KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017   2018

Wyniki wyszukiwania dla frazy: "miasta"
 
Numer: 1(1)/2000
Danuta Kochanowska, Mieczysław Kochanowski
Polskie miasta w procesie globalizacji

Polskie miasta w procesie globalizacji

Miasto europejskie zmienia się dziś zasadniczo. Obecne zmiany jakościowe poprzedziła w nim ewolucja form i metod gospodarowania przestrzenią . Dla miast polskich charakterystyczny jest stan permanentnej rewolucji. Zasadniczym niedostatkiem jest brak świadomości tego, jaka wartość kryje się w przestrzeni miasta. W Polsce brakuje nowoczesnego poczucia wartości przestrzeni, w takiej postaci, jaka jest właściwa europejskim krajom rozwiniętym. Inne, nie mniej istotne różnice to powierzchowność i doraźność charakteryzująca system planowania i gospodarki przestrzennej. Jakość przestrzeni miasta jest kwestią w dużej mierze zależną od sposobu gospodarowania miastem. Niestety, świadomość roli i zadańw tym zakresie nie jest w polskich samorządach powszechna. Nie ma np. tradycji przedsięwzięć publiczno-prywatnych. Globalizacja w polskich miastach nie rysuje się więc jako proces bezpieczny. Oznacza ona dziś głównie wzmożony napływ nie najlepszych wzorów "urządzania miasta". Nasze miasta mogą stać się obszarem intensywnej ekspansji kapitału o charakterze spekulacyjnym, usiłującego, przy minimalnych nakładach, osiągnąć szybkie zyski, m.in. kosztem potencjalnej degradacji miast. Stawką jest tożsamość miast polskich jako miast europejskich.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Stefan Krätke
Czy Berlin zmierza ku metropolii globalnej?

Czy Berlin zmierza ku metropolii globalnej?

W niniejszym artykule krytycznie oceniona została rozpowszechniona wizja Berlina jako tworzącej się "metropolii usług". Wnioski oparto na analizie sektorowych trendów i profilów specjalizacji czterech niemieckich metropolii regionalnych. Zwrócono również uwagę, że przy analizie porównawczej regionów miejskich niezbędne jest uwzględnianie zróżnicowanej mieszanki podsystemów gospodarczych oraz mnogości profilów specjalizacji. Gospodarka Berlina, w porównaniu z regionami metropolitalnymi Niemiec Zachodnich, jest gospodarką słabą . Tym samym Berlin nie może być określany jako prawdziwe miasto globalne, w znaczeniu strategicznego gospodarczo centrum o międzynarodowych wpływach. Natomiast rozpatrując strukturę społeczną , stwierdzono, że Berlin ma cechy miasta globalnego, gdyż charakteryzuje się międzynarodową strukturą mieszkańców, jak również silnymi podziałami społeczno-przestrzennymi. Z uwagi na pozycję Berlina w rozszerzonej sieci metropolii nowej Europy, miasto znów stało się "centrum jakości" w sferze kultury i wymiany intelektualnej.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(2)/2000
Bohdan Jałowiecki
Percepcja przestrzeni Warszawy

Percepcja przestrzeni Warszawy

W artykule przedstawiono, na tle innych studiów, prowadzone przez autora w odstępach dziesięcioletnich trzy badania percepcji i waloryzacji przestrzeni Warszawy. Systematycznie powtarzane analizy wskazują wyraźnie na utrzymujący się podział miasta na "dobre" i "złe" dzielnice oraz na fakt, że mieszkańcy Warszawy wyróżniają wspólne przestrzenie - obszary kulturowe miasta, do których zaliczają Starówkę, Zamek, Wilanów, Łazienki. Obok tych stałych obszarów pojawiają się efemeryczne obiekty, które stają się modne wskutek oddziaływania środków masowego przekazu.


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(4)/2000
Paweł Lisowski
Radom - w blasku czy cieniu Warszawy?

Radom - w blasku czy cieniu Warszawy?

Artykuł przedstawia powiązania miasta peryferyjnego, jakim jest Radom, z metropolią warszawską. Z analizy tych powiązań wynika, że bardzo wyraźne jest wypłukiwanie z Radomia do Warszawy najwyższej jakości kapitału ludzkiego oraz finansowego. Współpraca gospodarcza i kontakty między samorządami lokalnymi obu miast mają charakter incydentalny. Z bliskości stolicy korzyści czerpie jedynie radomska nauka i podmioty gospodarcze sektora MŚP, orientujące swoją działalność na chłonny rynek warszawski. Po zbilansowaniu pozytywnych i negatywnych efektów, które wynikają dla Radomia z faktu położenia w strefie oddziaływania metropolii, okazuje się, że leży on w "cieniu wielkiego miasta", co predestynuje go do roli ośrodka satelickiego Warszawy, pełniącego w stosunku do niej funkcje usługowe.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(5)/2001
Piotr Ciechanowski
Berlin - globalna metropolia? Między mitem a rzeczywistością

Berlin - globalna metropolia? Między mitem a rzeczywistością

Berlin, który przed wojną znajdował się w awangardzie europejskich metropolii i stanowił polityczne, gospodarcze i naukowe centrum Niemiec, w okresie zimnej wojny przeżył exodus głównych centrów decyzyjnych świata gospodarki i polityki. Socjalistyczny paradygmat rozwoju wschodniej części miasta i izolacja zachodniej spowodowały deformację jego struktury funkcjonalnej i przestrzennej. Podczas gdy zachodnie metropolie ulegały przekształceniom związanym z postępem naukowym i technologicznym oraz zmianami w międzynarodowym podziale pracy, Berlin stanowił miejsce konfrontacji ideologicznej dwóch wrogich systemów politycznych, która spychała miasto do roli peryferii rozwiniętego świata. Upadek muru i w konsekwencji decyzja o przywróceniu miastu funkcji stolicy zjednoczonych Niemiec ustawiły go w nowej pozycji na mapie miast europejskich. W pozjednoczeniowej euforii wysunięto tezę, że Berlin może w szybkim tempie odzyskać utraconą pozycję i dołączyć do prestiżowego klubu miast "globalnych"€, jakimi są Londyn czy Paryż. Niniejszy artykuł ma na celu zapoznanie czytelników z trwającym już 10 lat procesem integracji niegdyś podzielonej metropolii, poszukującej nowej roli w jednoczącej się Europie.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Lesław Michałowski
Gdańsk w oczach jego młodych mieszkańców - studium miejsca

Gdańsk w oczach jego młodych mieszkańców - studium miejsca

Kluczowym pojęciem, które wiąże niniejszy artykuł w całość, jest miejsce. Z jednej strony to kategoria bardzo ogólna, mieszcząca wiele znaczeń , interpretowana na różne sposoby, z drugiej strony zaś- to coś konkretnego, czego przykładem może być miasto. Wiele jest miast - interesujących jako miejsca -które odgrywają szczególną rolę wżyciu społecznym. Jednym z nich jest Gdańsk - niepowtarzalny fenomen kulturowy, warty socjologicznego oglądu. Przykład tego miasta właściwie służy intencji, aby wykazać żywotność kategorii miejsca w społecznym doświadczeniu.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2-3(6)/2001
Anna Mozer
Język informacyjny wielkiego miasta na przykładzie centrum Warszawy

Język informacyjny wielkiego miasta na przykładzie centrum Warszawy

Miasto przemawia do swoich odbiorców językiem, na który składa się wiele środków, form, ale również wiele różnych kodów. Aby miasto mogło funkcjonować, musi komunikować się ze swoimi użytkownikami i przekazywać im treści, które ułatwią im codzienne poruszanie się w miejskiej przestrzeni. Pierwsza część pracy została poświęcona zmianom, jakie dokonały się w przestrzeni Warszawy w ciągu kilku ostatnich lat. W drugiej natomiast zostało zaprezentowane semantyczne spojrzenie na miasto jako na "przekaz"€, a także omówiony został w sposób teoretyczny język informacyjny miasta, jego funkcje oraz wpływ na przestrzeń i obraz miasta. Ostatnia, najobszerniejsza część przedstawia wizualne środki i formy wyrazu. Omówione w niej zostały napisy, znaki, symbole, reklamy uliczne oraz spontaniczne demonstracje poglądów i opinii przechodniów, jakimi są graffiti i opisane tu "vlepki"€. Za cel niniejszej pracy przyjęłam nie tylko bliższe przyjrzenie się językowi miasta, jego treściom i środkom przekazu, ale przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, co mówi o nas samych i naszej egzystencji otaczająca nas przestrzeń miejska oraz jej szata graficzna, której do pewnego stopnia my wszyscy jesteśmy twórcami i która przez swoją ciągłą obecność ma na nas ogromny wpływ.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(8)/2002
Marek Furmankiewicz
Funkcjonalno-przestrzenne sieci współpracy samorządów lokalnych

Funkcjonalno-przestrzenne sieci współpracy samorządów lokalnych

Cechą współczesnej gospodarki jest wzrost znaczenia poziomych struktur administracyjnych w ramach dobrowolnej współpracy jednostek samorządu terytorialnego. Jedną z przesłanek podejmowania współpracy jest fakt, iż przestrzeń funkcjonalna wykracza często poza granice administracyjne. Rodzi to skłonności do formowania sieci organizacyjnych zwiększających operatywność i efektywność działania. Rozwój sieci, będącej zbiorem połączonych relacji (wymiany) między jednostkami samorządu terytorialnego, cechują stadia ukierunkowane na tworzenie długookresowego środowiska zaufania, począwszy od stadium współpracy nieformalnej, po zaawansowane partnerstwo. Sieci współpracy samorządów mogą tworzyć różne typy funkcjonalne, nie zawsze równoznaczne z formami prawnymi. Wyróżnić można m.in. sieci wielostronne (organizacje międzynarodowe, euroregiony, zrzeszenia krajowe, regionalne i lokalne) lub dwustronne (miasta podzielone, jednostki nadgraniczne, przygraniczne, sąsiedzkie i pozostałe związki dwustronne). Jednostki zrzeszone w sieci mogą tworzyć struktury rozproszone lub zwarte przestrzennie. W pierwszych przeważa niematerialny wymiar współpracy (wymiana informacji, wymiana kulturalna, lobbing etc.), natomiast w formach zwartych terytorialnie - wymiar materialny (zagadnienia komunalne i gospodarka zasobami lokalnymi).

Słowa kluczowe: samorząd lokalny  wymiary współpracy  sieci funkcjonalno-przestrzenne  


Afiliacja:

Marek Furmankiewicz: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geograficzny, Zakład Geografii Społecznej i Ekonomicznej, Plac Uniwersytecki 1, 50-137 Wrocław, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Radosław Zenderowski
Stosunki między mieszkańcami miast podzielonych granicą państwową na przykładzie Cieszyna i Czeskiego Cieszyna. Studium socjologiczne

Stosunki między mieszkańcami miast podzielonych granicą państwową na przykładzie Cieszyna i Czeskiego Cieszyna. Studium socjologiczne

W rezultacie wielkich przemian politycznych XIX i XX wieku wiele historycznych społeczności i ich regiony zostały podzielone granicami politycznymi. Cieszyn i śląsk Cieszyński jest tego dobrym przykładem. Podzielone na mocy arbitrażu międzynarodowego w 1920 roku miasto, będące wcześniej typowym środkowoeuropejskim tyglem narodowościowym i kulturowym, skazane zostało na separację i rozwój w ramach dwóch odrębnych porządków państwowych i prawno-administracyjnych. Oba miasta - Cieszyn i nowopowstały ČeskĂ˝ Těšín (Czeski Cieszyn), mimo iż dzieliło je jedynie 20 metrów rzeki Olzy - stopniowo zaczynały żyć własnym życiem. Inne były koncepcje rozwoju miasta, inaczej przebiegały procesy demograficzne. Stan ten trwał, z niewielkimi przerwami na czas polskiej, a następnie niemieckiej okupacji, osiemdziesiąt lat. Był to czas wznoszenia barykad, umacniania swoiście rozumianej niezależności obu miast. Niemniej już wtedy zauważyć można było próby osłabiania nienaturalnego, ideologicznego podziału. Początek lat dziewięćdziesiątych XX wieku to próba zatrzymania niekorzystnej dla obu miast tendencji przez działania mające na celu zintegrowanie podzielonego miasta, regionu i jego społeczności. Lokalnym inicjatywom z obu stron towarzyszyło stopniowe ocieplenie stosunków polsko-czecho-słowackich, jak również coraz bardziej zaawansowany proces integracji europejskiej. Z socjologicznego punktu widzenia interesująca wydaje się być kwestia społecznych konsekwencji istnienia wieloletniego podziału (granicy) oraz jego stopniowego zaniku. Chcąc bliżej przyjrzeć się temu zjawisku, na początku 2001 roku przeprowadzono w Cieszynie i Czeskim Cieszynie badania socjologiczne. Pytania zawarte w kwestionariuszu wywiadu dotyczyły generalnie dwóch obszarów: po pierwsze - przekonań i opinii warunkujących proces integracji (stosunek do mieszkańców drugiego miasta, opinie o obu miastach, znajomość ich najnowszej historii i ocena poszczególnych wydarzeń , wiedza o polsko-czeskich inicjatywach oraz społeczne postulaty zgłaszane pod ich adresem), po drugie - zaangażowania społecznego w działania integracyjne (uczestnictwo w polsko-czeskich przedsięwzięciach, wizyty w drugim mieście, deklarowana chęć zaangażowania się w konkretne przedsięwzięcia w sąsiednim mieście oraz znajomość języka polskiego/czeskiego). Niniejszy artykuł stanowi szczegółowe omówienie wyników przeprowadzonych badań.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Agnieszka Michalska
Psychospołeczne więzi z miejscem zamieszkania - na przykładzie wybranych osiedli łódzkich i wsi Brudzewice

Psychospołeczne więzi z miejscem zamieszkania - na przykładzie wybranych osiedli łódzkich i wsi Brudzewice

Celem niniejszego opracowania jest ukazanie siły, struktury i korelatów psychospołecznych więzi mieszkańców z miejscowością zamieszkania. Do analizy wykorzystano badania empiryczne zrealizowane zarówno w środowisku wiejskim, jak i miejskim. Operacyjnym ekwiwalentem pojęcia więzi psychospołecznej jest w prezentowanym artykule pojęcie postawy wobec miejscowości zamieszkania uwzględniające trzy elementy strukturalne: emocjonalno-oceniający, behawioralny, poznawczy. Na podstawie uzyskanych wyników ustalono, że mieszkańcy badanych układów przejawiają względnie silną więź z miejscowością zamieszkania. Nie zaobserwowano znaczących różnic w intensywności więzi między mieszkańcami miasta a badanymi ze wsi. Analiza struktury więzi z miejscowością zamieszkania wykazała, iż badani w największym stopniu przejawiają postawy pełne, uwzględniające trzy konstytutywne elementy owego zjawiska. Główną determinantą więzi psychospołecznych okazał się poziom zaangażowania badanych w życiu społecznym, a nie - jak zakładano - czynniki zakorzenienia lokalnego.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(10)/2002
Jacek Kotus, Bartłomiej Kołodziej
Tożsamość mieszkańców Gorzowa Wielkopolskiego u progu wejścia Polski do unii Europejskiej

Tożsamość mieszkańców Gorzowa Wielkopolskiego u progu wejścia Polski do unii Europejskiej

Celem artykułu jest opisanie tożsamości mieszkańców Gorzowa Wielkopolskiego; miasta, którego władze nie tylko snują plany rozwojowe towarzyszące wejściu Polski do UE, lecz przede wszystkim podejmują wiele inicjatyw integrujących Gorzów Wielkopolski z naszym zachodnim sąsiadem - Niemcami; jednakże również miasta, którego mieszkańcy to mozaika przybyszów z Kresów, Polski centralnej, niekiedy obszarów obecnie położonych poza zachodnimi granicami kraju. W artykule podjęto próbę identyfikacji obecnej tożsamości gorzowian, stopnia zakorzenienia oraz gotowości do porzucenia rodzinnego miasta - w kontekście przeszłych i przyszłych losów mieszkańców Gorzowa. Nakreślony cel osiągnięto dzięki przeprowadzeniu badań ankietowych. W pierwszej fazie w badaniu udział wzięło 514 losowo wybranych gorzowian, których pytano o kwestie poczucia tożsamości. W drugiej fazie przeprowadzono wśród młodzieży gorzowskich szkół średnich ankiety dotyczące jej postaw wobec przyszłych losów życiowych i łączności z Gorzowem. Techniką ankiety audytoryjnej zebrano 120 kwestionariuszy. Połączenie rezultatów obu surveyów pozwoliło na skonstruowanie profilu gorzowianina, bazującego na jego przeszłych losach, współczesnej tożsamości i oczekiwaniach wobec przyszłości.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(11)/2003
Jiři­ Musil
Pięćdziesiąt lat socjologii miasta

Pięćdziesiąt lat socjologii miasta

Artykuł porusza problem ewolucji socjologii miasta w ostatnim pięćdziesięcioleciu. Tłem do prezentacji różnych poglądów i nurtów socjologicznych są zachodzące zmiany społeczne, ujęte w trzy okresy. Pierwszy to rekonstrukcja gospodarki i miast zniszczonych w wyniku działań wojennych. W drugim okresie rozwoju gospodarczego (lata 1955-1975) formułowano liczne modele państwa dobrobytu, ale przede wszystkim następowały procesy suburbanizacji i metropolizacji, a także poprawy warunków mieszkaniowych w miastach. Trzeci okres (1975-2000) przejawia się pogłębianiem różnic społecznych, konfliktami miejskimi i polaryzacją, zarówno regionalną, jak i wewnątrz ośrodków miejskich.


Fifty Years of Social Theories of Urban Development

This paper is a comparative study of main social theories of urban development in the last fifty tears. The author presents various approaches and social theories from across the world. He divides the after-war period into three phases according to the profound social changes. the first one covers the years of ending the post-war reconstruction of economy, infrastructure and cities damaged by the war. the second phase includes "€the golden years"€ between approximately 1955 and 1975, when the formation of different types of welfare state, but mainly the urban population growth, suburbanization and metropolization processes and improvement of living conditions and urbanities took place. the third phase, covering the years between 1975 and 2000, is marked by the first signs of the decline of the welfare state accompanied by deepening social inequalities increasing urban poverty, marginalization of some groups of the population, political radicalization and urban conflicts as well as by urban and regional polarization.


Afiliacja:

Jiří Musil: Uniwersytet Karola w Pradze, Celetná 597/13, 110 00 Praha-Staré Město, Czechy

Pobierz w wersji PDF: PDF

Bohdan Jałowiecki, Magdalena Krajewska, Karol Olejniczak
Klasa metropolitalna w przestrzeni Warszawy

Klasa metropolitalna w przestrzeni Warszawy

Celem poznawczym badań było pokazanie prawidłowości zachowań w przestrzeni miejskiej zamożnych mieszkańców Warszawy, których zaliczyć można do kształtującej się w Polsce tzw. klasy metropolitalnej. Wywiady zostały przeprowadzone wśród 132 mieszkańców luksusowych mieszkań. Lokalizacji apartamentów wynika w zasadzie z dotychczasowej struktury społeczno-przestrzennej miasta i subiektywnej waloryzacji przestrzeni Warszawy. Jednym z głównych motywów zamieszkania w apartamentach jest poczucie bezpieczeństwa, kolejnym, bardzo ważnym - "€bycie między swoimi"€ oraz prestiżowy charakter miejsca. Mieszkańcy apartamentów w jeszcze większym stopniu niz pozostali zamożni mieszkańcy stolicy tworzą wokół siebie "€osobne światy"€. Przede wszystkim izolowany, dobrze chroniony świat mieszkania i konsumpcji, a więc luksusowe butiki, malle, restauracje i puby, prywatne szkoły dla dzieci, a także świat dalekich i bliższych krajów, w których spędza się letnie i zimowe wakacje, nie licząc służbowych podróży. Między licznymi punktami zainteresowań w mieście, w którym żyją, przemieszczają się dobrymi samochodami, mając niewielki jedynie kontakt z tzw. życiem ulicy.


Metropolitan Class In Warsaw Space

The objective of the research was to analyze the patterns of behaviours in the urban space of the rich inhabitants of Warsaw. The targeted group can be classified as members of the rising metropolitan class. The research covered interviews with 132 inhabitants of the luxury apartments. The location of the apartments in Warsaw is in fact the result of the former socio-spatial structure of Warsaw and the subjective valorisation of urban space. The research revealed that one of the main motives for choosing the apartments as a place for living was the need of security. Another reason given by the interviewee was a sense of belonging to the own class - sense of being in a "€œpeer group"€ and the prestige of the place. The inhabitants of the apartments create "€œa separate world"€ around themselves. It consists of well secured, protected, isolated houses, luxury consumption, top restaurants, malls, pubs, private schools and travels to exotic, foreign countries (for business purposes or just for vacations). The inhabitants of the apartments have spots of interests in the urban space and they travel between these isolated points of the city in their luxury cars. Thus, these members of rising metropolitan class have very limited contact with the "€œlife on the ordinary streets"€.


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Magdalena Krajewska

Karol Olejniczak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; k.olejniczak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(12)/2003
John O´Loughlin, Vladimir Kolossov
Moskwa - postradziecki rozwój i wyzwania

Moskwa - postradziecki rozwój i wyzwania

Artykuł przedstawia przegląd zmian zachodzących w Moskwie w okresie postradzieckiej transformacji i związanych z nimi problemów. W skrótowy sposób omawia historyczne i współczesne prace z zakresu geografii społecznej dotyczące stolicy Rosji. Na tym tle autorzy próbują ustosunkować się do współczesnych hipotez związanych z zachodzącymi procesami metropolizacji, w tym społecznej i przestrzennej polaryzacji występującej w miastach globalnych.


Moscow - Post-Soviet Developments and Challenges

The article presents an overview of changes and relevant problems that have occurred in Moscow in the period of post-Soviet transformation. Authors briefly discuss historical and contemporary studies on capital city of Russia in the field of social geography. On this background authors comment on contemporary hypothesis related to metropolisation processes including social and spatial polarization observed in global cities.


Afiliacja:

John OLoughlin: University of Colorado, 487 UCB, Boulder CO 80309-0487, USA

Vladimir Kolossov: Russian Academy of Sciences, Moskwa, Rosja

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(14)/2003
Paweł Swianiewicz, Urszula Klimska
Kto rządzi gminą i jak? Lokalni liderzy polityczni w teorii i praktyce samorządów w Polsce

Kto rządzi gminą i jak? Lokalni liderzy polityczni w teorii i praktyce samorządów w Polsce

Artykuł porusza zagadnienie przywództwa w samorządzie lokalnym. Przy zachodzących współcześnie zmianach, opisywanych czasem jako przejście od tradycyjnie rozumianego samorządu do nowoczesnego zarządzania lokalnego, zmieniają się także pozycja i oczekiwania wobec liderów politycznych. Pojęcie lidera politycznego ograniczone jest do osób mających demokratyczną legitymizację, a zatem nie obejmuje osób wpływowych, ale pozostających poza formalnymi strukturami władzy i administracji. Istotne jest rozróżnienie między typem przywództwa (zależnym od formalnego kształtu instytucji samorządowych) i stylem przywództwa (związanym bardziej z osobistą charakterystyką lidera). Artykuł omawia wybrane koncepcje teoretyczne typów i stylów przywództwa, a następnie odnosi je do wyników badań prowadzonych w polskich miastach. Niektóre z koncepcji teoretycznych zastosowane zostały do opisu sytuacji w Polsce. Ostatnie lata przyniosły przejście od typu przywództwa zbliżonego do "modelu kolektywnego"€ do "modelu silnego burmistrza"€. Analiza czterech inicjatyw w dwóch miastach (Poznaniu i Ostrowie Wielkopolskim) pozwala przyjrzeć się ocenom mieszkańców co do rzeczywistych stylów przywództwa. Najbardziej preferowanym przez mieszkańców miast stylem jest postawa koncyliacyjna. Natomiast w rzeczywistych zachowaniach polityków mieszkańcy dostrzegają więcej elementów stylu "bossa miasta"€ - własnymi siłami realizującego swoją wizję rozwoju. Porównanie oczekiwań z percepcją rzeczywistych zachowań liderów pozwala na skonstruowanie indeksu luki w stosunku do oczekiwań (Expectation Gap Index - EGI). Luka ta jest zazwyczaj niewielka w przypadku budowania ogólnych programów rozwoju, ale zwiększa się przy realizacji konkretnych inicjatyw.


Who Governs and How? Political Leadership in Theory and Practice of Local Governments in Poland

The article discusses political leadership in local government. Change from traditional local government to local governance requires also institutional changes and new roles played by local leaders. The notion of political leader is limited to persons having democratic legitimacy for their role played in local politics. It excludes people, who might be influential but remain outside formal democratic institutions of local government. The article distinguishes between type (which depends on formal institutional settings) and style (more dependent on personal characteristics) of leadership. The article discusses selected theoretical concepts of type and style of leadership and tries to refer them to Polish local governments. Recent Polish reforms have brought a change from the type which was close to a collective model to one closer to a strong mayor form. Analysis of four initiative in 2 Polish cities (Poznan and Ostrow Wielkopolski) allows to formulate some conclusions on citizens"€™ perception of actual styles of local political leadership. The largest proportion of citizens in analysed cities prefers a style which is close to consensus facilitator. But in a real behaviour of leaders, citizens see more of city boss style, which might be characterized by the implementation of an own vision with internal resources existing within local government structures. Comparison of citizens"€™ preferences with the perception of actual behaviour of leaders allows to compute an Expectation Gap Index. The gap is usually quite narrow in initiatives focused on the construction of broad development programmes, but it becomes wider if we turn to more concretely focused projects.


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz:niwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Urszula Klimska: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Lesław Michałowski
Turystyka i sposoby promocji miast

Turystyka i sposoby promocji miast

Zasadniczym tematem artykułu jest miejska turystyka, postrzegana jako forma promocji miast - promocji, od której w dużym stopniu zależy ich rozwój. W początkach epoki przemysłowej turystyka skupiała się wokół kurortów nadmorskich i uzdrowisk. Dopiero załamanie się industrialnego paradygmatu rozwoju w krajach zachodnich spowodowało zmiany w turystyce. Podupadające miasta związane niegdyś z przemysłem w celu poprawienia swej sytuacji ekonomicznej zaczęły zmieniać wizerunek. Stawiano w nim na kulturę, ona bowiem jak nigdy dotąd stała się turystycznie atrakcyjna. Artykuł przedstawia różne sposoby promowania miast. Szczególny nacisk został położony na inwestycje w przestrzeń miejską (rewitalizacja, tematyzacja i komercjalizacja przestrzeni miejskich, budowa muzeów i innych obiektów użyteczności publicznej przez wybitnych architektów). Rozwój turystyki w miastach wiąże się też ze zmianami w zachowaniach i preferencjach turystów. Opisane w artykule zjawiska tłumaczą wzrost zainteresowania miastem jako atrakcją turystyczną i podkreślają niezbędność podejmowania wysiłków promocyjnych.


