KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017

Wyniki wyszukiwania dla frazy: "problem"
 
Numer: 1(1)/2000
Antoni Kukliński
Transformacja przestrzeni europejskiej

Transformacja przestrzeni europejskiej

Artykuł podejmuje problematykę przemian przestrzeni europejskiej w kontekście procesów integracji, globalizacji i metropolizacji. Mechanizmami towarzyszącymi tym procesom są zjawiska długiego trwania, obumierania (np. przestrzeni rolniczych i przemysłowych) oraz tworzenia nowej przestrzeni europejskiej. Dalsza część artykułu poświęcona jest roli metropolii w nowej przestrzeni europejskiej. Rozważane są zagadnienia przyszłych hierarchii metropolii kontynentu oraz problem ich powiązania z otaczającymi regionami. Końcowa część artykułu poświęcona jest refleksji nad metropolizacją przestrzeni polskiej, globalizacją polskich metropolii oraz wyzwaniami nowej tożsamości przestrzeni europejskiej.


Afiliacja:

Antoni Kukliński: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Andrzej Pyszkowski
Polityka regionalna - balast czy czynnik rozwoju?

Polityka regionalna - balast czy czynnik rozwoju?

Polityka rozwoju regionalnego jest integralnie związana z decentralizacją systemu władz publicznych. Jej istotą , w odróżnieniu od klasycznego wzorca wyrównawczego rozwoju regionalnego, jest próba wygrywania, a nie - wyrównywania międzyregionalnych zróżnicowań . Reforma ustrojowa zaledwie otwiera, a nie - wyczerpuje sama przez się możliwości kształtowania realnej polityki rozwoju regionalnego. Przesunięcie gestii i środków jej realizacji ze szczebla ogólnokrajowego na samorządny poziom wojewódzki może przynieść w sferze gospodarowania środkami publicznymi efekty porównywalne do tych, które w sferze gospodarki niesie prywatyzacja majątku państwowego. Jeśli możliwości te zostaną wykorzystane, to ciężar problemu przesunie się z areny zmagań o centralnie dzielone beneficja na płaszczyznę efektywnej alokacji środków, a więc - swoistej "gry o sumie dodatniej"€, co sprzyjać będzie obniżeniu kosztów transformacji i rozwoju oraz spotęguje ich efekty. Przy widocznym niedorozwoju instytucjonalnym publicznych podmiotów polityki intraregionalnej duże wrażenie może czynić wyraźny rozkwit instytucjonalny polityki regionalnej na poziomie ogólnokrajowym. Wytłumaczeniem tego fenomenu mogą być przygotowania do "wielkiego dzielenia". Spiritus movens tych przygotowań to perspektywa pozyskania z Unii Europejskiej środków wspierających rozwój regionalny.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(2)/2000
Iwona Sagan
Metodologiczne dylematy współczesnej geografii społeczno-ekonomicznej

Metodologiczne dylematy współczesnej geografii społeczno-ekonomicznej

Artykuł porusza metodologiczne problemy, przed którymi stają współczesne nauki społeczne, a wraz z nimi geografia społeczno-ekonomiczna. Kryzys pozytywistycznej metodologii w naukach społecznych zmusił je do weryfikacji sposobów opisu rzeczywistości społecznej. W artykule podjęto próbę omówienia tych zmian w kontekście najważniejszych zagadnień metodologicznych.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(3)/2000
Piotr Żuber
Teoria i praktyka opracowania strategii rozwoju województwa - prace nad strategiami rozwoju województw w świetle ankiety Ministerstwa Gospodarki

Teoria i praktyka opracowania strategii rozwoju województwa - prace nad strategiami rozwoju województw w świetle ankiety Ministerstwa Gospodarki

