KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017

Wyniki wyszukiwania dla frazy: "gminy"
 
Numer: 4(4)/2000
Marek S. Szczepański, Małgorzata Tyrybon
Zogrożona egzystencja. Górnicza zbiorowość lokalna wobec restrukturyzacji kopalni

Zogrożona egzystencja. Górnicza zbiorowość lokalna wobec restrukturyzacji kopalni

Artykuł zawiera relację z badań empirycznych przeprowadzonych na początku 2000 r. w gminie Miedźna. Objęto nimi jedną tylko jednostkę administracyjną, ale wnioski wynikające z badań mają walor bardziej ogólny. W podobnej sytuacji zagrożenia, w istocie egzystencjalnego, znajdują się bowiem Żory, Jastrzębie, Czerwionka-Leszczyny i całkiem liczna grupa gmin określanych w języku prawnym jako gminy górnicze. Badania zorientowane zostały na odtworzenie stanów świadomości, postaw, działań i projektowanych zachowań osób znajdujących się często w sytuacji niepewności powiązanej z przebudową branży węglowej i niejasnością losów kopalni-dobrodziejki.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Kinga A. Komorowska
Świadomość ekologiczna górali podhalańskich a ich postawy wobec Tatrzańskiego Parku Narodowego

Świadomość ekologiczna górali podhalańskich a ich postawy wobec Tatrzańskiego Parku Narodowego

Negatywny stosunek do obszarów chronionych jest, zdaniem niektórych autorów, spowodowany niskim poziomem świadomości ekologicznej. Taka teza znajduje potwierdzenie na Podhalu, ale czynnik ten nie jest jedynym kształtującym stosunek górali do TPN. Ich negatywne nastawienie do tej instytucji jest następstwem okoliczności, w jakich park powstawał - często kosztem ziemi wywłaszczanej tutejszej ludności. Świadomość ekologiczna mieszkańców regionu jest niższa niż turystów, a nastawienie tych pierwszych do TPN - bardziej negatywne. Zróżnicowanie występuje w ramach powiatu tatrzańskiego. Najbardziej świadomi są mieszkańcy Zakopanego i Białego Dunajca, a stosunek do TPN jest tu najbardziej pozytywny. Odmienne postawy reprezentują mieszkańcy gminy Kościelisko.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(5)/2001
Jerzy Hausner
Modele polityki regionalnej w Polsce

Modele polityki regionalnej w Polsce

W 1996 r., gdy ciągle trwała dyskusja o regionalizacji i nowej organizacji terytorialnej państwa, a jednocześnie praktyczne kroki zostały zablokowane przez pat polityczny w koalicji SLD-PSL, napisałem artykuł (Hausner, 1996), w którym porównałem dwa modele rozwoju regionalnego Polski i przewidywane następstwa ich wdrożenia dla rozwoju gospodarczego. Chodziło wówczas o spór między zwolennikami dwuszczeblowej (49 usamorządowionych województw i gminy) oraz trójszczeblowej organizacji terytorialnej państwa (10-12 dużych samorządowo-rządowych województw, powiaty i gminy). Zdecydowanie opowiedziałem się za modelem trójszczeblowym, wiążąc z nim nadzieję na prowadzenie nowoczesnej polityki regionalnej zorientowanej na wzmacnianie konkurencyjności regionalnych układów terytorialnych, a co za tym idzie, na utrwalenie wysokiego wzrostu gospodarczego oraz korzystną dla Polski integrację z Unią Europejską . Moje rozumowanie (jak i wielu innych kolegów) było proste: bez silnych regionów nie można prowadzić efektywnej polityki regionalnej. Dlatego z zadowoleniem przyjęliśmy przecięcie sporu i wdrożenie przez koalicję AWS-UW reformy organizacji terytorialnej państwa według koncepcji trójszczeblowej. Mogłoby się więc wydawać, że problem został rozwiązany: kwestia modelu polityki regionalnej została przesądzona. Pozostaje już tylko jej skuteczne prowadzenie. Niestety, taki wniosek jest zdecydowanie przedwczesny, wykazanie czego jest celem tego referatu.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(7)/2001
Paweł Swianiewicz
Czy wielkie gminy są bogate?

Czy wielkie gminy są bogate?

Koszty wykonywania większości zadań przez samorządy największych miast są zazwyczaj istotnie większe od przeciętnych. Wynika to m.in. z obsługi przyjezdnych, wyższych kosztów jednostkowych niektórych usług i szerszego zakresu faktycznie wykonywanych zadań . Specyfika ta jest uwzględniana w systemach finansowania samorządów w wielu krajach europejskich, ale niemal zupełnie pomijana przez obecnie obowiązujące ustawodawstwo polskie. Artykuł zawiera próbę analizy zwiększonych potrzeb wydatkowych największych miast w Polsce. Na tym tle ilustruje faktyczną zamożność samorządów wielkich miast w stosunku do sytuacji finansowej innych gmin.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(11)/2003
Urszula Klimska
Polityka podatkowa gmin województwa lubelskiego w latach 1992-2001 (z praktyki)

Polityka podatkowa gmin województwa lubelskiego w latach 1992-2001 (z praktyki)

Pojęcie polityki podatkowej odnosi się bezpośrednio do terminu władztwa podatkowego, które w prawie finansowym oznacza ustalony zakres uprawnień do podejmowania samodzielnych decyzji w sprawach podatkowych (Brzeziński, Wójtowicz 2000, s. 21). W Polsce władztwo podatkowe przysługuje wyłącznie gminom i ma umocowanie konstytucyjne (Konstytucja RP, art. 168; ust. o samorządzie gminnym, art. 18). Samorządy lokalne w Polsce nie dysponują jednak pełnym władztwem podatkowym, gdyż takie działanie jest wyłącznie konstytucyjnym przywilejem najwyższej władzy ustawodawczej w państwie. Na przykładzie polityki podatkowej gmin województwa lubelskiego w latach 1992-2001 przedstawionej w niniejszym artykule warto zaobserwować, jak gminy wykorzystują posiadane, choć często ograniczone kompetencje. Badaniem objęto politykę podatkową czterdziestu gmin województwa lubelskiego w latach 1992-2001. Do analizy wybrano 5 gmin miejskich, 11 miejsko-wiejskich i 24 wiejskie.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(17)/2004
Mikołaj Herbst
Zróżnicowanie jakości kapitału ludzkiego w Polsce. Od czego zależą wyniki edukacyjne?

Zróżnicowanie jakości kapitału ludzkiego w Polsce. Od czego zależą wyniki edukacyjne?

Teoria i badania empiryczne wiążą zróżnicowanie wyników szkolnych z dwoma głównymi czynnikami: edukacją rodzinną (dziedziczeniem kapitału ludzkiego) oraz jakością szkół. Zaproponowany w niniejszym artykule model ma służyć weryfikacji znaczenia tych czynników dla terytorialnego zróżnicowania jakości edukacyjnej w Polsce. Zmienną zależną modelu są wyniki zewnętrznie ocenianego testu umiejętności w szkołach podstawowych w 2002 roku uśrednione na poziomie gminy. Okazują się one silnie uzależnione od zasobów kapitału ludzkiego w dorosłej populacji gminy, co wskazuje na kluczową rolę edukacji rodzinnej w kształtowaniu wyników edukacyjnych. Rola zasobów szkolnych, w rozumieniu nakładów ponoszonych na edukację, jest natomiast niewielka. Przeciętne wyniki testu różnią się istotnie między historycznymi regionami Polski. Nieoczekiwanie Wielkopolska, Pomorze i tzw. ziemie odzyskane osiągają wyraźnie niższą jakość edukacji niż dawna Kongresówka czy Galicja. Różnice te mogą być tylko częściowo wyjaśnione przez dodatkowy czynnik środowiskowy, związany z silnym upaństwowieniem gospodarki przed 1990 rokiem (m.in. PGR) i obserwowanym dziś wysokim bezrobociem strukturalnym. Co ciekawe, odmienność dzielnic historycznych dotyczy nie tylko przeciętnego poziomu wyników szkolnych, ale także parametrów funkcji determinacji tych wyników. Przynależność historyczna ma istotny wpływ na elastyczność efektów kształcenia względem poszczególnych czynników wyjaśniających.


Human Capital Formation in Poland. Where Does Educational Quality Come From?

Theory and empirical literature relates educational quality to two main explanatory factors: intergenerational transfer of human capital and the quality of schools, school composition and economic conditions. Based on these findings a model explaining territorial differentiation of educational quality is proposed. The dependent variable is test score of 6th grade students, averaged at municipality level. As it turns out, educational outcome is highly conditioned on local human capital stock. The role of traditionally meant school quality (resources) is minor (although higher in rural areas than in cities. Average school outcome differs significantly along historical divisions of Poland, not only in levels, but also in parameters of determining function. Legacies of the past and related socioeconomic processes have a substantial impact on the sensitivity of educational quality to different explanatory factors.


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; mherbst@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(19)/2005
Tomasz Wołowiec
Finansowe instrumenty wspierania przedsiębiorczości przez gminy

Finansowe instrumenty wspierania przedsiębiorczości przez gminy

Gminy mają szeroki zestaw instrumentów stymulowania rozwoju przedsiębiorczości, jednak bardzo rzadko instrumenty te są wykorzystywane w formie kompleksowej i przemyślanej strategii, o wielopłaszczyznowej sile oddziaływania. Instrumenty wspierania rozwoju przedsiębiorczości przez gminy można podzielić na dwie główne kategorie: finansowe i pozafinansowe. Jednym z czynników mogących skłonić potencjalnych inwestorów do wyboru danej gminy jako miejsca inwestycji może być planowa i długookresowa polityka finansowa wyrażająca się w stabilnym systemie preferencji podatkowych w podatkach i opłatach lokalnych oraz aktywna strategia w zakresie gminnych wydatków inwestycyjnych. Tworzenie dobrych warunków dla powstawania nowych przedsiębiorstw jest najlepszym sposobem aktywizacji społeczno-gospodarczej lokalnej społeczności.


