdrażania funduszy strukturalnych przeznaczonych dla regionów w latach 2004-2006, w tym w szczególności identyfikacja głównych porażek, oraz poznanie zakresu wykorzystania związanych z nimi doświadczeń przy kształtowaniu modelu implementacji funduszy w kolejnej perspektywie budżetowej 2007-2013. Przedstawione zostały także procedury tworzenia szesnastu Regionalnych Programów Operacyjnych oraz priorytety przyjęte w ich ramach przez samorządy
poszczególnych województw.


Implementation of Integrated Operational Programme in Light of 16 Regional Operational Programmes 2007-2013

Structural funds - instruments of cohesion policy - are aimed to support local and regional development and to speed up regional convergence. For the last few years they have been the main source that enable realization of different activities and investments on local level in Poland. In the light of systematic extension of financial resources provided within structural funds effective absorption of those funds becomes a matter of great importance. Experience of previous implementation period gives some clues on the perspective of use of structural funds provided for Polish regions in 2007-2013 period. The results of previous research showed that effective absorption of pre-accession and structural funds depends on many both material and untouchable factors but the most important for effective absorption is adequate institutional system with procedures of programming, financial management, monitoring, evaluation etc. This paper presents the results of research conducted in 2008. The authors focused on three main areas: experience of 2004-06 period of implementation - identification of successes and barriers of structural funds implementation system, practical use of these experiences to improve institutional system for 2007-13 period and finally priorities of 16 Regional Operational Programmes realized in Polish voivodeships.


Afiliacja:

Dominika Wojtowicz: Akademia Leona Koźmińskiego, Katedra Europeistyki, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warszawa, Polska

Bogusława Fudala: Absolwentka Akademii Leona Koźmińskiego, Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(37)/2009
Przemysław Śleszyński
Zmiany strukturalne i przestrzenno-funkcjonalne w rozwoju przedsiębiorczości po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej

Zmiany strukturalne i przestrzenno-funkcjonalne w rozwoju przedsiębiorczości po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej

W artykule porównano dynamikę zmiany liczby przedsiębiorstw względem populacji osób w wieku produkcyjnym w sektorze prywatnym w latach 2001-2004 (okres przedakcesyjny) i 2004-2007 (okres poakcesyjny). Badania przeprowadzono, stosując podział na podstawowe sektory działalności gospodarczej (rolniczy, przemysłowy, usługowy niższego rzędu i usługowy wyższego rzędu) oraz pod względem zróżnicowania funkcjonalnego gmin (kilka kategorii miast i ich stref podmiejskich, korytarze transportowe, gminy z rozwojem turystyki itd. - łącznie 16 kategorii). Badania wykazały spadek, inercję, polaryzację przestrzenną oraz mozaikowatość struktury przestrzennej dynamiki rozwoju przedsiębiorstw prywatnych.


Structural and spatio-functional changes in the development of entrepreneurship following Poland

The article presents a comparison of the dynamic for the increase in the number of enterprises as set against the population of working age in the private sector in the years 2001-2004 (the immediate pre-accession period) and 2004-2007 (the immediate post-accession period). The study was conducted with regard had to the main sectors of economic activity (agriculture, industry, lower-order services and higher-order services), as well as the functional diversity of gminas (urban and suburban categories, transportation corridors, tourism, etc. - in total 16 categories). The research points to decline, inertia, spatial polarization and a mosaic like spatial structure to the dynamic for the development of private enterprises.


Afiliacja:

Przemysław Śleszyński: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Janusz Heller
Liberalizm i etatyzm w praktyce gospodarczej krajów Unii Europejskiej

Liberalizm i etatyzm w praktyce gospodarczej krajów Unii Europejskiej

Celem badań była identyfikacja i pomiar wolności gospodarczej w krajach Unii Europejskiej na przełomie XX i XXI w. Na tym tle szczególną uwagę zwrócono na zmiany (liberalizację) zachodzące w polskiej gospodarce. Podstawą analizy porównawczej między 25 krajami UE (poza Maltą i Cyprem) był materiał liczbowy uzyskany z corocznych badań wolności ekonomicznej, prowadzonych przez Heritage Foundation i Wall Street Journal w latach 1996-2008. Na łączny wskaźnik (indeks) wolności gospodarczej składała się średnia ocena dziesięciu różnych cech - kryteriów bardziej szczegółowych. Średni wskaźnik uzyskany z wszystkich 10 cech pozwalał natomiast ocenić kraj pod względem stopnia liberalizmu (wolności) gospodarki lub poziomu etatyzmu. Zaproponowane podejście metodyczne, w którym dokonuje się podziału na dwa nurty: etatyzm i liberalizm, okazało się szczególnie przydatne przy ocenie procesów zachodzących również w polskiej gospodarce.
W wyniku badań stwierdzono, że wśród 15 krajów tzw. dawnej UE 10 zalicza się do grona bardziej liberalnych. W tej grupie jest też najbardziej liberalna w UE Irlandia, natomiast drugą grupę stanowi pięć państw wyraźnie mniej liberalnych: Hiszpania, Francja, Portugalia, Włochy i Grecja. Polska to kraj najbardziej etatystyczny spośród wszystkich członków UE, chociaż w pierwszych latach transformacji należała nawet - obok Czech i Estonii - do trzech liderów pod tym względem. Trudno więc utożsamiać gospodarkę polską z zaawansowanym bądź nadmiernym liberalizmem. Jest to - zgodnie ze współczesnymi standardami - raczej gospodarka etatystyczna, z pewnymi, i to nielicznymi, elementami liberalizmu.
Badania wskazują, że kryzysu gospodarczego, który ujawnił się w połowie 2007 r., nie można utożsamiać wyłącznie z gospodarką liberalną, chociaż za takim źródłem przemawiają przyjmowane metody wychodzenia z zapaści gospodarczej. Przeważają tu rozwiązania etatystyczne, ale w wyraźnej mniejszości pojawiają się również metody liberalne. Rozstrzygnięcia należy jednak oczekiwać dopiero po kilku latach.