Niniejszy tekst nie pretenduje do całościowego przedstawienia stanu prac na strategiami rozwoju województw. Zawiera jedynie kilka podstawowych informacji na ten temat wraz ze wskazaniem kilku kluczowych problemów, które należy, zdaniem autora, postawić z punktu widzenia centrum odpowiedzialnego za kreowanie polityki regionalnej państwa. Informacje na temat stanu prac i ich zaawansowania zostały opracowane na podstawie ankiety, jaką w kwietniu br. przeprowadziło Ministerstwo Gospodarki, realizując ustawowe zadania w dziedzinie rozwoju regionalnego. Odpowiedź na ankietę samorządów wojewódzkich ograniczyła się do kilku wybranych tematów - w szczególności stanu zaawansowania prac, przebiegu procesu przygotowania i konsultacji dokumentów, treści sformułowanych celów i priorytetów oraz przygotowań do wdrażania strategii.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(4)/2000
Stanisław Cieśla
Globalizacja i metropolizacja. Niektóre aspekty badań polskiej przestrzeni

Globalizacja i metropolizacja. Niektóre aspekty badań polskiej przestrzeni

Artykuł jest próbą prezentacji oraz oceny ujęć teoretycznych i metodologicznych, jak również niektórych wyników badań nad procesami globalizacji i metropolizacji polskiej przestrzeni. Podstawą rozważań są trzy ostatnio wydane tomy, poświęcone tej problematyce: Metropolie Bohdana Jałowieckiego, Globalizacja polskiej przestrzeni pod redakcją Antoniego Kuklińskiego, Jerzego Kołodziejskiego, Tadeusza Markowskiego i Wojciecha Dziemianowicza oraz Społeczna przestrzeń metropolii Bohdana Jałowieckiego. Zawierają one charakterystykę i uaktualnienia stanu naszych wielkich miast, kierunki ich przemian, zaawansowanie i główne bariery procesu metropolizacji.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Tadeusz Stalewski, Adam Szpak
Likwidowanie kopalni węgla w małym mieście górniczym

Likwidowanie kopalni węgla w małym mieście górniczym

Przedmiotem artykułu jest analiza sposobów rozwiązywania problemu zatrudnienia pracowników, którzy tracą pracę w związku z likwidowaniem kopalni węgla w zagłębiu wałbrzyskim na przykładzie Kopalni Węgla Kamiennego "Nowa Ruda". Stwierdzono, że głównym sposobem redukowania zatrudnienia górników są tzw. zwolnienia naturalne, czyli przejścia na zwykłą lub przyśpieszoną emeryturę. Badania wykazały wysokie bezrobocie w grupie byłych górników, którzy skorzystali z tzw. osłon górniczych, czyli z zasiłku górniczego i jednorazowej odprawy pieniężnej. Tylko nieliczni spośród nich założyli własne firmy. Przyczyną dużego bezrobocia byłych górników są często bariery psychospołeczne, powodujące bierność w poszukiwaniu nowej pracy, nieumiejętność znalezienia się w nowej sytuacji, a także niewielka motywacja do poszukiwania pracy, występująca u części byłych górników korzystających z odpraw pieniężnych.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Smętkowski
Przedsiębiorstwo zagraniczne w otoczeniu lokalnym

Przedsiębiorstwo zagraniczne w otoczeniu lokalnym

Artykuł rozpatruje problematykę bezpośrednich inwestycji zagranicznych na płaszczyźnie lokalnej. Przedstawia przyczyny, które stoją za decyzją przedsiębiorstwa o umiędzynarodowieniu działalności, oraz kreśli obraz bezpośrednich inwestycji zagranicznych na świecie. Następnie klasyfikuje bezpośrednie inwestycje zagraniczne pod kątem ich wpływu na gospodarkę lokalną, formułuje model wpływu inwestycji zagranicznej na układ lokalny, przedstawia potencjalne korzyści i zagrożenia wynikające z tych inwestycji. Ponadto artykuł omawia dotychczasowe wyniki badań nad lokalnymi aspektami inwestycji zagranicznych. Na tym tle przestawia propozycję dalszych kierunków studiów w tym zakresie.