Financial Instrument of Supporting the Enterprise by Parishes

Parishes possess a wide selection of instruments for stimulating the development of entrepreneurship, unfortunately the instruments are rarely used as part of a complex, well thought-out strategy that brings about multi-level results. The instruments for entrepreneurship stimulation belong to two major categories: financial and non-financial. One of the primary reasons for investors to select a particular parish can be the existence of a planned and long-term fiscal policy, connected to a stable system of tax preferences in taxes and local fees, and an active strategy for parish investment expenditures. Creating positive conditions for the emergence of new enterprises is the best source of social-economical activation of the local population.


Afiliacja:

Tomasz Wołowiec: Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, Wydział Ekonomiczny, Katedra Mikroekonomii, ul. mjr. H. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszów, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(20)/2005
Ryszard Czyszkiewicz
Regionalna aktywność zawodowa, przedsiębiorczość i bezrobocie

Regionalna aktywność zawodowa, przedsiębiorczość i bezrobocie

Artykuł wykorzystuje wyniki uzyskane w trakcie Narodowego Spisu Powszechnego przeprowadzonego w grudniu 2002 r. Głównym przedmiotem uwagi jest regionalne zróżnicowanie poziomu aktywności zawodowej oraz poziomu bezrobocia w kraju. Wyróżniono obszary "centralny" i zachodni jako najlepiej obrazujące istniejące pod tym względem różnice. Mają one za swoje źródło odmienne drogi budowania przedsiębiorczości. W regionie zachodnim oparta jest ona na małych (miniaturowych) zakładach, zatrudniających niewielkie liczebnie grupy pracowników i będących również miejscem pracy dla ich właścicieli. Przedsiębiorczość na zachodzie, aczkolwiek bardziej rozwinięta niż na obszarach centralnych, jest również bardziej niestabilna, co pociąga za sobą utrzymujące się wyższe poziomy bezrobocia.

Słowa kluczowe: gminy  bezrobocie  aktywność zawodowa  przedsiębiorczość  


Regional vocational activity, entrepreneurship and unemployment

The article is based upon the results of National General Survey conducted in December 2002. It is focused on differences in professional activity and the levels of unemployment among various subregions in Poland. Considering this issue two subregions were pointed - the "Central" and the "West". They both vary in levels of economic activity of inhabitants. There are more ownership and self-employment in the "West" region, but nevertheless there is higher rate of unemployment. The reasons lay in character of enterprises - they are very small, vulnerable and unstable. They produce the streams of inflows and outflows from unemployment to job and vice versa.

Słowa kluczowe: local community  unemployment  entrepreneurship  professional activity  


Afiliacja:

Ryszard Czyszkiewicz: Uniwersytet Szczeciński, Wydział Humanistyczny, Instytut Socjologii, ul. Krakowska 71-79, 71-017 Szczecin, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(21)/2005
Marian Chojnacki
Podejście marketingowe w planowaniu rozwoju lokalnego

Podejście marketingowe w planowaniu rozwoju lokalnego

Punktem wyjścia do zajęcia się podejściem marketingowym w planowaniu rozwoju lokalnego i regionalnego było spostrzeżenie, że liczne gminy, miasta i powiaty przystępują do budowania planów rozwoju lokalnego. Ich posiadanie jest warunkiem ubiegania się o wsparcie ze środków pomocowych Unii Europejskiej za pośrednictwem Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Zajęcie się planowaniem rozwoju wynika z osobistego zainteresowania autora wspomaganiem rozwoju zrównoważonego. Planowanie w perspektywie marketingowej traktuję jako szczególny przypadek planowania rozwoju. (W innym opracowaniu zajmuję się zagadnieniami ontologii i etyki planowania rozwoju). W niniejszym artykule analizuję wybrane właściwości podejścia marketingowego. Punkt wyjścia rozważań stanowi badanie pojęć używanych w tej strategii planistycznej.


Marketing Oriented Approach to Planning of Local Development

The marketing oriented approach to planning of local development proofs its high economic efficiency, nevertheless its one-sidedness undermines the conceptual basis of sustainable development. One can put forward two competitive hypotheses. (a) The success of many marketing strategies is due to social and cultural capital, but the marketing games basically are not suitable means to reproduce the social sources of their own prosperity. (b) Under
experimentally controlled conditions (such as economic, organizational etc.) organizations and communities learning by solving their current problems are able to reproduce the social capital they have used up or to contribute to an emergence of new kinds of this capital, that reciprocally foster their marketing orientated strategies of development.


Afiliacja:

Marian Chojnacki: Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku, Wydział Humanistyczny, ul. Okrzei 94a, 87-800 Włocławek, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Andrzej K. Piasecki
Demokracja bezpośrednia w Polsce lokalnej - błędny model, zła praktyka

Demokracja bezpośrednia w Polsce lokalnej - błędny model, zła praktyka

Referenda lokalne w Polsce stanowią specyficzną formę demokracji bezpośredniej. Zarówno zapisy ustrojowe i ustawowe, jak i kilkunastoletnia już praktyka przyczyniły się do tego, że referenda te nabrały cech populistycznych. Dotyczy to przede wszystkim referendów w sprawie odwołania władz lokalnych (rady miasta i burmistrza). Pozostałe referenda, w sprawie samoopodatkowania mieszkańców oraz w tzw. innej ważnej sprawie dla gminy, mają marginalne znaczenie (jest to ok. 10-15% wszystkich referendów). Praktyka referendów lokalnych w Polsce obejmuje ok. 500 głosowań. W pierwszych trzech kadencjach samorządu terytorialnego (1990-2002) w 347 referendach starano się odwołać rady gminy. W tej liczbie tylko 37 referendów miało charakter rozstrzygający, tzn. frekwencja w głosowaniu przekroczyła 30%. Skuteczność instytucji referendum, z powodu niskiej frekwencji, ograniczona jest głównie do małych miast (do 20 tys. mieszkańców).


Direct Democracy in Local Poland - Wrong Model, Bad Practice

Local referenda are a special form of direct democracy in Poland. As a result of some legal solutions and in the light of practice, now reaching back for over ten years, they must be considered as a populist and ineffective instrument. This refers primarily to the referenda on recalling local authorities such as city council and mayor, accounting for 85%-90% of all such events. The practice of local referenda in Poland embraces approximately 400 cases. During the first three terms in office of the territorial self-government (1990-2002), 347 referenda concerned recalling the communal councils. Such referenda may be initiated only by the residents of the commune. Only 37 of these referenda proved to be decisive, as their attendance turnout exceeded 30%. The effectiveness of referenda is limited mostly to small towns (up to 20 thousand residents), where the threshold turnout is usually reached.


Afiliacja:

Andrzej K. Piasecki: Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Wydział Humanistyczny, Instytut Politologii, ul. Podchorążych 2, pok. 234, 30-084 Kraków, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(24)/2006
Janusz Heller
Samodzielność finansowa samorządów terytorialnych w Polsce

Samodzielność finansowa samorządów terytorialnych w Polsce

Samodzielność finansowa jest rozpatrywana jako podstawowy instrument samorządności. Zagadnienie potraktowano w ujęciu dynamicznym oraz strukturalnym. Celem badań była ocena zmian stopnia samodzielności finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Najwyższy jej poziom występuje w miastach na prawach powiatu, najniższy natomiast w województwach samorządowych oraz powiatach. W gminach jest on przeciętny, ale są one wyraźnie pod tym względem zróżnicowane. Gminy miejskie oraz te zlokalizowane wokół dużych miast charakteryzują się znacznie wyższym stopniem samodzielności finansowej od gmin wiejskich, które są oddalone od ośrodków miejskich.


Financial Independence of Local Governments in Poland

Financial independence is considered to be a crucial instrument of self-governance. This issue is treated in a dynamic and structural approach. The aim of the research was the evaluation of the level of changes in local government units´ financial independence. The highest level of independence is found in the cities with poviat rights, whereas the lowest is found in self-governing voivodeships and in poviats. In the communes, the level is average, but there are big differences between them in this aspect. The urban communes and those situated near big cities have a much higher level of financial independence than rural communes, situated far away from major cities.


Afiliacja:

Janusz Heller: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2 10-710 Olsztyn, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(28)/2007
Marta Derek
Od wioski rybackiej do turystycznej enklawy? Turystyka a rozwój lokalny na przykładzie Mikołajek

Od wioski rybackiej do turystycznej enklawy? Turystyka a rozwój lokalny na przykładzie Mikołajek

Turystykę traktuje się powszechnie jako panaceum na wszelkie problemy rozwojowe w polskich gminach. Tymczasem okazuje się, że nawet najbardziej znane turystyczne kurorty nie zawsze czerpią z niej takie korzyści gospodarcze, jakich można by się spodziewać. Przykładem takiej gminy są Mikołajki - najbardziej znana miejscowość turystyczna na Mazurach, która nie wybija się jednak ponad przeciętność, jeśli chodzi o dochody budżetowe czy dochody mieszkańców. Dlaczego? Niniejszy artykuł daje przynajmniej częściową odpowiedź na to pytanie.