Liberalism and statism in the economic practice of European Union countries

The aim of the research was to identify and measure the level of economic freedom across the EU at the turn of the 20th and 21st centuries. Special attention was paid to the changes in (i.e. liberalization of) the Polish economy. The basis of the comparative analysis between the 25 EU countries (excluding Malta and Cyprus) was provided by data acquired from the annual economic freedom study conducted by the Heritage Foundation and the Wall Street Journal in the years 1996-2008. The overall economic freedom index consisted of the average from marks for 10 different features - more detailed criteria. The average index acquired from all 10 features was the basis of a country"€™s mark for the level of liberalism (economic freedom) or statism. The proposed methodological approach, in which the two main currents of statism and liberalism are exposed, was especially useful in evaluating the processes occurring in the Polish economy. The results of the research show that, in the group of 15 countries of the "€œold"€ EU, 10 can be considered more liberal. This group includes, as the most liberal EU state of all, Ireland. The second group is formed of 5 countries apparently less liberal, i.e. Spain, France, Portugal, Italy and Greece. Poland is found to be the most statist country anywhere in the EU, notwithstanding its status (along with the Czech Republic and Estonia) as one of the three leaders of liberalism in the first years of transformation. In this situation it is hard to identify the Polish economy with advanced or even excessive liberalism. It is - according to the present standards - a rather state-controlled economy, albeit with certain but scarce elements of liberalism. The research shows that the economic crisis which occurred from mid 2007 cannot be identified only with the liberal economy, even though the implemented methods of dealing with the crisis seem to point to such a source. Statist solutions prevail here, but some liberal methods appear as well. A solution to this dilemma can only be anticipated after several years have passed.


Afiliacja:

Janusz Heller: UWM w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2, 10-725 Olsztyn, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jerzy Janecki
Zróżnicowanie sytuacji biologicznej populacji regionalnych Polski badane w oparciu o analizę zbiorów wyników medycznych badań laboratoryjnych

Zróżnicowanie sytuacji biologicznej populacji regionalnych Polski badane w oparciu o analizę zbiorów wyników medycznych badań laboratoryjnych

Celem badań była analiza różnic pomiędzy cechami statystycznymi zbiorów wyników badań laboratoryjnych pochodzących z 23 różnych regionów Polski. Analizowano roczne zbiory wyników białka całkowitego, hemoglobiny, cholesterolu i glukozy. Zastosowano oryginalną metodę komputerową JEG opracowaną w IBIB PAN. Różnice wartości średnich sięgały od -2,81 do +2,01 odchyleń standardowych od wartości uśrednionej. Znacznie różniły się profile zmienności sezonowej oraz zależności wyników od płci i wieku. W kompleksowej ocenie regionalnej wyróżniał się dodatnio region północno-zachodni, zaskakująco słabo wypadła Wielkopolska, nie najlepiej Górny Śląsk i region północno-wschodni, dramatycznie zaś Małopolska. Wykazano przydatność zastosowanej metody, a jednocześnie celowość dalszych badań.


Differentiation of the biological situations of Polish regional populations based on the analysis of sets of medical laboratory results

The work described here has sought to investigate differences between the statistical features of large (annual) datasets of laboratory results from 23 regions of Poland. Collections of results for total protein, haemoglobin, cholesterol and glucose levels were analyzed. An original computer method called JEG, devised at the Institute of Biocybernetics and Biomedical Engineering of the Polish Academy of Sciences was used. Differences in mean values ranged from -2.81 to 2.01 standard deviations from the mean value for all results. The dependence of results on the sex and age classes differed greatly in the two extreme regions. In the comprehensive valuation of regions, the north-west region stood out in a positive sense, while the Wielkopolska region fared surprisingly poorly, and Upper Silesia and the north-east were also far from ideal. This situation in the Malopolska region looked extremely serious. The usefulness of the method was demonstrated by the research carried out, so it would seem advisable for the investigation to be continued with, in order that the picture for the country as a whole might be made complete.


Afiliacja:

Jerzy Janecki: Polska Akademia Nauk, Instytut Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej (IBIB), ul. Ks. Trojdena 4, 02-109 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Agnieszka Szczudlińska-Kanoś
Marketing polityczny w polskim samorządzie regionalnym

Marketing polityczny w polskim samorządzie regionalnym

Pojmowanie marketingu politycznego jako ogółu czynności, technik, metod i środków, które ułatwiają, a czasem umożliwiają podmiotom politycznym osiągnięcie sukcesu wyborczego, sprawia, iż stanowi on nieodzowną część polityki, a rola, jaką odgrywa, pomaga w zdobywaniu i utrzymywaniu władzy. W związku z tym, że każde kolejne wybory świadczą o permanentnym rozwoju marketingu politycznego, stał się on punktem wyjścia do rozważań przedstawionych w niniejszym artykule. Odniesienie się do kwestii regionalnych wynikało natomiast z potrzeby przedstawienia specyfiki tego zjawiska w działaniach samorządowców w regionach, które funkcjonują i prężnie rozwijają się w Polsce już ponad dekadę. Celem artykułu było znalezienie odpowiedzi na pytanie: czy marketing polityczny, prowadzony na szczeblu regionu, różni się od działań promocyjno-reklamowych kandydatów ubiegających się o mandaty w wyborach ogólnokrajowych lub samorządowych na poziomie lokalnym? Przedstawione poniżej rozważania i wyciągnięte z nich wnioski zostały oparte na badaniach własnych, które przeprowadzono wśród radnych sejmików województw kadencji 2006-2010. W badaniach zastosowano metodę ankietową, narzędziem natomiast był kwestionariusz ankiety. Analiza wyników, przeprowadzona między innymi za pomocą programu Statistica 7, umożliwiła określenie stopnia profesjonalizacji współczesnego marketingu politycznego w regionach oraz pokazała przyczyny jego odmienności.


Political marketing in Polish regional government

In general, political marketing is a collection of activities, techniques, methods and means that at least facilitate and at most make possible electoral success on the part of political entities. At present political marketing represents an indispensable part of politics, since only with its help do candidates have a chance of gaining and then holding on to power. After every election we can observe yet-greater competition. Political entities apply different and more elaborate methods and techniques which are aimed at increasing chances of electoral success. During the last ten years in Poland (since the new voivodships were established), it has been possible to observe the professionalization of marketing operations, particularly at municipal elections and especially at those on the regional level. In this article distinctions are therefore drawn between regional political marketing operations and those at either nationwide or local levels. The findings are based on investigations conducted by means of questionnaires distributed among the councillors serving on the voivodship regional assemblies (sejmiki) for the 2006-2010 term of office.