Słowa kluczowe: rozwój lokalny  bezpośrednie inwestycje zagraniczne  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(5)/2001
Jerzy Hausner
Modele polityki regionalnej w Polsce

Modele polityki regionalnej w Polsce

W 1996 r., gdy ciągle trwała dyskusja o regionalizacji i nowej organizacji terytorialnej państwa, a jednocześnie praktyczne kroki zostały zablokowane przez pat polityczny w koalicji SLD-PSL, napisałem artykuł (Hausner, 1996), w którym porównałem dwa modele rozwoju regionalnego Polski i przewidywane następstwa ich wdrożenia dla rozwoju gospodarczego. Chodziło wówczas o spór między zwolennikami dwuszczeblowej (49 usamorządowionych województw i gminy) oraz trójszczeblowej organizacji terytorialnej państwa (10-12 dużych samorządowo-rządowych województw, powiaty i gminy). Zdecydowanie opowiedziałem się za modelem trójszczeblowym, wiążąc z nim nadzieję na prowadzenie nowoczesnej polityki regionalnej zorientowanej na wzmacnianie konkurencyjności regionalnych układów terytorialnych, a co za tym idzie, na utrwalenie wysokiego wzrostu gospodarczego oraz korzystną dla Polski integrację z Unią Europejską . Moje rozumowanie (jak i wielu innych kolegów) było proste: bez silnych regionów nie można prowadzić efektywnej polityki regionalnej. Dlatego z zadowoleniem przyjęliśmy przecięcie sporu i wdrożenie przez koalicję AWS-UW reformy organizacji terytorialnej państwa według koncepcji trójszczeblowej. Mogłoby się więc wydawać, że problem został rozwiązany: kwestia modelu polityki regionalnej została przesądzona. Pozostaje już tylko jej skuteczne prowadzenie. Niestety, taki wniosek jest zdecydowanie przedwczesny, wykazanie czego jest celem tego referatu.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(7)/2001
John Bachtler
Quod erat demonstrandum? Ewaluacja polityki regionalnej

Quod erat demonstrandum? Ewaluacja polityki regionalnej

Artykuł przedstawia zagadnienie ewaluacji polityki regionalnej w Unii Europejskiej. W pierwszym rozdziale omawia niektóre koncepcje leżące u jej podstaw i czynniki, które powodują ,że podejście do niej jest zróżnicowane. W następnym ukazuje sposoby ewaluacji polityki regionalnej w różnych krajach członkowskich, przeciwstawiając państwa, w których ewaluacja jest kluczowym elementem kształtowania polityki regionalnej tym, w których jej zastosowanie jest ograniczone. Następnie opisuje role monitoringu i ewaluacji w kształtowaniu polityki związanej z funduszami strukturalnymi w Unii Europejskiej. We wnioskach przedstawione są najważniejsze problemy związane z tymi zagadnieniami.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2-3(9)/2002
Tadeusz Kudłacz, Tadeusz Markowski
Zintegrowany rozwój aglomeracji jako podstawa budowania konkurencyjności polskiej przestrzeni społeczno-gospodarczej

Zintegrowany rozwój aglomeracji jako podstawa budowania konkurencyjności polskiej przestrzeni społeczno-gospodarczej

Artykuł podejmuje problematykę wzmacniania konkurencyjności polskiej przestrzeni rozumianej jako atrakcyjne miejsce dające lokalizacyjną przewagę konkurencyjną dla podejmujących działalność gospodarczą w stosunku do otoczenia zewnętrznego. Za główną szansę uzyskania wysokiej pozycji konkurencyjnej przestrzeni społeczno-gospodarczej autorzy uważają skoncentrowanie działań rządowej polityki przestrzennej i regionalnej na zintegrowanym i bipolarnym rozwoju największych aglomeracji.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Ewa Nowińska-Łaźniewska
Regionalne strategie innowacyjne wyzwaniem i szansą dla polskich regionów w kontekście procesów integracyjnych

Regionalne strategie innowacyjne wyzwaniem i szansą dla polskich regionów w kontekście procesów integracyjnych