Tourism and the Ways of Cities Promotion

The main focus of the text is the city tourism viewed as a form of city promotion on which the city development depends to a great extent. At the beginning of the industrial age, tourism concentrated around the sea resorts and spas. The first changes in tourism resulted from the decline of the paradigm of the industrial progress in western countries. The decaying cities previously bound up with industry started then to change the image in order to improve their economic situation. The new image pointed out culture in the first place, because culture started being perceived as the tourist attraction. The article presents the different ways of city promotion. The particular stress is placed here upon public space investments - such as revitalization phenomena, theme space and commercialization of urban landscape and constructing the museums and other public use buildings by the outstanding architects. The development of the urban tourism is also closely tied up with the changes in tourists"€™ behaviour and preferences. The phenomena presented in this article explain the increasing interest in the city as the tourist attraction and emphasise the indispensability of the promotion efforts.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(15)/2004
Maciej Frykowski
Zróżnicowanie przestrzenne statusu społecznego mieszkańców Łodzi

Zróżnicowanie przestrzenne statusu społecznego mieszkańców Łodzi

Struktura społeczno-przestrzenna, rozumiana jako przestrzenne zróżnicowanie statusu społecznego i materialnego mieszkańców miasta, jest obiektem zainteresowania zarówno socjologii miasta, jak innych dyscyplin zwłaszcza geografii ekonomicznej i geografii miast. Obecnie zjawiska polaryzacji i segregacji społeczno-przestrzennej w miastach zachodnich traktowane są jako następstwa globalizacji. Równocześnie zmiany zachodzące w wyniku transformacji systemowej spowodowały zwiększenie skali i dynamiki przekształceń struktury społeczno-przestrzennej w miastach wschodnioeuropejskich, których struktura była bardziej homogeniczna. Artykuł jest próbą określenia stopnia i rodzaju różnic statusu społecznego mieszkańców poszczególnych stref i osiedli w przestrzeni miejskiej Łodzi. Problem ten ma dwa aspekty. Pierwszym jest stopień zróżnicowania lub "€krystalizacji"€ struktury społeczno-przestrzennej. Można przyjąć, że jest on tym wyższy, im istotniejsze statystycznie różnice zachodzą między zmiennymi statusu społecznego mieszkańców poszczególnych osiedli i rejonów miasta. Drugi aspekt omawianego problemu ma charakter opisowy. Niezależnie od statystycznej istotności różnic zachodzących pomiędzy danymi osiedlami można je uszeregować pod względem średnich wartości poszczególnych zmiennych statusowych, co pozwoli na identyfikację "€gorszych"€ i "€lepszych"€ dzielnic i osiedli Łodzi, a ich konfigurację w różnych wymiarach przedstawiają mapy miasta


Diversity of Dwellers´ Social Status in the Urban Space of Łódź

Changes caused by transformation of political system such as comeback of ground rental and other market factors caused some changes in socio-spatial structure in Eastern Europe cities. One of them was segregation, which means increase of differences between social status of dwellers of particulars zones and quarters. These changes occur mostly in Eastern European greatest cities. Meanwhile socio-spatial structure of industrial "€dependent cities"€ is less crystallized. Changes in these cities are still in initial phase. In four concentric spatial zones of the city social status of dwellers is similar. Meanwhile at the level of settlements there is clear, although weak statistical connection, which reveals some degree of socio-spatial differentiation. Social status of dwellers in eastern part of the city, especially in the Widzew quarter is higher, than in the other parts of lodz. But in general differences of social status of particular spatial units are small, what corroborates basic hypothesis about weak differentiation of socio-spatial structure of lodz. It means, that processes of segregation and polarization are at the very beginning phase. For now, its negative consequences of globalization which occur in Western metropolises such as ethnic ghettos and "€œdualization"€ of city are no threat for lodz, but, on the other hand, this result reveals small dynamics of development of the city. There are some negative effects of transformation process, such as decrease of social status of dwellers of standard housing units. On the other hand, there is no concentration of the poorest people in particular parts of the city, and existing enclaves of poverty are the margin of urban space; however, this margin is growing. Also people of the highest status don´t live in particular parts of the city and there are very few settlements of the very high standard. There are some enclaves of such houses, which don´t cause the clear increase of standard in broader units. Trend of increase of social status of dwellers in the Eastern parts of lodz may be the response to the expectations for very far future perspectives of common Warsaw lodz metropolis. Basic hypothesis, verified during the research, claimed, that socio-spatial structure of lodz is differentiated in small degree. Survey was run at the turn of 2001 and 2002 on the sample of 797 dwellers. Method of selection caused, that demographic structure of sample in particular zones, quarters and smaller settlements was the same, as in population. We analyzed three attributive variables: character of employment, level of education and financial standard, measured with number and quality if durables. These variables were the basis for indicator of social status.


Afiliacja:

Maciej Frykowski: Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Filia w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział Nauk Społecznych, Samodzielny Zakład Socjologii, ul. J. Słowackiego 114/118, 97-300 Piotrków Trybunalski, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(17)/2004
Stanisław Furman
Polska w przestrzeni europejskiej: perspektywa miejska

Polska w przestrzeni europejskiej: perspektywa miejska

W artykule dokonano oceny stanu i warunków rozwoju polskich miast w kontekście procesów i problemów występujących w miastach wysoko rozwiniętych krajów Europy. Te ostatnie, zwłaszcza położone w twardym jądrze UE, wkraczają w nowe stadium rozwoju. Złączone sieciami różnorakich powiązań , tworzą zintegrowane gospodarczo przestrzenie miejskie o największej zdolności konkurowania w globalnej gospodarce, tracąc charakter w znacznym stopniu domkniętych, odrębnych układów społeczno-gospodarczych. Wskazano na prowadzące do tego procesy, podkreślając, że są one w Polsce widoczne, ale niezbyt zaawansowane. Polska jest krajem opóźnionej urbanizacji o mało konkurencyjnej w Europie bazie ekonomicznej miast, niezłym kapitale ludzkim, ale miernym kapitale społecznym i niskiej jakości przestrzeni miejskiej. Zarysowano główne wyzwania rozwoju polskich miast w dobie integracji europejskiej, omawiając także najczęściej spotykane wizje miasta Europy XXI wieku w kontekście celów rozwoju i sposobów ich osiągania.


Poland in the European Space - An Urban Perspective

The paper gives an appraisal of Polish cities in the context of processes and problems observed in cities of highly developed European countries. These last cities, in particular those situated in the hard core of EU, enter a new development stadium. Interconnected by networks of multifarious links, they create an integrated urbanised space of the highest ability to compete in the global economy but lose at the same time the character of relatively closed and spatially distinguished socio-economic systems. The paper, pointing at the processes that lead to this phenomenon, stresses that they are already visible in Poland but not advanced. Poland is a country of a delayed urbanisation and cities the economic base of which is not competitive in Europe. These cities possess a not bad human but rather weak social capital and the urban space is of a low quality. The paper outlines the main challenges Polish cities are facing in the era of European integration and presents also the most frequently discussed visions of XXI century European city described through development goals and strategies.


Afiliacja:

Stanisław Furman: Towarzystwo Urbanistów Polskich, ul. Lwowska 5/100, 00-660 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(18)/2004
Bohdan Jałowiecki
Berlin Potsdamer Platz - integracja i dezintegracja metropolii

Berlin Potsdamer Platz - integracja i dezintegracja metropolii

Na tle skomplikowanych losów Berlina w XX wieku przedstawione zostały przekształcenia przestrzenno-społeczne metropolii oraz próby integracji przestrzeni podzielonego przez pół wieku miasta. Tym głównym zwornikiem miał stać się projekt aranżacji obszaru wokół placu Poczdamskiego, któremu starano się nadać także symboliczne znaczenie. W jakim stopniu to się udało? Przynajmniej częściową odpowiedź na pytanie to znajdujemy w artykule.


Berlin Potsdamer Platz - Integration and Disintegration of the Metropolis

This article is devoted to socio-spatial transformation of Berlin and the attempts to reintegrate the city that remained divided for 50 years. Rearrangement of the Potsdamer Platz area was of crucial importance for this reintegration process, both for practical and symbolic reasons. To what extent was this project successful? The answer, or at least part of it, can be found in the article.


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; jalowiecki@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(19)/2005
Bohdan Jałowiecki
Polskie miasta w procesie metropolizacji

Polskie miasta w procesie metropolizacji

Metropolizacja jest jednym z najbardziej dynamicznych procesów współczesnego świata, zmienia ona istniejące relacje w sieciach osadniczych i tworzy nowe powiązania między wielkimi miastami. Od kilkunastu lat zjawisko to dotyczy również krajów Europy Środkowej. Artykuł przedstawia miejsce miast tych krajów w europejskich sieciach, a na tym tle charakteryzuje procesy kształtowania się polskich metropolii i ich przemiany społeczno-przestrzenne.


Polish Cities in the Process of Metropolization

Metropolization is one of the most dynamic processes of contemporary world, changing the existing settlement patterns and creating new relations among large cities. Recently, metropolization concerns also Central and Eastern Europe. The article evaluates the position of CEE cities in the European metropolitan network and describes the process of creation of Polish metropolises and their social and spatial transformation.


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Adam Kowalewski
Przez metropolie do dobrobytu?

Przez metropolie do dobrobytu?

Dyskusje nad problemami metropolii są zdominowane przez gospodarcze aspekty tego problemu i z zasady fascynuje nas obraz kilku bogatych metropolii, zapominamy zaś o kilkudziesięciu wielkich miastach ubogiego "Południa", przy czym wyliczamy korzyści, jakie przynosi metropolia. Literatura fachowa poświęcona tym problemom jest obszerna, wystarczy zajrzeć do spisu źródeł w wyśmienicie udokumentowanej książce Jałowieckiego i Szczepańskiego (2002). Lansuje się pogląd, że metropolizacja to podstawowa droga do wygrywania konkurencji gospodarczej i geopolitycznej, że we współczesnym świecie dopiero miasto globalne daje swoim mieszkańcom pełne szanse sukcesu, dostęp do informacji, usług i dóbr kultury. że jeśli chcemy być nowocześni, to musimy być metropolitalni. Nie kwestionując znanych od dawna ekonomicznych zalet koncentracji usług, rynku zbytu i pracy, informacji i nauki - sądzę, że propaganda metropolii ma wiele słabych punktów. Uważam bowiem, że istnieje zasadnicza sprzeczność pomiędzy teoretycznymi zaletami metropolii a stanem większości wielkich miast świata i że hasło "€przez metropolie do dobrobytu"€ nie jest w pełni prawdziwe.


Through Metropolis to the Prosperity

Debates on urbanization usually present benefits of big cities. We agree that only metropolis offers prospects for economic growth and prosperity. We tend to forget that big cities of the South remain the areas of poverty, joblessness, social alienations and ecological disasters. But already in 2015 population of sixteen cities will be larger than 10 million people and fourteen of them will belong to the poor urban regions. Therefore, the greatest challenge of our century is urbanization of the South, creating a real threat to global social, political and ecological stability. The idea of metropolitan cities is not the answer.


Afiliacja:

Adam Kowalewski: Instytut Rozwoju Miast, ul. Cieszyńska 2, 30-015 Kraków, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Antoni Słonimski, Marina Słonimska
Specyfika przedsiębiorczości mieszkańców zachodnich i wschodnich regionów Białorusi

Specyfika przedsiębiorczości mieszkańców zachodnich i wschodnich regionów Białorusi

Artykuł analizuje terytorialne różnice w intensywności i cechach drobnej prywatnej przedsiębiorczości na Białorusi. Pod wieloma względami Białoruś dzieli się na część zachodnią i wschodnią. Linią podziału jest przedwojenna granica między Polską a ZSRR. Wschodnia część jest bardziej uprzemysłowiona i zurbanizowana: ludność miejska w tej części stanowi 76%, podczas gdy w zachodniej części - 60%. We wschodniej części znajdują się największe miasta kraju. Ludność tej części cechuje się też wyższym poziomem wykształcenia. Intensywność drobnej prywatnej przedsiębiorczości, mierzonej udziałem osób pracujących na własny rachunek i zatrudniających pracowników najemnych w całości ludności zawodowo czynnej, wykazuje wysoką korelację z poziomem urbanizacji i wykształcenia. Z tego powodu prywatna przedsiębiorczość jest najlepiej rozwinięta w mieście Mińsku i wschodniej części republiki. Jednakże na tych obszarach zachodniej i wschodniej części, które mają podobny poziom urbanizacji i wykształcenia, intensywność prywatnej przedsiębiorczości jest wyraźnie wyższa w części zachodniej. Badania przeprowadzone w dwu obwodach: grodzieńskim (zachód) i witebskim (w większości wschód) wykazały też różnice w postawach prywatnych przedsiębiorców. Ci pierwsi wykazują korzystniejsze cechy z punktu widzenia gospodarki rynkowej i konkurencyjności. Podczas, gdy ci pierwsi od państwa oczekują przede wszystkim dania im większej niezależności, ci drudzy - przede wszystkim państwowego wsparcia. Różnice te wynikają z przyczyn historycznych - krótszej przynależności do ZSRR i krótszego okresu gospodarki socjalistycznej, oraz od położenia przygranicznego - bliższych kontaktów Grodzieńszczyzny z krajami zaawansowanymi w rozwoju gospodarki rynkowej: Polski i Litwy.


Entrepreneurship in Western and Eastern Regions of Belarus

The article is demonstrates the differentiation of the intensity and characteristics of entrepreneurial activities in Belarus. With respect to many features, Belarus seems to be divided into the western and eastern part, that is, between the territory belonging before World War II to Poland and USSR. The eastern part is more urbanized (76% of urban population comparing to 60% in the west), includes largest cities and has better education indicators that the western part. As the entrepreneurship is highly correlated with education level and the degree of urbanization, it is not surprising that small business is most intense in Minsk and eastern Belarus. However, of the areas characterized by similar urbanization and education level, but located at different sides of the pre-war border, the entrepreneurship is decidedly more developed in the west. The research was conducted in the two regions: Grodziensk (western Belarus) and Witebsk (eastern Bealrus). It showed that the entrepreneurs from the western part of the republic are more free market oriented. While they main request from the central government was simply: less regulations, their counterparts in the east demanded rather more direct support from the state. This difference is the legacy of historical divisions and closer links of the western Belarus with the market economies of Poland and Lithuania.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Małgorzata Kubiak, Jakub Pietruszewski
O współpracy w metropolii Trójmiasta

O współpracy w metropolii Trójmiasta

Trójmiasto wraz z obszarem otaczającym, podobnie jak inne duże polskie aglomeracje o aspiracjach metropolitalnych ma duże szanse stać się obszarem metropolitalnym o znaczeniu europejskim. W pewnych koncepcjach jest ono zaliczane do grona metropolii europejskich jako ogniwo strefy dynamicznego rozwoju Regionu Morza Bałtyckiego. Istotnym problemem sprawnego funkcjonowania kształtującej się metropolii południowego Bałtyku jest rozwijająca się współpraca oraz konkurencja pomiędzy współtworzącymi ją miastami i gminami. Brak wspólnego działania stanowi niebezpieczeństwo marnotrawienia wysiłków i efektów w dziedzinie planowania przestrzennego, programowania rozwoju regionalnego i funkcjonowania tak złożonego układu osadniczego, jakim jest metropolia. Wyzwaniem dla Gdańska, Gdyni i Sopotu jest dążenie do integracji, przede wszystkim przez tworzenie zintegrowanej gospodarczo przestrzeni metropolitalnej o największej zdolności konkurowania w globalnej gospodarce.


About Cooperation in Tri-City (Gdansk, Gdynia, Sopot) Metropolis

Tri-City, with the suburban area, like other Polish urban centres with metropolitan aspirations, has real chances for becoming metropolitan area of European importance. According to some European concepts, Tri-City is recognized as a member of the group of European metropolises and regarded as a link in the zone of high dynamic development in the Baltic Sea Region. The main problem for the functional efficiency of Tri-City agglomeration is cooperation and competition between cities and municipalities. The lack of common activities can be the reason of efforts and effects to squander in the field of spatial planning, programming of regional development and functioning of the whole settlement system of the metropolitan area. Pursuing the integration of Gdansk, Gdynia and Sopot and thus creating an integrated metropolitan space of the highest ability to compete in the global economy, is a real challenge for the Tri-City.


Afiliacja:

Małgorzata Kubiak: Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Departament Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego, ul. Okopowa 21/27, 80-810 Gdańsk, Polska

Jakub Pietruszewski: Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Departament Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego, ul. Okopowa 21/27, 80-810 Gdańsk, Polska


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(21)/2005
Bohdan Jałowiecki
Przestrzeń ludyczna - nowe obszary metropolii

Przestrzeń ludyczna - nowe obszary metropolii

Wśród zmieniających się obszarów miasta, oprócz dominującej przestrzeni wymiany, we wszystkich epokach w większości miast europejskich przez ostatnie 250 lat najbardziej istotną rolę odgrywała przestrzeń produkcji uzupełniana stopniowo przez rozszerzającą się przestrzeń konsumpcji. Obecnie miasta pozbyły się znacznej części produkcji, szczególnie przemysłowej, a na zwolnionych miejscach kształtuje się przestrzeń ludyczna. Spowodowane jest to zapotrzebowaniem na usługi kulturalne i rozrywkę ze strony klasy metropolitalnej, która zarówno mieszka w metropoliach, jak się między nimi przemieszcza, będąc najbardziej atrakcyjną częścią turystycznej publiczności. Dużą rolę unifikującą odgrywają także media, a przede wszystkim telewizja, co przyczynia się do globalizacji oferty kulturalnej i rozrywkowej. Nic więc dziwnego, że wielkie międzynarodowe korporacje angażują się w różnego rodzaju przedsięwzięcia mające na celu zagospodarowanie przestrzeni miasta, służące zarówno celom bezpośrednio reklamowym, jak i kształtowaniu wizerunku firmy. W rezultacie obserwować można partykularne zawłaszczanie przestrzeni publicznych i ich specyficzną prywatyzację.


The Area of Entertainment - New Metropolitan Space

In most European cities industrial districts and, later, consumption areas have emerged supplementing the areas of exchange, which had always been existing within the cities. At present, the cities are almost free of production (especially of industrial production), which has been replaced by the areas of entertainment. This is due to the fact that the metropolitan class - which lives in the cities and moves between them as the most precious part of the tourist community - has demonstrated growing demand for culture and entertainment. The influences of the media, mostly of television, make this demand more and more uniform, which results in globalisation of culture and entertainment. It is therefore quite obvious that big corporations engage themselves in undertakings that shape the urban areas in order to advertise their products and brands. As a result, the public parts of the cities are appropriated by individual interests and privatized in a specific way.


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marian Chojnacki
Podejście marketingowe w planowaniu rozwoju lokalnego

Podejście marketingowe w planowaniu rozwoju lokalnego

Punktem wyjścia do zajęcia się podejściem marketingowym w planowaniu rozwoju lokalnego i regionalnego było spostrzeżenie, że liczne gminy, miasta i powiaty przystępują do budowania planów rozwoju lokalnego. Ich posiadanie jest warunkiem ubiegania się o wsparcie ze środków pomocowych Unii Europejskiej za pośrednictwem Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Zajęcie się planowaniem rozwoju wynika z osobistego zainteresowania autora wspomaganiem rozwoju zrównoważonego. Planowanie w perspektywie marketingowej traktuję jako szczególny przypadek planowania rozwoju. (W innym opracowaniu zajmuję się zagadnieniami ontologii i etyki planowania rozwoju). W niniejszym artykule analizuję wybrane właściwości podejścia marketingowego. Punkt wyjścia rozważań stanowi badanie pojęć używanych w tej strategii planistycznej.


Marketing Oriented Approach to Planning of Local Development

The marketing oriented approach to planning of local development proofs its high economic efficiency, nevertheless its one-sidedness undermines the conceptual basis of sustainable development. One can put forward two competitive hypotheses. (a) The success of many marketing strategies is due to social and cultural capital, but the marketing games basically are not suitable means to reproduce the social sources of their own prosperity. (b) Under
experimentally controlled conditions (such as economic, organizational etc.) organizations and communities learning by solving their current problems are able to reproduce the social capital they have used up or to contribute to an emergence of new kinds of this capital, that reciprocally foster their marketing orientated strategies of development.


Afiliacja:

Marian Chojnacki: Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku, Wydział Humanistyczny, ul. Okrzei 94a, 87-800 Włocławek, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Andrzej K. Piasecki
Demokracja bezpośrednia w Polsce lokalnej - błędny model, zła praktyka

Demokracja bezpośrednia w Polsce lokalnej - błędny model, zła praktyka

Referenda lokalne w Polsce stanowią specyficzną formę demokracji bezpośredniej. Zarówno zapisy ustrojowe i ustawowe, jak i kilkunastoletnia już praktyka przyczyniły się do tego, że referenda te nabrały cech populistycznych. Dotyczy to przede wszystkim referendów w sprawie odwołania władz lokalnych (rady miasta i burmistrza). Pozostałe referenda, w sprawie samoopodatkowania mieszkańców oraz w tzw. innej ważnej sprawie dla gminy, mają marginalne znaczenie (jest to ok. 10-15% wszystkich referendów). Praktyka referendów lokalnych w Polsce obejmuje ok. 500 głosowań. W pierwszych trzech kadencjach samorządu terytorialnego (1990-2002) w 347 referendach starano się odwołać rady gminy. W tej liczbie tylko 37 referendów miało charakter rozstrzygający, tzn. frekwencja w głosowaniu przekroczyła 30%. Skuteczność instytucji referendum, z powodu niskiej frekwencji, ograniczona jest głównie do małych miast (do 20 tys. mieszkańców).


Direct Democracy in Local Poland - Wrong Model, Bad Practice

Local referenda are a special form of direct democracy in Poland. As a result of some legal solutions and in the light of practice, now reaching back for over ten years, they must be considered as a populist and ineffective instrument. This refers primarily to the referenda on recalling local authorities such as city council and mayor, accounting for 85%-90% of all such events. The practice of local referenda in Poland embraces approximately 400 cases. During the first three terms in office of the territorial self-government (1990-2002), 347 referenda concerned recalling the communal councils. Such referenda may be initiated only by the residents of the commune. Only 37 of these referenda proved to be decisive, as their attendance turnout exceeded 30%. The effectiveness of referenda is limited mostly to small towns (up to 20 thousand residents), where the threshold turnout is usually reached.


Afiliacja:

Andrzej K. Piasecki: Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Wydział Humanistyczny, Instytut Politologii, ul. Podchorążych 2, pok. 234, 30-084 Kraków, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(22)/2005
Paweł Swianiewicz
Nowe interpretacje teoretyczne polityki miejskiej

Nowe interpretacje teoretyczne polityki miejskiej

Samorząd terytorialny i polityka miejska podlegają zmianom łączącym się ze zmianą tradycyjnego modelu welfare state. Zmiany te dotyczą wymiaru gospodarczego, politycznego i związanego z modelami zarządzania. Opisując te procesy, wielu autorów odwołuje się często do pojęcia nowego zarządzania w sektorze publicznym (New Public Management). Artykuł omawia trzy koncepcje teoretyczne powstałe w ciągu ostatnich kilkunastu lat, które są stosowane do interpretacji opisanych przemian. Teoria "€nowej kultury politycznej"€ N. Clarka wychodzi od przemian zarówno w systemie wartości, jak i w systemie ekonomicznym i zwraca uwagę na nowe elementy w sposobie uprawiania polityki lokalnej. Koncepcja "€zarządzania lokalnego"€ (local governance) rozwinięta zwłaszcza przez Petera Johna koncentruje się przede wszystkim na kształcie instytucji samorządowych. Kolejna koncepcja T.N. Clarka "€miasta jako maszyna rozrywki"€ zwraca uwagę na zmieniające się mechanizmy lokalnego rozwoju gospodarczego i ich wpływ na kształt polityki miejskiej. Artykuł stawia także pytania (i wstępne hipotezy) dotyczące możliwości zastosowania omawianych koncepcji w warunkach polskich.


New Theoretical Interpretations of Urban Politics

For some time local governments and urban politics have been undergoing significant changes related to the change of the traditional welfare state model. These changes have concerned economic, political and management dimensions. While describing these processes numerous authors refer to the notion of New Public Management. This article discusses three theories which have been created to help in interpretation of on-going processes. New Political Culture theory by T.N. Clark stresses value and economic changes and underlines their implications for changes in styles of local politics. Local governance theory developed mostly by Peter John concentrates on shape of local government institutions. Another T.N. Clark"€™s theory of the "€œcity as an entertainment machine"€ focuses on evolving mechanisms of local economic development and their impact on policies adopted by urban governments. The paper formulates questions and initial hypothesis about applicability of these concepts to Polish environment.


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Piotr Lorens
Gospodarowanie przestrzenią a polityka równoważenia rozwoju

Gospodarowanie przestrzenią a polityka równoważenia rozwoju

Zagadnienie równoważenia rozwoju lokalnego wiąże się z wieloma problemami, do których należy m.in. gospodarowanie przestrzenią. Przestrzeń bowiem powinna być traktowana jako jeden z ważniejszych zasobów środowiskowych, a przy tym o charakterze nieodnawialnym. Gospodarowanie przestrzenią warunkowane jest wieloma czynnikami, w tym regulacjami prawnymi oraz aktualnym kształtem paradygmatu urbanistycznego. W związku z wprowadzeniem koncepcji zrównoważonego rozwoju paradygmat ten ulega ewolucji. Jako istotne jego elementy pojawiają się tendencje do ograniczenia rozwoju przestrzennego miasta oraz rewitalizacja istniejących, często zdegradowanych zasobów. Można przy tym mówić o całym szeregu zagadnień wiążących się z problemem rewitalizacji urbanistycznej. Jednocześnie należy uznać, iż rozwój miasta "€do wewnątrz"€ a więc z wykorzystaniem zdegradowanych struktur miejskich stanowić winien alternatywę dla procesu postępującej suburbanizacji i sukcesywnego wkraczania zabudowy na tereny do tej pory niezurbanizowane.


Spatial Management vs. Sustainable Urban Development Policy

Sustaining the development at the local level is associated with many different issues. One of the major ones is the urban growth policy. This can be justified by the importance of space as one of the most important environmental assets, which has to be treated as non-renewable one. At the same time it is necessary to remember that the shape of this policy is influenced by many factors, i.e. legal regulations and current paradigm of urban development. Along with introduction of the sustainable development concept this paradigm evolves. Currently as some of its most important components one should mention urban regeneration of the degraded areas and limiting urban growth to the areas already urbanized. As far as urban regeneration is discussed, it is possible to mention a number of issues that have to be taken into account. At the same time one can regard the inside growth of cities which means reusing degraded areas - as real alternative to the on-going suburbanization and encroachment of urban structures to the areas still remaining its agricultural or natural character.


Afiliacja:

Piotr Lorens: Politechnika Gdańska, Wydział Architektury, Katedra Urbanistyki i Planowania Regionalnego, ul. G. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(23)/2006
Woyciech Jarczewski
Powstanie symbolicznego reżimu miejskiego na przykładzie gry o specjalną strefę ekonomiczną w Mielcu

Powstanie symbolicznego reżimu miejskiego na przykładzie gry o specjalną strefę ekonomiczną w Mielcu

W Mielcu w pierwszej połowie lat 90. większość istotnych aktorów lokalnych zjednoczyła się wokół idei utworzenia specjalnej strefy ekonomicznej. Nieformalna koalicja osób i instytucji szybko zyskała dostęp do instytucjonalnych zasobów, dających możliwość kontrolowania procesów decyzyjnych, oraz przejęła przewodnictwo społeczne. Młodej koalicji udało się także pozyskać poparcie części ówczesnego rządu. Taki układ, mobilizujący siły w celu wykreowania nowej perspektywy rozwoju, miał większość cech charakterystycznych dla reżimu miejskiego (urban regime) typu symbolicznego. Miarą sukcesu tego reżimu było utworzenie w Mielcu w 1995 r. pierwszej w Polsce SSE. Strefa ta powstała na podstawie uchwalonej w 1994 r. ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych, skonstruowanej głównie przez uczestników tego reżimu i noszącej zauważalne piętno problemów miasta.


The Origin of a Symbolic Urban Regime - Case Study of the Special Economic Zone in Mielec

The majority of major local actors of the city of Mielec have united in the idea of creating the Special Economic Zone (SEZ) in the 1st half of 90s. The informal coalition of representatives of various bodies and institutions quickly started to have access to institutional resources, that enabled them to control the decision-making and took over the social leadership. The young coalition managed also to gain the support from the government. Such informal deal was characterised by the most typical features for urban regime of symbolic type and develop to all actors a great mobilisation for finding new progress tendencies of the city. The strength of the coalition and the success of the regime may be measured by the first SEZ in Poland that has been created in 1995 in Mielec. The legal regulations for functioning of SEZs in Poland were developed mainly by participants of this regime having a visible stigma of local city problems.


Afiliacja:

Wojciech Jarczewski: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, ul. Gronostajowa 7 30-387 Kraków, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(24)/2006
Krzysztof Rybiński
Globalizacja a polityka pieniężna

Globalizacja a polityka pieniężna

Tytuł artykułu może sugerować, że porusza on problemy istotne dla globalnej gospodarki, a nie dla powiatu, miasta, regionu czy uczelni. Tak jednak nie jest, ponieważ w najbliższych latach proces globalizacji produkcji, usług, inwestycji, finansów, rynku pracy i wiedzy będzie postępował, niezależnie od skali narodowych protekcjonizmów. Efekty globalizacji będą więc odczuwalne przez wszystkich: kraje, regiony, społeczności lokalne i jednostki. Jeżeli chcemy odnieść sukces, czy jako kraj, czy jako każdy z nas, musimy być do globalizacji dobrze przygotowani.


Globalisation and Monetary Policy

The title of this article might suggest that it refers only to the global economy, discussing problems that are not important for particular localities, regions or universities. Such reasoning is however wrong. I the near future the globalisation of industries, services, investments, finance, labour markets and knowledge will expand, regardless the protectionism of nations. The effects of globalisation will touch everybody: countries, regions, local societies and individuals. If we want to be successful, both as a country and as individuals, we have to be well prepared for this process.


Afiliacja:

Krzysztof Rybiński: Narodowy Bank Polski, ul. Świętokrzyska 11/21 00-919 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Janusz Heller
Samodzielność finansowa samorządów terytorialnych w Polsce

Samodzielność finansowa samorządów terytorialnych w Polsce

Samodzielność finansowa jest rozpatrywana jako podstawowy instrument samorządności. Zagadnienie potraktowano w ujęciu dynamicznym oraz strukturalnym. Celem badań była ocena zmian stopnia samodzielności finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Najwyższy jej poziom występuje w miastach na prawach powiatu, najniższy natomiast w województwach samorządowych oraz powiatach. W gminach jest on przeciętny, ale są one wyraźnie pod tym względem zróżnicowane. Gminy miejskie oraz te zlokalizowane wokół dużych miast charakteryzują się znacznie wyższym stopniem samodzielności finansowej od gmin wiejskich, które są oddalone od ośrodków miejskich.


Financial Independence of Local Governments in Poland

Financial independence is considered to be a crucial instrument of self-governance. This issue is treated in a dynamic and structural approach. The aim of the research was the evaluation of the level of changes in local government units´ financial independence. The highest level of independence is found in the cities with poviat rights, whereas the lowest is found in self-governing voivodeships and in poviats. In the communes, the level is average, but there are big differences between them in this aspect. The urban communes and those situated near big cities have a much higher level of financial independence than rural communes, situated far away from major cities.