Afiliacja:

Agnieszka Szczudlińska-Kanoś: Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Wydział Humanistyczny, Instytut Politologii, ul. Podchorążych 2/234, 30-084 Kraków, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(38)/2009
Mikołaj Herbst
Tworzenie i absorpcja kapitału ludzkiego przez miasta akademickie w Polsce

Tworzenie i absorpcja kapitału ludzkiego przez miasta akademickie w Polsce

Kapitał ludzki oddziałuje na wzrost gospodarczy przez podniesienie produktywności pracy na danym obszarze lub też przez zwiększenie zdolności danej gospodarki do wytwarzania i absorbowania innowacji w różnych dziedzinach. Z punktu widzenia miasta akademickiego warunkiem działania tych mechanizmów może być skuteczne przyciąganie na miejscowe uczelnie studentów i pracowników naukowych. Co więcej, miasto musi nie tylko posiadać wysokiej jakości szkoły wyższe, lecz także być chłonnym rynkiem pracy dla absolwentów uczelni oraz atrakcyjnym miejscem zamieszkania dla ludzi o wysokim wykształceniu. W artykule zawarta jest analiza potencjału tworzenia i absorpcji kapitału ludzkiego przez miasta wojewódzkie w Polsce wykorzystująca unikatowe źródło danych, jakim jest portal internetowy nasza-klasa.pl. Analiza ta jest podstawą do opracowania typologii miast z uwagi na odnoszone przez nie korzyści z pełnienia funkcji akademickiej.


Creation and Absorption of Human Capital by the Academic Cities in Poland

Human capital stock affects the economic growth by raising the productivity of labour or by improving the ability of the economy to create and absorb innovations. In the scale of the local economy of an academic city, this process can be reinforced by attracting students and researchers to study and work at the local universities. To do this successfully, the city needs not only a high quality academic institutions but also the wider labour market for the educated individuals and - more generally - the ability to attract the creative class to settle down. The article provides the comparative analysis of the ability of the largest Polish cities to attract and absorb human capital. The research is based on the unique dataset coming from nasza-klasa.pl website (allowing users to contact their former class mates). The research concludes with the typology of the Polish cities with respect to the scale of benefits from performing the academic function.


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; mherbst@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Kazimierz Niewiadomski
Czynniki różnicujące ruch turystyczny na przykładzie Polski i województwa podlaskiego

Czynniki różnicujące ruch turystyczny na przykładzie Polski i województwa podlaskiego

Opracowanie jest poświęcone ocenie ruchu turystycznego i czynnikom, które powodują, że w poszczególnych województwach i powiatach województwa podlaskiego jest on zróżnicowany. W skali kraju w różnicowaniu ruchu turystycznego coraz większą rolę odgrywają czynniki związane z ogólnym rozwojem gospodarczym danego regionu. W województwie podlaskim natomiast w dalszym ciągu głównym motywem przyjazdów turystów są walory przyrodnicze.


Factors Differentiating Tourist Traffic on the Example of Poland and the Area of the Podlaskie Voivodeship

This study is devoted to the evaluation of tourist traffic and factors differentiating it between the voivodeships of Poland and the counties of the Podlaskie Voivodeship. Within the country, factors related to the general economic development of a specific region play a more and more significant role in differentiating the tourist traffic. In the Podlaskie Voivodeship, however, there are continuously the natural values which are the main attraction for visiting tourists.


Afiliacja:

Kazimierz Niewiadomski: Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania, ul. Wiejska 45A,15-351 Białystok, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: Special Issue 2009 - CITIES AND METROPOLISES
Maciej Smętkowski, Bohdan Jałowiecki, Grzegorz Gorzelak
Metropolitan Areas in Poland - Diagnosis and Recommendations

Metropolitan Areas in Poland - Diagnosis and Recommendations

The aim of the paper is to identify and diagnose problems relating to Poland´s metropolitan areas. In the frst part, the authors offer a review of the most important features metropolisation process and indicate problems associated with such processes on the local and regional scales. This is followed by an identification of major urban centres in Poland, and a delimitation of their metropolitan areas. In the subsequent part of the study, the identified metropolitan areas are characterised in terms of their pertinent development problems. Finally, a set of conclusions and recommendations is proposed, with the aim of improving the functioning of the largest cities and their environment.

Słowa kluczowe: metropolisation  Poland  metropolitan areas  city development  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Grzegorz Gorzelak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; gorzelak@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(42)/2010
Marek W. Kozak
Turystyka: niewykorzystana szansa rozwojowa regionów?

Turystyka: niewykorzystana szansa rozwojowa regionów?

Turystyka w ostatnich latach powszechnie postrzegana jest jako ważny czynnik rozwoju regionalnego. Wynika to z dynamicznego wzrostu liczby turystów, przemian po stronie popytu i podaży czy - szerzej - zmiany paradygmatu. Państwa i regiony podejmują próby nowoczesnego planowania rozwoju turystyki. Dokonany w artykule przegląd wybranych dokumentów planistycznych, głównie regionalnych, prowadzi do wniosku, że mimo deklaratywnego przyjęcia na szczeblu strategicznym nowego paradygmatu poziom operacyjny jest zdominowany przez stare podejście, oparte na wielu mitach. Mity te należy uznać za kluczową barierę rozwoju turystyki w Polsce.

Słowa kluczowe: Polska  turystyka  czynniki rozwoju  paradygmat  sukces  


Tourism: A lost opportunity for regional development?

Due to a dynamic increase of the number of tourists, to demand and supply changes, or - in short - to changes of paradigm, tourism has been recently considered as an important factor of regional development. Countries and regions attempt to encourage tourism development with modern planning. An overview of selected planning documents, mostly regional, leads to the conclusion that in spite of a declarative adoption of the new paradigm on the strategic level, the operational level is still dominated by the old approach, based on a number of myths. These myths should be considered main obstacles in tourism development in Poland.

Słowa kluczowe: Poland  tourism  development drivers  paradigm  success  


Afiliacja:

Marek W. Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(45)/2011
Sylwia Dołzbłasz, Andrzej Raczyk
Projekty współpracy transgranicznej na zewnętrznych i wewnętrznych granicach Unii Europejskiej - przykład Polski

Projekty współpracy transgranicznej na zewnętrznych i wewnętrznych granicach Unii Europejskiej - przykład Polski

Celem pracy była analiza znaczenia granic i typów pograniczy dla kształtowania współpracy przygranicznej. Uwzględniono prawie 600 projektów z siedmiu programów współpracy realizowanych w ramach Interreg III A w Polsce w latach 2004-2006. Autorzy starali się odpowiedzieć na pytania, czym różni się współpraca w przypadku poszczególnych granic i z czego wynikają dostrzeżone odmienności. Jakkolwiek z formalnego punktu widzenia programy Interreg III A realizowano w całym kraju w niemal taki sam sposób, to badanie wykazało zróżnicowanie rzeczywistego wymiaru współpracy. Na efektywność realizowanych przedsięwzięć wpływały przede wszystkim rodzaj granicy, kraj, z którym podejmowano współdziałanie, a także uwarunkowania lokalne tworzące tzw. czynnik integrujący.