From a Fishing Village to a Tourist Enclave? Tourism and Local Development: The Case of Mikołajki

Tourism is often treated as a solution for all development problems of every Polish local government. However, even the most popular tourism resorts do not always take the economic advantage of it. The economic impact of tourism is often lower that it could have been expected. The case study given in the article is Mikolajki - the most popular tourism resort in Mazury region, but very common as far as local government"€™s revenues are concerned. Why? This article gives at least a partial response for the question.


Afiliacja:

Marta Derek: Zakład Geografii Turyzmu i Rekreacji, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(29)/2007
Ryszard Czyszkiewicz
Redystrybucja czy rozwój? Polityka budżetowa gmin województwa zachodniopomorskiego

Redystrybucja czy rozwój? Polityka budżetowa gmin województwa zachodniopomorskiego

Artykuł poddaje analizie wydatki gmin województwa zachodniopomorskiego w latach 2000-2005 ze szczególnym uwzględnieniem wydatków na inwestycje i na opiekę społeczną. Gminy prowadzą dość zrównoważoną politykę wydatków, dostosowując je do uzyskiwanych dochodów. O ile jednak wydatki inwestycyjne zmieniają się w czasie, przy nasilającej się tendencji do ich ograniczania, o tyle wydatki na opiekę społeczną nieustannie (w analizowanym okresie) rosną. Mimo tego zbiorowość osób korzystających z pomocy zmniejsza się nieznacznie (a okresowo nawet się zwiększa). Co więcej, jak można przypuszczać, transfery społeczne kierowane są stale do tej samej grupy osób, bez większego rezultatu w postaci ograniczenia zakresu ubóstwa wśród mieszkańców gmin.

Słowa kluczowe: gminy  budżety gminne  polityka regionalna  polityka społeczna  rozwój lokalny  redystrybucja budżetu  


Redistribution or Development? The Budget Policy of Local Communities from Zachodniopomorskie Voivodship

The article analyses the expenses of local communities in zachodniopomorskie voivodship during the 2000-2005 period, with special regard to capital expenditures and to social care expenditures. Local communities conduct counterbalanced expenditures policy adapted accordingly to incomes. Whereas capital expenditures vary in time with growing tendency to diminishing, the social care expenses continually grow (in analyzed tenure). In spite of this the numbers of people taking advantage of social help diminishing very little (and even growing from time to time). What is more, as can be presumed, the social funds are constantly directed to the same group of beneficiaries without gaining the results in limiting the scale of poverty in community.

Słowa kluczowe: local communities  local budgets  regional politics  local politics  social politics  budget redistribution  


Afiliacja:

Ryszard Czyszkiewicz: Uniwersytet Szczeciński, Wydział Humanistyczny, Instytut Socjologii, ul. Krakowska 71-79, 71-017 Szczecin, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Agnieszka Szlaska
Strategia rozwoju gminy jako wyznacznik podejścia lokalnej elity politycznej do rozwoju lokalnego

Strategia rozwoju gminy jako wyznacznik podejścia lokalnej elity politycznej do rozwoju lokalnego

Artykuł jest poświęcony roli lokalnej elity politycznej w procesie rozwoju lokalnego, przedstawionej na przykładzie trzech gmin. Autorka koncentruje uwagę na związku pomiędzy świadomością społeczno-gospodarczą radnych a strategią rozwoju gminy. Rozważania autorki sprowadzają się do konfrontacji pomiędzy subiektywnie postrzeganymi przez lokalnych decydentów słabymi i mocnymi stronami badanych gmin, strategią ich rozwoju oraz kierunkami podejmowanych działań. Analiza strategii rozwoju w trzech gminach ukazuje odmiennie podejście do planowania strategicznego, wynikające z różnych postaw radnych wobec kreowania postępu gospodarczego, które mają zasadniczy wpływ na funkcjonowanie układów lokalnych.


Commune Development Strategy as a Determinant of the Local Political Elite

The article is devoted to the role of the local political elites in the process of local commune (gmina) development. The research was made in three municipalities that differ in terms of economic development and their location on the territory of Poland. The author discusses the relation between the social-economic awareness of the councillors and the commune development strategy. She confronts the strengths and weaknesses of the municipalities in question as perceived by the local decision-makers with their communal development strategies and the course of action undertaken. The analysis of the development strategies of the three communes shows different approaches to strategic planning that result from differing attitudes of the councillors towards the creation of economic progress which, in turn, have a fundamental influence on the functioning of local structures.


Afiliacja:

Agnieszka Szlaska: absolwentka Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych oraz Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych Uniwersytetu Warszawskiego, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(33)/2008
Marcin Flieger
Ocena atrakcyjności działań na rzecz zwiększania zatrudnienia dofinansowywanych z funduszy UE (na przykładzie wybranych gmin województwa wielkopolskiego)

Ocena atrakcyjności działań na rzecz zwiększania zatrudnienia dofinansowywanych z funduszy UE (na przykładzie wybranych gmin województwa wielkopolskiego)

Fundusze Unii Europejskiej stanowią istotne źródło pomocy finansowej na rzecz zwiększania zatrudnienia. Wiele działań dofinansowywanych zarówno z funduszy strukturalnych, jak i inicjatyw wspólnotowych oraz programów wspólnotowych jest skierowanych do gmin, które, jako samodzielny beneficjent lub partner w projekcie, mogą wpływać na polepszenie sytuacji na lokalnym i regionalnym rynku pracy. Jednym z istotnych czynników wpływających na skalę zaangażowania w inicjatywy na rzecz zwiększania zatrudnienia jest sposób postrzegania przez beneficjentów atrakcyjności tych działań. Dlatego też w niniejszym opracowaniu przedstawiono wyniki badań, w których przeanalizowano i oceniono stosunek gmin do przedsięwzięć odnoszących się do rynku pracy, dostępnych w ramach programów UE. Umożliwiło to identyfikację inicjatyw postrzeganych przez gminy jako najbardziej pożądane, w największym stopniu przyczyniające się do zmniejszenia bezrobocia, oraz działań najmniej atrakcyjnych pod tym względem. Uzupełnieniem powyższych badań jest analiza oczekiwań badanych gmin dotyczących utworzenia nowych inicjatyw na rzecz zwiększania zatrudnienia, niedostępnych w ramach obecnych programów. Badania te pozwoliły z kolei na doprecyzowanie oceny, w jakim stopniu obecne inicjatywy odpowiadają potrzebom gmin. Dzięki temu określono, w jakim zakresie brak pożądanych działań stanowi czynnik ograniczający zaangażowanie w realizację aktualnie dostępnych przedsięwzięć w dziedzinie zwiększania zatrudnienia.


Attractiveness Analysis of Initiatives for Employment Increase Financed by European Union Funds (Example of Wielkopolska Voivodship)

European Union programs are a vital source of financial help in the field of employment increase. Such initiatives are available both in structural programs, Community Initiatives and Community Programs. A great number of them are designed for communities, which, as an independent beneficiary or a partner in a project, can influence the improvement of local and regional labour market situation. One of the essential factors which influence the commitment to the initiatives for employment increase is the way beneficiaries perceive their attractiveness. Therefore, in the article the author presented results of the research in which communities"€™ attitudes to each activity connected to a labour market, available in EU programs, had been analyzed and assessed. This allowed to determine the initiatives which are perceived as the most desirable and which, according to communities, can best contribute to decreasing of the unemployment rate, and the ones which are the least attractive in this respect. Another part of the above research is the analysis of communities"€™ expectations regarding creating new initiatives for employment increase, which are not available within the limits of the current programs. This scrutiny allowed to estimate more precisely to what extent current activities match communities requirements. These results made it possible to assess to what degree the presumable lack of desirable initiatives for employment increase constitutes a factor that limits the commitment to the implementation of the currently available initiatives


Afiliacja:

Marcin Flieger: Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, al. Niepodległości 10 61-875 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(37)/2009
Przemysław Śleszyński
Zmiany strukturalne i przestrzenno-funkcjonalne w rozwoju przedsiębiorczości po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej

Zmiany strukturalne i przestrzenno-funkcjonalne w rozwoju przedsiębiorczości po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej

W artykule porównano dynamikę zmiany liczby przedsiębiorstw względem populacji osób w wieku produkcyjnym w sektorze prywatnym w latach 2001-2004 (okres przedakcesyjny) i 2004-2007 (okres poakcesyjny). Badania przeprowadzono, stosując podział na podstawowe sektory działalności gospodarczej (rolniczy, przemysłowy, usługowy niższego rzędu i usługowy wyższego rzędu) oraz pod względem zróżnicowania funkcjonalnego gmin (kilka kategorii miast i ich stref podmiejskich, korytarze transportowe, gminy z rozwojem turystyki itd. - łącznie 16 kategorii). Badania wykazały spadek, inercję, polaryzację przestrzenną oraz mozaikowatość struktury przestrzennej dynamiki rozwoju przedsiębiorstw prywatnych.


Structural and spatio-functional changes in the development of entrepreneurship following Poland

The article presents a comparison of the dynamic for the increase in the number of enterprises as set against the population of working age in the private sector in the years 2001-2004 (the immediate pre-accession period) and 2004-2007 (the immediate post-accession period). The study was conducted with regard had to the main sectors of economic activity (agriculture, industry, lower-order services and higher-order services), as well as the functional diversity of gminas (urban and suburban categories, transportation corridors, tourism, etc. - in total 16 categories). The research points to decline, inertia, spatial polarization and a mosaic like spatial structure to the dynamic for the development of private enterprises.