Artykuł koncentruje się na wzrastającym w ostatnim czasie zainteresowaniu "uczeniem się" i "wiedzą" jako drogą do zespołowego i regionalnego sukcesu gospodarczego. Jest to jeden z aspektów rosnącego i generalnie produktywnego zaangażowania geografów ekonomicznych i analityków regionalnych. Strategia ukierunkowana na uczenie się i wprowadzanie polityki regionalnej, w której władze regionalne, firmy i pośrednicy definiują problemy rozwojowe w sposób interaktywny, przypisując im zakresy odpowiedzialności i monitorując wyniki obserwacji w sposób ułatwiający zarówno uczenie się, jak i adaptację, staje się wyzwaniem dla regionu konkurencyjnego. Artykuł rozpoczyna się od przeglądu teorii innowacji i polityki regionalnej, przechodząc następnie do aspektów związanych z wspieraniem procesów innowacyjnych przez Unię Europejską , a kończy refleksją dotyczącą wniosków dla polskich regionów w kontekście procesów innowacyjnych w UE.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(11)/2003
Jiři­ Musil
Pięćdziesiąt lat socjologii miasta

Pięćdziesiąt lat socjologii miasta

Artykuł porusza problem ewolucji socjologii miasta w ostatnim pięćdziesięcioleciu. Tłem do prezentacji różnych poglądów i nurtów socjologicznych są zachodzące zmiany społeczne, ujęte w trzy okresy. Pierwszy to rekonstrukcja gospodarki i miast zniszczonych w wyniku działań wojennych. W drugim okresie rozwoju gospodarczego (lata 1955-1975) formułowano liczne modele państwa dobrobytu, ale przede wszystkim następowały procesy suburbanizacji i metropolizacji, a także poprawy warunków mieszkaniowych w miastach. Trzeci okres (1975-2000) przejawia się pogłębianiem różnic społecznych, konfliktami miejskimi i polaryzacją, zarówno regionalną, jak i wewnątrz ośrodków miejskich.


Fifty Years of Social Theories of Urban Development

This paper is a comparative study of main social theories of urban development in the last fifty tears. The author presents various approaches and social theories from across the world. He divides the after-war period into three phases according to the profound social changes. the first one covers the years of ending the post-war reconstruction of economy, infrastructure and cities damaged by the war. the second phase includes "€the golden years"€ between approximately 1955 and 1975, when the formation of different types of welfare state, but mainly the urban population growth, suburbanization and metropolization processes and improvement of living conditions and urbanities took place. the third phase, covering the years between 1975 and 2000, is marked by the first signs of the decline of the welfare state accompanied by deepening social inequalities increasing urban poverty, marginalization of some groups of the population, political radicalization and urban conflicts as well as by urban and regional polarization.


Afiliacja:

Jiří Musil: Uniwersytet Karola w Pradze, Celetná 597/13, 110 00 Praha-Staré Město, Czechy

Pobierz w wersji PDF: PDF

Grzegorz Gorzelak
Bieda i zamożność regionów. Założenia, hipotezy, przykłady

Bieda i zamożność regionów. Założenia, hipotezy, przykłady

Artykuł odnosi się do istotnych teoretycznych i praktycznych problemów rozwoju regionalnego: przyczyn bogactwa i biedy regionów oraz czynników wpływających na zmianę - pozytywną lub negatywną - ich sytuacji. Odpowiedzi na te pytania poszukuje się w relacjach obowiązujących w danym modelu gospodarczym kryteriów lokalizacji i cech regionu, w rozwoju czynników zewnętrznych oddziałujących na region oraz reakcji regionu na te czynniki. Tezy teoretyczne są ilustrowane wybranymi przykładami współczesnymi i historycznymi.


The Wealth and Poverty of Regions. Assumptions, Hypothesis, Cases

The article deals with the fundamental theoretical and practical problems of regional development, the causes of poverty and wealth of regions, and factors influencing change of the region´s situation. The answers are being sought in the relations between the location criteria stemming from a current paradigm of development and the region´s features, the type and character of external factor influencing the region and the region´s reaction to these factors. The theoretical considerations are being illustrated by contemporary and historical examples.