Słowa kluczowe: współpraca transgraniczna  regiony transgraniczne  granica wewnętrzna UE  gra- nica zewnętrzna UE  Interreg  Polska  


Trans-border cooperation projects on the external and internal EU borders - Poland case study

The aim of this paper was to analyse the role of borders and types of borderlands in cross-border cooperation. Almost 600 projects from seven Interreg IIIA Programmes, in which Polish border regions participated in the years 2004-2006, were examined. The authors paid special attention to the question whether the structure of co-operation fields is uniform or diversified along all borders. Although many similarities did exist, there were also important differences. It turned out that the common legal framework of Interreg Programmes did not guarantee exactly the same realisation of trans-border cooperation. The so called "€˜integrating factor"€™ also played an important role. The type of border and neighbouring country, as well as different local conditions also had an impact on the programmes"€™ implementation. Therefore, the effectiveness of trans-border programmes depends on their adjustment to specific regional conditions.

Słowa kluczowe: cross-border cooperation  border regions  EU external border  EU internal border  Interreg  Poland  


Afiliacja:

Sylwia Dołzbłasz: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław, Polska; sylwia.dolzblasz@uni.wroc.pl

Andrzej Raczyk: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław, Polska; andrzej.raczyk@uni.wroc.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(46)/2011
Agata Miazga, Iwona Sagan
Wsparcie unijne a kierunki polityki rozwoju w Polsce Wschodniej

Wsparcie unijne a kierunki polityki rozwoju w Polsce Wschodniej

Artykuł stanowi próbę uchwycenia różnic dynamiki i kierunków rozwoju powiatów Polski Wschodniej w stosunku do pozostałej części kraju. Przeanalizowano strukturę i wartość inwestycji realizowanych przy wsparciu funduszy UE w latach 2004-2006, co pozwoliło dostrzec występowanie określonych prawidłowości. Terytorialne rozproszenie inwestycji, brak koncentracji finansowej, czyli niska wartość i mniejsza skala realizowanych projektów, a także mniejsza łączna wartość wszystkich inwestycji współfinansowanych z funduszy unijnych mogą stanowić zagrożenie dla realizacji polityki zwiększenia spójności w regionie. Przeważają projekty utrwalające istniejącą już strukturę i kierunki rozwoju, więc nie dochodzi do zmiany jakościowej lokalnej i regionalnej polityki rozwoju Polski Wschodniej.

Słowa kluczowe: polityka regionalna  fundusze europejskie  Polska Wschodnia  


European funds support and development policy in Eastern Poland

The main purpose of this article is the analysis of differences in dynamics and directions of development policy between Eastern Poland and the rest of the country. The authors analyze the structure and value of investments supported by EU structural funds in the years 2004-2006. The results obtained allow to identify some regularities characteristic for this region, namely high territorial and capital dispersion of the investments and a lower general financial value of all EU-supported projects. The tendencies may have a negative impact on the expected results of the cohesion policy. There is no significant qualitative change in development policy in Easter Poland. Most of the investment projects entrench the existing socio-economic structures.

Słowa kluczowe: regional policy  European funds  Eastern Poland  


Afiliacja:

Agata Miazga: Uniwersytet Gdański, Katedra Geografii Ekonomicznej, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk, Polska; agata.miazga@o2.pl

Iwona Sagan: Uniwersytet Gdański, Katedra Geografii Ekonomicznej, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk, Polska; geois@univ.gda.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: Wydanie specjalne 2011
Marek Kozak
Wpływ projektów funduszy strukturalnych na rozwój Zielonej Góry

Wpływ projektów funduszy strukturalnych na rozwój Zielonej Góry

Celem artykułu jest analiza wpływu polityki spójności w latach 2004-2006 na rozwój Zielonej Góry. W badaniach, korzystając ze zróżnicowanych źródeł informacji i metod, podjęto analizę wpływu w trzech głównych aspektach: konkurencyjności i atrakcyjności; spójności społecznej i przestrzennej oraz dyfuzji procesów rozwojowych. Z badań wynika, że polityka spójności miała niewielki wpływ na rozwój miasta i jego otoczenia, służyła bowiem przede wszystkim podniesieniu jakości życia.

Słowa kluczowe: polityka spójności  fundusze europejskie  efekty  Polska  Zielona Góra  


The impact of structural funds on the development of Zielona Gora

The main objective of the paper is to analyze the impact of 2004-2006 Cohesion Policy on the development of Zielona Gora (a city in western Poland). It concentrates on three key aspects of the development: competitiveness and attractiveness; social and territorial cohesion; and the diffusion of developmental processes. In our research, we have used a variety of methods and sources of information. Our main conclusion is that the Cohesion Policy of that period contributed more to the improvement of the quality of life in Zielona Gora and its surroundings than to its medium- or long-term development.

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  European funds  results  Poland  Zielona Gora  


Afiliacja:

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(48)/2012
Dominika Wojtowicz, Kinga Paciorek
Systemy i narzędzia zarządzania jakością w urzędach gmin a efektywne korzystanie z funduszy unijnych

Systemy i narzędzia zarządzania jakością w urzędach gmin a efektywne korzystanie z funduszy unijnych

Artykuł koncentruje się na zagadnieniach związanych z wpływem jakości zarządzania w administracji samorządowej na poziomie gminnym na wykorzystanie funduszy unijnych wspierających rozwój lokalny. Polska, która od kilku lat jest członkiem Unii Europejskiej, ma możliwość korzystania z funduszy przeznaczonych na rozwój regionalny i wzmacnianie spójności na terenie Wspólnoty. Jedną z głównych grup beneficjentów, do których w obecnej perspektywie lat 2007-2013 należy większość środków, są samorządy terytorialne. Celem artykułu jest przedstawienie zależności między stosowaniem narzędzi wpisujących się w nurt New Public Management w administracji samorządowej a sprawnością w korzystaniu z funduszy unijnych przeznaczonych na rozwój lokalny/regionalny. Wpływ narzędzi rozpatrywany jest w trzech obszarach: ilości pozyskanych środków, sprawnej realizacji projektu (rzeczowej i finansowej) oraz jakości projektów.