Afiliacja:

Przemysław Śleszyński: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(38)/2009
Maciej Nowak, Ewa Łaźniewska
Decyzje o podziałach nieruchomości gminnych jako czynnik wspierający konkurencyjność szczecińskiego obszaru metropolitalnego

Decyzje o podziałach nieruchomości gminnych jako czynnik wspierający konkurencyjność szczecińskiego obszaru metropolitalnego

Artykuł dotyczy decyzji o podziałach nieruchomości gminnych w gminach strefy zewnętrznej Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego. Każdy obszar metropolitalny dzieli się na centrum, czyli miasto główne, oraz strefę zewnętrzną, składającą się na gminy do miasta głównego bezpośrednio przyległe bądź też w inny sposób z nim funkcjonalnie powiązane. Realizacja funkcji metropolitalnych w strefie zewnętrznej obszaru metropolitalnego wpływa w istotnym stopniu na możliwości rozwojowe całego obszaru. Jedną z płaszczyzn współpracy w ramach obszaru metropolitalnego może być gospodarka nieruchomościami, w szczególności tymi, których właścicielami są poszczególne gminy, czyli nieruchomościami gminnymi.

Słowa kluczowe: gminy  nieruchomości  rozwój lokalny  


Resolutions about Divisions of Estates as Factor Supporting the Competitiveness of Szczecin Metropolitan Area

Article presents resolutions concerning divisions of estates in Szczecin Metropolitan Area. Each metropolitan area is divided into the centre, i.e. the main town, and the outer zone consisting of communes directly adjacent to the main town or in any other way functionally linked to it. The realization of metropolitan functions in the outer zone of the metropolitan area significantly affects the developing capability of the area. Divisions of the estates could be very important instrument of local development.

Słowa kluczowe: commune  immobility  local development  


Afiliacja:

Maciej Nowak: Katedra Prawa i Gospodarki Nieruchomościami, Wydział Ekonomiczny, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, ul. Żołnierska 47, 71 - 210 Szczecin, Polska

Ewa Łaźniewska: Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, al. Niepodległości 10, 60-967 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(39)/2010
Grzegorz Masik
Typy polityki lokalnej. Przykład strefy suburbanizacji aglomeracji Trójmiasta

Typy polityki lokalnej. Przykład strefy suburbanizacji aglomeracji Trójmiasta

W części wstępnej artykuł przybliża pojęcia polityki lokalnej i władzy lokalnej. Następnie przedstawiono efekty prowadzonej polityki w gminach wiejskich otaczających Trójmiasto. Wskazano charakterystyczne cechy polityki lokalnej, dzięki czemu możliwe było porównanie badanych jednostek między sobą. Zaprezentowane ujęcie pozwala w sposób w miarę kompleksowy ocenić decyzje podjęte w wielu dziedzinach, za które jest odpowiedzialny samorząd gminy w Polsce. Na podstawie przeprowadzonych badań okazuje się, że niektóre gminy preferowały inwestycje w infrastrukturę społeczną, inne w infrastrukturę techniczną. Część gmin prowadzi politykę równoważenia rozwoju, inne z kolei koncentrują się w nieco większym stopniu na działaniach wspierających powiększanie bazy podatkowej.

Słowa kluczowe: polityka gmin  typy polityki  kompetencje gmin  strefa podmiejska  


The Influence of Local Policy on Living Conditions and Quality of Life: A Case Study of Suburban Area of the Gdańsk Agglomeration

The paper begins with an analysis of policymaking principles and responsibilities of local authorities in Poland. Next, outputs of local policies at the level of the gmina are presented in a case study of the suburban area of the Gdansk agglomeration. Chosen features of local policies are pointed out as a basis for comparison of the local districts. The decisions taken by local governments allow to classify types o local policy. For instance, while some of the local districts prefer investments in social infrastructure, other are more inclined to invest in technical infrastructure. Only two out of seven local governments create and implement policies which can be identified as sustainable.

Słowa kluczowe: local districts policy  types of policies  competences of local districts  suburban area  


Afiliacja:

Grzegorz Masik: Uniwersytet Gdański, Wydział Oceanografii i Geografii, Katedra Geografii Ekonomicznej, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Anna Tobolska
Zróżnicowanie postaw społeczności lokalnych wobec inwestorów zagranicznych

Zróżnicowanie postaw społeczności lokalnych wobec inwestorów zagranicznych

Filie i oddziały koncernów międzynarodowych są znaczącym elementem w strukturze gospodarczej miast i regionów, a w zależności od stopnia integracji z regionalnym oraz lokalnym otoczeniem gospodarczym mogą odgrywać ważną rolę w ich rozwoju. Lokalizacja fi lii koncernu międzynarodowego wywołuje wielorakie skutki, w różnych sferach: gospodarczej, społecznej, przestrzennej, w środowisku przyrodniczym. Do skutków w sferze społecznej można zaliczyć kształtowanie się postaw mieszkańców wobec inwestora pod wpływem wiedzy o nim oraz wykreowanego wizerunku, prowadzące w dalszej kolejności do pewnych wobec niego zachowań. Opracowanie dotyczy porównania postaw wobec inwestorów zagranicznych mieszkańców dużego miasta oraz małej gminy wiejskiej. Podstawą analizy były badania ankietowe przeprowadzone wśród mieszkańców Poznania oraz mieszkańców gminy Zbąszynek.

Słowa kluczowe: koncern międzynarodowy  postawa społeczna  geografia behawioralna  


Differences in Attitudes of Local Communities Towards Foreign Investors

Branches of international corporations are a significant element of the economic structure of towns and regions, and depending on the degree of their integration with ("€˜embeddedness"€™ in) the regional and local economic milieux, they can play an important role in their development. The location of a branch of an international corporation has a multitude of effects in a variety of spheres: economic, social, spatial, and environmental. The effects in the social sphere include the formation of attitudes of the residents towards the investor, which takes place on the basis of the knowledge about the investor and his/her image, and then gives rise to some forms of behaviour towards him. This paper compares the attitudes towards foreign investors of the residents of a big city and a small rural commune. The analysis is based on a survey research carried out among the inhabitants of Poznan city and the commune of Zbaszynek. The attitudes examined in the first case were those towards a branch of the international corporation EXIDE Technologies, which has been operating in the city since 1995, and in the other case, the attitudes towards a branch of the Swedwood corporation, present in the commune since 1999.

Słowa kluczowe: transnational corporation  social attitudes  behavioural geography  


Afiliacja:

Anna Tobolska: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Dzięgielowa 27, 61-680 Poznań, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(43)/2011
Aleksandra Łuczak, Feliks Wysocki
Programowanie rozwoju w gminie wiejskiej z wykorzystaniem rozmytego analitycznego procesu hierarchicznego

Programowanie rozwoju w gminie wiejskiej z wykorzystaniem rozmytego analitycznego procesu hierarchicznego

W pracy zastosowano rozmyty proces hierarchiczny do oceny ważności celów i zadań strategicznych w gminie wiejskiej Babiak. Procedura polega na budowie hierarchicznego schematu decyzyjnego składającego się z celu głównego, celów podrzędnych i zadań strategicznych oraz wykorzystaniu opinii ekspertów (radnych) na temat stanu i możliwości rozwojowych gminy. W wyniku przeprowadzonych badań ustalono, że najważniejsze dla rozwoju gminy są zadania związane z rozbudową dróg gminnych, budową sieci kanalizacyjnej, także z rozwojem agroturystyki i turystyki oraz pozyskiwaniem funduszy strukturalnych Unii Europejskiej i środków pozabudżetowych na rozwój gminy.

Słowa kluczowe: programowanie rozwoju  rozmyty analityczny proces hierarchiczny (FAHP)  


Using the fuzzy analytic hierarchic process to evaluate goals and strategic activities in rural communes

In this paper, we apply the fuzzy hierarchic process to evaluate the goals and strategic activities of the rural commune of Babiak. The procedure consists in building a hierarchic decision schema with a main goal, subordinate goals, and strategic activities, and using experts´ (councillors´) opinions on the state and the developmental possibilities of their commune. Our study indicates that the development of a commune depends mainly on communal roads and sewage system construction, the development of agro-tourism and tourism, and securing EU structural funds and non-budgetary funds for the commune´s development.

Słowa kluczowe: programming of development  fuzzy analytic hierarchy process (FAHP)  


Afiliacja:

Aleksandra Łuczak: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Wydział Ekonomiczno-Społeczny, Katedra Finansów i Rachunkowości, Zakład Metod Ilościowych i Finansów, ul. Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań, Polska Feliks Wysocki: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Wydział Ekonomiczno-Społeczny, Katedra Finansów i Rachunkowości, Zakład Metod Ilościowych i Finansów, ul. Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(44)/2011
Tomasz Skica, Andrzej Kiebała, Tomasz Wołowiec
Stymulowanie lokalnej konkurencyjności gmin na przykładzie podatku od środków transportowych

Stymulowanie lokalnej konkurencyjności gmin na przykładzie podatku od środków transportowych

Ulgi i zwolnienia w podatkach lokalnych są tematem niezwykle chętnie podejmowanym przez media, choć często obiegowe opinie o ogromnej stymulacyjnej roli redukcji stawek nie są oparte na żadnych badaniach. W artykule autorzy zajmują się wpływem decyzji władz lokalnych o redukcji stawek podatku od środków transportowych na lokalizację podmiotów nim opodatkowanych w obrębie granic administracyjnych jednostki realizującej taką strategię. Nie jest wskazane badanie wyłącznie relacji wysokości stawki podatkowej do liczby zarejestrowanych płatników podatku od środków transportowych. Lokalizacja na terenie gminy nowych płatników tego podatku wpływa także pośrednio na dochody z podatków od nieruchomości, dochodowego od osób prawnych i ewentualnie dochodowego od osób fizycznych. Dlatego w opracowaniu zastosowano wielowątkowe podejście do badania następstw decyzji władz lokalnych o zmianach w podatku od środków transportowych.