Afiliacja:

Grzegorz Gorzelak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; gorzelak@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(12)/2003
Bohdan Jałowiecki
Ryzyko w gospodarce przestrzennej

Ryzyko w gospodarce przestrzennej

Ryzyko i zagrożenia w nowoczesnym świecie stają się problemem codziennego życia milionów ludzi, związane są one ściśle z globalizacją w wielu jej wymiarach. W wymiarze przyrodniczym mamy "efekt cieplarniany"€ wraz ze wszystkimi jego prawdziwymi lub domniemanymi konsekwencjami, w wymiarze ekonomicznym - niekontrolowane przepływy finansowe mogące zagrozić stabilności światowej gospodarki, w wymiarze technologicznym - wrażliwość na atak terrorystyczny czy zwykłą awarię sieci komputerowych, sterujących gospodarką i życiem codziennym, w wymiarze politycznym - terroryzm i wojnę. Wiele z tych zagrożeń związanych jest z gospodarką przestrzenną i właśnie te szczególne rodzaje ryzyka omawia poniższy artykuł.


The Risk in the Spatial Economy

The risk and the threats of modern world became the problem of day-to-day life of millions of people. They are tightly linked to different dimensions of globalization. In the sphere of nature we have greenhouse effect together with its all real and assumed consequences. In the economic dimension we have financial flows causing the threats to the stability of international economy, in technological dimension there is oversensitivity for terrorist attacks or simple breakdown of the computer systems. The political dimension brings the threats of war and terrorism. Number of these threats is related to spatial economy. These specific types of risk are discussed in this article.


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

John O´Loughlin, Vladimir Kolossov
Moskwa - postradziecki rozwój i wyzwania

Moskwa - postradziecki rozwój i wyzwania

Artykuł przedstawia przegląd zmian zachodzących w Moskwie w okresie postradzieckiej transformacji i związanych z nimi problemów. W skrótowy sposób omawia historyczne i współczesne prace z zakresu geografii społecznej dotyczące stolicy Rosji. Na tym tle autorzy próbują ustosunkować się do współczesnych hipotez związanych z zachodzącymi procesami metropolizacji, w tym społecznej i przestrzennej polaryzacji występującej w miastach globalnych.


Moscow - Post-Soviet Developments and Challenges

The article presents an overview of changes and relevant problems that have occurred in Moscow in the period of post-Soviet transformation. Authors briefly discuss historical and contemporary studies on capital city of Russia in the field of social geography. On this background authors comment on contemporary hypothesis related to metropolisation processes including social and spatial polarization observed in global cities.


Afiliacja:

John OLoughlin: University of Colorado, 487 UCB, Boulder CO 80309-0487, USA

Vladimir Kolossov: Russian Academy of Sciences, Moskwa, Rosja

Pobierz w wersji PDF: PDF

Roman Szul
Kwestia językowa we współczesnym świecie

Kwestia językowa we współczesnym świecie

Kwestia językowa to zjawiska wynikające z kontaktu dwu lub więcej języków na tym samym terytorium lub w tej samej społeczności. Przejawem kwestii językowej jest koegzystencja i/lub konflikty na tle językowym oraz polityka językowa państw, władz regionalnych i ruchów społecznych zmierzająca do utrwalenia lub zmiany sytuacji językowej. Najważniejsze zagadnienia związane z kwestią językową we współczesnym świecie to: 1) dominacja języka angielskiego jako języka międzynarodowego, wspomagana przez procesy globalizacji i ułatwiająca globalizację, która stawia w nierównej sytuacji ludność świata i wywołuje opór ze strony ludności nieangielskojęzycznej; 2) wymieranie języków w wyniku asymilacji małych grup etnojęzykowych. Zjawisko to wywołuje zaniepokojenie niektórych kręgów społecznych i naukowych; 3) bariera językowa utrudniająca rozwój oświaty, gospodarki i demokracji w wielu częściach świata, zwłaszcza w krajach postkolonialnych; 4) migracje międzynarodowe. Stawiają one wobec samych migrantów oraz władz i społeczeństw krajów przyjmujących problem stosunku do zachowania tożsamości kulturowo-językowej imigrantów, różnie rozwiązywany w różnych krajach i okresach historycznych.