Afiliacja:

Janusz Heller: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2 10-710 Olsztyn, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(25)/2006
Magdalena Górczyńska, Urszula Jusis, Piotr Siłka
Wpływ rewitalizacji na rozwój miasta na przykładzie Cork w Republice Irlandii

Wpływ rewitalizacji na rozwój miasta na przykładzie Cork w Republice Irlandii

Artykuł dotyczy problematyki rewitalizacji zdegradowanych dzielnic miejskich. Na podstawie studium przypadku miasta Cork w Irlandii przedstawione zostały kolejno realizowane programy odnowy. Cork jest ciekawym przykładem ośrodka, który w swych planach skupił się na trzech różnych obszarach: dawnych terenach poprzemysłowych, historycznym rdzeniu miasta oraz dawnych dokach. Przyjęte rozwiązania okazały się w wielu przypadkach sukcesem. Wytrwałość w realizacji programów, od 1979 roku aż do dziś (niektóre projekty są nadal wdrażane), przyniosła oczekiwany rezultat - pozytywną zmianę wizerunku miasta, które obecnie jest postrzegane jako atrakcyjne miejsce do zamieszkania, inwestowania i odwiedzania. Rewitalizacja Cork stała się zatem jednym z czynników rozwoju miasta.


Urban Renewal and Local Development. Evidence from Cork

Urban renewal in derelict sites has become a focal point of interest in many traditional industrial cities. Having adopted the case study of the Cork City (Ireland), the authors presented four urban renewal schemes which were implemented in this city over a 25-year period. It ought to be emphasised that not only has Cork implemented various rejuvenation programmes since 1979, but also revived three entirely different urban sites: the former industrial areas, the historic centre and the docklands. However, the latter still requires further regeneration. The urban renewal schemes contributed to an enhancement of the quality of life and a rise in local and inward investment. Moreover, the number of tourists increased considerably. In consequence, the image of the city was improved. Hence, the urban renewal has become a factor of Cork"€™s redevelopment.


Afiliacja:

Magdalena Górczyńska: SVE w Pouzauges, Francja

Urszula Jusis: SVE w Pouzauges, Francja

Piotr Siłka: Mazowieckie Biuro Planowania Przestrzennego i Rozwoju Regionalnego, Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(26)/2006
Bohdan Jałowiecki
Czy Warszawa staje się miastem Trzeciego Świata?

Czy Warszawa staje się miastem Trzeciego Świata?

Miasto jest obrazem zamieszkującego je społeczeństwa, dzieli wraz z nim jego los. Sytuacja Warszawy jest zatem pochodną sytuacji Polski - dużego, ale stosunkowo słabo rozwiniętego kraju położonego na peryferiach Europy. Ogólnokrajowe uwarunkowania sprawiają, że miasto to nie znajduje się w gronie najważniejszych europejskich metropolii. Jednocześnie duży napływ inwestycji zagranicznych i obecność w Warszawie filii międzynarodowych korporacji zapoczątkowały metropolizację miasta zrujnowanego przez wojnę i źle odbudowanego wg wzorów realnego socjalizmu. Zderzenie "starego"€ i "nowego"€ jest przyczyną kontrastów i braku nierównowagi. Podobne zjawiska obserwować można także w miastach Trzeciego Świata. Istotne jest jednak pytanie, czy te kontrasty zmniejszają się, czy przeciwnie - utrzymują, a nawet rosną? Tekst ten jest próbą odpowiedzi na to pytanie.


Is Warsaw Becoming a City of the Third World

A city is a reflection of the society and flows its fate. The situation of Warsaw is therefore related to the situation of the whole of Poland - a country relatively big, but still poorly developed country, located at the peripheries of Europe. Due to these general conditions Warsaw has not become one of the most important European metropolises. However, a massive inflow of FDI and location of several offices of TNCs in the city has begun a process of metropolisation of this city - severely damaged during the war and later badly reconstructed according to the principles of real socialism. Juxtaposition of the "old" and the "new" leads to emergence of contrasts and imbalances - in a similar way as it happens in the cities of the so-called Third World. An important question arises - do these contrasts have a tendency to diminish, or are they persistent or even growing? This article aims at providing an answer to this question.


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jeremi T. Królikowski
Warszawa - przestrzeń po katastrofie

Warszawa - przestrzeń po katastrofie

Pytanie, czy Warszawa staje się miastem Trzeciego Świata, można uznać za pytanie metaforyczne, które wyraża niepokój o to, czy dokonujące się obecnie przemiany idą w dobrym kierunku, jak są realizowane wartości przestrzenne. W wyniku II wojny światowej Warszawa ukształtowana jako miasto tradycyjne legła w gruzach. Narzucono jej ład o charakterze totalnym, który doprowadził do powstania w wybranych miejscach form dominujących i zamienił olbrzymie obszary miasta w przestrzeń rozmytą. W latach transformacji nie odtworzono i nie tworzono w wymiarze publicznym wartości przestrzennych prowadzących do oczekiwanego zrównoważonego rozwoju, którego rezultatem byłby ład wolności, respektujący ducha miejsca.


Warsaw - the Spatial Catastrophe"€™s Aftermath

The question as to whether Warsaw is becoming a Third World city may be regarded as a metaphorical question, which expresses concern about whether the changes being wrought now are moving in the right direction and how the city"€™s spatial values are adhered to. Shaped as a traditional city, Warsaw lay in ruins in consequence of World War II. Imposed on it was an order of a total character, which, in chosen places, gave rise to forms dominating over the city huge areas which might be described as having a blurring and diluting effect. In the years of transformation, the spatial values leading to the expected balanced development, whose result would be the order of freedom with due regard for the sprit of the place, were not reasserted, and were not incorporated in the public dimension.


Afiliacja:

Jeremi T. Królikowski: Samodzielny Zakład Sztuki Krajobrazu SGGW (ul. Nowoursynowska 166, pawilon 13 02-787 Warszawa);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Grzegorz Buczek
Czy Warszawa staje się miastem Trzeciego Świata?

Czy Warszawa staje się miastem Trzeciego Świata?

Zgodnie ze strategią rozwoju do 2020 roku i z aktualnie ustalaną polityką przestrzenną Warszawa ma być europejską metropolią, z dobrymi warunkami życia, miastem kultury, o trwałym ładzie przestrzennym i przestrzeniami publicznymi o wysokiej jakości. To cele władz miasta, ale spacer po jego śródmieściu pokazuje, że do ich osiągnięcia jeszcze daleka droga. Właściwa metoda to planowanie przestrzenne, którego cechami winny być przejrzystość i partycypacja społeczna. Niestety, planowanie Warszawy takich cech nie ma, co widać na spektakularnych przykładach - planu miejscowego otoczenia Pałacu Kultury oraz projektu wspomnianej polityki przestrzennej. Jeżeli taki sposób zarządzania nie zmieni się po wyborach samorządowych, Warszawa będzie coraz bliższa miastom Trzeciego Świata.


Is Warsaw Becoming a City of the Third World?

According to its development strategy and currently defined physical planning policy Warsaw should become the European metropolis, with a good quality of life, high culture, a durable physical order and public areas of high standard. These are the goals of the municipal authorities, but a short walk through the downtown shows that they are far from being reached. The obvious way for Warsaw to meet the ambitions of its authorities is through physical planning - transparent, with a high level of a public participation. That is - completely different from how it is now, what can be confirmed by some spectacular examples. If bad governance will be continued, Warsaw may soon become closer to the cities of the Third World, than to the European metropolis.


Afiliacja:

Grzegorz Buczek: Politechnika Warszawska, Wydział Architektury, Zakład Projektowania Urbanistycznego, ul. Koszykowa 55, 00-659 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(28)/2007
Magdalena Kossow
Społeczne wytwarzanie przestrzeni w Starym Testamencie

Społeczne wytwarzanie przestrzeni w Starym Testamencie

Przestrzeń, w której żyją współczesne społeczeństwa, została ukształtowana w czasach opisanych na kartach Starego Testamentu. Lud Izraela jako pierwszy ją formował i przemieniał, a dzięki temu wykształcił pewne wzorce, które istnieją do dziś. Łatwo można odnaleźć w Starym Testamencie współczesny system budowania w miastach, podział na centrum-peryferie, a także na sferę sacrum i profanum. Biblia ukazuje również obraz przekształcania się przestrzeni, jej dojrzewania, a więc przeistaczania się z anonimowego obszaru w miejsca symboliczne.


Social Creation of Space in the Old Testament

What we today call the social space, what we can see in our houses and outside of them, was initially established by the Old Testament. The people of Israel governed and changed it, creating the patterns that exist till our time. It"€™s easy to find the systems of town building in the Old Testament. Also the division of space into centre and peripheries and between the sphere of sacrum and profanum are clear. Moreover, the Old Testament shows us the process of spatial transformation - from the unnamed to symbolic places.


Afiliacja:

Magdalena Kossow: Absolwentka socjologii Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, (ul. Chodakowska 19/31, 03-815 Warszawa);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Alexander Tölle
Proces rewitalizacji miasta na przykładzie Poznania

Proces rewitalizacji miasta na przykładzie Poznania

Proces rewitalizacji w polskich miastach - tu na przykładzie Poznania - jest nadal mało zaawansowany, mimo że istnieją duże potrzeby działania w obliczu nieustannej degradacji śródmiejskich obszarów, niezadowalającej (w sensie jakościowym i ilościowym) sytuacji mieszkaniowej oraz wzrostu stopnia suburbanizacji. Warunki prawne, finansowe oraz społeczno-ekonomiczne uniemożliwiają jednak działania wykorzystujące wzory zachodnioeuropejskie. W Poznaniu zaobserwować można natomiast kilka przykładów renowacji starych kamienic i rewitalizacji obszarów miejskich, które mogą stać się zaczątkami dalszej realizacji projektów rewitalizacyjnych, także z wykorzystaniem funduszy europejskich.


The Revitalisation Process of the City - by the Example of Poznań

The revitalisation process in Polish cities - here by the example of Poznan - is still rather on a modest level. Nevertheless the needs are urgent if we consider the continuing degradation of inner-city areas, the insufficient quality and quantity of housing resources and increase of suburbanisation. The legal, financial, and socioeconomic conditions do not allow the application of Western patterns. Yet there exist in Poznan various examples of renewal of old housing stock as well as of revitalisation of whole inner-city areas. They may be regarded as starting points for the realisation of future revitalisation ventures, also with regard to expected European funding.


Afiliacja:

Alexander Tölle: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Dzięgielowa 27, 61-680 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(29)/2007
Grzegorz Gorzelak, Bohdan Jałowiecki, Marek Kozak, Maciej Smętkowski
Władze miasta wobec zagrożenia degradacją społeczno-gospodarczą w warunkach transformacji systemowej

Władze miasta wobec zagrożenia degradacją społeczno-gospodarczą w warunkach transformacji systemowej

Artykuł przedstawia próbę identyfikacji miast zagrożonych degradacją społeczno-gospodarczą w Polsce. Na przykładzie 10 wybranych miast wskazuje różne przyczyny problemów oraz mocne i słabe strony tych układów lokalnych. Na tym tle autorzy ukazują i oceniają działania podejmowane przez władze miast, konfrontując je z pozytywnym przykładem transformacji systemowej w wymiarze lokalnym, za który można uznać Biłgoraj.

Słowa kluczowe: rozwój lokalny  transformacja  degradacja społeczno-gospodarcza  władze publiczne  


Towns Authorities´ Response to Socio-economic Degradation in the Process of Systemic Transformation

Article is devoted to identification of towns endangered by socio-economic degradation (marginalisation). Using the example of 10 selected towns it shows their weak and strong points and complex sources of developmental problems. Authors present and evaluate activities undertaken by town authorities. Town of Bilgoraj serves as a benchmark (positive example of successful local transformation after 1989).

Słowa kluczowe: local development  transformation  socio-economic degradation  public authorities  


Afiliacja:

Grzegorz Gorzelak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; gorzelak@post.pl

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Agnieszka Stanowicka-Traczyk
Instrumenty kształtowania wizerunku na przykładzie miast polskich

Instrumenty kształtowania wizerunku na przykładzie miast polskich

Celem artykułu było zidentyfikowanie głównych instrumentów strategii kształtowania wizerunku, stosowanych w miastach polskich. Dlatego wyodrębniono i scharakteryzowano najważniejsze instrumenty budowania pożądanego wizerunku miasta związane z wizualizacją, komunikacją oraz systemem zachowań, w tym działań marketingowych. Instrumenty te powinny ogniskować się wokół najważniejszych atrybutów miasta. Ustalono natomiast, iż miasta eksponują w swoich strategiach zbyt wiele wyróżników tożsamości, przez co ukształtowany wizerunek może stać się mało wyraźny i nieczytelny. Opracowanie oparto na wynikach badań empirycznych, dotyczących problemu budowania pożądanego wizerunku miasta przeprowadzonych w 206 wybranych polskich urzędach miejskich w latach 2003-2005.


Identity Strategy Instruments Based on the Example of Polish Towns

The paper is based on the results of empirical studies concerning town identity building conducted in 206 selected town administration offices in Poland during the years 2003-2005. The paper aimed at identifying the main identity strategy instruments applied in Polish towns. For that purpose the major town identity building instruments related to visualization, communication and pattern of behaviours including marketing activities, were identified and characterized. Those instruments should be focused around the most important attributes of a given town. It was established, however, that towns expose too many attributes of identity in their strategies hence the image created can become unclear and illegible.


Afiliacja:

Agnieszka Stanowicka-Traczyk: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. M. Oczapowskiego 4, 10-710 Olsztyn, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(30)/2007
Anna Gąsior-Niemiec, Georg Glasze, Dorothea Lippok, Robert Pütz
Grodzenie miasta: casus Warszawy

Grodzenie miasta: casus Warszawy

Artykuł podejmuje temat rozwoju strzeżonych i grodzonych form budownictwa mieszkaniowego w Warszawie. Prezentujemy w nim omówienie oraz wybrane rezultaty badań empirycznych prowadzonych od lat 90. XX w. w Warszawie, ze szczególnym uwzględnieniem jej największej dzielnicy mieszkaniowej, czyli Ursynowa. Integralną część artykułu stanowi mapa dokumentująca rozprzestrzenianie się badanych osiedli na terenie tej dzielnicy. Dążąc do systematyzacji wiedzy na temat badanego zjawiska, przedstawiamy m.in., ogólną typologię osiedli strzeżonych i grodzonych ze względu na różne konfiguracje ich cech fizycznych. Dokonujemy także analizy funkcjonalnej tych cech w odniesieniu do globalnego dyskursu nie/bezpieczeństwa, który stanowi naszym zdaniem jeden z najważniejszych czynników w rozwoju współczesnych miast. Wskazujemy jednak w tym tekście również na szereg lokalnych czynników wywierających wpływ na proces "grodzenia miasta"€ w Warszawie.


Gating the City: The Case of Warsaw

The paper discusses the development of gated and guarded housing estates in the Polish capital city of Warsaw. It contains a presentation of recent empirical findings based on a series of field research carried out since the 1990s in the city with a special focus on its largest residential district of Ursyno?w. Detailed mappings of the researched housing estates are included, which evidence their rapid spread in the district. An attempt at classifying the housing estates according to different clusters of their physical design is made. A functional analysis of their physical features is carried out against the background of a global discourse of in/security which is presumed to play a major role in the development of contemporary cities. However, several local factors, which have a bearing on gating the city of Warsaw, are also reflected upon.


Afiliacja:

Anna Gąsior-Niemiec: Uniwersytet Rzeszowski, Katedra Politologii, ul. Moniuszki 10, 35-015 Rzeszów, Polska

Georg Glasze: Lehrstuhl für Geographie (Kulturgeographie), Institut für Geographie - Vorstand, Friedrich-Alexander Universität Erlangen-Nürnberg, Kochstr. 4/4, D-91054 Erlangen, Niemcy

Dorothea Lippok

Robert Pütz: Universität Frankfurt am Main, Institut für Humangeographie, Fachbereich Geowissenschaften /Geographie, Robert-Mayer-Str. 6-8, 60325 Frankfurt am Main, Niemcy


Pobierz w wersji PDF: PDF

Aleksandra Grzymała-Kazłowska, Aneta Piekut



Celem niniejszego tekstu jest analiza wzorów osiedlania się imigrantów w aglomeracji warszawskiej, a zwłaszcza na terenie samego miasta Warszawy. Przedmiotem analizy jest: wyłanianie się potencjalnych skupisk miejsc zamieszkiwania imigrantów i ich związek z innymi typami koncentracji imigrantów; czynniki determinujące miejsce zamieszkania i funkcjonowanie migrantów w miejskim środowisku; a także związek między miejscem zamieszkania migrantów a ich aktywnością ekonomiczną i lokalizacją miejsc pracy, charakterystykami kulturowymi i przyjętymi strategiami akulturacyjnymi. Problemy te badane są na przykładzie populacji Wietnamczyków i Ukraińców posiadających zezwolenie na osiedlenie się w województwie mazowieckim. Artykuł omawia różnice we wzorcach zamieszkiwania w Polsce obu grup oraz ukazuje wyłanianie się zalążków skupisk w przypadku Wietnamczyków.


Afiliacja:

Aleksandra Grzymała-Kazłowska: Uniwersytet Warszawski, Ośrodek Badań nad Migracjami, ul. Banacha 2b, 02-097 Warszawa, Polska

Aneta Piekut: Ośrodek Badań nad Migracjami oraz Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(32)/2008
Ewa Rewers
Segregacja obcych ciał: porządek i wykluczenie

Segregacja obcych ciał: porządek i wykluczenie

Autorka tego eseju poszukuje relacji między fragmentacją, segregacją i rekonstrukcją porządku w mieście. Aczkolwiek metafory zwartości są na ogół stosowane w odniesieniu do przeszłości, a fragmentacji do teraźniejszości, to sfragmentaryzowne miasto współistnieje dzisiaj z innym obrazem miasta - nostalgicznym miastem przedstawianym jako żywe ciało. Trudno byłoby ujmować to doświadczenie przy pomocy prostego przeciwstawienia prawdziwego doświadczenia fałszywemu; różnica tkwi bowiem w samej idei "dobrego życia"€ wprowadzonej przez Arystotelesa. Analizując pojęcie somatografii wprowadzone przez Edwarda Soję, uzasadnia się, dlaczego w wieku technologii informatycznych, mobilności i kultury konsumpcyjnej takie metafory miasta jak podzielone, martwe ciało oraz żyjące ciało stają się ważniejsze niż kiedykolwiek. Akty różnicowania, separacji i segregacji są ufundowane bowiem zarówno na miejskiej somatofobii, jak miejskiej somatofilii. Pytanie postawione w tym eseju dotyczy zatem sposobu rekonstrukcji miejskiego porządku w pierwszym sensie oraz rewitalizacji przestrzeni miejskiej - w drugim.


Segregation of Alien Bodies: The Order and Exclusion

In this essay the author explores the relation between fragmentation, segregation, and reconstitution of urban order. Although metaphors of cohesiveness are usually applied to the past, and fragmentations to the present, nevertheless the city of fragmentations coexists recently with another image of the city - a nostalgic city of lived body. It will be hard to speak in simple notions of true and false experience here; the difference is in the very idea of Aristotelian "€œthe good life"€. Dealing with Edward Soja"€™s concept of somatography she will argue that in an age of informational technologies, mobility, and consumer culture, such old metaphors like city as a fragmented dead body and city as a lived body are more important than ever. Acts of differentiation, separation, and segregations are based both on urban somatophobia and urban somatophilia. The question to be asked here is what is reconstitution of urban order in the first sense, or revitalisation of city space in the second.


Afiliacja:

Ewa Rewers: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Kulturoznawstwa, ul. Szamarzewskiego 89A 60-568 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marek S. Szczepański, Weronika Ślęzak-Tazbir
Miejskie pachnidło. Fragmentacja i prywatyzacja przestrzeni w perspektywie osmosocjologicznej

Miejskie pachnidło. Fragmentacja i prywatyzacja przestrzeni w perspektywie osmosocjologicznej

Z wszystkich pięciu zmysłów, którymi dysponuje człowiek, to właśnie zmysł wzroku i dotyku zapewniają najlepszy ogląd przestrzeni i wszelkich zjawisk, jakie w niej zachodzą. Dużo trudniej poznawać przestrzeń za pomocą słuchu a już całkiem niemożliwe wydaje się smakowanie przestrzeni, nawet jeżeli jest to przestrzeń całkowicie uczłowieczona. Również zmysł węchu mógłby się wydawać zupełnie bezużyteczny w percepcji przestrzeni ze względu na swoją ulotność, tymczasowość. A jednak zapach przestrzeni, gdy skoncentrować się na nim, jest czasem bardziej charakterystycznym landmarkiem aniżeli niejeden budynek czy droga. Stąd przyjęcie perspektywy osmosocjologicznej wydaje się potrzebne dla pełniejszej analizy i interpretacji dynamiki przestrzeni. Przedmiotem obserwacji i analizy w niniejszym studium staną się zapachy wybranych przestrzeni miejskich i podmiejskich starego regionu przemysłowego. Jaka mieszanka aromatów stanowi miejskie pachnidło? Z jednej strony kusząca woń prywatnych przestrzeni publicznych, sztucznie aromatyzowanych perfumami i odświeżaczami powietrza, z drugiej - fetor zaniedbanych oficyn i podwórek, smród osiedlowej budki z piwem i ekskluzywny bukiet koniaku w hotelowym barze, telluryczne wyziewy hałd i woń sosnowych lasów. Te bieguny zapachowe coraz wyraźniej, co postaramy się pokazać, wpływają na fragmentację i prywatyzację miejskich przestrzeni. Na terenie starego regionu przemysłowego repertuar zapachów jest tyleż bogaty, co istotny dla powstawania coraz wyraźniejszych granic w przestrzeni.


Urban Scents. Fragmentation and Privatization of Space from the Perspective of Sociology of Scent

From the five senses that men have the sense of sight and touch, though seemingly the most acute, are limited when it comes to examining space and all phenomena that occur in it. Moreover, it is much more difficult to examine space through the sense hearing and it is almost impossible to taste it, even if it is humanized. Another human sense i.e. the sense of smell which enables us to recognize different scents may, due to its transitory and temporary nature, appear to be useless when it comes to examining space. Nonetheless, if we concentrate on all the scents that fill the space, they are frequently a more distinctive and prominent landmark than, for example, a building or a road. Therefore, it seems to be vital that the perspective of sociology of scent be adopted if we want to make a more in-depth analysis and interpretation of space dynamics. The scents that fill a chosen urban and suburban old industrial region are analysed and observed in this study. What are the scents that fill urban space? On the one hand there is the tempting scent of private space, which is filled with artificial perfumes and air fresheners. However, on the other hand there is the unpleasant and offensive odour from neglected backyards and outhouses; the odour coming from a local beer stand and an aromatic bouquet of cognac in a hotel bar; obnoxious odours emitted by mine slag heaps and the scent of the pine forest. We aim to show that a wide range of different smells, ranging from delicate and lovely scents to offensive and foul odours, have a growing influence on fragmentation and privatization of urban space.


Afiliacja:

Marek S. Szczepański: Uniwersytet Śląski, Instytut Socjologii, ul. Bankowa 11 40-007 Katowice, Polska

Weronika Ślęzak-Tazbir: Uniwersytet Śląski, Instytut Socjologii, ul. Bankowa 11 40-007 Katowice, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Piotr Wójcik
Dywergencja czy konwergencja: dynamika rozwoju polskich regionów

Dywergencja czy konwergencja: dynamika rozwoju polskich regionów

Przedmiotem artykułu jest zbadanie występowania konwergencji regionalnej w Polsce w odniesieniu do PKB na mieszkańca. Analiza przeprowadzona została dla okresu 1995-2005 na poziomie województw (NUTS 2), podregionów (klasyfikacja NUTS 3) oraz w ramach województw. Przez konwergencję rozumiane jest zmniejszanie się różnic między regionami pod względem poziomu dochodu. Zjawisko przeciwne nazywane jest dywergencją. W pracy zastosowana została metoda umożliwiająca analizę dynamiki pełnego rozkładu względnego dochodu per capita, zaproponowana przez Quaha (1993, 1996a, 1996b). Polega ona na estymacji macierzy przejścia zapożyczonych z procesów Markowa oraz wykorzystaniu nieparametrycznych estymatorów jądrowych warunkowej funkcji gęstości dla rozkładu względnego PKB na mieszkańca w kolejnych latach. Jest to metoda umożliwiająca weryfikację hipotezy o występowaniu konwergencji klubów, co nie jest możliwe przy zastosowaniu metodologii klasycznej (Barro, Sala-i-Martin 2003). Zauważalna jest silna stabilność rozkładu dochodu i brak występowania konwergencji bezwarunkowej zarówno między województwami, jak i między podregionami. I województwa, i podregiony generalnie względnie ubożały za sprawą szybszego niż przeciętny rozwoju najbogatszych województw (mazowieckie) czy podregionów (duże miasta, głównie Warszawa i Poznań). Z różnicowanie pod względem relatywnego PKB na mieszkańca rośnie w czasie zarówno dla województw, jak i podregionów. Wzorcem konwergencji, jaki daje się zaobserwować tak na poziomie NUTS 2, jak i NUTS 3, jest konwergencja klubów (polaryzacja) - regiony względnie najbiedniejsze i osobno względnie najbogatsze upodabniają się do siebie i zbiegają do różnych poziomów dochodu. Analizie poddano też występowanie konwergencji podregionów wewnątrz województw - tu również jedynym obserwowanym wzorcem konwergencji jest konwergencja klubów.


Divergence or Convergence: Growth Dynamics of Polish Regions

The purpose of this article is to establish whether regional convergence is present in Poland in terms of GDP per capita. An analysis was conducted for the years 1995-2005 at the voivodeship (NUTS2), sub-regional (NUTS3 classification) and intra-voivodeship levels. Convergence means a reduction of income disparities between regions. The opposite phenomenon is called divergence. The author of the paper used a method - proposed by Quah (1993, 1996a, 1996b) - that enables an analysis of the full distribution dynamics of relative per capita income. It consists in the estimation of transition matrices derived from Markov"€™s processes and in the use of nonparametric kernel estimators of the relative density function for relative GDP distribution per capita in subsequent years. The method facilitates verification of the club convergence hypothesis, which is impossible using the classic methodology (Barro and Sala-i-Martin 2003). It is clear that income distribution is stable and that there is no unconditional convergence both between voivodeships and between sub-regions. In general, voivodeships as well as sub-regions were impoverished as a result of a faster-than-normal growth of the richest voivodeships (mazowieckie voivodeship) and sub-regions (large cities, mainly Warsaw and Poznan). The diversification of relative GDP per capita grows in time both in the case of voivodeships and sub-regions. The convergence model that can be seen both at NUTS2 and NUTS3 levels is club convergence (polarisation): relatively the poorest and - separately - the richest regions are becoming similar and converge at different income levels. The analysis also includes the occurrence of sub-region convergence within voivodeships, with the only observable convergence model being club convergence.


Afiliacja:

Piotr Wójcik: Uniwersytet Warszawski, Katedra Teorii Rozwoju Gospodarczego, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. Długa 44/50, 00-241 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(33)/2008
Małgorzata Dymnicka
Fragmentaryzacja przestrzeni publicznej - próby rekompozycji

Fragmentaryzacja przestrzeni publicznej - próby rekompozycji

Publiczna przestrzeń epoki ponowoczesnej jest zlepkiem nieciągłych funkcji, zbiorem luźno powiązanych fragmentów, coraz częściej bez związku z miastem. Ludzie komponują sobie własne miasto z indywidualnych trajektorii, wyznaczanych trasami samochodowymi. Neoliberalna logika rozwoju miasta uznaje zasadę spontaniczności w miejscach, gdzie dominują interesy grup dużego kapitału, spychając na margines jedno z ważniejszych zadań współczesnej urbanistyki - ochronę i rozwój przestrzeni publicznej. W związku z kryzysem, jaki obecnie przechodzi (presja komercji), podejmuje się próby przywracania jej znaczenia społecznego i przestrzennego. Celem przeobrażeń jest powiązanie przestrzeni publicznych z szerszym otoczeniem (z terenami otwartymi, strefami nadwodnymi, ciągami spacerowymi, placami zabaw etc.). Rekompozycja jest częścią procesu odnowy, dzięki której udaje się scalić miasto i odtworzyć tożsamość miejsca wszędzie tam, gdzie nie rezygnuje się z relacji, w jakie współczesna architektura może wejść z użytkownikami i otoczeniem.


Fragmentation of the Public Space - An Attempt at Recomposition

Public space of the post-modern epoch is a conglomerate or blend of discontinuous functions, a collection of loosely connected fragments, increasingly more frequently unrelated to a city. People compose for themselves their own town from individual trajectories that are outlined by means of motor roads. Neo-liberal logic of city development recognizes the rule of spontaneity wherever the interest of big capital groups dominates, pushing onto the sidelines the more important task of contemporary urban planning - the protection and development of public spaces. Due to the crisis it is undergoing at present (commercial pressure), the efforts are taken to regain its social and spatial significance. The purpose of these transformations is bonding public spaces with broader surroundings (with open terrains, waterside zones, promenades, playgrounds, etc). These changes use programmed connections, contacts, passages, links, connecting areas and other relations that invest new sociological and cultural meanings into public spaces. The integration process gives positive results in numerous cities of Western Europe. One of them, perhaps the most essential, is development of more attractive and deeper relationships of inhabitants with their urban environment. Although the task fails to be easy (integrating tendencies compete with inclinations for disintegration), it is an important step towards the enhancement of urban life quality. The evidence can be numerous discussions and conferences on the issue of public space.