Słowa kluczowe: ulgi i zwolnienia podatkowe  stawki podatkowe  konkurencyjność gminy  lokalna polityka podatkowa  strategia podatkowa  


Stimulating local competitiveness of communities: The case of the tax on means of transport

Discounts and rebates in local taxation are a very media-friendly topic, yet the opinions on the stimulating function of taxation are not supported by meaningful research. The article presents the impact of local governments decisions regarding reductions in the tax on means of transport on the location of entities subject to such a tax within the community. The article has a multi-dimensional character, as it is impossible to limit oneself to researching a simplistic relation between tax rates and the number of registered payers of the tax. One must consider additional factors, e.g. the location of new tax payers within a community will also indirectly impact estate taxes, CIT revenues, even the additional revenues from the personal income tax paid by employees. Therefore, it is vital to approach the consequences of local government decisions relating to changes in transport taxation multi-dimensionally.

Słowa kluczowe: discount and tax rebates  tax rates  a community s competitiveness  local tax policy  taxation strategy  


Afiliacja:

Tomasz Skica: Katedra Makroekonomii, Instytut Badań i Analiz Finansowych Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszów, Polska; tskica@wsiz.rzeszow.pl

Andrzej Kiebała: Katedra Prawa Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszów, Polska; akiebala@wsiz.rzeszow.pl

Tomasz Wołowiec: Zakład Ekonomii Wyższej Szkoły Biznesu – National-Luis University w Nowym Sączu, ul. Zielona 27, 33-300 Nowy Sącz, Polska; wolowiectomek@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(45)/2011
Sławomira Hajduk
Stan planistyczny gmin województwa podlaskiego z obszarami cennymi przyrodniczo

Stan planistyczny gmin województwa podlaskiego z obszarami cennymi przyrodniczo

Celem artykułu jest ocena aktywności planistycznej samorządów gminnych i ruchu inwestycyjnego na cennych przyrodniczo obszarach należących do województwa podlaskiego. Planowanie przestrzenne na poziomie lokalnym ma szczególnie duże znaczenie na terenie gmin obejmujących obszary cenne przyrodniczo. Pozwala zachować naturalne środowisko dla przyszłych pokoleń i utrzymać procesy ekologiczne. Jednak ochrona nie może ograniczać rozwoju inwestycyjnego. Gminy z obszarami cennymi przyrodniczo powinny posiadać miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, w których określa się sposób racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi i wznoszenia zabudowy. Dotyczy to zwłaszcza gmin, które oprócz funkcji ekologicznych odgrywają ważną rolę w rozwoju turystyki, transportu i znajdują się w strefach podmiejskich.

Słowa kluczowe: województwo podlaskie  miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego  studium uwarunkowań i kierunków  decyzje o warunkach zabudowy  


The status of land development planning in municipalities with environmentally valuable areas in Podlaskie Voivodeship

The aim of this paper is to evaluate the activity of local governments"€™ planning and investment service in the environmentally valuable areas of Podlaskie Voivodeship. Spatial planning at the local level is extremely important, especially in the environmentally valuable areas. It makes it possible to preserve the natural environment for future generations and to maintain ecological processes. However, protective measures should not disturb municipal investments. One of the appropriate solutions is the introduction of local land development plans - a framework of rational management of natural resources and of marketing development. This is particularly important in the areas of municipalities which, beside ecological functions, play an important role in the development of tourism and transport, and are situated in suburban areas.

Słowa kluczowe: Podlaskie Voivodeship  local land development plans  study of determinants and directions of spatial order  development order  


Afiliacja:

Sławomira Hajduk: Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania, ul. Wiejska 45A, 15-351 Białystok, Polska; hajduksl@poczta.onet.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(48)/2012
Maciej J. Nowak
Decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - instrument czy wyłącznie bariera rozwoju

Decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - instrument czy wyłącznie bariera rozwoju

Celem artykułu jest zbadanie procesu wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w gminach wiejsko-miejskich położonych w strefie zewnętrznej Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego oraz określenie, czy poszczególne gminy prowadzą zbliżoną, czy odmienną politykę w tym zakresie i od czego zależą ewentualne różnice. Badania odnoszą się do czterech gmin wiejsko-miejskich położonych w strefie zewnętrznej Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego. W badaniach dotyczących lat 2007-2010 określono, jak co roku w każdej gminie kształtowała się liczba wydanych decyzji o warunkach zabudowy, ilu ustaleń o warunkach zabudowy odmówiono oraz ile - i na jakie cele - wydano decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto określono udział procentowy w decyzjach wydanych ogółem decyzji: przeznaczonych na cele gospodarcze, wydanych na rzecz osób prawnych oraz wydanych na terenie miasta.

Słowa kluczowe: decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu  rozwój regionalny  rozwój lokalny  


Decisions on building conditions and land management - a useful instrument or a development barrier?

The aim of this paper is to examine the process of issuing decisions on building conditions and land management in rural-urban areas located in the outer zone of the Szczecin Metropolitan Area, and to determine whether the individual municipalities adopt a similar policy in this case. We also study the possible reasons for the differences. In the research, covering the years 2007-2010, we examined four rural-urban municipalities located in the outer zone of the Szczecin Metropolitan Area. We specified the number of decisions regarding the building conditions in each year and in each municipality, we counted the motions which were denied and the decisions to establish the locations of a public purpose investment. In the latter case, we also studied the purpose of such investments. Moreover, in the total number of the decisions issued for economic purposes, we defined the percentage of those made in favour of legal persons and those made in the city"€™s area.

Słowa kluczowe: decision on building conditions and land management  regional development  local development  


Afiliacja:

Maciej J. Nowak: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Katedra Prawa i Gospodarki Nieruchomościami, ul. Żołnierska 47, 70-210 Szczecin, Polska; macnowak@zut.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(49)/2012
Arkadiusz Ptak
Wybory sołtysów i rad sołeckich. W poszukiwaniu prawideł rywalizacji wyborczej w organach pomocniczych samorządów gmin wiejskich w Polsce

Wybory sołtysów i rad sołeckich. W poszukiwaniu prawideł rywalizacji wyborczej w organach pomocniczych samorządów gmin wiejskich w Polsce

Sposób i zasady przeprowadzania wyborów sołtysów i rad sołeckich przez zgromadzenie ogółu mieszkańców polskich wsi to jeden z ostatnich przykładów demokracji bezpośredniej. Choć problematyka tej formy demokracji obecna jest w literaturze, to jednak sama rywalizacja wyborcza w sołectwach pozostaje zjawiskiem mało zbadanym. Niniejszy artykuł jest więc próbą ustalenia, czym charakteryzuje się rywalizacja wyborcza w sołectwach i co ją determinuje. Badania przeprowadzono na bazie studium przypadku jednej gminy z wykorzystaniem trzech metod badawczych: obserwacji bezpośredniej, analizy dokumentów oraz wywiadów osobistych. Artykuł uzupełniony został o cechy socjologiczne i demograficzne sołtysów badanej gminy.

Słowa kluczowe: sołectwa  jednostki pomocnicze gminy  demokracja bezpośrednia  władza lokalna  


Village head and village council elections. In search of the rules of rivalry in elections to the auxiliary bodies of rural communes in Poland

The method and rules of elections of village heads and village council-members, which are conducted at meetings of village residents, are one of the last examples of direct democracy. Even though this form of democracy has been studied and described previously, the electoral rivalry within rural communities is marginalized; therefore, it is little known. The paper tries to define the features of electoral competition and analyze rivalry at this level of government. It has been based on a case study of one commune and three research methods have been used: direct observation, document analysis and personal interviews. Additionally, the paper presents sociological and demographic studies on some of the newly elected village heads and their councils.

Słowa kluczowe: village council  commune auxiliary bodies  direct democracy  local authorities  


Afiliacja:

Arkadiusz Ptak: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Pedagogiczno-Artystyczny w Kaliszu, ul. Nowy Świat 28-30, 62-800 Kalisz, Polska; aptak@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(50)/2012
Maciej J. Nowak
Decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach jako instrument zarządzania zrównoważonym rozwojem w skali lokalnej w Polsce

Decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach jako instrument zarządzania zrównoważonym rozwojem w skali lokalnej w Polsce

Organy gmin powinny realizować działania ukierunkowane na zrównoważony rozwój zarówno w wymiarze ekologicznym, ekonomicznym, jak i społecznym. Ważną rolę w tym kontekście odgrywają: procedura oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko oraz decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Celem artykułu jest bardziej precyzyjne wskazanie, jaką rolę w zarządzaniu na szczeblu lokalnym pełni wydawana przez organy wykonawcze gminy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. W artykule przeprowadzono analizę dwudziestu trzech gmin uwzględniającą liczbę i przeznaczenie wydawanych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Słowa kluczowe: decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach  rozwój lokalny  gminy  


Decisions regarding environmental conditions as a management tool for a balanced development at the local scale in Poland

Municipal authorities should implement measures in order to balance their ecological, economic and social development. In order to do that, they need a method of assessing the environmental impact and a decision regarding the environmental conditions. The aim of this paper is to assess the impact of such a decision, issued by the municipal executive authorities, on the local development management. The author attempts to explain all of the above-mentioned problems: he analyzes the number and object of decisions regarding environmental conditions in twenty-three municipalities. In addition, he carries out a survey among the representatives of municipalities in order to assess the impact of the decision on the system community management.