Słowa kluczowe: sytuacja językowa  polityka językowa  język a polityka  język a edukacja  język a gospodarka  język a migracje  


The Language Question in the Contemporary World

The language question are phenomena resulting from contacts of two or more languages on the same territory or in the same community. It consists in co-existence and/or conflicts of languages and in language policies carried out by national and regional governments, and by ethnic movements aiming at maintaining or changing the language situation on a given territory. The main issues linked to the language question in the contemporary world are the following: 1) domination of the English language as an international language, supported by the globalisation and facilitating the globalisation. The domination of English puts on unequal footing people of the world and causes dissatisfaction of some parts of non-English native speakers; 2) extinction of languages as a result of assimilation of small ethno-linguistic groups. This phenomenon generates alarm of some groups of scientists and public opinion; 3) language barrier hampering development of education, economy and democracy in many parts of the world, especially in the post-colonial countries; 4) international migrations. These put migrants themselves and societies and governments of recipient countries in front of the question of the attitude towards maintaining of the cultural and linguistic identity of the migrants, this question being solved in different ways in different countries and historical periods.

Słowa kluczowe: language situation  language policy  language and politics  language and education  language and economy  language and migrations  


Afiliacja:

Roman Szul: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Kaol Olejniczak
Apetyt na grona? Koncepcja gron oraz koncepcje bliskoznaczne w teorii i praktyce rozwoju regionalnego

Apetyt na grona? Koncepcja gron oraz koncepcje bliskoznaczne w teorii i praktyce rozwoju regionalnego

Celem niniejszego artykułu jest kompleksowe omówienie problematyki gron (clusters). Artykuł rozpoczyna analiza zagadnień teoretycznych nowego podejścia do rozwoju regionalnego i lokalnego. W dalszej części zostały przedstawione i omówione takie bliskoznaczne koncepcje jak: Marshallowskie okręgi przemysłowe, włoskie okręgi przemysłowe, nowe dystrykty przemysłowe, mezosystemy, lokalne środowiska innowacyjne, regiony uczące się, regionalne systemy innowacji. Rdzeniem artykułu jest analiza koncepcji gron - jej podstawy teoretyczne, definicje, relacje z innymi koncepcjami, pozytywne i negatywne efekty gron, siła i słabości metodologiczne. Ostatnia część artykułu jest poświęcona zagadnieniom praktycznym - politykom prorozwojowym inspirowanym teorią gron. Przegląd obejmuje głównie inicjatywy i działania podejmowane w państwach Unii Europejskiej.


The Clusters Approach and the Related Concepts in Theory and Practice of Regional Development

The aim of the following article is a comprehensive review of the cluster theory. Article starts with the discussion on the new approach towards regional and local development. In the first part author presents and discusses spectrum of concepts related to clusters such as: Marshallian industrial district, Italian industrial districts, new industrial spaces, mezo-systems, local innovative milieu, learning regions, and regional innovation systems. The core of the article is the analysis of the cluster approach: its theoretical inspiration and background, definitions, its specificity, effects of clusters described in literature, strength and weaknesses of this approach. The last part of the article is devoted to the practical issues - examples of cluster-based policies. This short review covers the initiatives undertaken in the countries of European Union.


Afiliacja:

Kaol Olejniczak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; k.olejniczak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(13)/2003
Ha Hoang Hai
Problemy rozwoju w regionie Azji Południowo-Wschodniej

Problemy rozwoju w regionie Azji Południowo-Wschodniej

Artykuł poświęcony jest problemom rozwoju Azji Południowo-Wschodniej. Autor charakteryzuje region ze względu na warunki geograficzne, demograficzne, społeczne i gospodarcze. Znaczna część artykułu dotyczy współpracy między krajami regionu. Omówione są problemy współpracy zarówno w ramach ASEAN, jak i inicjatyw subregionalnych.


Development Problems of South East Asia

The article is devoted to problems of development of South-East Asia. Author describes geographical, demographical, social and economical conditions of the region. Significant part of article concerns cooperation between countries (e.g. ASEAN and other sub-regional initiatives).