Afiliacja:

Małgorzata Dymnicka: Politechnika Gdańska, Wydział Architektury, Katedra Urbanistyki i Planowania Regionalnego, ul. Gabriela Narutowicza 11/12 80-233 Gdańsk, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(34)/2008
Marika Pirveli
Tbilisi - etapy urbanistycznego rozwoju miasta

Tbilisi - etapy urbanistycznego rozwoju miasta

Niniejszy artykuł ukazuje ewolucję układu urbanistycznego Tbilisi - obecnej stolicy Gruzji (ang. Georgia; gruz. Saqartwelo) - na przestrzeni dziejów. Struktura tekstu zachowuje chronologiczny układ wydarzeń od powstawania miasta. Omówiono także jego urbanistyczną specyfikę, wynikającą z lokalizacji Tbilisi w kotlinie rzeki Mtkwari (znanej w Polsce pod nazwą Kura). Na zakończenie dokonano ogólnego przeglądu podstaw prawnych rozwoju miasta z początku XXI w. Determinują one bowiem praktyczne możliwości wykorzystania urbanistycznego dziedzictwa stołecznego miasta. Tekst oparty jest na dokumentach rewitalizacji urbanistycznej Tbilisi, jakie opracowano na początku 2000 r. w ramach projektu współfinansowanego przez Radę Europy i Gruzińską Fundację Ochrony Dziedzictwa Kulturowego. Wyniki badań opublikowano w 2001 r. w gruzińsko-francusko- i angielskojęzycznych materiałach specjalistycznych (Tumaniszwili 2001). Kolejne źródła to materiały empiryczne gromadzone w Tbilisi w okresie 2003-2006 (w ramach realizowanego tam międzynarodowego projektu AIA) oraz uzyskane metodą kwerendy w gruzińskich i zagranicznych bibliotekach w latach 1998-2008


Tbilisi - Phases of Urban Development

The subject of this article is historical urban development, localization-specific and cultural urban heritage of the Georgian capital city of Tbilisi. All the urban development periods, from the very beginning until today, are described in a chronological order. Also, the author discusses general legal principles of urban space development applicable in this country. In all the cases, the author seeks to clarify the legislation problems and to discuss some examples of urban management of the twenty-hundred-years-old urban space. The text is based on the: (1) urban rehabilitation and revitalization documentation of Tbilisi, prepared in 2000 within an international project financed by the European Council and The Georgian Cultural Heritage Foundation, published in Strasburg in Georgian, French and English languages (Tumaniszwili 2001), (2) empirical documentation prepared in 2003-2006 within the international Project AIA and (3) historical documentation gathered in Georgian and foreign libraries in 1998-2008.


Afiliacja:

Marika Pirveli: Uniwersytet Szczeciński, Katedra Geografii Społecznej i Organizacji Przestrzeni, ul. Mickiewicza 18 70-383 Szczecin, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(35)/2009
Katarzyna A. Kuć-Czajkowska
Funkcje metropolitalne Warszawy, Pragi i Budapesztu

Funkcje metropolitalne Warszawy, Pragi i Budapesztu

Stolice państw Europy Środkowo-Wschodniej w ostatnim okresie odnotowały szczególny wzrost. Rodzi się pytanie o siłę tego wzrostu i o to, czy pozwolił on na nadrobienie wieloletnich zaległości. Celem artykułu jest porównanie funkcji wpływających na międzynarodową pozycję Warszawy, Pragi i Budapesztu oraz identyfikacja czynników, które stymulują bądź hamują rozwój funkcji metropolitalnych w analizowanych miastach. Artykuł składa się z dwóch części. Pierwsza przedstawia pozycję Warszawy, Pragi i Budapesztu w systemie metropolii w świetle kilku międzynarodowych klasyfikacji. W drugiej znalazła się definicja funkcji metropolitalnych. W tym fragmencie analizie poddano następujące funkcje metropolitalne Warszawy, Pragi i Budapesztu: ośrodka biznesu, ośrodka przestrzeni dla biznesu, ośrodka nauki i wiedzy oraz węzła komunikacyjnego.


Metropolitan Functions of Warsaw, Prague and Budapest

The idea of the paper refers to the comparison of functions that determine an international position of Warsaw, Prague and Budapest. It is also an attempt to evaluate the chances of these three cities to win and develop individual metropolitan functions in the future. At the same time, this paper aims at identifying the main factors, both obscuring and supporting the development of metropolitan functions of cities under analysis. The author recognizes the following reasons of CEE metropolieses development - a significant change of geopolitical position, due to socio-economic transformation, a membership of Poland, Czech Republic and Hungary in the structure of EU, globalization and civilization of information technology. Within the first part of the paper capitals are analyzed in relation to several theoretical approaches. The second part shows the results of author"€™s research, based on statistical data analysis, referring to metropolitan functions of these cities.


Afiliacja:

Katarzyna A. Kuć-Czajkowska: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Politologii, Plac Litewski 3, 20 - 080 Lublin, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Kowalewski
"Mieszkam w TBS -ach". Społeczne identyfikacje mieszkańców budownictwa społecznego

"Mieszkam w TBS -ach". Społeczne identyfikacje mieszkańców budownictwa społecznego

Celem niniejszego artykułu jest zbadanie, czy forma własności mieszkania jest równie ważną podstawą społecznych identyfikacji jak miejsce zamieszkania. Autor przedstawia wyniki własnych prac badawczych, prowadzonych nad lokatorami Towarzystw Budownictwa Społecznego w Szczecinie. Z prac tych wynika, że formy organizacji własności przestrzeni stają się dla niektórych badanych coraz istotniejszą częścią społecznej tożsamości, ważniejszą niż położenie w przestrzeni miasta czy cechy zamieszkiwanej przestrzeni.


"I Live in Social Housing Associations". Social Identifications of Social Housing Tenants

The aim of the article is to examine if the form of ownership is a base of social identifications as important as a space of living. Author presents results of own research, conducted in Szczecin in Social Housing Associations area. The results show that forms of ownership become important part of social identity, even more than location in urban space.


Afiliacja:

Maciej Kowalewski: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Socjologii, ul. Krakowska 71-79, 71-017 Szczecin, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jakub Gałuszka
Przestrzeń manifestacji, czyli jak napisy na murach transformują przestrzeń miejską

Przestrzeń manifestacji, czyli jak napisy na murach transformują przestrzeń miejską

Artykuł opisuje zjawisko transformowania przestrzeni miejskiej w Łodzi poprzez graffiti i napisy pojawiające się na murach miasta. Analizowane są tylko te typy graffiti stanowiące formę manifestu bądź komunikatu, który przeciętny mieszkaniec miasta może odczytać i zrozumieć. Z pozoru banalna kompozycja napisów na ścianach faktycznie w dużym stopniu wpływa na znaczenie przestrzeni, w której się pojawiają. Poprzez analizę warstwy tekstualnej, graficznej oraz kontekstu występowania graffiti autor stara się odczytać, w jaki sposób wpływają one na przestrzeń miejską w Łodzi i ją transformują. Materiał do przeprowadzonego badania stanowi obszerna dokumentacja fotograficzna zebrana w 2006 i 2008 r., w dużej części łódzkiego Śródmieścia oraz wybranych blokowiskach znajdujących się na obrzeżach miasta.


Space of Manifestation: How Graffiti Transforms Urban Space

The article describes the phenomenon of urban space in Lodz being transformed by graffiti and wall-writings. The graffiti samples selected for analysis may be described as conveying a message that is easily understood by every local. This seemingly meaningless composition of wall-writings is highly influential in fact and transforms the surrounding city space. The author, by analysing the content of the graffiti, its graphical form and space context in which it appears, explores the way in which graffiti transforms urban space in the city of Lodz. The subject of the research is photographic documentation made in 2006 and 2008 in the city centre and some of the residential areas situated on the outskirts of the city.


Afiliacja:

Jakub Gałuszka: EC1 Łódź – Miasto Kultury, ul. Tymienieckiego 5, 90-365 Łódź, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(36)/2009
Paulina Rychlewska
Kim są urzędnicy polskich gmin wybierani na kolejną kadencję? Cechy osobowe i sposób zarządzania gminą

Kim są urzędnicy polskich gmin wybierani na kolejną kadencję? Cechy osobowe i sposób zarządzania gminą

Poniższy artykuł prezentuje sylwetki osób piastujących przynajmniej przez drugą kadencję stanowisko wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta. Zgodnie z paradygmatem nowego zarządzania (New Public Management) to właśnie osoba reprezentująca gminę stanowi nierzadko antidotum na jej problemy i okazuje się kluczem do osiągnięcia przez jednostkę samorządu terytorialnego zarówno sukcesu ekonomicznego, jak i poprawy bytu jej mieszkańców. Niewątpliwie wiąże się to z charyzmą lidera. Co jednak kryje się pod tym określeniem? Celem artykułu jest próba odpowiedzenia na pytanie, czy można wskazać cechy osobowościowe i typy przywództwa decydujące o pozostaniu na kolejną kadencję na stanowisku zarządzającego gminą. Metoda badań obejmuje interpretację testu osobowości NEO-FFI oraz kwestionariusza dotyczącego modelu zarządzania gminą sporządzonego przez autorkę. Wyniki wskazują, iż zarządzający gminą muszą faktycznie reprezentować określone natężenie cech, by udało im się ponownie objąć stanowisko. Szczególnie dotyczy to poziomu ekstrawersji i sumienności. Nie bez znaczenia wydaje się również stosowany przez nich model przywództwa.


Who Are They? Personality and Style of Management of the Re-elected Local Leaders

This article shows the profiles of people who hold at least the second cadence on the position of village mayor, mayor or president of the city. According to the paradigm New Public Management, the person who manages the community is often antidote on its problems, the key for its economical success and the chance of better life its inhabitants. Doubtlessly, it is connected with a charisma of the leader. What is hidden under this term? The aim of this article is to answer the question whether it is possible to show some personality features and the model of management which decide on the chance of holding the position of the mayor of community on the next cadence. The method of the studies contain the interpretation of the personality test NEO-FFI and the questionnaire concerning the model of management of the community. The results show that the people which are the managers of the community must have some level of the main personality features in fact. Only then it is possible to hold the next cadence. It relates mainly to extraversion and conscientiousness. The model of management chosen by them is of great significance too.


Afiliacja:

Paulina Rychlewska: Szkoła Główna Handlowa, Kolegium Gospodarki Światowej, ul. Madalińskiego 6/8, 02-513 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Dorota Celińska-Janowicz
Rozmieszczenie placówek bankowych w Warszawie

Rozmieszczenie placówek bankowych w Warszawie

W ciągu ostatnich kilku lat sektor finansowy w Polsce rozwijał się bardzo dynamicznie. Zjawisko to znalazło swoje odzwierciedlenie także w wymiarze przestrzennym - w miastach placówki bankowe wypierają z dotychczasowych lokalizacji inne rodzaje działalności. Celem artykułu jest przedstawienie i analiza przestrzennego rozmieszczenia placówek bankowych w Warszawie. Na podstawie badań własnych autorka podjęła próbę określenia głównych cech struktury przestrzennej usług bankowych w stolicy na początku 2009 r., opierając się na koncepcji M. Proudfoot´a dotyczącej hierarchii ośrodków usługowych w obrębie organizmu miejskiego. Zwrócono także uwagę na te cechy zjawiska, które związane są ze specyficznym charakterem usług bankowych.

Słowa kluczowe: placówka bankowa  Warszawa  struktura przestrzenna  


The Location of Banks in Warsaw

During the last few years Polish financial sector has been expanding in a very dynamic way, also in a spatial context. In cities banks displace other forms of urban activities from their previous locations. The aim of the paper is to examine spatial distribution of banking services in Warsaw at the beginning of 2009. The author, based on her own research, presents main current features of spatial structure of the phenomenon, resting on Proudfoot"€™s conception of principal types of city retail structure. Special features of the structure related to the specifity of banking services were also considered.

Słowa kluczowe: bank outlet  Warsaw  spatial structure  


Afiliacja:

Dorota Celińska-Janowicz: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(37)/2009
Paulina Rychlewska
Podstawy prawne i zmiany ustrojowe dotyczące funkcjonowania stolicy

Podstawy prawne i zmiany ustrojowe dotyczące funkcjonowania stolicy

Artykuł przedstawia przebieg zmian terytorialno-administracyjnych następujących w Warszawie od okresu międzywojennego do teraźniejszości. Odnosi się do wielu dokumentów i opracowań z tego okresu, w którym ustrój stolicy przechodził mnóstwo zmian i wielokrotnie był poddawany różnego typu innowacyjnym pomysłom. Choć obecny kształt Warszawy kreuje w dużej mierze wciąż modyfikowana ustawa z 18 maja 1990 r., to każda następna wersja tzw. ustawy warszawskiej oznaczała niemały przewrót w sferze administrowania i funkcjonowania stolicy. Owe modyfikacje i rewolucyjne przewroty oraz ich konsekwencje zostały przedstawione poniżej.


Legal bases and systemic changes underpinning capital-city functioning

The article presents the course of the territorial and administrative changes ongoing in Warsaw from the inter-War period to the present day. It draws upon many documents and studies from the period during which the system by which the capital city was administered changed many times, with different innovative ideas being put forward very often. Although the present shape of Warsaw is still very much based upon that set out in the Act of 18 May 1990, every new Act relating to the administrative system of Warsaw has meant major changes for the way the city is administered and functions. The modifications and transformations in question are discussed in detail in the article, along with their consequences.


Afiliacja:

Paulina Rychlewska: Szkoła Główna Handlowa, Kolegium Gospodarki Światowej, ul. Madalińskiego 6/8, 02-513 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(38)/2009
Bohdan Jałowiecki, Elżbieta Anna Sekuła
Miejskie szlaki pamięci

Miejskie szlaki pamięci

Tekst ten przedstawia przestrzeń miejską z perspektywy kilku szlaków pamięci istniejących w Warszawie i Krakowie. Punktem wyjścia dla autorów stało się badanie charakteru i roli warszawskich oraz krakowskich pomników. Analizie poddane zostały materialne i symboliczne "ścieżki pamięci"€ w obu miastach, a główne pytania badawcze dotyczyły obszarów tematycznych, elementów tworzących poszczególne szlaki oraz ich wpływu na przestrzeń miejską.


Memory Traces of the City

This paper presents the urban space from the perspective of "€œmemory traces"€ functioning in Warsaw and Krakow. The authors analyzed the nature of these traces and their elements - monuments and other places of historical meaning, and the roles they play in the cities and the social memory of their inhabitants - both in their material and symbolic meanings. The research concentrated on the themes of the "€œmemory traces"€, their elements and influence on the cities"€™ spaces.


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki, Elżbieta Anna Sekuła: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa) / Instytut Kultury i Komunikowania Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (ul. Chodakowska 19/31, 03-815 Warszawa);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Mikołaj Herbst
Tworzenie i absorpcja kapitału ludzkiego przez miasta akademickie w Polsce

Tworzenie i absorpcja kapitału ludzkiego przez miasta akademickie w Polsce

Kapitał ludzki oddziałuje na wzrost gospodarczy przez podniesienie produktywności pracy na danym obszarze lub też przez zwiększenie zdolności danej gospodarki do wytwarzania i absorbowania innowacji w różnych dziedzinach. Z punktu widzenia miasta akademickiego warunkiem działania tych mechanizmów może być skuteczne przyciąganie na miejscowe uczelnie studentów i pracowników naukowych. Co więcej, miasto musi nie tylko posiadać wysokiej jakości szkoły wyższe, lecz także być chłonnym rynkiem pracy dla absolwentów uczelni oraz atrakcyjnym miejscem zamieszkania dla ludzi o wysokim wykształceniu. W artykule zawarta jest analiza potencjału tworzenia i absorpcji kapitału ludzkiego przez miasta wojewódzkie w Polsce wykorzystująca unikatowe źródło danych, jakim jest portal internetowy nasza-klasa.pl. Analiza ta jest podstawą do opracowania typologii miast z uwagi na odnoszone przez nie korzyści z pełnienia funkcji akademickiej.


Creation and Absorption of Human Capital by the Academic Cities in Poland

Human capital stock affects the economic growth by raising the productivity of labour or by improving the ability of the economy to create and absorb innovations. In the scale of the local economy of an academic city, this process can be reinforced by attracting students and researchers to study and work at the local universities. To do this successfully, the city needs not only a high quality academic institutions but also the wider labour market for the educated individuals and - more generally - the ability to attract the creative class to settle down. The article provides the comparative analysis of the ability of the largest Polish cities to attract and absorb human capital. The research is based on the unique dataset coming from nasza-klasa.pl website (allowing users to contact their former class mates). The research concludes with the typology of the Polish cities with respect to the scale of benefits from performing the academic function.


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; mherbst@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Nowak, Ewa Łaźniewska
Decyzje o podziałach nieruchomości gminnych jako czynnik wspierający konkurencyjność szczecińskiego obszaru metropolitalnego

Decyzje o podziałach nieruchomości gminnych jako czynnik wspierający konkurencyjność szczecińskiego obszaru metropolitalnego

Artykuł dotyczy decyzji o podziałach nieruchomości gminnych w gminach strefy zewnętrznej Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego. Każdy obszar metropolitalny dzieli się na centrum, czyli miasto główne, oraz strefę zewnętrzną, składającą się na gminy do miasta głównego bezpośrednio przyległe bądź też w inny sposób z nim funkcjonalnie powiązane. Realizacja funkcji metropolitalnych w strefie zewnętrznej obszaru metropolitalnego wpływa w istotnym stopniu na możliwości rozwojowe całego obszaru. Jedną z płaszczyzn współpracy w ramach obszaru metropolitalnego może być gospodarka nieruchomościami, w szczególności tymi, których właścicielami są poszczególne gminy, czyli nieruchomościami gminnymi.

Słowa kluczowe: gminy  nieruchomości  rozwój lokalny  


Resolutions about Divisions of Estates as Factor Supporting the Competitiveness of Szczecin Metropolitan Area

Article presents resolutions concerning divisions of estates in Szczecin Metropolitan Area. Each metropolitan area is divided into the centre, i.e. the main town, and the outer zone consisting of communes directly adjacent to the main town or in any other way functionally linked to it. The realization of metropolitan functions in the outer zone of the metropolitan area significantly affects the developing capability of the area. Divisions of the estates could be very important instrument of local development.

Słowa kluczowe: commune  immobility  local development  


Afiliacja:

Maciej Nowak: Katedra Prawa i Gospodarki Nieruchomościami, Wydział Ekonomiczny, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, ul. Żołnierska 47, 71 - 210 Szczecin, Polska

Ewa Łaźniewska: Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, al. Niepodległości 10, 60-967 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: Special Issue 2009 - CITIES AND METROPOLISES
Grzegorz Gorzelak
The City as an Object of Economic Research: from City-Market to City-Element of a Global System

Afiliacja:

Grzegorz Gorzelak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; gorzelak@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Małgorzata Dymnicka
Fragmentation of Public Space - An Attempt at Recomposition

Fragmentation of Public Space - An Attempt at Recomposition

Public space of the post-modern epoch is a conglomerate or blend of discontinuous functions, a collection of loosely connected fragments, increasingly more frequently unrelated to a city. People compose for themselves their own town from individual trajectories that are outlined by means of motor roads. Neo-liberal logic of city development recognizes the rule of spontaneity wherever the interest of big capital groups dominates, pushing onto the sidelines the more important task of contemporary urban planning - the protection and development of public spaces. Due to the crisis it is undergoing at present (commercial pressure), the efforts are taken to regain its social and spatial significance. The purpose of these transformations is bonding public spaces with broader surroundings (with open terrains, waterside zones, promenades, playgrounds, etc). Such recomposition is part of a regeneration process that unites the city and reconstructs the identity of the place where relationships of inhabitants with their urban environment were not completely abandoned.


Afiliacja:

Małgorzata Dymnicka: Gdańsk University of Technology, Department of Urban and Regional Planning, Faculty of Architecture, ul. Gabriela Narutowicza 11/12 80-233 Gdańsk, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Anna Gąsior-Niemiec, Georg Glasze, Dorothea Lippok, Robert Pütz
Gating a city: The case of Warsaw

Gating a city: The case of Warsaw

The paper discusses the development of gated and guarded housing estates in Poland´s capital, Warsaw. It contains a presentation of recent empirical findings based on a series of field research carried out since the 1990s in Warsaw, with a special focus on its largest residential district of Ursynow. Detailed mappings of the researched housing estates are included, which evidence their rapid spread in the district. An attempt at classifying the housing estates according to different clusters of their physical design is made. A functional analysis of their physical features is carried out against the background of a global discourse of in/security which is presumed to play a major role in the development of contemporary cities. However, several local factors, which have a bearing on gating the city of Warsaw, are also reflected upon.


Afiliacja:

Anna Gąsior-Niemiec: Uniwersytet Rzeszowski, Katedra Politologii, ul. Moniuszki 10, 35-015 Rzeszów, Polska

Georg Glasze: Lehrstuhl für Geographie (Kulturgeographie), Institut für Geographie - Vorstand, Friedrich-Alexander Universität Erlangen-Nürnberg, Kochstr. 4/4, D-91054 Erlangen, Germany

Dorothea Lippok

Robert Pütz: Universität Frankfurt am Main, Institut für Humangeographie, Fachbereich Geowissenschaften /Geographie, Robert-Mayer-Str. 6-8, 60325 Frankfurt am Main, Germany

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(39)/2010
Grzegorz Masik
Typy polityki lokalnej. Przykład strefy suburbanizacji aglomeracji Trójmiasta

Typy polityki lokalnej. Przykład strefy suburbanizacji aglomeracji Trójmiasta

W części wstępnej artykuł przybliża pojęcia polityki lokalnej i władzy lokalnej. Następnie przedstawiono efekty prowadzonej polityki w gminach wiejskich otaczających Trójmiasto. Wskazano charakterystyczne cechy polityki lokalnej, dzięki czemu możliwe było porównanie badanych jednostek między sobą. Zaprezentowane ujęcie pozwala w sposób w miarę kompleksowy ocenić decyzje podjęte w wielu dziedzinach, za które jest odpowiedzialny samorząd gminy w Polsce. Na podstawie przeprowadzonych badań okazuje się, że niektóre gminy preferowały inwestycje w infrastrukturę społeczną, inne w infrastrukturę techniczną. Część gmin prowadzi politykę równoważenia rozwoju, inne z kolei koncentrują się w nieco większym stopniu na działaniach wspierających powiększanie bazy podatkowej.

Słowa kluczowe: polityka gmin  typy polityki  kompetencje gmin  strefa podmiejska  


The Influence of Local Policy on Living Conditions and Quality of Life: A Case Study of Suburban Area of the Gdańsk Agglomeration

The paper begins with an analysis of policymaking principles and responsibilities of local authorities in Poland. Next, outputs of local policies at the level of the gmina are presented in a case study of the suburban area of the Gdansk agglomeration. Chosen features of local policies are pointed out as a basis for comparison of the local districts. The decisions taken by local governments allow to classify types o local policy. For instance, while some of the local districts prefer investments in social infrastructure, other are more inclined to invest in technical infrastructure. Only two out of seven local governments create and implement policies which can be identified as sustainable.

Słowa kluczowe: local districts policy  types of policies  competences of local districts  suburban area  


Afiliacja:

Grzegorz Masik: Uniwersytet Gdański, Wydział Oceanografii i Geografii, Katedra Geografii Ekonomicznej, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Anna Tobolska
Zróżnicowanie postaw społeczności lokalnych wobec inwestorów zagranicznych

Zróżnicowanie postaw społeczności lokalnych wobec inwestorów zagranicznych

Filie i oddziały koncernów międzynarodowych są znaczącym elementem w strukturze gospodarczej miast i regionów, a w zależności od stopnia integracji z regionalnym oraz lokalnym otoczeniem gospodarczym mogą odgrywać ważną rolę w ich rozwoju. Lokalizacja fi lii koncernu międzynarodowego wywołuje wielorakie skutki, w różnych sferach: gospodarczej, społecznej, przestrzennej, w środowisku przyrodniczym. Do skutków w sferze społecznej można zaliczyć kształtowanie się postaw mieszkańców wobec inwestora pod wpływem wiedzy o nim oraz wykreowanego wizerunku, prowadzące w dalszej kolejności do pewnych wobec niego zachowań. Opracowanie dotyczy porównania postaw wobec inwestorów zagranicznych mieszkańców dużego miasta oraz małej gminy wiejskiej. Podstawą analizy były badania ankietowe przeprowadzone wśród mieszkańców Poznania oraz mieszkańców gminy Zbąszynek.

Słowa kluczowe: koncern międzynarodowy  postawa społeczna  geografia behawioralna  


Differences in Attitudes of Local Communities Towards Foreign Investors

Branches of international corporations are a significant element of the economic structure of towns and regions, and depending on the degree of their integration with ("€˜embeddedness"€™ in) the regional and local economic milieux, they can play an important role in their development. The location of a branch of an international corporation has a multitude of effects in a variety of spheres: economic, social, spatial, and environmental. The effects in the social sphere include the formation of attitudes of the residents towards the investor, which takes place on the basis of the knowledge about the investor and his/her image, and then gives rise to some forms of behaviour towards him. This paper compares the attitudes towards foreign investors of the residents of a big city and a small rural commune. The analysis is based on a survey research carried out among the inhabitants of Poznan city and the commune of Zbaszynek. The attitudes examined in the first case were those towards a branch of the international corporation EXIDE Technologies, which has been operating in the city since 1995, and in the other case, the attitudes towards a branch of the Swedwood corporation, present in the commune since 1999.

Słowa kluczowe: transnational corporation  social attitudes  behavioural geography  


Afiliacja:

Anna Tobolska: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Dzięgielowa 27, 61-680 Poznań, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(40)/2010
Marta Lackowska
Nowe interpretacje teoretyczne polityki wielkomiejskiej

Nowe interpretacje teoretyczne polityki wielkomiejskiej

Artykuł przedstawia rozwój koncepcji teoretycznych, które w ostatnich latach stosowano w badaniach nad polityką wielkomiejską. W centrum uwagi znajduje się propozycja teoretyczna rescaling, u której podstaw leży uznanie konieczności przestrzennej reorganizacji badań i praktyki polityki miejskiej. Wobec reterytorializacji szczególne znaczenie zyskuje szczebel lokalny, regionalny i miejski, na których rozgrywa się globalizacja. Procesy globalizacji, stawiając wielkie miasta wobec konieczności konkurencji międzynarodowej, wpływają między innymi na ich organizację. Obecny dyskurs nad zarządzaniem metropolitalnym znacznie odbiega od debaty prowadzonej w duchu starego regionalizmu. Zarządzanie metropolitalne doświadczyło przekształcenia - nastąpiło odejście bowiem odejście od relacji wertykalnych, redystrybucyjnych i koordynacyjnych przebiegających w ramach struktur i polityk państwowych, ku horyzontalnemu konkurowaniu z innymi światowymi metropoliami o przyciąganie kapitału zewnętrznego. W obrębie mało elastycznych ram instytucjonalnych wykształcają się relacje przekraczające tradycyjnie zdefiniowane poziomy organizacji. Rozwijanie dla nich ram konceptualizacyjnych stanowi tym poważniejsze wyzwanie dla współczesnych badań polityki wielkomiejskiej, gdyż skuteczność instytucjonalnych rozwiązań metropolitalnych często pozostawia wiele wątpliwości.

Słowa kluczowe: koncepcje polityki wielkomiejskiej  przeskalowanie (rescaling)  konkurencyjność i przedsiębiorczość miast  organizacja struktur wielkomiejskich  


New Theoretical Interpretations of the Urban Politics

The article, referring to the elaboration offered in 2005 by Swianiewicz, presents the very recent development of the theoretical concepts used in urban political research. It concentrates on the rescaling concept, which assumes the need for territorial reorganization of urban research and practice. Reteritorialization implies an increase in the importance of the sub-state levels, i.e. the levels most affected by globalization. Globalization has forced big cities to compete internationally, which also influences their organization. The debate on metropolitan governance has changed significantly in comparison to the one of the old regionalism - less attention is paid to administrative solutions, more to conditions and mechanisms of international functioning of metropolises. Metropolitan governance has moved from vertical, redistributive and coordinative relations within the state towards a horizontal competition with other metropolises. New relations, cutting across the traditional levels of organization, are being created within the current stable institutional framework. One of the biggest challenges for contemporary urban political studies is the elaboration of conceptual frames for those relations. The challenge is especially important as institutional solutions to metropolitan areas still leave a lot of questions and doubts.