Słowa kluczowe: fundusze unijne  zarządzanie jakością  projekty samorządowe  


Quality management systems and effective use of EU funds

The paper focuses on issues related to the impact of quality management in local government at the municipal level on the use of EU funds supporting local development. Poland is one of the greatest beneficiaries of structural funds provided for regional development and strengthening cohesion within the Community. Local governments are one of the groups which absorbed most of the funds for 2007-2013. The paper describes how and to what extent the implementation of New Public Management tools in local government administration can guarantee efficient use of EU funds. Three areas of such impact are taken into consideration - the amount of acquired funds, efficient implementation of the projects co-financed by the EU, and the quality of these projects.

Słowa kluczowe: EU funds  quality management  local governments€™ projects  


Afiliacja:

Dominika Wojtowicz: Akademia Leona Koźmińskiego, Katedra Europeistyki, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warszawa, Polska; doma@alk.edu.pl

Kinga Paciorek: Instytut Analiz Europejskich, ul. Wrzosowa 6, 05-092 Dziekanów Polski, Polska; biuro@analizy-europejskie.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(55)/2014
Joanna Wiśniewska
Globalizacja obszarów wiejskich – na przykładzie MSP w Wielkopolsce

Globalizacja obszarów wiejskich – na przykładzie MSP w Wielkopolsce

Celem artykułu jest analiza procesów lokalizacji i globalizacji małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) na obszarach wiejskich w Wielkopolsce. Badano problem gospodarki wiejskiej jako miejsca lokalizacji umiędzynarodowionych i działających globalnie przedsiębiorstw. Na wstępie omówiono potencjalne czynniki lokalizacji przedsiębiorstw w warunkach otwartej gospodarki. Następnie przedmiotem analizy były udziały kapitału zagranicznego i zagraniczna wymiana handlowa przedsiębiorstw działających w otoczeniu różniącym się poziomem zurbanizowania oraz występowaniem rolniczych i pozarolniczych funkcji gospodarczych. W badaniu posłużono się danymi sprawozdawczymi z lat 2008–2011 podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego oraz firm posiadających udziały za granicą, zebranymi przez GUS. Stwierdzono, że badane przedsiębiorstwa różniły się pod względem tempa i zaawansowania procesów globalizacji w zależności od poziomu urbanizacji i struktury gospodarczej różnych lokalizacji. Wyniki badań potwierdziły tezę, że globalizacja prowadzi do polaryzacji rozwoju gospodarki regionalnej i lokalnej.

Słowa kluczowe: gospodarka regionalna i lokalna  globalizacja  małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP)  


The globalization of rural areas on the example of SMEs in Wielkopolska

The aim of the paper is to analyze the processes of localization and globalization of small and medium-sized enterprises (SMEs) in rural areas in Wielkopolska. The author discusses the problem of rural economy as the place of localization of internationalized and globally active enterprises. First, she analyzes the potential factors of enterprises’ localization in the condition of open economy. Then, she focuses on shares of foreign capital and foreign exchange of enterprises operating in urban and non-urban environments and in agricultural and non-agricultural areas. The author analyzes the data reported in the years 2008−2011 by the Polish Statistical Office GUS concerning entities with foreign capital and firms with capital abroad. She shows that the pace and advancement of the globalization processes in the investigated enterprises differ according to the level of urbanization and the economic structure of different localizations. The results show that globalization leads to polarization of the development of regional and local economy.

Słowa kluczowe: regional and local economy  globalization  small and medium-sized enterprises (SME)  


Afiliacja:

Joanna Wiśniewska: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Katedra Ekonomii, ul. Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań, Polska; wisniew@up.poznan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(57)/2014
Alexander Tölle
Zintegrowane formy planowania i zarządzania rozwojem lokalnym a instrumentarium planistyczne. System polski na tle systemu niemieckiego

Zintegrowane formy planowania i zarządzania rozwojem lokalnym a instrumentarium planistyczne. System polski na tle systemu niemieckiego

Wdrażanie form zintegrowanego planowania i zarządzania rozwojem lokalnym postrzegane jest dziś jako nieodzowna przesłanka pomyślnej polityki rozwoju. Wyrazem tego jest także wysoka ranga tych form w traktowaniu przez Unię Europejską rozwoju lokalnego. Niniejsza analiza stanowi ewaluację przystosowania polskiego systemu planowania zagospodarowania przestrzennego do wymagań zintegrowanego planowania i zarządzania rozwojem lokalnym poprzez przeciwstawienie polskiego systemu planistycznego systemowi niemieckiemu. Dotyczy ona kluczowych dla zintegrowanych form rozwoju lokalnego aspektów. Należą do nich: organizacja procesów planistycznych i partycypacyjnych, rola dokumentów planistycznych w zagospodarowaniu przestrzennym oraz dostępność operacyjnych narzędzi planistycznych. Znaczące różnice między systemami obu krajów skłaniają do wysunięcia tezy o małym poparciu form zintegrowanego planowania i zarządzania rozwojem lokalnym przez polski system planowania zagospodarowania przestrzennego nakierowanego wyłącznie na regulację inwestycji w przestrzeni.

Słowa kluczowe: system planowania przestrzennego  zintegrowane planowanie i zarządzanie rozwojem lokalnym  polityka przestrzenna  Polska  Niemcy  


Integrated forms of planning and managing local development and the planning toolkit. The contrast between the Polish and the German system

Integrated forms of planning and managing local development are seen today as essential for implementing a successful development policy. This is emphasized by the high priority of these forms in EU local development approaches. In his analysis, the author contrasts the Polish and the German planning system in order to evaluate the compatibility of the Polish spatial planning system with the requirements of integrated local development planning and management. The analysis concerns the areas defined as having key importance for integrated form of local development, i.e. the organization of planning and participation processes, the role given to planning documents in spatial management, and the availability of operational planning tools. The identified major differences between the two systems lead to the assumption that the Polish planning system hardly sustains integrated forms of planning and managing local development, as it is solely oriented towards regulating spatial development schemes.