Pobierz w wersji PDF: PDF

Tomasz Wołowiec
Bariery finansowe i legislacyjne rozwoju polskich gmin uzdrowiskowych w perspektywie integracji z Unią Europejską

Bariery finansowe i legislacyjne rozwoju polskich gmin uzdrowiskowych w perspektywie integracji z Unią Europejską

Stan i perspektywy rozwoju lecznictwa uzdrowiskowego są skorelowane z kondycją polskich uzdrowisk oraz z przebiegiem procesu prywatyzacji tego sektora. Konieczne reformy gospodarki uzdrowiskowej są wymuszone wzrastającą konkurencją zagranicznych kurortów oraz potrzebą wykorzystania ogromnego potencjału ludzkiego i materialnego (infrastruktura turystyczna, sportowa i rekreacyjna), jaki skupiony jest w polskich uzdrowiskach. Brak ustawy o gminach uzdrowiskowych, liczne ograniczenia rozwoju oraz permanentne niedofinansowanie polskich gmin uzdrowiskowych stanowią zagrożenie dla infrastruktury uzdrowiskowej, lecznictwa uzdrowiskowego i szans rozwoju tej kategorii gmin, szczególnie w aspekcie integracji z Unią Europejską .


Financial and Legal Barriers of Polish Spas Development with a View to Integration with EU Countries

Polish health spa are that category of communes whose development do not depend on the inhabitants? activities but on central solutions. The lack of comprehensive solutions that would control legal and financial basics of functioning and development of health spa causes the spa to be subject to one-sided economic development and one-sector employment. The spa must fulfil the tasks, unknown to other communes, connected with maintenance and development of infrastructure of health resorts and their neighbouring areas. The lack for finances to the development of health spa, many tax exemptions and tax relief often cause the communes to allocate their own inhabitants? means to the maintenance of health spa; means intended for the realization of their own statutory tasks. The lack of law about health resorts causes increase financial problems of this category of spa, rising unemployment and degradation of health resort infrastructure.


Afiliacja:

Tomasz Wołowiec: Wyższa Szkoła Biznesu – National-Luis University w Nowym Sączu, Zakład Ekonomii ul. Zielona 27, 33-300 Nowy Sącz, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(15)/2004
Maciej Frykowski
Zróżnicowanie przestrzenne statusu społecznego mieszkańców Łodzi

Zróżnicowanie przestrzenne statusu społecznego mieszkańców Łodzi

Struktura społeczno-przestrzenna, rozumiana jako przestrzenne zróżnicowanie statusu społecznego i materialnego mieszkańców miasta, jest obiektem zainteresowania zarówno socjologii miasta, jak innych dyscyplin zwłaszcza geografii ekonomicznej i geografii miast. Obecnie zjawiska polaryzacji i segregacji społeczno-przestrzennej w miastach zachodnich traktowane są jako następstwa globalizacji. Równocześnie zmiany zachodzące w wyniku transformacji systemowej spowodowały zwiększenie skali i dynamiki przekształceń struktury społeczno-przestrzennej w miastach wschodnioeuropejskich, których struktura była bardziej homogeniczna. Artykuł jest próbą określenia stopnia i rodzaju różnic statusu społecznego mieszkańców poszczególnych stref i osiedli w przestrzeni miejskiej Łodzi. Problem ten ma dwa aspekty. Pierwszym jest stopień zróżnicowania lub "€krystalizacji"€ struktury społeczno-przestrzennej. Można przyjąć, że jest on tym wyższy, im istotniejsze statystycznie różnice zachodzą między zmiennymi statusu społecznego mieszkańców poszczególnych osiedli i rejonów miasta. Drugi aspekt omawianego problemu ma charakter opisowy. Niezależnie od statystycznej istotności różnic zachodzących pomiędzy danymi osiedlami można je uszeregować pod względem średnich wartości poszczególnych zmiennych statusowych, co pozwoli na identyfikację "€gorszych"€ i "€lepszych"€ dzielnic i osiedli Łodzi, a ich konfigurację w różnych wymiarach przedstawiają mapy miasta