Słowa kluczowe: concepts on urban politics  rescaling  urban competitiveness and entrepreneurship  metropolitan structures  


Afiliacja:

Marta Lackowska: Uniwersytet Techniczny w Darmstadt, Insitut fuer Politikwissenschaft, Fachbereich 2, Marktplatz 15 - Residenzschloss, 64-283 Darmstadt, Niemcy; Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Piotr Rosik, Marcin Stępniak, Rafał Wiśniewski
Dojazdy do pracy do Warszawy i Białegostoku - alternatywne podejścia metodologiczne

Dojazdy do pracy do Warszawy i Białegostoku - alternatywne podejścia metodologiczne

W okresie PRL dojeżdżający do pracy samochodem do głównych miast Polski byli regularnie liczeni, co pozwalało na oszacowanie i analizę zarówno źródeł, jak i celów podróży. Od 1989 r. studia nad dojazdami do pracy stały się utrudnione ze względu na brak danych statystycznych. Autorzy artykułu wykorzystali dane z Warszawskiego Badania Ruchu z 2005 r. oraz autorskie kwestionariusze dotyczące dojazdów do pracy w Białymstoku i 19 gminach województwa podlaskiego z 2006 r. Ponadto zaprezentowano wyniki analizy Urzędu Statystycznego w Poznaniu dotyczącej dojazdów do pracy do Warszawy i Białegostoku z wykorzystaniem bazy danych POLTAX. Porównano rezultaty powyższych trzech metod badawczych dotyczące przeciętnych czasów podróży do pracy z atrakcyjnością Warszawy i Białegostoku dla dojeżdżających do pracy samochodem spoza tych miast. Z badań wynika między innymi, że atrakcyjność miasta zależy głównie od czasu podróży do pracy, a relacja między czasem podróży a atrakcyjnością miasta może zostać opisana za pomocą funkcji potęgowej.

Słowa kluczowe: dojazdy do pracy  Warszawa  Białystok  rynek pracy  oddziaływanie miasta  


Commuting to Warsaw and Bialystok - Alternative Methodological Approaches

Road commuters in major Polish cities were counted regularly in the People"€™s Republic of Poland. The origin and destination of their journey to work were easy to calculate and analyze. However, since 1989 the commuter research has become very difficult due to the lack of statistical data. For that reason, in case of commuting, opinion polls are the main source of data. The authors used the data gathered by the Warsaw Traffic Survey 2005 and a self-prepared questionnaire concerning commuting in Bialystok and 19 gminas in the Podlaskie region in 2006. The results were compared with the study carried out by the Statistical Office in Poznan based on the POLTAX database. The purpose of this article is to compare the average time of a journey to work with the attractiveness of both Warsaw and Bialystok for road commuters who live outside of these cities. The conclusions are that a city"€™s attractiveness depends mainly on the time of a journey to work and the relationship between these variables can be described by the power function.

Słowa kluczowe: commuting  Warsaw  Bialystok  labour market  city"€™s influence  


Afiliacja:

Piotr Rosik, Marcin Stępniak, Rafał Wiśniewski : Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Adam Gendźwiłł
Bezpartyjni prezydenci miast i ich znaczenie dla lokalnej polityki

Bezpartyjni prezydenci miast i ich znaczenie dla lokalnej polityki

Artykuł opisuje fenomen bezpartyjności władz lokalnych dużych miast w Polsce, jest sprawozdaniem z badań empirycznych przeprowadzonych we Wrocławiu, w Gdyni i Katowicach. Opisano w nim typowe uzasadnienia bezpartyjności, zidentyfikowano różnice między radnymi partyjnymi a bezpartyjnymi w badanych miastach oraz scharakteryzowano organizacje quasi-partyjne stanowiące polityczne zaplecze bezpartyjnych prezydentów. Badania pokazały, że charakterystyczna dla tych organizacji jest kategoria lokalnych działaczy koncentrujących swoją działalność na szczeblu lokalnym, a także że bezpartyjność może być w polityce lokalnej drogą do instytucjonalizacji szczególnego sposobu rozumienia i uprawiania polityki. Artykuł dowodzi, że problem partyjności i bezpartyjności w polityce lokalnej powinien być rozpatrywany jako część szerszego zagadnienia przenikania się sfer polityki i administracji na poziomie lokalnym.

Słowa kluczowe: polityka lokalna  bezpartyjni prezydenci  listy niezależne  bezpartyjność  partie polityczne  


Non-partisan Mayors and Their Impact on Local Politics

The aim of the article is to describe the phenomenon of non-partisanship of local governments in large Polish cities. It is a report from a research conducted in Wroclaw, Gdynia and Katowice. The article contains a description of typical justifications of non-partisanship, an identification of differences between partisan and non-partisan city councillors and a description of quasi-partisan organizations functioning as political support for non-partisan mayors. The results of the research confirm the existence of a specific category of local activists consistently rejecting party politics and very often having no political ambitions concerning higher levels of government; this category is typical for quasi-partisan organizations. The research demonstrates that non-partisanship can be a means of institutionalization of a particular manner of understanding and making politics. One of the final conclusions is that the problems of partisanship and non-partisanship at the local level are derivatives of a vague relationship between public administration and politics at the local level.

Słowa kluczowe: local politics  independent mayors  independent lists  non-partisanship  political parties  


Afiliacja:

Adam Gendźwiłł: Uniwersytet Warszawski, Instytut Socjologii, ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(43)/2011
Marcin Kula
Przeprowadzki stolic

Przeprowadzki stolic

Autor pochyla się nad historycznymi przypadkami transferów stolic na nowe miejsca. Najbardziej znanymi z nich są przeniesienia siedzib rządów z Konstantynopola do Ankary oraz z Rio de Janeiro do Brasilii. Działań tego typu było jednak znacznie więcej w dziejach. Motywowały je czynniki ekonomiczne oraz polityczne. Nieraz transfer bywał fragmentem szerzej rozumianego projektu narodowego; odgrywał też istotną rolę w kształtowaniu narodowej symboliki. Projekt nowej stolicy miewał nieraz cechy utopijnego miasta idealnego, jakim z natury rzeczy nie mogła się stać.

Słowa kluczowe: stolice  projekt modernizacyjny  Ankara  Brasilia  Astana  projekt miasta idealnego  


Looking for new localizations of capital cities

During centuries, capital cities of many countries were moved to new locations, either as a result of economic or political processes or of a specific national project. The best known examples of the phenomenon are Ankara and Brasilia, but one might quote many others too. Frequently, the new capital was expected to become an ideal city, a kind of a paradise - which was a utopian dream, because a city is a man-made project and therefore never perfect.

Słowa kluczowe: capital cities  modernization project  Ankara  Brasilia  Astana  an "€ideal"€ city  


Afiliacja:

Marcin Kula: Uniwersytet Warszawski, Wydział Historyczny, Instytut Historyczny, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa, Polska; Akademia Leona Koźmińskiego, Katedra Nauk Społecznych, Jagiellońska 57, 03-301 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Ryszard Rózga Luter
Wyzwania i szanse gospodarki w sieci cyfrowej. Dystrykt Federalny w Meksyku w kontekście mteropolitalnym i megalopolitalnym

Wyzwania i szanse gospodarki w sieci cyfrowej. Dystrykt Federalny w Meksyku w kontekście mteropolitalnym i megalopolitalnym

Celem tej pracy jest analiza rozwoju miasta Meksyk tak w kontekście szerszym, makroregionalnym, jak i w węższym, metropolitalnym. Nie starając się formułować przedwczesnych wniosków, można powiedzieć, że zarówno metropolia, jak i megalopolia miasta Meksyk wystawione są na działanie procesów wspólnych dla tego typu miast: rozrost terytorialny, zmiany struktury ekonomicznej, społeczno-demograficznej itd. Musimy też dodać, że wystąpienie lub, jak chcą niektórzy, przyśpieszenie procesu globalizacji doprowadziło do pojawienia się nowych zjawisk. Jak zwykle nowe procesy stwarzają zarówno wyzwania, jak i szanse. Niniejsza praca jest próbą identyfikacji i, jeśli to możliwe, analizy tych wyzwań i szans, przed którymi stoi miasto Meksyk.


Challenges and opportunities of the digital network economy: Federal District and its metropolitan and megalopolitan contexts

The aim of this work is to analyze urban development of Mexico City in its broader, macro-regional context which also describes the term megalopolis, and in its narrower, metropolitan sense. Without attempting to reach premature conclusions, we can say that a metropolis like Mexico City is exposed to processes typical of such cities: more and more extensive land use, changes in economic, social and demographic structures, etc. What is more, like other emerging or accelerating processes, also globalization had an important impact on cities, resulting in both positive and negative changes. This work is an attempt to identify and, if possible, to analyze some of these changes in Mexico City.


Afiliacja:

Ryszard Rózga Luter: Universidad Autonoma Metropolitana Unidad Xochimilco, miasto Meksyk i Universidad Autonoma del Estado de Mexico, Toluka, Meksyk

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak
Lidia Mierzejewska, 2010, Rozwój zrównoważony miasta. Zagadnienia poznawcze i praktyczne, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza, 415 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(46)/2011
Barbara Janik
Imigranci i przestrzeń miejska, determinanty segregacji rezydencjalnej obcokrajowców w Barcelonie

Imigranci i przestrzeń miejska, determinanty segregacji rezydencjalnej obcokrajowców w Barcelonie

Artykuł dotyczy segregacji rezydencjalnej obcokrajowców w Barcelonie. Wyliczenia statystyczne poprzedzają rozważania teoretyczne. Prezentacja determinant segregacji rezydencjalnej w Barcelonie ma szczególne znaczenie, gdyż zjawisko to może w niej występować w większej skali niż w innych miastach. Wpływ na taką sytuację mogą wywierać tendencje separatystyczne w Katalonii, a często także wymóg znajomości języka katalońskiego. Utrudnia to imigrantom integrację z rynkiem pracy i zwiększa marginalizację. W wyliczeniach statystycznych wykorzystano wskaźnik segregacji rezydencjalnej (Duncan, Duncan 1955), który umożliwia porównanie Barcelony z innymi miastami, a także daje szansę na prześledzenie zmian zachodzących w Barcelonie w ostatnich latach.

Słowa kluczowe: przestrzeń miejska  segregacja rezydencjalna  imigracja  Barcelona  


Immigrants and the city. Determinants of residential segregation of foreigners in Barcelona

The author of this article describes residential segregation of foreigners in Barcelona. She presents some theoretical considerations, makes statistical calculations pertaining to the problem, and defines causal factors of residential segregation. What is important, residential segregation in Barcelona may be far deeper than in other cities because of the relatively strong separatism in Catalonia and the required knowledge of the Catalan language. These factors make full access to local labour market very difficult for immigrants and lead to their marginalization. In the statistical calculations a measure of residential segregation (Duncan, Duncan 1955) is used which allows a comparison of the situation in Barcelona and in other cities, as well as an analysis of changes in Barcelona in recent years.

Słowa kluczowe: urban space  residential segregation  immigration  Barcelona  


Afiliacja:

Barbara Janik: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Socjologii, ul. Szamarzewskiego 89, budynek C, 60-568 Poznań, Polska; bjanik@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: Wydanie specjalne 2011
Maciej Smętkowski, Adam Płoszaj
Duże miasta Polski - wyzwania rozwojowe a interwencja w ramach polityki spójności 2004-2006

Duże miasta Polski - wyzwania rozwojowe a interwencja w ramach polityki spójności 2004-2006

Celem artykułu jest, po pierwsze, przedstawienie wyzwań rozwojowych stojących przed dużymi polskimi miastami, a po drugie - ocena, w jakim stopniu interwencja publiczna podejmowana w ramach polityki spójności w okresie programowania 2004-2006 im odpowiadała. Analizie poddano następujące aspekty tej interwencji: wielkość nakładów według dziedzin i rodzaju beneficjentów oraz ich lokalizacji w różnych typach dużych miast. W rezultacie można stwierdzić, że struktura interwencji tylko w części adresowała wyzwania związane ze współczesną gospodarką informacyjną, co wynikało z relatywnie słabego wsparcia dla rozwoju potencjału innowacyjnego miast oraz służącego mu rozwoju ich funkcji metropolitalnych. Największe nakłady polityki spójności w badanym okresie przeznaczono na rozwój infrastruktury wodno-ściekowej i transportowej, co związane było z koniecznością nadrabiania wieloletnich zapóźnień cywilizacyjnych w tych dziedzinach. Do pozytywnych aspektów można natomiast zaliczyć dopasowanie struktury interwencji do charakterystyki poszczególnych typów miast. Ponadto należy zwrócić uwagę, że większe wsparcie trafiło do największych miast, co wynikało m.in. z dużego zaangażowania ich władz w pozyskanie środków zewnętrznych, podczas gdy w części mniejszych ośrodków miejskich ważnym beneficjentem pomocy były duże zakłady przemysłowe.

Słowa kluczowe: duże miasta  trendy rozwojowe  polityka spójności  Unia Europejska  


Large Polish cities - development challenges in the context of public intervention of EU Cohesion Policy 2004-2006

The aim of this paper is twofold: to demonstrate development challenges of large Polish cities and to assess the extent to which Cohesion Policy in the 2004"ˆ’2006 programming addresses these issues. The analysis covers different aspects of EU intervention: sums assigned for particular categories, types of beneficiaries as well as types of large cities. The results allow us to formulate the following observations. The thematic structure of the intervention only partially addresses challenges related to contemporary informational economy, which is due to the cities"€™ relatively low support for innovativeness and their metropolitan functions. In the analyzed period, the bulk of EU Cohesion Policy funds was devoted to the development of basic technical infrastructure (transport and water management), which was the result of huge underdevelopment in these fields in former years. However, EU intervention had some successes: thematic fields were well adapted to types of cities. Furthermore, most funding was allocated to the largest cities because of the strong involvement of their authorities in EU funds projects, while in smaller cities a significant share of the funds was given to large industrial plants.

Słowa kluczowe: large cities  development trends  Cohesion Policy  European Union  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Adam Płoszaj: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.ploszaj@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Smętkowski
Polityka spójności a konkurencyjność dużych polskich miast

Polityka spójności a konkurencyjność dużych polskich miast

Artykuł podejmuje próbę oceny wpływu inwestycji, realizowanych przy współudziale unijnych środków polityki spójności w okresie programowania 2004-2006, na konkurencyjność dużych polskich miast. W tym celu w jego pierwszej części podjęto próbę zdefiniowania zagadnienia konkurencyjności miasta i regionu, by następnie w oparciu o nie zaproponować dobór wskaźników, które wykorzystano w dalszych analizach ilościowych. Zastosowano w nich różne metody oceny współzależności konkurencyjności miast i nakładów polityki spójności, co umożliwiło triangulacje otrzymanych wyników. Na tej podstawie przedstawiono szereg hipotetycznych relacji przyczynowo-skutkowych między interwencją publiczną a pozycją konkurencyjną badanych miast. Do ich dalszej weryfikacji wykorzystano jakościowe studia przypadku (zob. Raport EUROREG 2010 oraz artykuły Marka Kozaka i Andrzeja Miszczuka w niniejszym wydaniu specjalnym kwartalnika).

Słowa kluczowe: polityka spójności  Unia Europejska  konkurencyjność  rozwój miast  ewaluacja  


Interactions between EU Cohesion Policy and competitiveness of large Polish cities

The paper attempts to evaluate the impact that the projects co-financed by European funds within the Cohesion Policy in the programming period 2004-2006 had on the competitiveness of large Polish cities. In the first part of the paper, we define competitiveness of cities and regions and operationalize it with indicators used in further analysis. Our evaluation is based on different quantitative methods of measuring correlations between competitiveness of cities and Cohesion Policy expenditures, which enables us to triangulate the results. The outcome is a set of hypothetical cause-effects relationships between public intervention and competitive position of cities. For their verification we employ qualitative case studies (See Report EUROREG 2010 and the articles by Marek Kozak and Andrzej Miszczuk in this issue).

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  European Union  competitiveness  city development  evaluation  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Adam Płoszaj
Polityka spójności jako narzędzie stymulacji współpracy między miastami - przykład INTERREG i URBACT

Polityka spójności jako narzędzie stymulacji współpracy między miastami - przykład INTERREG i URBACT

Artykuł omawia wybrane narzędzia polityki spójności stymulujące współpracę między miastami. Analizowane są programy z okresu 2004-2006: INTERRREG oraz URBACT. W przypadku programów INTERREG analiza dotyczy największych polskich miast (31 najludniejszych miast oraz konurbacja śląska i Trójmiasto), natomiast w przypadku URBACT wszystkich miast, które były beneficjentami programu. Efekty projektów tego typu mają z reguły miękki charakter, polegający na transferze dobrych praktyk, budowaniu potencjału instytucjonalnego oraz kapitału ludzkiego. W tym zakresie efekty badanych projektów należy oceniać jako co najmniej zadowalające, choć liczba i skala zrealizowanych przedsięwzięć nie pozwala na wystąpienie wyraźnych i mierzalnych efektów w skali całego kraju.

Słowa kluczowe: współpraca miast  program INTERREG  INTERREG IIIB CADSES  INTERREG IIIB BSR  URBACT  


Cohesion Policy as a tool to stimulate cooperation between cities - the example of INTERREG and URACT in Poland

The paper discusses selected tools within Cohesion Policy that stimulate cooperation between cities. Subject to analysis are two programmes from 2004-2006: INTERRREG and URBACT. In the case of INTERREG programmes, the analysis pertains to the largest Polish cities (31 most populous cities and the Silesian and Tri-City conurbations), while in the case of URBACT, all the cities that were beneficiaries of the programme were taken into account. The results of the projects are usually of the soft type and involve transfer of good practices, building institutional capacity, and human capital. In this respect, the results of the analyzed projects should be considered at least satisfactory, although the number and scale of the completed projects does not allow for clear and measurable effects to be perceptible in a country-wide perspective.

Słowa kluczowe: cooperation between cities  INTERREG programme  INTERREG IIIB CADSES  INTERREG IIIB BSR  URBACT  


Afiliacja:

Adam Płoszaj: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.ploszaj@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Katarzyna Wojnar
Wpływ polityki spójności na spójność społeczną polskich miast - wnioski z badań ewaluacyjnych

Wpływ polityki spójności na spójność społeczną polskich miast - wnioski z badań ewaluacyjnych

Celem niniejszego artykułu jest prezentacja dokonanej ex post przekrojowej ewaluacji oddziaływania interwencji przeprowadzanych w ramach polityki spójności UE na spójność społeczną polskich miast. Spójność społeczna była rozumiana jako zdolność nowoczesnego społeczeństwa do zapewnienia długoterminowego dobrobytu wszystkim jego członkom, w tym zapewnienia równego dostępu do zasobów, poszanowania godności ludzkiej i różnorodności, osobistej i zbiorowej autonomii oraz odpowiedzialnej partycypacji. Wyniki badań wykazały koncentrację środków w dużych projektach systemowych, a największe oddziaływanie uwidoczniło się w przypadku projektów edukacyjnych, zwiększania dostępu kobiet do rynku pracy oraz zwiększania dostępności usług medycznych. Relatywnie najsłabsze oddziaływanie zanotowano w sferze ograniczania wykluczenia społecznego, wspierania osób niepełnosprawnych oraz kultury.

Słowa kluczowe: spójność społeczna  polityka społeczna  projekty systemowe  fundusze strukturalne  polityka spójności  ewaluacja ex post  miasta  


The impact of Cohesion Policy on social cohesion of Polish cities - conclusions of evaluation studies

The purpose of this paper is to perform a cross-sectional ex-post evaluation of the impact of interventions carried out in the framework of EU Cohesion Policy on social cohesion of Polish cities. Social cohesion has been understood as the ability of modern society to ensure long-term prosperity for all its members, including the provision of equal access to resources, respect for human dignity and diversity, personal and collective autonomy and responsible participation. The study shows a concentration of resources in large system projects, and the greatest progress is seen in the case of education, labour market access for women and availability of medical services. A relatively slower improvement can be observed in programmes concerning social exclusion, supporting disabled people, and culture.

Słowa kluczowe: social cohesion  social policy  system projects  structural funds  Cohesion Policy  ex-post evaluation  cities  


Afiliacja:

Katarzyna Wojnar: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; k.wojnar@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Adam Płoszaj
Rewitalizacja miast w polityce spójności 2004-2006

Rewitalizacja miast w polityce spójności 2004-2006

Artykuł poświęcony jest projektom rewitalizacyjnym realizowanym w polskich miastach w ramach polityki spójności 2004-2006. Projekty takie stanowiły jedynie małą część interwencji polityki spójności w miastach. Stosunkowo małe nakłady oraz niewielka liczba projektów spowodowały wyraźne rozproszenie interwencji, co niejako z góry przesądza o skali efektów. Większość projektów zaklasyfikowanych jako rewitalizacyjne nie odpowiadała pojęciu rewitalizacji kompleksowej, polegającej na przekształcaniu struktur przestrzennych oraz społeczno-gospodarczych; były one raczej inwestycjami remontowo-modernizacyjnymi. Ogólne oddziaływanie projektów sklasyfikowanych jako rewitalizacyjne w skali krajowej jest małe, choć poszczególne projekty w większości miały zdecydowanie pozytywny wpływ na najbliższe otoczenie lub nawet na całe miasto (szczególnie projekty dotyczące większych przestrzeni publicznych).

Słowa kluczowe: rewitalizacja  rewitalizacja miast  rewitalizacja w Polsce  polityka spójności  


Revitalization of Polish cities in Cohesion Policy 2004

The paper discusses urban renewal projects implemented in Polish cities in the framework of Cohesion Policy 2004-2006. Renewal projects constituted only a small portion of the intervention under the Cohesion Policy programmes in cities. Relatively small outlays and a small number of projects resulted in a clear diffusion of the intervention, which undoubtedly affected the scale of results. Most undertakings classified as renewal projects were not comprehensive, i.e. they did not consist in restructuring of spatial, social and economic structures, but were rather repair and modernization investments. The general influence of the projects classified as renewal projects at the domestic level was small, even though most individual projects had a definitely positive impact on their direct surroundings or even the whole city (especially the projects concerning larger public spaces).

Słowa kluczowe: revitalization  urban renewal  revitalization in Poland  Cohesion Policy  


Afiliacja:

Adam Płoszaj: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.ploszaj@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Smętkowski
Wpływ polityki spójności na dyfuzję procesów rozwojowych w otoczeniu dużych polskich miast

Wpływ polityki spójności na dyfuzję procesów rozwojowych w otoczeniu dużych polskich miast

Artykuł przedstawia ocenę wpływu polityki spójności na dyfuzję procesów rozwojowych w otoczeniu dużych miast. Ewaluację przeprowadzono w dwóch ujęciach: jako analizę zmiany wskaźników metropolitalnej i regionalnej koncentracji ludności, przedsiębiorstw, pracujących i dochodów własnych gmin oraz jako analizę oddziaływania polityki spójności na rozwój gmin położonych w otoczeniu dużych miast. Analizy opracowano na podstawie wyników ankiety skierowanej do władz gmin. W pierwszym ujęciu wykorzystano podział zasięgu oddziaływania miasta na dwie strefy - obszar metropolitalny oraz region metropolitalny (ten drugi uwzględniono wyłącznie w przypadku ośrodków wojewódzkich). To ujęcie pokazało brak wpływu polityki spójności na zachodzące procesy koncentracji lub dekoncentracji w wyróżnionych skalach przestrzennych. Natomiast drugie - umożliwiło wskazanie tych kategorii interwencji publicznej, które mają relatywnie największy wpływ na dyfuzję procesów rozwojowych z miast do ich otoczenia.

Słowa kluczowe: polityka spójności  Unia Europejska  dyfuzja procesów rozwoju  relacje miasto-region  ewaluacja  


The impact of EU Cohesion Policy on diffusion of development processes in the regional surroundings of large Polish cities

The paper presents the evaluation of Cohesion Policy impacts on diffusion of development processes from cities to their regional hinterlands. We evaluated two things: a) the indicators illustrating metropolitan and regional concentration of population, enterprises, employers, and local governments revenues, and b) the impact of EU funds on the development of municipalities located in the surroundings of large cities (based on local governments survey results). For the first type of analysis, we delimitated the regional surroundings into two zones: metropolitan area and regional hinterlands (the former was only applicable in case of capital cities of voivodships). The outcome of the analysis in this dimension indicates a lack of any significant impact of Cohesion Policy on agglomeration processes in the analyzed spatial scales. However, the studies in the second dimension allow us to identify the thematic categories of public intervention that have the largest relative impact on spread effects from developing large cities to their regional surroundings.

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  European Union  diffusion process  city-region relations  evaluation  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marek Kozak
Wpływ projektów funduszy strukturalnych na rozwój Zielonej Góry

Wpływ projektów funduszy strukturalnych na rozwój Zielonej Góry

Celem artykułu jest analiza wpływu polityki spójności w latach 2004-2006 na rozwój Zielonej Góry. W badaniach, korzystając ze zróżnicowanych źródeł informacji i metod, podjęto analizę wpływu w trzech głównych aspektach: konkurencyjności i atrakcyjności; spójności społecznej i przestrzennej oraz dyfuzji procesów rozwojowych. Z badań wynika, że polityka spójności miała niewielki wpływ na rozwój miasta i jego otoczenia, służyła bowiem przede wszystkim podniesieniu jakości życia.

Słowa kluczowe: polityka spójności  fundusze europejskie  efekty  Polska  Zielona Góra  


The impact of structural funds on the development of Zielona Gora

The main objective of the paper is to analyze the impact of 2004-2006 Cohesion Policy on the development of Zielona Gora (a city in western Poland). It concentrates on three key aspects of the development: competitiveness and attractiveness; social and territorial cohesion; and the diffusion of developmental processes. In our research, we have used a variety of methods and sources of information. Our main conclusion is that the Cohesion Policy of that period contributed more to the improvement of the quality of life in Zielona Gora and its surroundings than to its medium- or long-term development.

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  European funds  results  Poland  Zielona Gora  


Afiliacja:

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Andrzej Miszczuk
Wpływ projektów unijnych na konkurencyjność Lublina i dyfuzję procesów rozwojowych w jego otoczeniu

Wpływ projektów unijnych na konkurencyjność Lublina i dyfuzję procesów rozwojowych w jego otoczeniu

Artykuł przedstawia analizę pozyskiwania i wydatkowania środków unijnych przez samorząd miasta Lublina w pierwszym okresie akcesyjnym (2004-2006), przez wskazanie wpływu zewnętrznego finansowania na poprawę konkurencyjności i atrakcyjności miasta oraz tworzenie warunków dyfuzji procesów rozwojowych w układzie miasto-region.

Słowa kluczowe: polityka spójności  rozwój lokalny  konkurencyjność  Unia Europejska  Lublin  


The impact of EU projects on Lublin competitiveness and diffusion of development processes in its surroundings

The aim of this paper is to analyze the effectiveness of raising and spending EU funds by the local government in Lublin in the first period of the Polish accession (2004-2006). The criteria of effectiveness we use are: increase of city competitiveness (attractiveness) and creating conditions for diffusion of development processes into the region. Compared to other Polish cities, Lublin had trouble raising EU funds. Besides, there was no innovative strategic vision of their spending. As a result, EU Cohesion Policy improved Lublin"€™s competitiveness and contributed to the development of the relations between the city and its region only to a small extent.

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  local development  competitiveness  European Union  Lublin  


Afiliacja:

Andrzej Miszczuk: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa); a.miszczuk@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(47)/2012
Marta Cobel-Tokarska
Śnieg w przestrzeni miasta. Dyskurs prasowy i internetowy o warszawskiej zimie stulecia

Śnieg w przestrzeni miasta. Dyskurs prasowy i internetowy o warszawskiej zimie stulecia

Zimą 2009/2010, od połowy grudnia do połowy lutego większość terytorium Polski, a przede wszystkim Warszawa, pokryła się niespotykanie obfitym śniegiem. Co zmienił śnieg w mieście? Jak funkcjonowało ono w zimowej szacie, jak z pogodą radzili sobie mieszkańcy? Jakie nowe elementy przestrzeni miejskiej, a co za tym idzie, nowe praktyki życia codziennego można było zaobserwować? Na podstawie artykułów z prasy codziennej, komentarzy do tekstów z portali internetowych oraz tekstów blogów autorka proponuje typologię oraz analizę postaw warszawiaków wobec kolejnej zimy stulecia. Tekst napisany został na podstawie obserwacji uczestniczącej oraz analizy dyskursu i wykorzystuje perspektywę antropologii miasta i antropologii codzienności.

Słowa kluczowe: przestrzeń miejska  śnieg  zima  prasa  analiza dyskursu  antropologia życia co- dziennego  


Snow in the urban space. Discourse on the 2009/2010

It was in winter 2009/2010, from mid-December to mid-February, that almost all Poland, especially Warsaw, faced exceptionally heavy snow falls. What did the snow falls change in the city? How was city life affected by those winter conditions, how did the inhabitants deal with the snow? What new elements were introduced in the urban space and what new kinds of everyday life practices emerged? We present our own take on the city-users"€™ attitude toward the heavy winter, based on press news, on-line comments and blog entries. This paper is based on participant observation and discourse analysis, including urban anthropology and anthropology of everyday life.