Słowa kluczowe: spatial planning system  integrated local development  spatial policy  Poland  Germany  


Afiliacja:

Alexander Tölle: Polsko-Niemiecki Instytut Badawczy Europejskiego Uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie nad Odrą oraz Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Collegium Polonicum w Słubicach, ul. Kościuszki 1, 69-100 Słubice, Polska; atoelle@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Krzysztof Janc
Związki pomiędzy światem on-line i off-line na przykładzie widoczności oraz powiązań pomiędzy miastami w cyberprzestrzeni

Związki pomiędzy światem on-line i off-line na przykładzie widoczności oraz powiązań pomiędzy miastami w cyberprzestrzeni

Celem artykułu jest przedstawienie widoczności polskich miast w cyberprzestrzeni oraz cyberprzestrzennych powiązań pomiędzy nimi. Widoczność miast w cyberprzestrzeni została określona poprzez analizę wyników uzyskanych przy zastosowaniu wyszukiwarki internetowej Google (liczba wskazań dla nazwy miasta). Powiązania pomiędzy miastami przybliżono jako współwystępowanie nazw dla danej pary miast. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, iż pozycja oraz powiązania pomiędzy miastami w cyberprzestrzeni są ściśle związane z tymi ze świata realnego. Zaprezentowane badania wskazują, iż analiza zasobów informacyjnych sieci WWW może być stosowana w badaniach nad znaczeniem miast oraz relacjami pomiędzy nimi.

Słowa kluczowe: cyberprzestrzeń  Polska  widoczność miast  powiązania pomiędzy miastami  relacje on-line – off-line  miary internetowe  


On-line and off-line world relations on the example of visibility and connections between cities in the cyberspace

The purpose of this paper is to discuss cyberspatial visibility of Polish cities and their connections. The visibility of cities is determined based on the results obtained by Googling phrases connected with cities. The connections in cyberspace are approximated using the analysis of co-occurrence of terms (shared presence) connected with pairs of cities. On the basis of the research, it can be stated that the position and the connections between the cities in cyberspace are closely related to those found in the real world. The research indicates that the information analysis of Web resources can be applied to determine the significance of cities and connections between them.

Słowa kluczowe: cyberspace  Poland  visibility of cities  connections between cities  on-line – off-line relations  internet measures  


Afiliacja:

Krzysztof Janc: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Zagospodarowania Przestrzennego, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław, Polska; krzysztof.janc@uni.wroc.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(58)/2014
Marek Kozak
10 lat polityki spójności w Polsce

10 lat polityki spójności w Polsce

Artykuł jest poświęcony metaanalizie wpływu polityki spójności w ostatniej dekadzie na rozwój w Polsce na podstawie dostępnych danych statystycznych i analiz w kontekście celów rozwojowych stawianych przez politykę spójności. Główna teza głosi, że w omawianym okresie interwencja polityki spójności służyła przede wszystkim poprawie jakości życia. Przyczyn tego upatruje się w mechanizmie tzw. zastępstwa celów, nieformalnego kompromisu oczekiwań głównych beneficjentów oraz łagodzenia wymogów stawianych im przez zarządzających polityką spójności. Na podstawie analizy dostępnych danych i raportów autor dochodzi do wniosku, że główna teza nie została odrzucona.

Słowa kluczowe: Polska  polityka spójności  rezultaty  następstwo celów  


10 years of cohesion policy in Poland

The paper is devoted to a meta-analysis of the Cohesion policy influence on the development in Poland in the last decade. The meta-analysis is based on statistical data and analyses in the context of the Cohesion policy development objectives. The author hypothesizes that in the period, Cohesion policy contributed mostly to the improvement of the quality of life. The reasons of that should be sought in the mechanism of so-called objective replacement, an informal compromise between the expectations of the main beneficiaries, and loosened requirements set by those managing the Cohesion policy. On the basis of the data and reports available, the author confirms the hypothesis.

Słowa kluczowe: Poland  Cohesion policy  results  succession of goals  


Afiliacja:

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Andrzej Raczyk, Kamila Graczyk
Polityka promocyjno-informacyjna a rozwój gospodarczy miast Polski

Polityka promocyjno-informacyjna a rozwój gospodarczy miast Polski

Celem pracy była analiza zróżnicowania przestrzennego jakości polityki promocyjnej i informacyjnej miast Polski ukierunkowanej na rozwój gospodarczy. Badanie oparto na przeprowadzonym audycie elektronicznym oraz szczegółowej weryfikacji oficjalnych serwisów internetowych 306 miast w Polsce. Analiza wykazała bardzo dużą różnorodność rzeczywistego zaangażowania samorządów lokalnych w poprawę atrakcyjności inwestycyjnej miast. W wielu wypadkach obserwować można częściowy lub całkowity brak przejawów realizacji polityki promocyjno-informacyjnej. Badanie wykazało również brak spójności oraz tymczasowość podejmowanych działań marketingowych.

Słowa kluczowe: polityka promocyjno-informacyjna  marketing terytorialny  audyt  Polska  


Promotion and information policy and economic development of Polish cities

The purpose of this paper is to analyze cities’ promotion and information policy regarding the development of economic activity. The study was carried out in the form of electronic audit and evaluation of the official websites of 306 cities in Poland. On this basis, promotion and information policy was assessed and its spatial diversity analyzed. The analysis revealed significant diversity of actual involvement of local self-governments in enhancing investment attractiveness of cities. It seems that in most cases such policy either does not exist at all, or is hardly implemented. The study also shows a lack of cohesion as well as temporariness of marketing activities undertaken.

Słowa kluczowe: promotion and information policy  city marketing  audit  Poland  


Afiliacja:

Andrzej Raczyk: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Zagospodarowania Przestrzennego, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław, Polska; andrzej.raczyk@uni.wroc.pl

Kamila Graczyk: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Zagospodarowania Przestrzennego, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław, Polska; kamila.gk@interia.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Artur Bajerski
Lokalne konflikty wokół rejonizacji kształcenia na obszarach wiejskich w Polsce

Lokalne konflikty wokół rejonizacji kształcenia na obszarach wiejskich w Polsce

Celem artykułu jest próba zrozumienia, na podstawie trzech studiów przypadków, podłoża konfliktów wokół rejonizacji kształcenia na obszarach wiejskich w Polsce oraz znaczenia wprowadzanych zmian dla władz lokalnych, rodziców dzieci oraz społeczności wiejskich. Badania wykazały, że niezależnie od tego, czy konflikty związane były z zamknięciem lokalnej szkoły, czy też nie, wynikały one z różnic w rozumieniu istoty rejonizacji kształcenia między rodzicami i władzami lokalnymi. Ponadto w każdym z przypadków prowadziły do wzrostu aktywności rodziców w zakresie wyboru szkoły oraz wiązały się z poczuciem marginalizacji wsi.