Słowa kluczowe: decisions on environmental conditions  local development  municipalities  


Afiliacja:

Maciej J. Nowak: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Katedra Prawa i Gospodarki Nieruchomościami, Pracownia Ekonomiki Przestrzennej i Środowiskowej, ul. Żołnierska 47, 70-210 Szczecin, Polska; macnowak@zut.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(52)/2013
Janusz Heller, Eliza Farelnik
Finanse i samodzielność ekonomiczna a ustrój samorządów terytorialnych w Polsce

Finanse i samodzielność ekonomiczna a ustrój samorządów terytorialnych w Polsce

Celem badań była ocena poziomu samodzielności ekonomicznej i jej wpływu na kształtowanie się zmian ustrojowych w różnych grupach samorządów terytorialnych. Badania wykazały, że czynnikiem decydującym o zróżnicowaniu stopnia samodzielności ekonomicznej samorządów jest poziom urbanizacji. Dochody własne w samorządach miejskich przekraczają 50%, a nawet 60%, natomiast na terenach wiejskich (rozumianych jako gminy wiejskie oraz powiaty ziemskie) kształtują się na poziomie ok. 30%. Tak poważne różnice mogą wpływać na to, że rozwój samorządów terytorialnych będzie odbywał się w dwóch – ustrojowo różnych – kierunkach.

Słowa kluczowe: samorząd terytorialny  ustrój  samodzielność ekonomiczna  


Finances and economic independence versus the political system of local government in Poland

The aim of our research is to evaluate the level of economic independence and its influence on political system changes in different groups of local government. The research shows that the decisive factor in differentiating economic independence of local governments is the level of urbanization. In urban self-government, its own revenues surpass 50% and sometimes even 60%, whereas in rural areas (defined as rural communes and land districts) they reach about 30%. Such marked differences can cause local governments to develop in two structurally different directions.

Słowa kluczowe: local government  political system  economic independence  


Afiliacja:

Janusz Heller: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. M. Oczapowskiego 4, 10-719 Olsztyn, Polska; j.heller@uwm.edu.pl

Eliza Farelnik: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. M. Oczapowskiego 4, 10-719 Olsztyn, Polska; eliza.farelnik@uwm.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(54)/2013
Janusz Heller, Marcin Bogdański
Pochodzenie terytorialne studentów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w kontekście kształtowania się makroregionu funkcjonalnego Olsztyna

Pochodzenie terytorialne studentów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w kontekście kształtowania się makroregionu funkcjonalnego Olsztyna

Celem prezentowanych badań było określenie roli Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w procesach kształtowania makroregionu funkcjonalnego aglomeracji olsztyńskiej. Za główne kryterium delimitacji przyjęto zasięg funkcji edukacyjnych olsztyńskiej uczelni. Wykorzystano do tego dane dotyczące pochodzenia kandydatów na studia w UWM zarejestrowanych w trakcie procedury rekrutacyjnej w latach 2011 i 2012. W pracy dokonano także analizy wpływu wybranych czynników na wielkość obszaru przestrzennego oddziaływania olsztyńskiej uczelni. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że oprócz obszaru województwa warmińsko-mazurskiego makroregion funkcjonalny aglomeracji olsztyńskiej obejmuje także sąsiadujące z nim gminy województw podlaskiego i mazowieckiego.

Słowa kluczowe: aglomeracja miejska  makroregion funkcjonalny  usługi edukacyjne  Olsztyn  


The Role of the University of Warmia and Mazury in the formation of the functional macroregion of the Olsztyn agglomeration

The aim of the present research is to describe the role of the Warmia and Mazury University in the formation of the functional macroregion in the Olsztyn agglomeration. The main criterion used to delimitate the macroregion of Olsztyn is the range of educational services of the biggest university in Warmia and Mazury. The authors use data relating to the place of living of the candidates who registered during the recruitment process in 2011 and 2012. They also analyze the impact of selected factors on the size of the area of Olsztyn university’s spatial influence. The research results show that the functional macroregion of the Olsztyn agglomeration covers, apart from the Warmia and Mazury voivodship, also the neighbouring districts of the Podlaskie and the Mazowieckie voivodships.

Słowa kluczowe: city agglomeration  functional macro region  educational services  Olsztyn  


Afiliacja:

Janusz Heller: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Centrum Konkurencyjności Obszarów Aglomeracyjnych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2, 10-725 Olsztyn, Polska; j.heller@uwm.edu.pl

Marcin Bogdański: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Centrum Konkurencyjności Obszarów Aglomeracyjnych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2, 10-725 Olsztyn, Polska; marcin.bogdanski@uwm.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(55)/2014
Dawid Soszyński, Monika Bielak
Zasady ochrony i kształtowania krajobrazu osiedli wiejskich w dokumentach planistycznych – na przykładzie gminy Godziszów (województwo lubelskie)

Zasady ochrony i kształtowania krajobrazu osiedli wiejskich w dokumentach planistycznych – na przykładzie gminy Godziszów (województwo lubelskie)

W publikacji przedstawiono zasady ochrony i kształtowania krajobrazu osiedli wiejskich sformułowane na podstawie literatury. Zagadnienia te skonfrontowano następnie z zapisami planu miejscowego oraz ze zmianami, jakie rzeczywiście zaszły na badanym obszarze od czasu uchwalenia planu. Obszar badań objął gminę wiejską położną w południowej części Lubelszczyzny. Na ostatnim etapie pracy określono stopień, w jakim zapisy obowiązującego planu są realizowane przez nowe formy zagospodarowania. W efekcie zidentyfikowano szereg problemów związanych zarówno z nieprawidłowościami i brakami w zapisach planów miejscowych, jak i niespójnościami zapisów planistycznych z rzeczywistym zagospodarowaniem terenu gminy. Wskazane zostały również postulowane kierunki zmian w polityce przestrzennej gminy.

Słowa kluczowe: planowanie przestrzenne  kształtowanie krajobrazu  osiedle wiejskie  krajobraz kulturowy  


The principles of protection and shaping of rural settlement landscape detailed in planning documentation, with the Godziszów commune (Lublin voivodeship) as a case in point

The paper presents the principles regarding the protection and shaping of rural settlement landscape, drawn up on the basis of literature analyses. The authors confront the principles with the provisions of local planning documentation and the actual changes in the commune that have taken place since the plan was adopted. Finally, the authors determine the degree of implementation of the provisions. They identify some irregularities and shortcomings in the provisions and some differences between the provisions and actual spatial development. They also indicate the main directions of changes of local spatial policy.

Słowa kluczowe: spatial planning  landscape shaping  rural settlement  cultural landscape  


Afiliacja:

Dawid Soszyński: Uniwersytet Przyrodniczy, Zakład Ekologii Krajobrazu i Ochrony Przyrody, ul. Dobrzańskiego 37, 20-262 Lublin, Polska; dawid.soszynski@wp.pl

Monika Bielak: Uniwersytet Przyrodniczy, Zakład Ekologii Krajobrazu i Ochrony Przyrody, ul. Dobrzańskiego 37, 20-262 Lublin, Polska; monika.bielak@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(59)/2015
Wojciech Dziemianowicz, Klaudia Peszat, Kamil Przyborowski
Natura 2000 w kontekście konkurencyjności i możliwości rozwojowych gmin w Polsce

Natura 2000 w kontekście konkurencyjności i możliwości rozwojowych gmin w Polsce

W artykule zaprezentowane zostały wyniki badania konkurencyjności gmin objętych Europejską Siecią Ekologiczną Natura 2000. Na podstawie analiz korelacji udziału obszarów Natura 2000 w ogólnej powierzchni gminy i wskaźników charakteryzujących wymiary konkurencyjności i rozwoju, a także ankiet przeprowadzonych wśród samorządów gminnych w Polsce sformułowano wnioski dotyczące sytuacji społeczno-gospodarczej gmin tzw. naturowych oraz wpływu tej formy ochrony przyrody na rozwój lokalny. W artykule podjęto również próbę odpowiedzi na pytanie, czy sieć Natura 2000 faktycznie zapewnia zrównoważony rozwój, czy wymusza jedynie dbałość o interesy przyrody bez uwzględniania potrzeb społecznych i gospodarczych lokalnych społeczności.

Słowa kluczowe: Natura 2000  środowisko naturalne  konkurencyjność  rozwój lokalny  


Natura 2000 in the context of competitiveness and local development opportunities in Poland

The article discusses the results of empirical research on the competitiveness of municipalities covered by the Natura 2000 network. Authors conducted a correlation analysis of the share of the Natura 2000 sites in the general area of a municipality and the indicators characterizing dimensions of competitiveness and development. Questionnaire surveys were conducted among local governments in Poland. On this basis conclusions on the socio-economic situation of municipalities with a large share of Natura 2000 areas and the impact of this form of conservation for local development were formulated. The article is also an attempt to answer the question whether Natura 2000 actually delivers sustainable development, or simply forces environmental protection without taking into account social and economic needs of local communities.

Słowa kluczowe: Natura 2000  environment  competitiveness  local development  


Afiliacja:

Wojciech Dziemianowicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; w.dziemianowicz@uw.edu.pl

Klaudia Peszat: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; k.peszat@uw.edu.pl

Kamil Przyborowski: Urząd m.st. Warszawy, Biuro Funduszy Europejskich i Rozwoju Gospodarczego (FE), Zespół Strategii i Programowania, pl. Defilad 1, 00-901 Warszawa, Polska; kprzyborowski@um.warszawa.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Arkadiusz Ptak
Lokalna społeczność w procesie tworzenia funduszu sołeckiego

Lokalna społeczność w procesie tworzenia funduszu sołeckiego

W artykule analizowane jest zaangażowanie mieszkańców wsi w proces tworzenia funduszu sołeckiego. Na podstawie badań, z wykorzystaniem badań ilościowych i jakościowych, w 28 sołectwach, w których od czterech lat przyjmowany jest fundusz sołecki, autor omawia skalę zainteresowania, a raczej jego brak, sprawami sołectwa. Poszukuje odpowiedzi, dlaczego mieszkańcy badanej gminy w tak niewielkim stopniu korzystają z danego im prawa udziału w zebraniu wiejskim i decydowaniu o przeznaczeniu środków z funduszu sołeckiego. Ramy teoretyczne badań stanowią teoria racjonalnego wyboru oraz teoria małych grup M. Olsona.