Słowa kluczowe: urban space  snow  winter  press  discourse analysis  anthropology of everyday life  


Afiliacja:

Marta Cobel-Tokarska: Akademia Pedagogiki Specjalnej, Katedra Socjologii Kultury, ul. Szczęśliwicka 40, 02-353 Warszawa, Polska; mcobelto@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(48)/2012
Andrzej Młodak
Statystyka metropolii polskich - problemy i perspektywy

Statystyka metropolii polskich - problemy i perspektywy

W artykule zaprezentowano najistotniejsze problemy i perspektywy rozwojowe dotyczące pozyskiwania i analizy danych dla metropolii polskich. Podstawowe zagadnienia w tej mierze obejmują: definicję obszaru metropolitalnego i funkcjonalnego, źródła informacji statystycznych, metody estymacji brakujących informacji oraz - wciąż występujące - problemy organizacyjne i metodologiczne. Szczególnie dużo uwagi poświęcono zaletom i wyzwaniom wynikającym z uczestnictwa Polski w różnych międzynarodowych przedsięwzięciach związanych ze statystyką regionalną, takich jak URBAN AUDIT, EURAREA itp. Pierwsze z nich dostarcza wielu interesujących propozycji odnośnie do oceny warunków życia ludności miejskiej i delimitacji obszarów metropolitalnych opartych głównie na koncepcji zasięgu oddziaływania miasta. Celem drugiego z tych projektów jest konstrukcja, rozwój i badanie użyteczności teoretycznych narzędzi estymacji dla małych obszarów. Ponadto ukazano możliwości polskiej statystyki regionalnej w zakresie obserwacji metropolii i stymulacji ich funkcjonowania zarówno z analitycznego punktu widzenia, jak też dla wspierania podejmowania decyzji na szczeblu lokalnym.

Słowa kluczowe: obszar metropolitalny  szersza strefa miejska  audyt miejski  


Statistics relating to polish metropolises - problems and perspectives

In this paper, we present the most important problems and development perspectives concerning the collection and analysis of data on Polish metropolises. The basic issues described in this context are: the definition of metropolis and functional city, sources of statistical information, methods of estimating missing data, and some persisting organizational and methodological problems. A special attention is paid to advantages and challenges of Poland"€™s participation in various international projects relating to regional statistics, such as URBAN AUDIT, EURAREA, etc. The former project provides many interesting propositions concerning assessment of living conditions of urban population and delimitation of metropolitan areas based mainly on a concept of the city"€™s scope of action. The latter is aimed at construction, development and research on the usefulness of theoretical tools of small area estimation. Moreover, we look at the potential of Polish regional statistics in terms of observation of metropolises and stimulation of their functioning, from the analytical point of view and in order to support decision-making at the local level.

Słowa kluczowe: metropolitan area  large urban zone  urban audit  


Afiliacja:

Andrzej Młodak: Urząd Statystyczny w Poznaniu, Oddział w Kaliszu, Ośrodek Statystyki Miast, pl. J. Kilińskiego 13, 62–800 Kalisz, Polska; a.mlodak@stat.gov.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Elżbieta Zuzańska-Żyśko
Funkcje metreopolitalne w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym

Funkcje metreopolitalne w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym

Artykuł zawiera analizę procesów metropolitalnych w aspekcie funkcjonalnym w jednym z najbardziej zaludnionych obszarów w Polsce. Jego celem jest zbadanie funkcji metropolitalnych oraz struktury wewnętrznej Górnośląskiego Obszaru Metropolitalnego. Badany obszar to policentryczny układ osadniczy o genezie konurbacji przemysłowej. Analiza bazuje na wybranych cechach jakościowych o randze międzynarodowej i krajowej, wykorzystuje wskaźnik bonitacji punktowej. Wydzielony funkcjonalny obszar metropolitalny tworzy 15 gmin, w tym 13 miast na prawach powiatu, a zamieszkuje 1,9 mln osób. Funkcje są rozproszone w różnych miastach i wykazują cechy polaryzacji. Najważniejszym ośrodkiem metropolitalnym są Katowice, które mają dobrze wykształcone funkcje metropolitalne. Pomocniczymi ośrodkami pierwszego rzędu są Gliwice i Chorzów. Pozostałe miasta to ośrodki o kształtujących się funkcjach metropolitalnych.

Słowa kluczowe: metropolia  obszar metropolitalny  funkcje metropolitalne  konurbacja  region postindustrialny  region śląski  


Metropolitan functions of the Upper-Silesian Metropolitan Area

The paper analyzes the functional aspect of metropolitan processes in one of the most densely populated areas in Poland. The purpose of the article is to study metropolitan functions, as well as to analyze the intrinsic structure of the Upper-Silesian Metropolitan Area, which used to be an industrial conurbation that evolved into a polycentric settlement arrangement. The analysis is based on selected qualitative features of international and domestic standings, and uses the centrality indicator. The selected functional metropolitan area is formed by 15 municipalities, including 13 towns with county rights, and is inhabited by 1.9 million people. The functions are dispersed in different towns and seem polarized. The metropolitan centre of utmost importance and holding well-developed metropolitan functions is the city of Katowice, whereas Gliwice and Chorzow are first-class auxiliary centres. The remaining towns are centres of developing metropolitan functions.

Słowa kluczowe: metropolis  metropolitan area  metropolitan functions  conurbation  post-industrial region  Silesian Region  


Afiliacja:

Elżbieta Zuzańska-Żyśko: Uniwersytet Śląski w Sosnowcu, Wydział Nauk o Ziemi, Katedra Geografi Ekonomicznej, ul. Będzińska 60, 41-200 Sosnowiec, Polska; elzbieta.zuzanska-zysko@us.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Artur Bajerski
Przemieszczenia uczniów miedzy obwodami szkolnymi a zróżnicowanie wyników publicznych szkół podstawowych i gimnazjów. Przypadek Poznania

Przemieszczenia uczniów miedzy obwodami szkolnymi a zróżnicowanie wyników publicznych szkół podstawowych i gimnazjów. Przypadek Poznania

Celem artykułu jest analiza związku przemieszczeń uczniów między obwodami szkolnymi ze zróżnicowaniem wyników publicznych szkół podstawowych i gimnazjów. Zagadnienie to jest rozpatrywane w szerszym kontekście nierówności edukacyjnych związanych z przestrzenną organizacją oświaty opartą na systemie tzw. obwodów szkolnych. Prezentowane w artykule wyniki badań dowodzą, że na skutek luźnego traktowania zasady rejonizacji kształcenia przez władze miejskie, dyrekcje szkół oraz rodziców i uczniów, szczególnie na poziomie gimnazjum dochodzi do intensywnych przemieszczeń uczniów między obwodami szkolnymi. Badania wykazały, że zjawisko to wyjaśnia blisko 50% zróżnicowania wyników egzaminu gimnazjalnego między gimnazjami w Poznaniu. W artykule omówiono konsekwencje tej sytuacji dla polityki edukacyjnej miasta oraz zarządzania szkołami.

Słowa kluczowe: szkolnictwo podstawowe i gimnazjalne  zarządzanie edukacją  wyniki edukacyjne  obwody szkolne  Poznań  


Pupil movement between school catchment areas and differences in examination results of primary and secondary schools. The case of Poznań

The aim of the paper is to examine the relation between pupil movement between school catchment areas and the examination results of primary and secondary schools. The problem is analyzed in a broader context of educational disparities related to the spatial organization of educational activity. The results show that the non-rigorous approach to educational zoning by the city authorities, school directors, parents, and their children, causes an intensive movement of pupils between school catchment areas (especially at the level of secondary school). It was found that pupil movement between catchment areas accounted for almost 50 per cent of variation in examination results in the secondary schools in Poznan. The consequences of this situation for the city"€™s educational policy and school management are discussed.

Słowa kluczowe: primary and secondary education  management of education  examination results  school catchment areas  Poznan  


Afiliacja:

Artur Bajerski: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografi Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Dzięgielowa 27, 61-680 Poznań, Polska; bajerski@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak
Decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - instrument czy wyłącznie bariera rozwoju

Decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - instrument czy wyłącznie bariera rozwoju

Celem artykułu jest zbadanie procesu wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w gminach wiejsko-miejskich położonych w strefie zewnętrznej Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego oraz określenie, czy poszczególne gminy prowadzą zbliżoną, czy odmienną politykę w tym zakresie i od czego zależą ewentualne różnice. Badania odnoszą się do czterech gmin wiejsko-miejskich położonych w strefie zewnętrznej Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego. W badaniach dotyczących lat 2007-2010 określono, jak co roku w każdej gminie kształtowała się liczba wydanych decyzji o warunkach zabudowy, ilu ustaleń o warunkach zabudowy odmówiono oraz ile - i na jakie cele - wydano decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto określono udział procentowy w decyzjach wydanych ogółem decyzji: przeznaczonych na cele gospodarcze, wydanych na rzecz osób prawnych oraz wydanych na terenie miasta.

Słowa kluczowe: decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu  rozwój regionalny  rozwój lokalny  


Decisions on building conditions and land management - a useful instrument or a development barrier?

The aim of this paper is to examine the process of issuing decisions on building conditions and land management in rural-urban areas located in the outer zone of the Szczecin Metropolitan Area, and to determine whether the individual municipalities adopt a similar policy in this case. We also study the possible reasons for the differences. In the research, covering the years 2007-2010, we examined four rural-urban municipalities located in the outer zone of the Szczecin Metropolitan Area. We specified the number of decisions regarding the building conditions in each year and in each municipality, we counted the motions which were denied and the decisions to establish the locations of a public purpose investment. In the latter case, we also studied the purpose of such investments. Moreover, in the total number of the decisions issued for economic purposes, we defined the percentage of those made in favour of legal persons and those made in the city"€™s area.

Słowa kluczowe: decision on building conditions and land management  regional development  local development  


Afiliacja:

Maciej J. Nowak: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Katedra Prawa i Gospodarki Nieruchomościami, ul. Żołnierska 47, 70-210 Szczecin, Polska; macnowak@zut.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(49)/2012
Witold Betkiewicz, Agnieszka Jasiewicz-Betkiewicz
Wielkomiejska elita polityczna: skład i kariery zawodowe

Wielkomiejska elita polityczna: skład i kariery zawodowe

W Polsce i na świecie wielkie miasta znajdują się w centrum uwagi przedstawicieli wielu gałęzi nauki. Autorzy niniejszego opracowania dołączają do tego nurtu badań, koncentrując się na stosunkowo słabo poznanym składniku wielkomiejskich scen politycznych – radnych miejskich. Celem artykułu jest społeczno-demograficzny opis wielkomiejskiej elity. Przedstawiono jej główne charakterystyki, zaczynając od płci i wieku, a na pozycji zawodowej i doświadczeniu samorządowym kończąc. Dokonano również porównania elity wielkich miast z innymi odłamami elity politycznej; zwłaszcza z równolegle zbadaną elitą polityczną miast średniej wielkości. Dane, na których oparty jest artykuł, pochodzą ze zrealizowanego przez autorów badania w 12 największych polskich miastach – stolicach województw.

Słowa kluczowe: elita  wielkie miasta  samorząd  kariery  


The big-city political elite: its composition and professional careers

Big cities in Poland as well as abroad are the focus of many scientists of different disciplines. The authors of this study join these researchers and concentrate on a previously neglected segment of the Polish big cities’ political actors – city councillors. The aim of this paper is a socio-demographic description of the big city elite. The authors analyze its main characteristics: gender, age, occupational position, and local government experience. They also try to compare the big city elite with other parts of the political elite, especially with the simultaneously studied medium city elite. The paper is based on survey research conducted by the authors in the 12 biggest Polish cities.

Słowa kluczowe: elite  big cities  self-government  careers  


Afiliacja:

Witold Betkiewicz: Polska Akademia Nauk, Instytut Studiów Politycznych, ul. Polna 18/20, 00-625 Warszawa, Polska; bewit@isppan.waw.pl

Agnieszka Jasiewicz-Betkiewicz: Uniwersytet Warszawski, Instytut Socjologii ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska; ajasiew@is.uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Rafał Wiśniewski
Codzienne dojazdy do pracy – metodyczne aspekty badania wielkości i struktury dojazdów na przykładzie Białegostoku

Codzienne dojazdy do pracy – metodyczne aspekty badania wielkości i struktury dojazdów na przykładzie Białegostoku

Celem artykułu jest prezentacja metodycznych aspektów dwuetapowego badania dojazdów do pracy na przykładzie Białegostoku oraz jego wyników. Prowadzenie badań własnych wiąże się z szeregiem ograniczeń metodycznych oraz problemem ich kompleksowości (tj. badania zarówno wielkości, jak i struktury dojazdów). Porównano ponadto zasięg oddziaływania miasta w zakresie codziennych dojazdów do pracy w latach 1983–2005 oraz przedstawiono strukturę tych dojazdów w roku 2005. Mimo szeregu założeń metodycznych prezentowana metoda wydaje się dobrym narzędziem badania dojazdów do pracy, szczególnie w przypadku braku oficjalnych i szczegółowych danych statystycznych odnoszących się do tego zagadnienia.

Słowa kluczowe: dojazdy do pracy  badania ankietowe  struktura dojazdów  Białystok  


Daily commuting to work – methodological aspects of a size and structure study of commuting on the example of the city of Bialystok

The purpose of this paper is to present a two-step survey method of commuting to work and its main results on the example of the city of Bialystok. The survey has numerous methodological limitations and is very complex. The authors compare the range of influence of the city in 1983-2005 and describe the structure of daily commuting to work. Despite a number of methodological assumptions, the presented method seems to be a valuable tool for studying daily journeys to work, especially since there are no detailed data related to this issue.

Słowa kluczowe: commuting  surveys  structure of commuting  Bialystok  


Afiliacja:

Rafał Wiśniewski: Polska Akademia Nauk, Instytut GeografIi i Przestrzennego Zagospodarowania, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; rafwis@twarda.pan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(52)/2013
Piotr Dawidko
Ścieżki rozwojowe miast monozakładowych 20 lat po transformacji ustrojowej na przykładzie Stalowej Woli i Tarnobrzega

Ścieżki rozwojowe miast monozakładowych 20 lat po transformacji ustrojowej na przykładzie Stalowej Woli i Tarnobrzega

Monozakładowe miasta przemysłowe, powstałe w wyniku socjalistycznej industrializacji, stanęły w obliczu istotnych problemów w okresie transformacji gospodarczej. Ze względu na przemiany polskiego przemysłu dotychczasowa rola sektora w gospodarce peryferyjnie położonych miast monozakładowych musiała zostać przedefiniowana. Na przykładzie dwóch ośrodków z terenu województwa podkarpackiego autor analizuje różne koncepcje rozwojowe dawnych gospodarek uzależnionych od przemysłu, uwzględniając koncepcje endogenicznego rozwoju oraz uzależnienia od ścieżki.

Słowa kluczowe: przemysł  miasta monozakładowe  uzależnienie od ścieżki  


Development paths of Polish factory towns 20 years after the political transformation (on the examples of Stalowa Wola and Tarnobrzeg)

Monofunctional industrial towns, born during the socialist industrialization and dominated by big industrial plants, faced some important problems during Poland’s economic transformation. Due to changes in the Polish industrial sector, its previous role in the peripherally located towns needs to be redefined. Based on the example of two towns from the Podkarpackie voivodeship, the author analyzes different development concepts of former industry-based local economies, considering the notions of endogenous development and path dependence.

Słowa kluczowe: industry  factory towns  path dependence  


Afiliacja:

Piotr Dawidko: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, ul. Gronostajowa 7, 30-387 Kraków, Polska; piotr.dawidko@uj.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak
Małgorzata Czornik (red.), Gospodarowanie przestrzennymi zasobami miasta w świecie ponowoczesnym (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(54)/2013
Paweł Swianiewicz, Karolina Olszowiec
Samorząd jednostek pomocniczych wielkich miast jako ścieżka kariery politycznej

Samorząd jednostek pomocniczych wielkich miast jako ścieżka kariery politycznej

Artykuł omawia rolę jednostek pomocniczych w największych polskich miastach jako ścieżki kariery polityków lokalnych. Badanie oparte jest na analizie danych z sześciu miast. Analiza składu społecznego grupy działaczy osiedlowych odwołuje się do prawa zwiększającej się dysproporcji sformułowanego przez Roberta D. Putnama. Na podstawie odwołania do kilku koncepcji teoretycznych w procesie selekcji uwzględnione są trzy etapy: autoselekcji, preselekcji (selekcji odgórnej) i selekcji oddolnej. Rola rad jednostek pomocniczych rozpatrywana jest w kontekście koncepcji inkubatora i respiratora kariery politycznej.

Słowa kluczowe: samorząd miejski  jednostki pomocnicze  kariera polityczna  rekrutacja elit  decentralizacja  


Neighbourhood council as a path to political career development in big Polish cities

On the basis of data from six Polish cities, the authors discuss the role of sub-municipal (neighbourhood, city district) councils as paths to political career in big Polish cities. The analysis of social composition of neighbourhood councils is based on Putnam’s law of increasing disproportionality, while various theoretical concepts inform the division of the selection process into three stages: self-selection, pre-selection (top-down selection), and bottom-up selection. Neighbourhood councils are considered as incubators and respirators of political career.

Słowa kluczowe: city government  neighbourhood councils  political career  elite recruitment  decentralization  


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 32, 00-927 Warszawa, Polska pswian@uw.edu.pl

Karolina Olszowiec: Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, ul. Królewska 27, 00-060 Warszawa, Polska; karolina.olszowiec@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marcin Będzieszak
Fees and user charges in large Polish cities

Fees and user charges in large Polish cities

The aim of this article is to identify the role of fees and user charges in the budgets of large cities (cities with county status) and policies of these entities in this regard. To achieve this goal, the article reviews the research on the importance of fees and user charges in local government finance, and analyses the role of fees and user charges in large cities finances in Poland from 2006 to 2012. The study confirms the global trend observable in different countries, i.e. the increasing importance of revenues from fees and user charges to local government budgets. Secondly, the relative size of revenues from fees and user charges in large cities in Poland are evening out. Thirdly, there are two key areas in terms of service charges: public transport and housing management.

Słowa kluczowe: local government  fees  user charges  public services  


Opłaty w budżetach dużych miast w Polsce

Celem artykułu jest celu określenie roli opłat w budżetach dużych miast (miast na prawach powiatów) i polityki tych podmiotów w tym zakresie. Aby osiągnąć ten cel, w artykule dokonano przeglądu badań dotyczących znaczenia opłat w finansach samorządowych oraz przeprowadzono analizę roli opłat w finansach dużych miast w Polsce w latach 2006–2012. Przeprowadzone badania empiryczne potwierdzają globalny trend, zauważalny w różnych krajach, tj. rosnące znaczenie dochodów opłat do budżetów samorządowych. Po drugie, występuje tendencja do wyrównywania relatywnej wysokości dochodów z opłat w dużych miastach w Polsce. Po trzecie, istnieją dwa obszary istotne z punktu widzenia opłat za usługi: komunikacja miejska i gospodarka mieszkaniowa.

Słowa kluczowe: samorząd terytorialny  opłaty  usługi publiczne  


Afiliacja:

Marcin Będzieszak: Uniwersytet Szczeciński, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Katedra Finansów, ul. Mickiewicza 64, 71-101 Szczecin, Polska; m.bedzieszak@wneiz.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(55)/2014
Joanna Kusiak
Porządki chaosu. „Chaos” jako pojęcie i zjawisko empiryczne w Warszawie po 1989 r.

Porządki chaosu. „Chaos” jako pojęcie i zjawisko empiryczne w Warszawie po 1989 r.

Na tle przemian Warszawy po 1989 r. autorka analizuje pojęcie chaosu, odtwarzając to, co Hegel nazywa „pracą pojęcia”, a zarazem wpisując to pojęcie w teoretyczne ramy odniesienia. Tekst proponuje swoistą typologię miejskiego chaosu, wskazując na konteksty, w jakich to określenie było używane w debacie publicznej dotyczącej miasta przez ostatnich dwadzieścia lat. W ramach tak wydzielonych obszarów autorka stara się ustalić, jakie zjawiska i zależności władzy skrywały się za tym, co nazywano „chaosem”. Stawia tezę, że z empirycznego punktu widzenia miejski chaos nigdy nie jest czystą przygodnością. Jest raczej konglomeratem wielu mniejszych porządków, pomiędzy którymi panują nieprzejrzyste i niestabilne zależności władzy, sprawiające wrażenie arbitralności. Analogicznie do heglowskiej „chytrości rozumu”, autorka proponuje poję-cie „chytrości chaosu”. Kluczem do jego zrozumienia jest różnica pomiędzy słowem „chaos”, tak jak jest ono używane w debacie publicznej, a samym chaosem jako sytuacją strukturalną, opartą na zależnościach siły pomiędzy wieloma mniejszymi porządkami.

Słowa kluczowe: chaos  Warszawa  postsocjalizm  rozmyta własność  miejski porządek  


The orders of chaos. “Chaos” in post-socialist Warsaw as a concept and as an empirical phenomenon

The paper describes the “chaotic” transformation of Warsaw after 1989, and aims to analyze what Hegel calls “the work of the concept” of (urban) “chaos”, and to embed it in a theoretical framework. The author proposes a typology of urban chaos. The text analyzes the use of the term “chaos” in Poland and singles out particular contexts in Warsaw’s public discourse during the years of post-socialist transformation. Within these contexts, the author reconstructs the distinct social phenomena and power relations hidden beneath the superficial impression of chaos. Empirically, urban chaos is never mere randomness but rather a conglomerate of multiple pockets of order regulated by non-transparent power relations that only appear to be arbitrary. Using Hegelian language, one can argue that chaos is cunning. The key to understanding this cunning is the difference between “chaos” as a term used in public discourse and chaos as a structural condition of power relations between distinct pockets of order.

Słowa kluczowe: chaos  Warsaw  post-socialism  fuzzy property  urban order  


Afiliacja:

Joanna Kusiak: Instytut Socjologii, Uniwersytet Warszawski, ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska; Technische Universität Darmstadt, URBANgrad, Bleichstr. 2, 64283 Darmstadt, Niemcy; jkkusiak@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(56)/2014
Krzysztof Błażejczyk, Anna Błażejczyk, Magdalena Kuchcik, Paweł Milewski, Jakub Szmyd
Zmiany zagospodarowania Warszawy według… Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i ich możliwy wpływ na warunki mikroklimatyczne i jakość życia mieszkańców

Zmiany zagospodarowania Warszawy według… Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i ich możliwy wpływ na warunki mikroklimatyczne i jakość życia mieszkańców

Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci obserwuje się burzliwy rozwój miast. W wielu miastach Polski, w tym także w Warszawie, proces ten odbywa się w warunkach braku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Przy podejmowaniu decyzji lokalizacyjnych i wydawaniu pozwoleń na budowę władze lokalnych jednostek administracyjnych kierują się ogólnymi wskazaniami rozwoju miasta zawartymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Celem obecnego doniesienia jest przedstawienie, w jakim stopniu projektowane kierunki rozwoju przestrzennego Warszawy mogą wpłynąć na niektóre cechy klimatu miasta, ważne dla jakości życia mieszkańców. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na tzw. miejską wyspę ciepła.

Słowa kluczowe: Warszawa  zagospodarowanie przestrzenne  klimat miasta  bioklimat miasta  miejska wyspa ciepła  jakość życia  


Changes in the spatial organization of Warsaw and their possible influence on microclimatic conditions and quality of life of urban citizens

The last decades have brought intensive development of urban areas. In many Polish cities, including Warsaw, such development takes place without obligatory local plans. Thus, administrative permission decisions concerning any investment are prepared on the basis of so-called studies of conditions and directions of spatial planning. The aim of the present paper is to discuss how general plans of spatial development in Warsaw can influence some features of its climate which are important for the quality of life of Warsaw citizens. Special attention is paid to Urban Heat Island.

Słowa kluczowe: Warsaw  spatial organization  urban climate  urban bioclimate  urban heat island  quality of life  


Afiliacja:

Krzysztof Błażejczyk: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; kblazejczyk@uw.edu.pl, kblazejczyk@uw.edu.pl

Anna Błażejczyk: Bioklimatologia. Pracownia Bioklimatologii i Ergonomii Środowiskowej, Łukowska 17/55, 04-133 Warszawa, Polska; anna@blazejczyk.eu

Magdalena Kuchcik: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; mkuchcik@hotmail.com

Paweł Milewski: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; pmilewski@twarda.pan.pl

Jakub Szmyd: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; j.szmyd@twarda.pan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(57)/2014
Magdalena Szmytkowska
Top-down czy bottom-up? Dylematy kształtowania policentrycznych obszarów metropolitalnych na przykładzie Trójmiasta

Top-down czy bottom-up? Dylematy kształtowania policentrycznych obszarów metropolitalnych na przykładzie Trójmiasta

Identyfikacja obszarów metropolitalnych, ich delimitacja oraz określenie rzeczywistego potencjału metropolitalnego, budowanego rangą pełnionych przez nie funkcji, są trudnymi do analizy i oceny problemami badawczymi. Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, kiedy metropolia kształtuje się wokół policentrycznego rdzenia, złożonego z miast podobnej wielkości i posiadających podobną rangę w krajowych bądź ponadnarodowych sieciach osadniczych. W niniejszym artykule zidentyfikowano i omówiono problemy wewnętrznej integracji obszaru metropolitalnego Trójmiasta, które utrudniają dyskurs metropolitalny oraz podjęcie faktycznej i pełnej współpracy na rzecz ukształtowania się metropolii sensu stricto.

Słowa kluczowe: obszar metropolitalny  Trójmiasto  delimitacja obszarów funkcjonalnych  ustawa metropolitalna  konkurencja międzygminna  zarządzanie metropolią  


Top-down or bottom-up? The dilemmas of creating polycentric metropolitan areas: Case study of the Tri-City

Identification and delimitation of metropolitan areas, as well as measuring their actual metropolitan potential, are complex research problems. They become even more complicated in the case of a metropolis shaped around a polycentric core, consisting of cities which rank similarly in the national or transnational urban network. The paper is an attempt to identify and analyze the crucial problems of internal integration within the Tri-City metropolitan area which significantly hamper the metropolitan discourse and undermine the cooperation indispensible for metropolitan development.

Słowa kluczowe: metropolitan area  Tri-City  delimitation of metropolitan areas  metropolitan act  intercommunity competition  metropolitan management  


Afiliacja:

Magdalena Szmytkowska: Uniwersytet Gdański, Katedra Geografii Ekonomicznej, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk, Polska; geoms@univ.gda.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Przemysław Sadura, Dorota Olko
Interwencja socjologiczna jako odpowiedź na kryzys miasta. Studium przypadku konsultacji w sprawie modernizacji ul. Kawęczyńskiej w Warszawie

Interwencja socjologiczna jako odpowiedź na kryzys miasta. Studium przypadku konsultacji w sprawie modernizacji ul. Kawęczyńskiej w Warszawie

Do niedawna miasto jako forma przestrzenna i sposób organizacji życia społecznego pogrążało się w kryzysie. W ostatnim czasie w Polsce coraz częściej jednak mówi się o renesansie miejskości. Jego wyrazem ma być wzrost aktywności ruchów społecznych i znaczenia partycypacji obywatelskiej. Przedmiotem artykułu jest rola, jaką w polityce miejskiej mogą odgrywać konsultacje społeczne dotyczące planowania przestrzennego. Na podstawie analizy przypadku konsultacji prowadzonych aktywnymi, nowatorskimi metodami rekonstruowany jest potencjał takich świadomych interwencji socjologicznych w wyprowadzaniu wspólnoty miejskiej z kryzysu.

Słowa kluczowe: konsultacje społeczne  partycypacja obywatelska  współrządzenie  interwencja socjologiczna  socjologia publiczna  uczestniczące badania aktywne  


Sociological intervention as a response to the crisis of the city. A case study of the renovation of Kawęczyńska Street in Warsaw

As a form of spatial and social organization, the city has been in deep crisis in the recent years. Nowadays in Poland, we can observe the renaissance of urbanity, as evidenced mostly in the increasing activity of social movements and the growing importance of civic participation. This paper discusses the role public consultation on spatial planning can play in urban policy. The analysis is based on a case study of active and innovative approaches to public consultations carried out during the process. The authors describe the potential of such sociological intervention in solving the crisis of urban communities.

Słowa kluczowe: public consultation  citizen participation  governance  sociological intervention  public sociology  participatory action research  


Afiliacja:

Przemysław Sadura: Uniwersytet Warszawski, Instytut Socjologii, ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska; sadurap@is.uw.edu.pl

Dorota Olko: Uniwersytet Warszawski, Instytut Socjologii, ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska; d.olko@is.uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Krzysztof Janc
Związki pomiędzy światem on-line i off-line na przykładzie widoczności oraz powiązań pomiędzy miastami w cyberprzestrzeni

Związki pomiędzy światem on-line i off-line na przykładzie widoczności oraz powiązań pomiędzy miastami w cyberprzestrzeni

Celem artykułu jest przedstawienie widoczności polskich miast w cyberprzestrzeni oraz cyberprzestrzennych powiązań pomiędzy nimi. Widoczność miast w cyberprzestrzeni została określona poprzez analizę wyników uzyskanych przy zastosowaniu wyszukiwarki internetowej Google (liczba wskazań dla nazwy miasta). Powiązania pomiędzy miastami przybliżono jako współwystępowanie nazw dla danej pary miast. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, iż pozycja oraz powiązania pomiędzy miastami w cyberprzestrzeni są ściśle związane z tymi ze świata realnego. Zaprezentowane badania wskazują, iż analiza zasobów informacyjnych sieci WWW może być stosowana w badaniach nad znaczeniem miast oraz relacjami pomiędzy nimi.