Słowa kluczowe: rejonizacja kształcenia  edukacja  konflikty społeczne  obszary wiejskie  Polska  


Local disputes over the assignment of children to schools in their catchment areas in the rural districts of Poland

Referring to three case studies, the author makes an attempt to understand the basis of conflicts concerning changes in school catchment areas in rural districts of Poland, and the importance of the implemented changes for local authorities, parents, and rural communities. The research shows that such conflicts arise from misunderstandings between parents and local authorities concerning the essence of new assignments to catchment areas, irrespective of the fact whether schools were closed or not. Additionally, changing school catchment zones resulted in each of the cases in the parents’ increased activity when choosing a school, and made them feel that rural areas were marginalized.

Słowa kluczowe: school catchment system  education  social conflicts  rural areas  Poland  


Afiliacja:

Artur Bajerski: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Zachowań Przestrzennych Człowieka, ul. Dzięgielowa 27, 61-680 Poznań, Polska; bajerski@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(64)/2016
Marek W. Kozak
Historyczne rezydencje w Czechach i Polsce: zróżnicowania regionalne i przyczyny odmienności

Historyczne rezydencje w Czechach i Polsce: zróżnicowania regionalne i przyczyny odmienności

Zasadniczym celem pracy jest przeanalizowanie możliwości wykorzystania danych o rezydencjach w Czechach i Polsce dla charakterystyki zróżnicowań regionalnych między tymi krajami. Artykuł ma także zdać sprawę z technicznego stanu i cech zachowanych rezydencji w Czechach i Polsce. Uwzględnienie istotnych odmienności historycznych obu krajów ułatwia identyfikację przyczyn stojących za różnicami w stanie rezydencji oraz pozwala na prześledzenie skutków tych różnic. Autor dokonuje analizy struktury i stanu rezydencji oraz czynników mających na to wpływ w przeszłości oraz w okresie tużpowojennym.

Słowa kluczowe: Czechy  Polska  zamki  pałace  dwory  rozwój regionalny  


Historical residences in the Czech Republic and in Poland: Regional variation and reasons of the differences

The main objective of this paper is to analyze the possibilities of using information on historical residences to study regional differences and the technical state and features of residences preserved in the Czech Republic and Poland. An analysis of data referring to countries of significant historical differences helps to identify differences of the state of residences and the results of the differences. The Author carries out an analysis of the structure and state of residences and of factors determining it in the past and in the period just after World War II.

Słowa kluczowe: Czech Republic  Poland  castles  palaces  manor houses  regional development  


Afiliacja:

Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych, Euroreg, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(65)/2016
Marek Kozak
Zintegrowane inwestycje terytorialne jako eksperyment

Zintegrowane inwestycje terytorialne jako eksperyment

Celem artykułu jest analiza przyczyn powstania zintegrowanych inwestycji terytorialnych (ZIT) w nowym okresie 2014–2020 w kontekście reform UE oraz analiza procesu tworzenia ZIT i zagrożeń, jakie wynikać mogą dla tego eksperymentalnego podejścia w Polsce. Podstawowa teza głosi, że eksperymentalna koncepcja ZIT powoduje dodatkowe konflikty między zarządzającymi a beneficjentami przywykłymi, że cele (działania) ogólne polityki odbiegają od faktycznie realizowanych. Hipoteza uzupełniająca zaś głosi, iż istnieją istotne czynniki potencjalnie sprzyjające ograniczeniu radykalnej reformy i przywróceniu status quo („oswojenia” wymagań). Główne metody (studia literaturowe oraz udział w pracach przygotowawczych w roli eksperta ministerstwa) determinują strukturę źródeł.

Słowa kluczowe: Polska  ZIT  czynniki planowania  proces tworzenia  potencjalne zagrożenia dla realizacji  


Integrated Territorial Investments as an experiment

"The main objective of this paper is to analyze the reasons of development of the Integrated Territorial Investments in the new 2014-2020 period in the context of EU reforms, and to describe the creation process and the threats this experimental approach may encounter in Poland. The Author’s main thesis is that the experimental ITI concept causes additional conflicts between management authorities and beneficiaries who are used to the fact that declared and implemented intervention aims are different. The Author also assumes that there exist important factors that could potentially hinder the radical reforms and re-establish the status quo (or “domesticate” the policy). The main methods (desk research and involvement in preparatory works as a Ministry expert) determine the structure of the sources used. The paper offers some conclusions.

Słowa kluczowe: Poland  ITI  planning factors  development process  potential implementation threats  


Afiliacja:

Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych, EUROREG, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl
Numer: 4(66)/2016
Sylwia Dołzbłasz
Sieć współpracy transgranicznej na pograniczu polsko-czeskim

Sieć współpracy transgranicznej na pograniczu polsko-czeskim

Celem tego artykułu jest identyfikacja charakteru współpracy transgranicznej na poziomie lokalnym na pograniczu polsko-czeskim, ze szczególnym zwróceniem uwagi na sieć powiązań transgranicznych. Badanie dotyczyło współpracy objętej wsparciem Programu Współpracy Transgranicznej Republika Czeska – Rzeczpospolita Polska 2007–2013 w ramach EWT. Analizie poddano zarówno wszystkie realizowane projekty, jak i wszystkich beneficjentów, tj. 250 projektów oraz 350 polskich i czeskich instytucji. Z uwagi na charakter pogranicza polsko-czeskiego, którego znaczną część stanowią obszary górskie, specjalną uwagę zwrócono na projekty z zakresu turystyki. Badanie wykazało, że sieć współpracy była słabo rozwinięta, natomiast wyraźnie widoczne były kluczowe węzły sieci, tworzące grupę instytucji najbardziej aktywnych w kształtowaniu relacji współpracy transgranicznej.

Słowa kluczowe: pogranicze  współpraca transgraniczna  sieć  granica  pogranicze polsko-czeskie  


Transborder cooperation network in the Polish-Czech borderland

The aim of this paper is to identify the character of transborder cooperation on the local level in the Polish-Czech borderland with a special focus on the transborder relations network. To this end, the author analyzes cooperation co-financed under Poland-Czech Republic Cross-Border Cooperation Programme 2007–2013 in the framework of ETC and examines all realized Project and all beneficiaries, i.e. 250 projects and 350 Polish and Czech institutions. Due to the mountainous character of the Polish-Czech borderland, special attention is paid to projects concerning tourism. The research reveals that the cooperation network is poorly developed. However, the most import ant nodes in this network are clearly visible and they are the most active institutions that shape the relations of transborder cooperation.