Słowa kluczowe: jednostka pomocnicza gminy  sołectwo  fundusz sołecki  wieś  


Local communities in the process ofcreating a village council fund

This article analyzes the commitment of village residents to creating a village council fund. The research is based on 28 villages which have been adopting the fund in the past 4 years. The author describes the residents’ interest, or rather, the lack thereof, in the village matters and looks to answer why the residents of a given commune hardly execute their rights to take part in village meetings and decide about allocating resources from the village fund. The theoretical framework of the research is based on the rational choice theory and the theory of small groups by M. Olson.

Słowa kluczowe: auxiliary entity  village councils  village council fund  village  


Afiliacja:

Arkadiusz Ptak: Uniwersytet Szczeciński, Zamiejscowy Wydział Administracji w Jarocinie, ul. Przemysłowa 3, 63-200 Jarocin, Polska; arkadiusz.ptak.ap@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(62)/2015
Adam Gendźwiłł, Tomasz Żółtak, Jakub Rutkowski
Niekonkurencyjne wybory, brakujący kandydaci. Dlaczego niektóre komitety wyborcze nie wystawiają kandydatów na burmistrzów?

Niekonkurencyjne wybory, brakujący kandydaci. Dlaczego niektóre komitety wyborcze nie wystawiają kandydatów na burmistrzów?

Artykuł dotyczy problemu ograniczonej podaży kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Od 2002 r. większość komitetów wyborczych tworzonych w gminach brała udział jedynie w wyborach do rad gmin, nie wystawiając kandydatów do organu wykonawczego. W latach 2002–2010 rósł również odsetek gmin, w których do wyborów stawał jeden kandydat. Analiza regresji logistycznej pokazuje, że na decyzje komitetów wyborczych o wystawianiu kandydatów wpływa ich wielkość (popularność), a także wielkość gminy. Decyzji o niewystawianiu kandydatów sprzyja istnienie dominującego komitetu oraz start w wyborach urzędujących już burmistrzów. Znane zjawisko incumbency advantage działa zatem nie tylko podczas wyborów, ale również przed nimi (na etapie zgłaszania kandydatów).

Słowa kluczowe: wybory samorządowe  demokracja lokalna  kampania wyborcza  komitety wyborcze  przewaga urzędujących  


Uncontested elections, missing candidates: Why do certain electoral committees refuse to nominate candidates for mayors?

The authors consider the problem of limited supply of candidates for mayors. Since 2002, most electoral committees in Polish municipalities have only participated in the elections for municipal councils and not for the principal executive office. Between 2002 and 2010, there was also a growing share of municipalities in which only one candidate ran. The logistic regression analysis demonstrates that the electoral committees’ decision whether or not to nominate a candidate is influenced by their size (popularity), as well as the size of the municipality. If there is a dominating committee and competing incumbents, it is less probable that another candidate would run. It is evident that the well-known effect of incumbency advantage works not only during the elections but also before them (when candidates are registered).

Słowa kluczowe: local elections  local democracy  electoral campaign  electoral committees  incumbency advantage  


Afiliacja:

Adam Gendźwiłł: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszaw, Polska; a.gendzwill@uw.edu.pl

Tomasz Żółtak: Instytut Badań Edukacyjnych, ul. Górczewska 8, 01–180 Warszawa, Polska; t.zoltak@ibe.edu.pl

Jakub Rutkowski: Uniwersytet Warszawski, Instytut Socjologii, ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska; jakub.k.rutkowski@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(63)/2016
Magdalena Górczyńska
Métropole du Grand Paris 2016. Realizacja polityki mieszkaniowej na obszarze metropolii paryskiej

Métropole du Grand Paris 2016. Realizacja polityki mieszkaniowej na obszarze metropolii paryskiej

W artykule opisano powstanie Metropolii Wielkiego Paryża (Métropole du Grand Paris, MGP), ze szczególnym uwzględnieniem zmian i wyzwań wynikających z realizacji polityki mieszkaniowej na szczeblu metropolitalnym. MGP jest strukturą współpracy międzygminnej z własnym budżetem o szczególnym statusie i obejmuje Paryż, 123 gminy położone w sąsiednich departamentach oraz pięć gmin zewnętrznych. MGP przejmie kompetencje m.in. w zakresie zarządzania rozdzielaniem środków pomocowych wspierających mieszkalnictwo socjalne, modernizacji zabudowy mieszkaniowej, eliminacji budynków o niskiej jakości. Realizacja polityki mieszkaniowej na szczeblu metropolitalnym wiąże się z szeregiem wyzwań dotyczących konsolidacji działań instytucji zajmujących się tworzeniem mieszkań socjalnych, rezerwacji gruntów pod zabudowę socjalną i zwiększenia liczby nowych mieszkań, w tym dążenia do ich równomiernego rozmieszczenia w skali metropolitalnej. Dodatkowo pojawiają się nowe wyzwania, spowodowane zmieniającą się strukturą społeczno-demograficzną gospodarstw domowych, wymagające nowatorskich rozwiązań urbanistycznych i architektonicznych.

Słowa kluczowe: polityka mieszkaniowa  zarządzanie metropolitalne  Paryż  Francja  


Métropole du Grand Paris 2016: Housing policy in the Paris metropolitan area

The paper describes the creation of the Greater Paris metropolitan area (Métropole du Grand Paris, MGP), with special emphasis on the changes and challenges related to the implementation of the housing policy at the metropolitan level. MGP is an inter-municipal cooperation structure with its own budget and special status. It embraces Paris, 123 municipalities located in the neighbouring departments, and fie external municipalities. MGP will take the responsibilities in the field of: management of resources to support social housing, renovation of housing, elimination of low-quality buildings. The implementation of the housing policy at the metropolitan level is associated with a number of challenges mainly in terms of consolidation of activities undertaken by the institutions of social housing, reservation of land for social housing investments, increase in the amount of new housing, including attempts for their more even distribution at the metropolitan scale. In addition, a set of new challenges appeared due to the changing socio-demographic structure of households, which in turn require innovative architectural solutions.

Słowa kluczowe: housing policy  metropolitan governance  Paris  France  


Afiliacja:

Polska Akademia Nauk, Instytut Geografi i Przestrzennego Zagospodarowania, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; CNRS UMR 8504 Géographie-Cités, 13 rue du Four, 75006 Paryż, Francja; mgor@twarda.pan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(64)/2016
Paweł Swianiewicz, Julita Łukomska
Lokalna konkurencja podatkowa w Polsce

Lokalna konkurencja podatkowa w Polsce

Artykuł stawia pytanie o przydatność koncepcji konkurencji podatkowej do analizy lokalnej polityki podatkowej w Polsce. Koncepcja ta była stosowana z powodzeniem do analiz prowadzonych w innych krajach europejskich, ale jak dotychczas nie była systematycznie testowana w Polsce. Dyskutowane są dwa warianty konkurencji: klasyczna (o mobilną bazę podatkową) oraz porównawcza, w której przedmiotem konkurencji jest kapitał polityczny władz podtrzymywany (lub zdobywany) w wyniku porównania stawek podatkowych z gminami sąsiednimi. Ze względu na wielkość i charakter podatków lokalnych testowana jest hipoteza o większym znaczeniu konkurencji porównawczej. Artykuł rozpatruje też kwestię regionalnego zróżnicowania konkurencji podatkowej, stawiając hipotezę, że na natężenie tej konkurencji ma wpływ wielkość pomostowego kapitału społecznego. Wyniki przeprowadzonego badania potwierdziły przydatność koncepcji konkurencji podatkowej dla wyjaśniania różnic w polityce realizowanej przez poszczególne gminy.

Słowa kluczowe: konkurencja podatkowa  podatki lokalne  polityka podatkowa  samorząd lokalny  finanse lokalne  


Local tax competition in Poland

The paper considers the usefulness of the tax competition theory for the analysis of local tax policies in Poland. The concept has been successfully used for analyses conducted in several European countries, but it has not been systematically tested in Poland yet. There are two types of competition discussed in the paper: classic competition for mobile tax base and yardstick competition, in which local politicians compete for political capital related to a comparison of tax rates with neighbouring municipalities. Due to the limited size and types of local taxes in Poland, it is expected that yardstick competition is more important than classic competition for mobile tax base. The paper also examines regional variation in the intensity of local tax competition, and it formulates the hypothesis that it is more visible in regions with higher bridging social capital. Results of the conducted research indicate that the theory of local tax competition is a useful concept helping to explain the variation in tax policies among Polish municipalities.