Słowa kluczowe: cyberprzestrzeń  Polska  widoczność miast  powiązania pomiędzy miastami  relacje on-line – off-line  miary internetowe  


On-line and off-line world relations on the example of visibility and connections between cities in the cyberspace

The purpose of this paper is to discuss cyberspatial visibility of Polish cities and their connections. The visibility of cities is determined based on the results obtained by Googling phrases connected with cities. The connections in cyberspace are approximated using the analysis of co-occurrence of terms (shared presence) connected with pairs of cities. On the basis of the research, it can be stated that the position and the connections between the cities in cyberspace are closely related to those found in the real world. The research indicates that the information analysis of Web resources can be applied to determine the significance of cities and connections between them.

Słowa kluczowe: cyberspace  Poland  visibility of cities  connections between cities  on-line – off-line relations  internet measures  


Afiliacja:

Krzysztof Janc: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Zagospodarowania Przestrzennego, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław, Polska; krzysztof.janc@uni.wroc.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(58)/2014
Krzysztof Bierwiaczonek
Społeczne użytkowanie przestrzeni publicznej miast posocjalistycznych. Przykład trzech miast górnośląskich

Społeczne użytkowanie przestrzeni publicznej miast posocjalistycznych. Przykład trzech miast górnośląskich

W perspektywie paradygmatu kulturalistycznego socjologii miasta z wykorzystaniem teorii przestrzeni publicznej artykuł prezentuje sposoby użytkowania przestrzeni publicznych w trzech miastach: Jastrzębiu Zdroju, Tychach i Żorach. W miastach tych wyraźnie widoczne są skutki wytwarzania przestrzeni w Polsce Ludowej: dominacja przestrzeni produkcji, budowa monofunkcyjnych przestrzeni mieszkaniowych oraz zaniedbania w tworzeniu przestrzeni publicznych. Wprawdzie w ostatnich latach niektóre ze struktur ułomnych zostały dopełnione, ale nadal wyzwaniem jest wytworzenie integrującej miejskiej przestrzeni publicznej. Dlatego warto poznać sposoby społecznego użytkowania przestrzeni miast socjalistycznych. Rezultaty badań kwestionariuszowych pokazują, że mieszkańcy doceniają i lubią wielofunkcyjne place i rynki w tych miastach, w których one istnieją. Miejsca te stanowią wielofunkcyjną przestrzeń publiczną. Natomiast w ośrodkach, w których brakuje funkcjonalnych miejskich przestrzeni publicznych, zastępują je nowo powstałe centra handlowe, choć nie pełnią funkcji integracyjnej i nie sprzyjają interakcjom społecznym. We wszystkich miastach istotną rolę dla mieszkańców, szczególnie przy realizacji działań opcjonalnych, odgrywają przestrzenie rekreacyjne.

Słowa kluczowe: przestrzeń publiczna  miasto socjalistyczne  działanie opcjonalne  działanie konieczne  czas wolny  


Social using of public space in the postsocialistic cities. Example of three Uppersilesian cities

The paper presents the ways public space is socially used in three cities: Jastrzebie Zdroj, Tychy and Zory. The theoretical background is the culturalist perspective of urban sociology and the theory of public space. In the socialist era, the space in the researched cities was dominated by production and monofunctional housing estates. Public space did not exist. In the recent years, some unfinished structures may have been completed, but creating integrative urban public space is still a challenge. As a result, it is interesting to research and describe contemporary ways of using space in the “socialist” cities. The results of qualitative research show that inhabitants appreciate multifunctional market places and public squares wherever they exist. Such places constitute multifunctional public space. However, in cities lacking functional public space, shopping centres replace traditional city space. Unfortunately, they do not have the social integration function and do not promote social interactions. In every city, recreational areas are important for inhabitants.

Słowa kluczowe: public space  socialist city  necessary action  optional action  leisure time  


Afiliacja:

Krzysztof Bierwiaczonek: Uniwersytet Śląski, Instytut Socjologii, ul. Bankowa 11, 40-007 Katowice, Polska; krzysztof.bierwiaczonek@us.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak, Anna Kiepas-Kokot
Ograniczenia środowiskowe w instrumentach zarządzania przestrzenią na szczeblu gminnym w województwie zachodniopomorskim ze szczególnym uwzględnieniem gmin cennych przyrodniczo

Ograniczenia środowiskowe w instrumentach zarządzania przestrzenią na szczeblu gminnym w województwie zachodniopomorskim ze szczególnym uwzględnieniem gmin cennych przyrodniczo

W artykule skoncentrowano się przede wszystkim na najważniejszych instrumentach zarządzania przestrzenią, jakimi są miejscowe plany zagospodarowania. Celem jest określenie, czy i w jakim stopniu ustalenia z zakresu ochrony środowiska i ochrony przyrody zawarte w planach miejscowych wpływają ograniczająco na sposób zagospodarowania przestrzennego. Przeanalizowano dokumenty planistyczne z województwa zachodniopomorskiego, czyli wszystkie 92 miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone w 2013 r., w tym 78 uchwalonych w gminach wiejskich oraz wiejsko-miejskich i 14 w miastach na prawach powiatu.

Słowa kluczowe: miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego  ochrona środowiska  zrównoważony rozwój  


Environmental constraints in the instruments for space management at the municipal level in the West Pomeranian region

The paper focuses on the most significant space management instruments, i.e. local zoning plans. The authors’ purpose is to determine whether and to what extent spatial development is constrained by environmental and nature protection provisions included in local plans. The research has been conducted on the planning documents from the area of the West Pomeranian region. The contents of all local development spatial plans from 2013 have been analyzed, i.e. 92 plans, including 78 adopted in rural and rural-urban communities, and 14 in towns with county rights.

Słowa kluczowe: local zoning plans  environmental protection  sustainable development  


Afiliacja:

Maciej J. Nowak: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Zakład Prawa i Gospodarki Nieruchomościami, Wydział Ekonomiczny, ul. Żołnierska 47, 70-210 Szczecin, Polska; maciej.nowak@zut.edu.pl

Anna Kiepas-Kokot: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa, Katedra Ekologii, Ochrony i Kształtowania Środowiska, ul. Słowackiego 17, 71-434 Szczecin, Polska; anna.kiepas-kokot@zut.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(59)/2015
Michał Rzeszewski
Cyberpejzaż miasta w trakcie megawydarzenia: Poznań, Euro 2012 i Twitter

Cyberpejzaż miasta w trakcie megawydarzenia: Poznań, Euro 2012 i Twitter

Postęp w technologiach informacyjnych i komunikacyjnych powoduje, że na przestrzeń miejską w coraz większym stopniu oddziałują jej wirtualne reprezentacje tworzone i funkcjonujące w obrębie cyberprzestrzeni. Cyfrowy cień miasta jest zjawiskiem trudno uchwytnym i wielowymiarowym, a jednym ze sposobów jego przedstawiania i analizy jest tzw. cyberpejzaż, czyli cyfrowe warstwy współtworzące palimpsest miejsca. Analiza dokonana przy użyciu materiałów zebranych z dwóch serwisów społecznościowych: Twittera i Flickra, pozwoliła na ukazanie dynamiki zmian, jakim podlegał cyberpejzaż Poznania w ciągu czterech miesięcy i jaki wpływ miało na niego odbywające się w tym czasie megawydarzenie – Euro 2012. Dodatkowo wyróżniono miejsca, które są stałymi i charakterystycznymi elementami cyberpejzażu miasta, mogącymi odzwierciedlać jego strukturę społeczno-przestrzenną.

Słowa kluczowe: serwisy społecznościowe  cyberprzestrzeń  cyberpejzaż  Poznań  megawydarzenie  


Digital image ofthe city during and after a mega event: Poznan, Euro 2012 and Twitter users

Due to the progress in information and communication technologies urban space is more and more under the influence of its virtual representations existing in cyberspace. The concept of a digital shadow of the city is multidimensional and difficult to analyze. One of the methods is „cyberscape” – digital layers forming a palimpsest of the place. An analysis of two streams of social media data from Twitter and Flickr during four months of 2012 showed that Poznan’s cyberscape was highly dynamic during that time and strongly influenced by the Euro 2012 mega event. Additionally, it was possible to pinpoint relatively stable locations in the cyberscape that are probably a result of an underlying socio-spatial structure of the city.

Słowa kluczowe: social media  cyberspace  cyberscape  Poznan  mega event  


Afiliacja:

Michał Rzeszewski: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, ul. Dzięgielowa 72, 61-680 Poznań, Polska; mrz@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(60)/2015
Les Dolega, Dorota Celińska-Janowicz
Retail resilience: A theoretical framework for understanding town centre dynamics

Retail resilience: A theoretical framework for understanding town centre dynamics

The concept of resilience has gained much attention in recent academic and political discussion. However, its application to specific sectors, such as retail, is rather scarce. The aim of this paper is to present the concept of resilience and to analyse its applicability to the retail sector within the context of the town centre. The paper proposes a possible analytical framework for adaptively resilient retail centres that links the performance of retail centres to underlying development paths, the pre-shock position in the adaptive cycle, and other factors that drive their evolutionary reorganisation. The proposed framework has a practical application for spatial and urban planning and can be beneficial to various stakeholders and practitioners, including retailers, policy makers, and town centre managers.

Słowa kluczowe: adaptation  shopping  adaptive cycle  retail centre  


Rezyliencja handlowa: ramy teoretyczne dla zrozumienia przekształceń centrum miasta

Koncepcja rezyliencji staje się w ostatnich latach przedmiotem rosnącego zainteresowania i dyskusji, zarówno naukowej, jak i politycznej. Wciąż stosunkowo rzadkie są przykłady jej zastosowania w odniesieniu do konkretnego sektora, takiego jak handel detaliczny. Celem artykułu jest przedstawienie koncepcji rezyliencji i analiza możliwości jej zastosowania w odniesieniu do sektora handlowego w kontekście przekształceń centrum miasta. W artykule zaproponowano ramy analityczne rezyliencji adaptacyjnej ośrodków handlowych. Podejście to wiąże kondycję ośrodków handlowych z ich dotychczasowymi ścieżkami rozwojowymi, pozycją, którą dany ośrodek zajmował w cyklu adaptacyjnym przed wystąpieniem szoku oraz innymi czynnikami stymulującymi ewolucyjną reorganizację. Zaproponowane ramy analityczne mają przy tym istotne zastosowanie praktyczne w planowaniu miejskim i przestrzennym. Mogą być zatem przydatne dla władz publicznych oraz przedstawicieli sektora handlowego, a także podmiotów zajmujących się zarządzaniem centrami miast.

Słowa kluczowe: adaptacja  zakupy  cykl adaptacyjny  ośrodek handlowy  


Afiliacja:

Les Dolega: University of Liverpool, Department of Geography and Planning, Gordon Stephenson Building, Liverpool L69 7ZT, United Kingdom; L.Dolega@liverpool.ac.uk

Dorota Celińska-Janowicz: University of Warsaw, Centre for European Regional and Local Studies (EUROREG), Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warsaw, Poland; d.celinska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Smętkowski
The impact of the economic crisis on the metropolisation process in the capital cities of the CEE countries

The impact of the economic crisis on the metropolisation process in the capital cities of the CEE countries

The aim of this paper is to discuss the situation of the EU-10 CEE capital cities during the years since the 2008 financial crisis. The paper concentrates on metropolisation processes that became particularly pronounced at the end of the first stage of the transformation, long before the accession of these countries to the European Union. The main hypothesis is that these processes also continued in the conditions of the economic crisis. As a result, the capital cities in most CEE countries should have done relatively well coming out of the crisis, mainly due to the nature of their diversified economies and the significant share of advanced business services in their structure. As a result, the crisis provided an opportunity to ‘verify’ the viability of the current economic model in the short term, in the specific conditions of transformation economies.

Słowa kluczowe: CEE countries  metropolisation  economic crisis  capital city  


Wpływ kryzysu gospodarczego na proces metropolizacji w miastach stołecznych krajów Europy Środkowo-Wschodniej

Celem artykułu jest przedstawienie sytuacji 10 miast stołecznych krajów Europy Środkowo-Wschodniej w okresie następującym po kryzysie finansowym z 2008 r. Artykuł koncentruje się na procesach metropolizacji, które stały się szczególnie widoczne w pierwszej fazie transformacji, na długo przed przystąpieniem tych krajów do Unii Europejskiej. Przyjęta hipoteza zakłada, że te procesy postępują również w warunkach kryzysu gospodarczego. W rezultacie należy oczekiwać, że sytuacja miast stołecznych krajów Europy Środkowo-Wschodniej powinna być dobra z uwagi na zdywersyfiowaną strukturę gospodarczą i duży udział zaawansowanych usług dla przedsiębiorstw. W efekcie kryzys stworzył możliwość weryfikacji odporności aktualnego modelu rozwoju gospodarczego w krótkim okresie w specyficznych warunkach transformujących się gospodarek.

Słowa kluczowe: kraje Europy Środkowo-Wschodniej  metropolizacja  kryzys gospodarczy  miasto stołeczne  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: University of Warsaw, Centre for European Regional and Local Studies (EUROREG), Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warsaw, Poland; msmetkowski@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Donatas Burneika, Ruta Ubareviciene
The economic crisis and development of Vilnius urban region – spatial aspects

The economic crisis and development of Vilnius urban region – spatial aspects

The development of Lithuania was deeply affected by the recent world economic crisis, which had a negative impact on most countries in Europe. However, the degree of impact was quite differentiated spatially, and various localities suffered from the crisis unevenly. The economic sectors that suffered the most in Lithuania, were concentrated in metropolitan areas, so the crisis damaged urban economy most seriously. How the economy of the capital city was affected at this time is a central question for researchers. Different areas and sectors of the urban economy were affected differently, so the impact on urban space was fragmented. Our analysis is mainly seeking to understand changes in the construction sector and housing market. The paper also tries to reveal the main features of the development of the whole Vilnius urban region, which occupies much wider territories than the city municipality. The capability to withstand economic threats depends both on urban economy and on the situation in the surrounding region or hinterland of the city. The process of the transformation of rural areas into urban regions is constantly taking place and in the case of metropolitan regions, it depends on the situation in the urban, country, and global economies. The rise of discussion about possible paths of prospective development of the Vilnius city region is also among the tasks of this paper.

Słowa kluczowe: urban development  economic crisis  Vilnius urban region  


Kryzys gospodarczy a rozwój regionu miejskiego Wilna – aspekty przestrzenne

Ostatni kryzys gospodarczy, który miał negatywny wpływ na większość krajów europejskich odcisnął swoje głębokie piętno również na procesie rozwoju Litwy. Oddziaływanie kryzysu było jednak dość zróżnicowane przestrzennie, a poszczególne układy lokalne ucierpiały w różnym stopniu. Branże gospodarcze najsilniej dotknięte kryzysem są skoncentrowane w obszarach metropolitalnych, co oznaczało najpoważniejszy regres gospodarek dużych miast. W artykule autorzy pytają przede wszystkim o to, w jakim stopniu ucierpiała gospodarka Wilna. Z uwagi na to, że poszczególne sektory i obszary miasta ucierpiały na skutek kryzysu nierównomiernie, jego wpływ na przestrzeń miejską jest mozaikowy. Głównym celem podjętej analizy była ocena tego, jak w obliczu kryzysu zachował się sektor budowlany oraz rynek mieszkaniowy. Artykuł przedstawia te zjawiska w kontekście rozwoju całego regionu miejskiego Wilna, a zatem w ujęciu znacznie wykraczającym poza granice administracyjne miasta. Odporność na gospodarcze trudności jest bowiem pochodną reakcji zarówno gospodarki miasta, jak i jego regionalnego otoczenia lub zaplecza. Proces przekształcania obszarów wiejskiej w region miejski w otoczeniu dużego miasta ma charter ciągły i zależy od sytuacji miasta, kraju i globalnej. Skłania to podjęcia próby oceny dalszego rozwoju regionu miejskiego Wilna.

Słowa kluczowe: rozwój miast  kryzys ekonomiczny  region miejski Wilna  


Afiliacja:

Donatas Burneika: Lithuanian Social Research Centre, A. Gostauto st. 11, LT-01108 Vilnius, Lithuania; donatas.geo@gmail.com

Ruta Ubareviciene: Lithuanian Social Research Centre, A. Gostauto st. 11, LT-01108 Vilnius, Lithuania; ruta.ubareviciene@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Olga Mrinska
Governance responses to the economic crisis. The case of Kyiv

Governance responses to the economic crisis. The case of Kyiv

This paper analyses the shifts in the system of governance of Kyiv in 2008–2014 as a crucial element of the resilience capacity of the region. The consequences of the economic crisis and the ongoing security crisis demand new approaches and solutions from the city’s leadership and community. For years Kyiv suffered from poor municipal leadership and unprecedented control by the central government, which undermined the resilience of its socio-economic system in the aftermath of the global economic crisis. However, new forms of community initiatives that bring together private and non-governmental actors are becoming widespread, and are becoming critical knowledge networks that are essential for successful long-term development. Changing institutional frameworks, and the firm commitment to decentralisation proclaimed by the country’s current leadership, open new avenues for harnessing the city’s potential. The challenge is in finding ways for constructive collaboration between formal and informal leaders of the city while building a new base for sustainable and competitive economic growth.

Słowa kluczowe: Kyiv  governance  economic crisis  decentralisation  resilience  community initiatives  


Zarządzanie w okresie kryzysu gospodarczego. Przykład Kijowa

Artykuł analizuje zmiany w systemie zarządzania Kijowem w latach 2008–2014. Konsekwencje kryzysu gospodarczego i bieżący kryzys we wschodniej Ukrainie wymagają nowego podejścia i nowych rozwiązań w dziedzinie przywództwa i zarządzania lokalną społecznością. Przez wiele lat słabość lokalnych władz w Kijowie w połączeniu z niezwykle silną kontrolą rządu centralnego uniemożliwiała wykształcenie przez gospodarkę miasta odporności na negatywne zjawiska związane z globalnym kryzysem gospodarczym. Nie przeszkodziło to jednak w upowszechnieniu się nowych form inicjatyw społecznych, które łączą podmioty prywatne i pozarządowe. Obrany przez władze krajowe na Ukrainie kierunek rozwoju zakładający decentralizację państwa tworzy nowe możliwości wykorzystania społecznego potencjału miasta. Wyzwaniem jest znalezienie sposobu na konstruktywną współpracę między formalnymi i nieformalnymi liderami, która powinna stworzyć podstawę trwałego i konkurencyjnego wzrostu gospodarczego.

Słowa kluczowe: Kijów  zarządzanie  kryzys gospodarczy  decentralizacja  rezyliencja  inicjatywy oddolne  


Afiliacja:

Olga Mrinska: Policy consultant at European Bank for Reconstruction and Development. Home address: St. The Moors 2, Welwyn Garden City, Hertfordshire, AL71QR, UK; omrinska@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Liga Baltina
The need for a place-based approach in boosting development. The case of Riga

The need for a place-based approach in boosting development. The case of Riga

The global economic crisis that hit all the national economies in the EU area stimulated the need for new approaches in the planning and implementation of regional development policy. This paper investigates the debates about the role of the city of Riga and its development potential as the biggest city in Latvia, whilst also looking at the challenges and opportunities created by the need to respond to global changes. The article discusses the relevance of certain factors and demonstrates the actions taken by national authorities to promote the more balanced development of Latvia, as well as the opportunities to apply a place-based approach in promoting the development of Riga as the capital city of Latvia.

Słowa kluczowe: place-based approach  capital cities  


Wykorzystanie koncepcji polityki ukierunkowanej terytorialnie w celu pobudzenia rozwoju. Przykład Rygi

Globalny kryzys gospodarczy, który dosięgnął gospodarek krajów Unii Europejskiej, unaocznił potrzebę nowego podejścia do planowania i realizacji polityki rozwoju regionalnego. Artykuł analizuje dyskusję dotyczącą znaczenia Rygi – jako największego łotewskiego miasta – i jej potencjału rozwojowego w kontekście wyzwań i możliwości związanych z koniecznością reagowania na globalne zmiany. W artykule omówiono znaczenie niektórych czynników mających wpływ na obecną sytuację, a także przedstawiono działania podjęte przez władze krajowe w celu równoważenia rozwoju na Łotwie. Ponadto ukazano możliwości zastosowania podejścia ukierunkowanego terytorialnie w promowaniu rozwoju Rygi jako stolicy Łotwy.

Słowa kluczowe: podejście ukierunkowane terytorialnie  miasta stołeczne  


Afiliacja:

Liga Baltina: University of Latvia, Centre for European and Transition Studies, Raina bulv. 19, Riga, LV-1586, Latvia; baltina.lu@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(61)/2015
Katarzyna Romańczyk
Instrumenty równoważenia rozwoju Brukseli

Instrumenty równoważenia rozwoju Brukseli

Przedmiotem artykułu jest refleksja nad wybranymi aspektami równoważenia rozwoju Brukseli. Wielopoziomowy mechanizm zarządzania stolicą Belgii oraz charakter eskalujących w niej problemów spowodowały konieczność opracowania narzędzi, które umożliwiają lokalnym podmiotom uzyskanie większej kontroli nad procesami miejskimi. Artykuł prezentuje dwa takie narzędzia: kontrakty dzielnicowe i Regionalny Plan Rozwoju. Mimo krytyki uważane są one za cenne instrumenty polityki miejskiej, a sposób ich adaptacji oraz uzyskane efekty potwierdzają, że równoważenie rozwoju Brukseli najskuteczniej odbywa się dzięki rozwiązaniom systemowym, ale aplikowanym w najmniejszych obszarach administracyjnych miasta − dzielnicach.

Słowa kluczowe: Bruksela  zrównoważony rozwój  polityka miejska  kontrakty dzielnicowe  Regionalny Plan Rozwoju  


The instruments for sustaining Brussels’ development

The paper is an overview of selected aspects of sustaining the development of Brussels. The mechanism of multi-level governance of the capital of Belgium and the nature of its problems resulted in the emergence of instruments that give local actors greater control over the urban processes. The paper describes two of such instruments, namely the neighbourhood contracts and the Regional Development Plan. Despite some criticism, both are considered valuable tools of urban policy. The way in which they have been adapted and the results they give confirm that Brussels’ sustainable development is achieved most effectively by the application of system solutions, specifically those used in the smallest administrative areas of the city – neighbourhoods.

Słowa kluczowe: Brussels  sustainable development  urban policy  neighbourhood contracts  Regional Development Plan  


Afiliacja:

Katarzyna Romańczyk: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych, Instytut Europeistyki, ul. Jodłowa 13, 30-252 Kraków, Polska; katarzyna.romanczyk@uj.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(63)/2016
Tomasz Jerzyński, Rafał Smoczyński, Tomasz Zarycki
Regionalne osobliwości postrzegania i podtrzymywania tradycji postszlacheckich przez studentów polskich

Regionalne osobliwości postrzegania i podtrzymywania tradycji postszlacheckich przez studentów polskich

Artykuł podejmuje próbę wstępnej analizy natężenia i regionalnego zróżnicowania funkcjonowania tradycji szlacheckich oraz społecznego ich odbioru. Został oparty o badania ankietowe przeprowadzone na reprezentatywnych grupach studentów aglomeracji krakowskiej, poznańskiej i warszawskiej. Badania miały odpowiedzieć na pytanie, jaka jest liczebność środowisk uważających się za bezpośrednich spadkobierców elit ziemiańskich i arystokratycznych w głównych miastach Polski, a także, jaki jest odbiór społeczny tych środowisk. Jak udało się ustalić, ich obecność wydaje się być największa w stolicy, co może być interpretowane jako wynik paradoksalny, jeśli weźmie się pod uwagę obraz Warszawy jako najbardziej otwartego miasta w Polsce, dającego szczególne szanse na awans społeczny. Artykuł proponuje dwie interpretacje tego zjawiska, wiążąc je z rolą kapitału kulturowego w dawnym zaborze rosyjskim i integracją środowisk postziemiańskich i arystokratycznych z elitą inteligencką.

Słowa kluczowe: szlachta  arystokracja  ziemiaństwo  inteligencja  kapitał kulturowy  kapitał społeczny  


Regional peculiarities in the functioning and perception ofold noble traditions among Polish students

The paper attempts to analyze the intensity and regional differentiation of uses of the noble heritage and its social reception. It is based on a survey conducted on representative groups of students in the Kraków, Poznań, and Warsaw urban areas. The key question of the study was the scale and reception of the milieu of the direct heirs of the landowning and aristocratic elites in the three main Polish cities. The results point to the largest presence of that group in Warsaw, which may be seen as a paradoxical finding given the image of Warsaw as the most socially open city, with the highest rate of social advance based on meritocratic principles. The paper proposes two interpretations of that phenomenon, in particular one based on the crucial role of the cultural capital in the former Russian zone of the 19th-century Poland. It is also related to the fact that the results point to successful integration of the old feudal elites in the modern intelligentsia elite.

Słowa kluczowe: nobility  aristocracy  landowners  intelligentsia  cultural capital  social capital  


Afiliacja:

Tomasz Jerzyński: Uniwersytet Warszawski, Instytut Studiów Społecznych, ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa, Polska; twj@uw.edu.pl

Rafał Smoczyński: Polska Akademia Nauk, Instytut Filozofii i Socjologii, ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa Polska; rsmoczyn@ifipan.waw.pl

Tomasz Zarycki: Uniwersytet Warszawski, Instytut Studiów Społecznych, ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa, Polska;t.zarycki@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(64)/2016
Mieczysław Adamowicz, Paweł Janulewicz
Ocena poziomu rozwoju dużych miast w Polsce – wyniki badań wykorzystujących wzorzec rozwoju Hellwiga

Ocena poziomu rozwoju dużych miast w Polsce – wyniki badań wykorzystujących wzorzec rozwoju Hellwiga

Celem pracy jest określenie i ocena poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego największych miast w Polsce oraz różnic i dysproporcji, jakie występowały między nimi w latach 2010–2012. Przedmiotem badań było 30 miast, w których liczba mieszkańców przekraczała 120 tys. Miasta te odgrywają kluczową rolę w państwie. Do napisania pracy wykorzystano literaturę problemu i badania empiryczne, które przeprowadzono na danych zaczerpniętych z Banku Danych Lokalnych GUS przy wykorzystaniu metody wzorca rozwoju Hellwiga. Rozpatrywano 67 danych diagnostycznych, których liczbę po weryfikacji formalnej ograniczono do 42 zmiennych. Zostały one podzielone na pięć kategorii: cechy demograficzne, jakość i dostępność usług kulturalno-oświatowych, warunki pracy i bezpieczeństwa społecznego, warunki mieszkaniowe i potencjał gospodarczy. Dla wybranych cech określono charakterystyki statystyczne pozwalające na ocenę różnic i dysproporcji. Po redukcji w badaniu wykorzystano 21 zmiennych. W wyniku analiz wyróżniono cztery grupy miast reprezentujących rożny poziom rozwoju lokalnego. Badania pozwoliły na porównawczą ocenę rozwoju każdego miasta z punktu widzenia badanych cech. Zastosowana metoda wskazała na istotne dysproporcje w rozwoju lokalnym badanych jednostek. Wykazano przydatność metody do oceny rozwoju miast i możliwość wykorzystania uzyskanych w wyniku badań miar i wskaźników syntetycznych jako narzędzi w zarządzaniu miastami.

Słowa kluczowe: miasta w Polsce  rozwój lokalny  metoda wzorca rozwoju Hellwiga  


Evaluation of socio-economic development of large cities in Poland – results of a study with the use of the Hellwig development pattern method

The aim of the paper is to define and evaluate the level of local socio-economic development of largest cities in Poland, as well as the differences and disproportions which appeared between them in the years 2010-2012. The subject of the research were 30 cities in Poland whose population exceeded 120 thousand. These cities fulfil key roles in the country. A literature review and an empirical analysis were used as the base for this work. The data from the Local Data Bank (by CSO) were analyzed with the use of one of the taxonomic methods – the Hellwig development pattern method. Originally, 67 diagnostic variables were examined which, after verification, were cut down to 42 variables. Five groups of variables were distinguished: demographic figures, quality and availability of cultural and educational services, labour and social security conditions, housing conditions, and economic potential. Statistical description of the cities was prepared for all the groups of variables. The differences and disproportions between the cities were revealed. After reduction, 21 variables were used. Four groups of cities representing different levels of local development were distinguished. The results of the research allow for a comparative assessment of each city with reference to its characteristics. The research results showed substantial differences and disproportions in the level of local socio-economic development of the surveyed cities. The used method proved to be an adequate tool for local development analysis. The synthetic measures and indexes proved to be a useful tool of city management.