Słowa kluczowe: borderland  transborder cooperation  network  border  Polish-Czech borderland  


Afiliacja:

Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Zagospodarowania Przestrzennego, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław, Polska; sylwia.dolzblasz@uwr.edu.pl
Numer: 2(68)/2017
Bartłomiej Kołsut, Przemysław Ciesiółka, Robert Kudłak
Działania rewitalizacyjne w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich efekty

Działania rewitalizacyjne w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich efekty

Celem artykułu jest identyfikacja i analiza działań rewitalizacyjnych podjętych w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich bezpośrednich i pośrednich efektów. W ramach realizacji tego celu przeanalizowane zostały lokalne programy rewitalizacji oraz dokumenty strategiczne badanych miast, przeprowadzono badanie ankietowe wśród działaczy samorządów lokalnych oraz wywiady pogłębione z innymi aktorami procesu rewitalizacji. W świetle tego badania można stwierdzić, że działania rewitalizacyjne podejmowane w miastach województwa wielkopolskiego nie są zintegrowane, tzn. nie mają charakteru kompleksowego i komplementarnego (nie uzupełniają się nawzajem tematycznie na danym obszarze). Projekty infrastrukturalne dominują nad społecznymi i gospodarczymi. Społeczne i gospodarcze efekty działań rewitalizacyjnych są niemal nieznane. Znacznie lepiej widoczne są efekty techniczno-budowlane. Przeprowadzone badanie pozwoliło również zidentyfikować pewne nieoczekiwane, zarówno pozytywne, jak i negatywne, efekty rewitalizacji, takie jak wzrost zaangażowania lokalnych stowarzyszeń, właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców w działania rewitalizacyjne oraz problem działań spekulacyjnych na terenach rewitalizowanych.

Słowa kluczowe: rewitalizacja miast  odnowa miast  efekty rewitalizacji  województwo wielkopolskie  


Urban regeneration actions in the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the 1999–2015 period and their consequences

The article attempts to identify and analyze the actions undertaken in the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the area of urban renewal in the 1999–2005 period as well as the direct and indirect effects of these actions. In order to reach this objective, we analyze the local renewal programmes as well as other strategic documents launched in the investigated cities. In addition, we employ the survey technique and conduct numerous in-depth interviews with the local actors of the renewal process in order to get better insights into the economic, societal and spatial context of the renewal process. As a result, we show that the actions undertaken by the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the realm of urban renewal are hardly integrated (they are not comprehensive and do not complement each other in a given area) and dominated by infrastructural investments. In contrast, the economic and social projects remain rare and their consequences ambiguous. We also identify some unexpected, positive as well as negative, consequences of the renewal process, such as increasing engagement of local property owners, entrepreneurs and associations in the renewal actions as well as the problem of profiteering on the renewed areas.

Słowa kluczowe: urban regeneration  urban renewal  consequences of urban regeneration  Wielkopolskie Voivodeship  


Afiliacja:

Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; bartkol@amu.edu.pl

Przemysław Ciesiółka: Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; przemko@amu.edu.pl

Robert Kudłak: Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; rkudlak@amu.edu.pl
Robert Kudłak, Wojciech Kisiała, Jędrzej Gadziński, Wojciech Dyba, Bartłomiej Kołsut, Tadeusz Stryjakiewicz
Społeczno-ekonomiczne i przestrzenne uwarunkowania popytu na nowe samochody w Polsce

Społeczno-ekonomiczne i przestrzenne uwarunkowania popytu na nowe samochody w Polsce

Celem artykułu jest identyfikacja oraz analiza przestrzennego zróżnicowania uwarunkowań społeczno-ekonomicznych kształtujących popyt na rynku samochodowym wśród klientów indywidualnych. W postępowaniu badawczym zmierzającym do realizacji założonego celu wykorzystano metody i modele ekonometrii przestrzennej. Zakresem przestrzennym objęto Polskę w układzie powiatów, a zakres czasowy wyznaczają lata 2010–2015. Wyniki badania dowiodły, że do pozacenowych czynników kształtujących popyt na nowe samochody w Polsce należy zaliczyć przede wszystkim poziom zamożności potencjalnych konsumentów. Uzupełniającą rolę odgrywały: sytuacja demograficzna, poziom rozwoju lokalnego oraz poziom zaspokojenia potrzeb motoryzacyjnych. Pogłębiona analiza w postaci geograficznie ważonej regresji (GWR) wykazała, że zidentyfikowane uwarunkowania wykazują zmienność przestrzenną, co może uzasadniać duże zróżnicowanie poziomu motoryzacji w Polsce.

Słowa kluczowe: rynek samochodowy  społeczno-ekonomiczne uwarunkowania popytu  modelowanie ekonometryczne  GWR  Polska  


Socio-economic and spatial determinants of the demand for new cars in Poland

The article seeks to identify socio-economic conditions that affect the demand of individual consumers for cars and to analyze spatial differences in these conditions. To achieve this objective, econometric modelling is conducted. The analysis was conducted in all poviats in Poland and covered the years 2010-2015. The findings show that the demand for new cars is stimulated by incomes of potential consumers and by a net in-migration, while the level of unemployment together with prices of complementary goods (especially petrol prices) negatively affect the demand for cars. Moreover, geographically weighted regression shows that the identified conditions differ across the country, which may explain the noticeable differences in the level of motorization between poviats.

Słowa kluczowe: car market  socio-economic conditions  econometric analysis  geographically weighted regression  Poland  


Afiliacja:

Robert Kudłak: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; rkudlak@amu.edu.pl

Wojciech Kisiała: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Katedra Ekonomiki Przestrzennej i Środowiskowej, Aleja Niepodległości 10, 61-875 Poznań, Polska; wojciech.kisiala@ue.poznan.pl

Jędrzej Gadziński: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; jedgad@amu.edu.pl

Wojciech Dyba: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; wojciech.dyba@amu.edu.pl

Bartłomiej Kołsut:: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; bartkol@amu.edu.pl

Tadeusz Stryjakiewicz: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; tadek@amu.edu.pl