Słowa kluczowe: tax competition  local taxes  tax policy  local government  local finance  


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa, Polska; pswian@uw.edu.pl

Julita Łukomska: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa, Polska; j.lukomska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Urszula Kaźmierczak
Znaczenie lokalnej produkcji surowców skalnych dla gospodarki gmin

Znaczenie lokalnej produkcji surowców skalnych dla gospodarki gmin

Górnictwo skalne występuje powszechnie i wiąże się z tym, że eksploatacja lokalnych złóż wykorzystywana jest jako argument przetargowy w polityce lokalnych układów gospodarczych i społeczno-politycznych. Celem publikacji jest analiza wpływu górnictwa skalnego na lokalną gospodarkę gmin. W artykule przeprowadzono analizę kontekstową wpływów do budżetów gmin wynikających z eksploatacji kopalin skalnych, oszacowano udział górnictwa skalnego w tworzeniu lokalnych miejsc pracy oraz korzyści płynące z rekultywacji i zagospodarowania terenów pogórniczych. Do realizacji celów publikacji wykorzystano metodę analizy wskaźnikowej jednostek samorządu terytorialnego, metody stochastyczne analizy danych oraz posłużono się wnioskowaniem na podstawie zebranej dokumentacji. Przeprowadzone badania wykazały, że górnictwo skalne jest czynnikiem wspierającym gospodarkę lokalną, a korzyści płynące z eksploatacji kopalin skalnych powinny być brane pod uwagę w procesach planowania zagospodarowania złóż kopalin skalnych.

Słowa kluczowe: górnictwo skalne  budżet gminy  opłata eksploatacyjna  rekultywacja i zagospodarowanie terenu pogórniczego  miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego  


The significance of local raw rock material mining for the communes’ economy

Rock mining is popular and characterized by the exploitation of local deposits, which are used as a bargaining chip in local economic and socio-political politics. The aim of the paper is to analyze the impact of rock mining on the local economy of Polish communes. A contextual analysis was performed of inflows to the communes’ budgets resulting from the exploitation of rock minerals, the contribution of rock mining in the creation of local jobs was assessed, and the benefits from reclamation and development of post-mining areas were estimated. To do all that, the Author used the method of indicator analysis of local government units and stochastic methods of data analysis, as well as inference based on collected data. Studies have shown that rock mining is a factor supporting the local economy. Benefits from the exploitation of rock minerals should be taken into consideration in the development of plans concerning mineral rock deposits.

Słowa kluczowe: rock mining  commune budget  mining fee  reclamation and development of post-mining areas  local land use plan  


Afiliacja:

Politechnika Wrocławska, Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii, ul. Wybrzeże Wyspiańskiego 27, 50-370 Wrocław, Polska; urszula.kazmierczak@pwr.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(65)/2016
Dorota Mantey
Potencjalne konflkty przestrzenne w strefie podmiejskiej z perspektywy potrzeb mieszkańców na przykładzie podwarszawskiej gminy Lesznowola

Potencjalne konflkty przestrzenne w strefie podmiejskiej z perspektywy potrzeb mieszkańców na przykładzie podwarszawskiej gminy Lesznowola

Celem artykułu jest identyfikacja odmiennych wizji i oczekiwań mieszkańców oraz samorządu lokalnego odnośnie do zagospodarowania przestrzeni podmiejskiej, które stanowią źródło potencjalnych konfliktów przestrzennych. Zaprezentowano w nim sprzeczności interesów ogółu mieszkańców strefy podmiejskiej, określonych grup mieszkańców, a także samorządu gminnego. W artykule scharakteryzowano różne rodzaje konfliktów, w tym konflikty przestrzenne. Źródłem konfliktów jest chęć utrzymania przez ogół mieszkańców podmiejskiego charakteru miejscowości zamieszkania, nadrzędność prawa własności i interesu indywidualnego nad interesem zbiorowym oraz nadmierne ambicje rozwojowe samorządów gminnych. Rozważania na temat konfliktów przestrzennych w strefie podmiejskiej ilustrują wyniki dwóch badań ankietowych zrealizowanych w podwarszawskiej gminie Lesznowola, jedno na reprezentatywnej próbie mieszkańców całej gminy (394 osoby), a drugie na reprezentatywnej próbie mieszkańców Mysiadła (305 osób).

Słowa kluczowe: konflikty przestrzenne  strefa podmiejska  potrzeby mieszkańców  gmina Lesznowola  


Potential spatial conflcts in the suburban zone from the perspective of residents’ needs (on the example of Lesznowola, Warsaw metropolitan area)

The aim of the paper is to identify different visions and expectations of the citizens and the local government regarding the development of their suburban space, which are a source of potential spatial conflicts. It discusses contradictory interests of all the people living in the suburban area, certain groups of inhabitants, and local authorities. The paper characterizes different types of conflicts, including spatial ones. The conflicts in the suburbs are generated by a desire to keep the suburban character of the place of residence, the primacy of property rights and individual interests over collective ones, and excessive development ambitions of local authorities. Considerations on spatial conflicts in a suburban zone are illustrated by the results of two surveys carried out in the Lesznowola municipality near Warsaw, one on a representative sample of residents throughout the whole municipality (394 persons), and the other on a representative sample of residents of Mysiadło (305 people).

Słowa kluczowe: spatial conflicts  suburban zone  residents’ needs  municipality of Lesznowola  


Afiliacja:

Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; d.mantey@uw.edu.pl
Numer: 2(68)/2017
Adam Gendźwiłł
Zdecentralizowana adaptacja? Opinie władz lokalnych o zmianach klimatu i lokalnej polityce adaptacji do zmian klimatycznych

Zdecentralizowana adaptacja? Opinie władz lokalnych o zmianach klimatu i lokalnej polityce adaptacji do zmian klimatycznych

Artykuł przedstawia opinie polskich władz lokalnych (liderów politycznych i przedstawicieli administracji lokalnej) na temat zmian klimatu i adaptacji do nich. Autor omawia kontekst instytucjonalny, w którym pojawia się w Polsce nowe pole polityki publicznej i powstają pierwsze lokalne strategie adaptacji. Analizy empiryczne, bazujące na sondażu samorządów lokalnych, pokazują, że władze lokalne pozostają sceptyczne w kwestii wpływu człowieka na zmiany klimatyczne – 32% badanych uznaje istniejące dowody za przekonujące. Ujawniają one również, że istnieje związek między opiniami władz lokalnych na temat zmian klimatu a rozmiarem gminy, a także doświadczeniami z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi w przeszłości. Wyniki sugerują, że lokalne polityki adaptacji mają większe szanse powodzenia w gminach z administracją wyspecjalizowaną w sprawach środowiskowych.

Słowa kluczowe: zmiany klimatu  adaptacja  samorząd lokalny  


Decentralized adaptation? Opinions of local authorities on climate change and local adaptation policies

The article presents an overview of opinions on climate change and the ways of adapting to it held by representatives of Polish local authorities (political leaders and local administration representatives) in a recently conducted survey. The author briefly describes the institutional context in which the new field of local policy has emerged and local adaptation strategies are established. The empirical analyses, based on survey data, demonstrate that local authorities in many municipalities remain relatively sceptical about the human impact on climate change: 32% feel convinced by the existing evidence. The analyses also demonstrate that there is a relationship between attitudes of local authorities towards climate change and the population size of the municipalities, as well as its previous exposure to extreme weather events. The results suggest that local adaptation policies have more chance of being developed in municipalities with specialized environmental administration.

Słowa kluczowe: climate change  adaptation  local government  


Afiliacja:

Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.gendzwill@uw.edu.pl
Paweł Felis, Henryk Rosłaniec
Zróżnicowanie fiskalnych skutków polityki podatkowej gmin w Polsce w zakresie podatku od środków transportowych

Zróżnicowanie fiskalnych skutków polityki podatkowej gmin w Polsce w zakresie podatku od środków transportowych

W artykule uwaga skoncentrowana została na podatku od środków transportowych, interesującym nie tyle ze względu na jego wydajność, ile dużą mobilność bazy podatkowej. Celem było rozpoznanie zróżnicowania fiskalnych skutków decyzji z zakresu władztwa podatkowego gmin z punktu widzenia takich kryteriów, jak typ gminy i kategoria podatnika. Pogłębione badania, do których wykorzystano analizę korelacyjną, klasyczny test niezależności Pearsona i korelację rho Spearmana, umożliwiły pozytywne zweryfikowanie hipotez. Otóż polityka podatkowa gmin wpływała na wysokość dochodów z tego podatku, ale jej skutki były w poszczególnych jednostkach w okresie bieżącym i późniejszych zróżnicowane. Ponadto władztwo podatkowe gmin w przypadku podatku od środków transportowych dotyczyło w szczególności obniżenia górnych stawek podatkowych. Dla gmin, w których zależności były najbardziej widoczne, zaprezentowano również modele ekonometryczne ilustrujące skutki polityki podatkowej w stosunku do niektórych kategorii podatników podatku od środków transportowych.

Słowa kluczowe: władztwo podatkowe gmin  lokalna polityka podatkowa  podatki lokalne  podatek od środków transportowych  obniżanie górnych stawek podatkowych  


The differences in fiscal results of municipal tax policies concerning vehicle tax

The article concentrates on vehicle tax, which is interesting not only due to its efficiency, but also high mobility of the tax base. The study aims to examine the correlation between fiscal results and municipal policies, from the perspective of such criteria as the type of municipality and taxpayer category. The study is based on correlation analysis, in which Pearson’s independence test and Spearman’s rho coefficient are used. The results confirm that the tested correlations do exist. Municipal tax policy influences tax revenues of the studied tax, though the results in each unit are different between the current and later periods. Moreover, in the case of vehicle tax, municipal authorities’ main action was to lower the upper tax rates. For municipalities in which these relations were the most visible, econometric models were built. These illustrate the effects of tax policy in relation to certain taxpayer categories.

Słowa kluczowe: "municipal tax governance  local tax policy  local taxes  vehicle tax  lowering the upper tax rates"  


Afiliacja:

Paweł Felis: Szkoła Główna Handlowa, Instytut Finansów, al. Niepodległości 162, 02-554 Warszawa, Polska; pfelis@sgh.waw.pl

Henryk Rosłaniec: Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie, Katedra Metod Ilościowych, ul. Pawia 55, 01-030 Warszawa, Polska; hroslaniec@gmail.com