Słowa kluczowe: cities in Poland  local development  Hellwig development pattern method  


Afiliacja:

Mieczysław Adamowicz: Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej, Katedra Ekonomii i Zarządzania, ul. Sidorska 95/97, 21-500 Biała Podlaska, Polska; adamowicz.mieczyslaw@gmail.com

Paweł Janulewicz: Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Katedra Marketingu i Zarządzania, ul. Akademicka 13, 20-950 Lublin, Polska; janulewicz.pawel@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(65)/2016
Robert Pyka
Ewolucja władzy miejskiej we Francji na początku XXI wieku. Nowe wymiary, nowe poziomy na przykładzie Metropolii Lyonu

Ewolucja władzy miejskiej we Francji na początku XXI wieku. Nowe wymiary, nowe poziomy na przykładzie Metropolii Lyonu

Globalna gospodarka postfordowska oparta na permanentnych przepływach zmienia sposób użytkowania przestrzeni, wpływając na funkcjonowanie miast, z których część przyjmuje rolę węzłów globalnych lub regionalnych sieci. Otwarte pozostaje pytanie, czy i w jaki sposób zmiany dotyczące zasięgu terytorialnego i kompetencyjnego miast wpływają na instytucje oraz instytucjonalizacje władzy współczesnego miasta. Choć trudno na to pytanie odpowiedzieć w sposób zgeneralizowany, autor posłuży się przykładem bezprecedensowej w warunkach francuskich ewolucji systemu władczego wspólnoty miejskiej Wielkiego Lyonu (Grand Lyon). Z dniem 1 stycznia 2015 r., po 45 latach istnienia, Wielki Lyon przekształcony został w Metropolię Lyonu – nową jednostkę samorządu terytorialnego o poszerzonym zasięgu i zupełnie nowych kompetencjach, łączących prerogatywy gmin, związku międzygminnego oraz departamentu.

Słowa kluczowe: metropolia  władza miejska  reforma terytorialna  Francja  


Evolution of local urban government in France at the beginning ofthe 21st century. New dimensions and challenges on the example ofthe Metropolis of Lyon in France

The global Post-Fordist economy based on permanent flows changes the way we use space. It modifies the processes of functioning of cities, some of which take the role of global hubs or regional networks. It is an open question whether and how the changes concerning territorial and competence range of cities influence institutions and institutionalizations of contemporary city authorities. Although it is difficult to establish a general answer to this question, the author bases his reflection on the case of the evolution, unprecedented in the French conditions, of the local government system of Grand Lyon Urban Community. On 1st January 2015, after 45 years of its existence, Grand Lyon became a Metropolis of Lyon, establishing a new unit of local government with extended range and new competences, combining the prerogative powers of municipalities, an urban community, and a department.

Słowa kluczowe: metropolis  city authorities  territorial reform  France  


Afiliacja:

Uniwersytet Śląski, Instytut Socjologii, ul. Bankowa 11, 40-007 Katowice, Polska; robert.pyka@us.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Agnieszka Kozera
Zadłużenie metropolii w Polsce w latach 2007–2013

Zadłużenie metropolii w Polsce w latach 2007–2013

Dług jednostek samorządu terytorialnego (JST) jest częścią państwowego długu publicznego. Analiza zjawiska zadłużenia sektora samorządowego ma więc istotne znaczenie dla bezpieczeństwa finansowego państwa. W Polsce w latach 2007–2013 dynamicznie wzrosło zadłużenie JST, a w szczególności największych miast na prawach powiatu – metropolii. Ze względu na dualny charakter realizują one ważne zadania w sferze społecznej i infrastrukturalnej, które przesądzają o jakości codziennego życia mieszkańców i mają wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy regionu, jak i obszarów metropolitalnych. Nadmierny wzrost zadłużenia stanowić może w przyszłości barierę osiągania wysokiego tempa rozwoju społeczno-gospodarczego metropolii. Celem artykułu jest analiza zjawiska zadłużenia największych miast na prawach powiatu – metropolii – w Polsce w latach 2007–2013. Analizę przeprowadzono na podstawie danych pochodzących z Ministerstwa Finansów (Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego).

Słowa kluczowe: zadłużenie  metropolie  miasta na prawach powiatu  jednostki samorządu terytorialnego  


The debt ofthe metropolises in Poland in 2007–2013

The debt of local government units (LGU) is part of the public debt. Therefore, the analysis of the phenomenon of local government debt is important for the financial security of the state. In Poland, in the period 2007–2013, the debt of local government units rapidly increased, in particular in the major cities with poviat rights – metropolises. Due to the dual nature of metropolises, they perform many important tasks in the social and infrastructure sphere that determine the quality of life of their residents and contribute to the socio-economic development of the region and metropolitan areas. However, an excessive increase in debt of the metropolis may in the future be a barrier to achieving a high rate of socio-economic development. The aim of the paper is to analyze the phenomenon of indebtedness in the largest cities with poviat rights – metropolises – in Poland in the years 2007–2013. The study draws on publicly accessible databases compiled by the Ministry of Finance (Wskaźniki do oceny sytuacji fiansowej jednostek samorządu terytorialnego).

Słowa kluczowe: indebtedness  metropolis  cities with poviat rights  local government units  


Afiliacja:

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Katedra Finansów i Rachunkowości, ul. Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań; akozera@up.poznan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(66)/2016
Wojciech Grabowski
Czynniki determinujące reelekcję prezydentów polskich miast

Czynniki determinujące reelekcję prezydentów polskich miast

Celem artykułu jest analiza czynników determinujących prawdopodobieństwo reelekcji wśród prezydentów polskich miast. Szacowane są parametry modelu dwumianowego w celu identyfikacji czynników wpływających na prawdopodobieństwo ponownego wyboru. Okazuje się, że mieszkańcy wysoko cenią wydatki dokonywane przez władze miasta w roku wyborczym, w tym przede wszystkim wydatki na gospodarkę mieszkaniową. Dużą szansę na reelekcję mają prezydenci miast dobrze pozyskujących środki z Unii Europejskiej, w których sytuacja na rynku pracy jest stabilna, a zamożność mieszkańców i firm (w porównaniu z początkiem kadencji) nie uległa pogorszeniu. Skuteczność ubiegania się o reelekcję jest wyższa w grupie miast wojewódzkich, a także należących w przeszłości do zaboru austriackiego, lub położonych na tzw. Ziemiach Odzyskanych. Zmienne z zakresu socjologii polityki okazały się mieć również istotny wpływ na analizowane prawdopodobieństwo.

Słowa kluczowe: reelekcja  prezydent miasta  model dwumianowy  


Factors determining the likelihood of reelection ofPolish mayors

The aim of the paper is to analyze the factors determining the likelihood of reelection of Polish mayors. In order to identify the factors impacting the likelihood of reelection, the author estimates the parameters of the binomial model. The results show that spending in the election year, especially on housing, is greatly appreciated by the inhabitants of cities. The mayors who are very likely to be reelected are leaders of cities that are successful in acquiring EU funds, where the labour market is stable, and the material situation of inhabitants and businesses does not deteriorate during their term. Cities that are capitals of voivodeships offer a greater likelihood of reelection, as do those formerly in the Austrian partition or on the so-called Reclaimed Lands of Western Poland. Variables belonging to the domain of sociology of politics have an equally significant impact on the analyzed likelihood.

Słowa kluczowe: reelection  mayor  binomial model  


Afiliacja:

Uniwersytet Łódzki, Katedra Modeli i Prognoz Ekonometrycznych, ul. Rewolucji 1905 r. 41, 90-214 Łódź, Polska; emfwog@uni.lodz.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Olimpia Gogolin, Eugeniusz Szymik
Andrzej Klasik (red.), 2015, Badania miejskie i regionalne. Potencjały rozwojowe oraz kierunki przemian w miastach i regionach (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(67)/2017
Agnieszka Stanowicka
Rola turystyki w stymulowaniu rozwoju miasta w opinii przedstawicieli urzędów miast województwa warmińsko-mazurskiego

Rola turystyki w stymulowaniu rozwoju miasta w opinii przedstawicieli urzędów miast województwa warmińsko-mazurskiego

Artykuł koncentruje się na ocenie roli turystyki w rozwoju miast województwa warmińsko-mazurskiego. Ankietowani przedstawiciele urzędów miejskich uznali, że turystyka jest ważna i ma wpływ na rozwój gospodarczy miast. Jednak walory przyrodnicze Warmii i Mazur nie są kluczowym czynnikiem, determinującym atrakcyjność turystyczną miast. Uznali też, że każde miasto powinno budować własną, odrębną markę. Nie powinno się zatem wspomagać marką regionu, czy też marką dominującego miasta w regionie. Pożądana jest natomiast współpraca miast regionu w ramach promocji produktu turystycznego.

Słowa kluczowe: miasto  region  turystyka  rozwój regionalny  


The role of tourism in stimulating the development of towns and cities according to representatives of town halls of the Warmian-Masurian voivodeship

The paper focuses on the assessment of the role of tourism in the development of towns and cities of the Warmian-Masurian voivodeship. The respondents, representatives of town halls, claim that tourism is important and has an impact on economic development of towns and cities. However, nature and wildlife of the Warmia and Masuria regions are not the key tourist attraction of the regions’ towns and cities. The respondents say that each town and city should build its own unique brand rather than relying on the region’s or a dominating city’s brand. It is however useful for the towns and cities of the regions to cooperate in order to promote the tourist product.

Słowa kluczowe: town or city  region  tourism  regional development  


Afiliacja:

Agnieszka Stanowicka: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Makroekonomii, ul. Oczapowskiego 2, 10-719 Olsztyn, Polska; agnieszka.stanowicka@uwm.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jerzy Rembeza, Maria Klonowska-Matynia
Powiązania bezrobocia na wielkomiejskich, podmiejskich i peryferyjnych rynkach pracy w Polsce

Powiązania bezrobocia na wielkomiejskich, podmiejskich i peryferyjnych rynkach pracy w Polsce

W artykule starano się przedstawić powiązania pomiędzy zmianami liczby bezrobotnych w sześciu największych miastach w Polsce oraz odpowiadających im obszarach podmiejskich i peryferyjnych. W przeprowadzonych analizach wykorzystano modele VAR. Wyniki wskazują, że największą elastycznością charakteryzowała się liczba bezrobotnych w miastach, a najmniejszą – na obszarach peryferyjnych. Długookresowe powiązania liczby bezrobotnych zachodziły jedynie pomiędzy częścią miast i ich suburbiów. Silniejsze związki o charakterze krótkookresowym stwierdzono pomiędzy miastami i ich suburbiami, ale wyniki były zróżnicowane w zależności od miasta.

Słowa kluczowe: bezrobocie  miasta metropolitalne  przedmieścia  obszary peryferyjne  


Relationships between unemployment in metropolitan, suburban, and peripheral labour markets in Poland

The paper aims to show the relationship between changes in the number of the unemployed in the six largest cities in Poland and the corresponding suburban and peripheral areas. The performed analyses use VAR models. The results indicate that the number of the unemployed is the most flexible in cities, and the smallest in peripheral areas. Long-term relationships in unemployment occurred only between some cities and their suburbs. Stronger short-term relationships were found between cities and their suburbs, but the results varied depending on the city.

Słowa kluczowe: unemployment  metropolitan cities  suburbs  peripheral areas  


Afiliacja:

Jerzy Rembeza: Politechnika Koszalińska, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Ekonomii, ul. Kwiatkowskiego 6e, 75-343 Koszalin, Polska; jerzy.rembeza@tu.koszalin.pl

Maria Klonowska-Matynia: Politechnika Koszalińska, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Ekonomii, ul. Kwiatkowskiego 6e, 75-343 Koszalin, Polska; maria.klonowska-matynia@tu.koszalin.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Monika Mularska-Kucharek, Kamil Brzeziński
Jakość życia a przywiązanie do miejsca zamieszkania. Na przykładzie Łodzi

Jakość życia a przywiązanie do miejsca zamieszkania. Na przykładzie Łodzi

Celem artykułu jest ocena relacji pomiędzy jakością życia w mieście a emocjonalnym przywiązaniem do miejsca zamieszkania. W artykule szczegółowo omówiono wybrane aspekty jakości życia oraz wymiary więzi psychospołecznej. Analizie poddano związki pomiędzy badanymi zjawiskami społecznymi. Podstawę empiryczną prezentowanych wyników stanowią badania przeprowadzone w ramach projektu badawczego Kapitał ludzki i społeczny jako czynniki rozwoju regionu łódzkiego, finansowanego ze środków Unii Europejskiej. Badania zrealizowano na losowej próbie adresowej mieszkańców woj. łódzkiego w wieku 16–65 lat. Docelową próbą objęto 2005 osób. W artykule zawężono analizy jedynie do mieszkańców Łodzi (N = 560). Wybór tego postprzemysłowego miasta nie był przypadkowy. Po pierwsze, to dawne centrum polskiego przemysłu lekkiego, które na skutek globalizacji i transformacji straciło swoją industrialną funkcję (Starosta, Brzeziński 2014) i od tego momentu boryka się z licznymi problemami społecznymi. Po drugie, władze miasta w najbliższym czasie planują przeprowadzenie szeroko zakrojonej rewitalizacji, której celem ma być m.in. poprawa jakości życia. W związku z tym uznano, że z naukowego punktu widzenia interesujące będzie poddanie analizie wybranych aspektów jakości życia oraz więzi psychospołecznych w tym postprzemysłowym mieście.

Słowa kluczowe: jakość życia  więzi psychospołeczne  miasto postindustrialne  Łódź  


The quality of life vs. the attachment to one’s place of residence. On the example of Łódź

The paper’s main objective is to present the importance of the quality of life in the context of one’s emotional attachment to one’s city. The paper offers an in-depth discussion of some aspects of quality of life and place attachment. The relationships between the phenomena are also discussed. The analyses were conducted based on empirical data from the research project: Social and human capital as factors of the development of the region of Łódź. The project was funded by the European Union. The survey research was conducted on a representative sample of inhabitants of the Łódź voivodeship aged 16–65. The total number of conducted interviews was 2005. However, in the paper, the authors focused exclusively on the inhabitants of Łódź (N = 560). This post-industrial city was chosen on purpose. Firstly, this former centre of Polish textile industry lost much of its industrial function as a result of globalization and transformation. Secondly, the city authorities are planning to conduct a comprehensive process of city revitalization. The aim of the revitalization is to improve the quality of life. This is why the quality of life and place attachment in this post-industrial city were considered very interesting from a scientific point of view.

Słowa kluczowe: quality of life  place attachment  post-industrial city  Łódź  


Afiliacja:

Monika Mularska-Kucharek:Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, Zakład Polityki Społecznej i Geografii Gospodarczej, ul. Kopcińskiego 31, 90-142 Łódź, Polska; monikamularska@tlen.pl

Kamil Brzeziński: Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Socjologii Wsi i Miasta, ul. Rewolucji 1905 r. 41, 90-214 Łódź, Polska; kamilbrzezinski84@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(68)/2017
Bartłomiej Kołsut, Przemysław Ciesiółka, Robert Kudłak
Działania rewitalizacyjne w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich efekty

Działania rewitalizacyjne w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich efekty

Celem artykułu jest identyfikacja i analiza działań rewitalizacyjnych podjętych w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich bezpośrednich i pośrednich efektów. W ramach realizacji tego celu przeanalizowane zostały lokalne programy rewitalizacji oraz dokumenty strategiczne badanych miast, przeprowadzono badanie ankietowe wśród działaczy samorządów lokalnych oraz wywiady pogłębione z innymi aktorami procesu rewitalizacji. W świetle tego badania można stwierdzić, że działania rewitalizacyjne podejmowane w miastach województwa wielkopolskiego nie są zintegrowane, tzn. nie mają charakteru kompleksowego i komplementarnego (nie uzupełniają się nawzajem tematycznie na danym obszarze). Projekty infrastrukturalne dominują nad społecznymi i gospodarczymi. Społeczne i gospodarcze efekty działań rewitalizacyjnych są niemal nieznane. Znacznie lepiej widoczne są efekty techniczno-budowlane. Przeprowadzone badanie pozwoliło również zidentyfikować pewne nieoczekiwane, zarówno pozytywne, jak i negatywne, efekty rewitalizacji, takie jak wzrost zaangażowania lokalnych stowarzyszeń, właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców w działania rewitalizacyjne oraz problem działań spekulacyjnych na terenach rewitalizowanych.

Słowa kluczowe: rewitalizacja miast  odnowa miast  efekty rewitalizacji  województwo wielkopolskie  


Urban regeneration actions in the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the 1999–2015 period and their consequences

The article attempts to identify and analyze the actions undertaken in the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the area of urban renewal in the 1999–2005 period as well as the direct and indirect effects of these actions. In order to reach this objective, we analyze the local renewal programmes as well as other strategic documents launched in the investigated cities. In addition, we employ the survey technique and conduct numerous in-depth interviews with the local actors of the renewal process in order to get better insights into the economic, societal and spatial context of the renewal process. As a result, we show that the actions undertaken by the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the realm of urban renewal are hardly integrated (they are not comprehensive and do not complement each other in a given area) and dominated by infrastructural investments. In contrast, the economic and social projects remain rare and their consequences ambiguous. We also identify some unexpected, positive as well as negative, consequences of the renewal process, such as increasing engagement of local property owners, entrepreneurs and associations in the renewal actions as well as the problem of profiteering on the renewed areas.

Słowa kluczowe: urban regeneration  urban renewal  consequences of urban regeneration  Wielkopolskie Voivodeship  


Afiliacja:

Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; bartkol@amu.edu.pl

Przemysław Ciesiółka: Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; przemko@amu.edu.pl

Robert Kudłak: Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; rkudlak@amu.edu.pl
Numer: 4(70)/2017
Łukasz Drozda
Pułapka gentryfikacji? Związki „uszlachetniania” przestrzeni z programami rewitalizacji polskich miast

Pułapka gentryfikacji? Związki „uszlachetniania” przestrzeni z programami rewitalizacji polskich miast

Zinstytucjonalizowany proces rewitalizacji to ważne narzędzie spółczesnej polskiej polityki publicznej. Realizowane w jego ramach programy wedle deklaracji władz samorządowych mają na celu wsparcie rozwoju tak zwanych obszarów zdegradowanych oraz walkę z wykluczeniem społecznym ich mieszkańców. Jak pokazuje jednak analiza gminnych programów rewitalizacji (GPR) uchwalonych w największych miastach, zaplanowana rewitalizacja często prowadzi raczej do inspirowania gentryfikacji przestrzeni zurbanizowanej, a tym samym sprzyja nie inkluzji, a segregacji społecznej. Celem artykułu jest wskazanie związków między rewitalizacją i gentryfikacją na podstawie analizy treści i założeń programów miejskiej odnowy. W opracowaniu wykorzystano literaturę przedmiotu oraz wybrane GPR.

Słowa kluczowe: rewitalizacja  odnowa miejska  gminny program rewitalizacji  gentryfikacja  „uszlachetnianie” przestrzeni  przestrzeń zurbanizowana  


A gentrification trap? The relations between „enriching” space and municipal revitalization programmes in Polish cities

The institutionalized revitalization process is an important tool of contemporary Polish public policy. According to the declarations of local authorities, its programmes are designed to support the development of so-called degraded spaces and the effort against social exclusion of their inhabitants. However, as the analysis of municipal revitalization programmes (GPR) in the biggest cities reveals, planned revitalization leads to gentrification of a urbanized area and is therefore more conducive to segregation than to social inclusion. This paper discusses the relationships between revitalization and gentrification on the basis of the content and assumptions of urban regeneration programmes. It is based on the literature and on selected GPRs.

Słowa kluczowe: revitalization  urban renewal  municipal revitalization programme  gentrification  “enriching” space  urban area  


Afiliacja:

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Kolegium Ekonomiczno-Społeczne, Instytut Gospodarstwa Społecznego, ul. Wiśniowa 41, p. 66b-d, 02-520 Warszawa, Polska; ldrozda@gmail.com
Mariusz E. Sokołowicz
Miejskie dobra wspólne (commons) z perspektywy ekonomii miejskiej

Miejskie dobra wspólne (commons) z perspektywy ekonomii miejskiej

Wiele dóbr w miastach posiada charakter dóbr wspólnych (ang. commons). Dobra te są użytkowane w przestrzeni miasta jednocześnie przez wiele podmiotów, co powoduje problemy typowe dla dóbr publicznych. Do zbioru tego należą między innymi przestrzenie publiczne, nieruchomości komunalne, miejski transport zbiorowy, ale także – w wymiarze niematerialnym – współdzielone w mieście wartości i postawy, miejska kultura i tożsamość. Współcześnie miejskie commons stanowią przedmiot dynamicznych przeobrażeń w zakresie sposobu ich wytwarzania i użytkowania. Celem artykułu jest przybliżenie pojęcia miejskich dóbr wspólnych w ujęciu teoretycznym z perspektywy ekonomii miasta, jak również zaprezentowanie kluczowych wyzwań metodologicznych, ważnych z punktu widzenia prowadzenia potencjalnych badań nad tym zjawiskiem.

Słowa kluczowe: miejskie dobra wspólne  urban commons  ekonomia miejska  


The urban commons from the perspective of urban economics

Many goods that are used by urban dwellers are common goods. They are used by many entities at the same time, which generates problems typical of public goods. The goods are, among others, public spaces and properties, urban transport and infrastructure, but also such immaterial elements as shared urban values and attitudes, urban culture and identity. Today’s urban commons are subject to dynamic transformations in the way they are created, supplied, and used. The aim of the paper is to present the notion of urban common goods theoretically, from the perspective of urban economics, as well as to review key methodological challenges which are important from the point of view of potential studies on this phenomenon.

Słowa kluczowe: urban commons  urban economics  


Afiliacja:

Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Gospodarki Regionalnej i Środowiska, ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 3/5, 90-255 Łódź, Polska; mariusz.sokolowicz@uni.lodz.pl
Justyna Wasil, Katarzyna A. Kuć-Czajkowska, Monika Sidor
Przywództwo lokalne w warunkach koabitacji. Przykład gmin z województwa świętokrzyskiego

Przywództwo lokalne w warunkach koabitacji. Przykład gmin z województwa świętokrzyskiego

Przywództwo polityczne, także to na poziomie lokalnym, analizowane jest pod względem instytucjonalnym oraz indywidualnym. Czynniki instytucjonalne określają sposób wyłaniania i zakres kompetencji lidera lokalnego. Dopełnieniem są jego cechy indywidualne i określany na ich podstawie styl przywództwa. W polskiej gminie występuje prezydencki model przywództwa z silną pozycją lidera. Istnieje jednak zagrożenie destabilizacji pozycji organu wykonawczego w sytuacji wystąpienia koabitacji. Może to być pokojowe współrządzenie, kiedy to wójt, burmistrz albo prezydent miasta mimo braku większości w radzie bezpośrednio po wyborach uzyskuje wsparcie wystarczającej liczby radnych do zarządzania gminą. Koabitacja konfliktowa zachodzi zaś w sytuacji, gdy organowi wykonawczemu nie uda się doprowadzić do koalicji. Współistnienie władz gminnych wywodzących się z różnych obozów wystąpiło po wyborach 2014 r. w blisko 50% polskich gmin.

Słowa kluczowe: koabitacja  lider lokalny  gmina  wójt  burmistrz  prezydent miasta  


Local leadership in the conditions of cohabitation on the example of the municipalities in the Świętokrzyskie Voivodeship

The issue of political leadership is widely studied and described in the literature. It should be noted that this problem can be analyzed both at the institutional and the individual level. The institutional factors determine the way of selecting local leaders and the scope of their competence. The individual features, on the other hand, create a leadership style. Cities have a presidential system with a strong mayor. In the case of cohabitation, though, this system can be destabilized because, instead of peaceful institutional co-existence, the institutions may be in conflict. After the local elections of 2014, half of the Polish municipalities had to confront the problem of cohabitation. The aim of this paper is to present the question of local leadership in the context of cohabitation.

Słowa kluczowe: cohabitation  local leadership  municipality  mayor  


Afiliacja:

Justyna Wasil: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Politologii, Zakład Samorządów i Polityki Lokalnej, pl. Litewski 3, 20-080 Lublin, Polska; justyna.wasil@poczta.umcs.lublin.pl

Katarzyna A. Kuć-Czajkowska: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Politologii, Zakład Samorządów i Polityki Lokalnej, pl. Litewski 3, 20-080 Lublin, Polska; katarzyna.kuc-czajkowska@poczta.umcs.lublin.pl

Monika Sidor: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Politologii, Zakład Samorządów i Polityki Lokalnej, pl. Litewski 3, 20-080 Lublin, Polska; monika.sidor@poczta.umcs.lublin.pl
Grzegorz Krawczyk
Zróżnicowanie poziomu rozwoju ekonomicznego miast regionu wschodniego a zróżnicowanie dynamiki przemian

Zróżnicowanie poziomu rozwoju ekonomicznego miast regionu wschodniego a zróżnicowanie dynamiki przemian

Celem artykułu jest analiza poziomu rozwoju ekonomicznego oraz dynamiki przemian miast regionu wschodniego w latach 1995–2015. Przedmiotem badań uczyniono 54 miasta regionu. Źródłem danych do przeprowadzonej analizy był Bank Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego. Do badania użyto analizy taksonomicznej, metody bez wzorca. Przeanalizowano 10 zmiennych w badanym okresie. Podzielono je na zmienne dotyczące budżetów gmin, podmiotów gospodarki narodowej i rynku pracy. W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że w przypadku 50 miast odnotowujemy ich rozwój w badanym okresie. Zaobserwowano, że zróżnicowanie poziomu rozwoju ekonomicznego miast regionu wschodniego w układzie przestrzennym nie zmniejsza się. Stwierdzono również, że akcesja Polski do Unii Europejskiej miała wpływ na wzrost indeksów dynamiki przemian badanych miast.

Słowa kluczowe: rozwój lokalny  rozwój ekonomiczny  miasta  analiza taksonomiczna  


Diversification of the level of economic development of cities and towns in the eastern region versus the diversification of the dynamics of changes

The aim of the paper is to analyze the level of economic development and its dynamics in the cities and towns in the eastern region between 1995 and 2015. The objects of the study were 54 cities and towns of the region. The source of the data for the analysis was the Local Data Bank of the Central Statistical Office. Taxonomic analysis, no-pattern method was used for the study. Ten variables were analyzed during the studied period. They were divided into those referring to budgets of municipalities/communes, national economy entities, and the labor market. As a result of the analysis, it was discovered that 50 cities and towns showed signs of development in the period. It was observed that the diversification of the level of economic development of cities and towns of the eastern region in the spatial layout did not decrease. It was also stated that the accession of Poland to the European Union had an impact on the growth of dynamics indexes of changes for the towns and cities.

Słowa kluczowe: local development  economic development  cities and towns  taxonomic analysis  


Afiliacja:

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Matematyki, Informatyki i Architektury Krajobrazu, Instytut Architektury Krajobrazu, Katedra Kształtowania Przestrzeni, ul. Konstantynów 1 H, 20-708 Lublin; Polska; grzegorz.krawczyk@poczta.onet.eu
Numer: 1(71)/2018
Agnieszka Kozera
Samodzielność finansowa metropolii w Polsce w latach 2007–2015

Samodzielność finansowa metropolii w Polsce w latach 2007–2015

Samodzielność finansowa podmiotów sektora samorządowego, czyli zdolność do kreowania własnej polityki finansowej w ramach istniejącego prawa, jest jednym z warunków stabilnego rozwoju lokalnego. Metropolie, czyli największe miasta na prawach powiatu, ze względu na wysoki potencjał demograficzny i gospodarczy wyróżnia wysoki przeciętny poziom samodzielności finansowej w relacji do pozostałych podmiotów sektora samorządowego. Na poziom samodzielności finansowej JST, a zwłaszcza największych miast, oddziałują różnorodne procesy i zjawiska, w tym kryzys gospodarczy oraz zjawisko suburbanizacji. Głównym celem artykułu jest ocena poziomu samodzielności finansowej metropolii w Polsce w latach 2007–2015. Podczas pierwszego etapu badań analizowano kształtowanie się poziomu i stopnia zróżnicowania podstawowych wskaźników samodzielności finansowej metropolii, natomiast na drugim etapie badań ze względu na złożony charakter badanego zjawiska dokonano syntetycznej oceny poziomu samodzielności finansowej metropolii z wykorzystaniem metody TOPSIS. Podstawę empiryczną badań stanowiły dane pochodzące z baz danych GUS (Bank Danych Lokalnych).

Słowa kluczowe: samodzielność finansowa  własny potencjał dochodowy  miasta na prawach powiatu  metropolie  metoda TOPSIS  


Financial self-sufficiency of the metropolises in 2007–2015

Financial self-sufficiency of the local government units, which means an ability to design their own financial policy in accordance with the applicable law, is one of the preconditions for sustainable local development. Metropolises – the largest towns with county (poviat) rights – because of their high demographic and economic potential are characterised by a high average level of financial self-sufficiency. Various processes and phenomena, including the economic crisis and the phenomenon of suburbanisation, affect the level of financial self-sufficiency of the largest cities. The main aim of the article is to assess the level of financial self-sufficiency of the metropolises in Poland in 2007-2015. The study was conducted in two stages. In the first stage, the analysis was based on the development of the basic indicators of financial self-sufficiency of the metropolises, while in the second stage of the research, a summary assessment of the financial self-sufficiency of the metropolises was conducted using the TOPSIS method. The empirical basis of the study was provided by the data from the Central Statistical Office database (Local Data Bank).

Słowa kluczowe: financial self-sufficiency  own income potential  towns with county rights  metropolises  TOPSIS method  


Afiliacja:

Agnieszka Kozera: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Katedra Finansów i Rachunkowości, ul. Wojska Polskiego 28, 60–637 Poznań, Polska; akozera@up.poznan.pl