Diversity of Dwellers´ Social Status in the Urban Space of Łódź

Changes caused by transformation of political system such as comeback of ground rental and other market factors caused some changes in socio-spatial structure in Eastern Europe cities. One of them was segregation, which means increase of differences between social status of dwellers of particulars zones and quarters. These changes occur mostly in Eastern European greatest cities. Meanwhile socio-spatial structure of industrial "€dependent cities"€ is less crystallized. Changes in these cities are still in initial phase. In four concentric spatial zones of the city social status of dwellers is similar. Meanwhile at the level of settlements there is clear, although weak statistical connection, which reveals some degree of socio-spatial differentiation. Social status of dwellers in eastern part of the city, especially in the Widzew quarter is higher, than in the other parts of lodz. But in general differences of social status of particular spatial units are small, what corroborates basic hypothesis about weak differentiation of socio-spatial structure of lodz. It means, that processes of segregation and polarization are at the very beginning phase. For now, its negative consequences of globalization which occur in Western metropolises such as ethnic ghettos and "€œdualization"€ of city are no threat for lodz, but, on the other hand, this result reveals small dynamics of development of the city. There are some negative effects of transformation process, such as decrease of social status of dwellers of standard housing units. On the other hand, there is no concentration of the poorest people in particular parts of the city, and existing enclaves of poverty are the margin of urban space; however, this margin is growing. Also people of the highest status don´t live in particular parts of the city and there are very few settlements of the very high standard. There are some enclaves of such houses, which don´t cause the clear increase of standard in broader units. Trend of increase of social status of dwellers in the Eastern parts of lodz may be the response to the expectations for very far future perspectives of common Warsaw lodz metropolis. Basic hypothesis, verified during the research, claimed, that socio-spatial structure of lodz is differentiated in small degree. Survey was run at the turn of 2001 and 2002 on the sample of 797 dwellers. Method of selection caused, that demographic structure of sample in particular zones, quarters and smaller settlements was the same, as in population. We analyzed three attributive variables: character of employment, level of education and financial standard, measured with number and quality if durables. These variables were the basis for indicator of social status.


Afiliacja:

Maciej Frykowski: Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Filia w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział Nauk Społecznych, Samodzielny Zakład Socjologii, ul. J. Słowackiego 114/118, 97-300 Piotrków Trybunalski, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(16)/2004
Wojciech Pander
Kapitał zagraniczny w restrukturyzacji starych okręgów przemysłowych na przykładzie Huty Silesia w Rybniku

Kapitał zagraniczny w restrukturyzacji starych okręgów przemysłowych na przykładzie Huty Silesia w Rybniku

Artykuł przedstawia problematykę restrukturyzacji starych okręgów przemysłowych w kontekście napływu inwestycji zagranicznych na przykładzie Huty Silesia w Rybniku. Stare okręgi przemysłowe są skomplikowaną materią społeczno-ekonomiczną, a ich restrukturyzacja, będąca wynikiem obiektywnych zjawisk ekonomicznych, jest procesem koniecznym i nieuniknionym. Jednym ze stymulatorów przekształceń , mogącym odegrać istotną rolę w przeobrażeniach, jest kapitał zagraniczny. Artykuł na wstępie przedstawia charakterystykę okręgu rybnickiego, zachodzące w regionie zmiany oraz opisuje sytuację Huty Silesia. Następnie prezentuje efekty funkcjonowania przedsiębiorstw zagranicznych w regionie. Wyniki badań stanowią odpowiedź na pytanie o wpływ kapitału zagranicznego na restrukturyzację starych okręgów przemysłowych.


A role of foreign capital in the restructuring of old industrial areas on the basis of the Steelwork Silesia in Rybnik

The article discusses the problem of restructuring old industrial areas in the context of foreign investment inflow, using the case of Silesia Steelwork (Huta Silesia) in Rybnik. Old industrial areas constitute a complex socioeconomic problem. Their restructuring, resulting from objective economic processes, is necessary and inevitable. One of the incentives for the transformation is foreign capital which can possibly play an important role in the transformation process. The article begins with the general characteristics of the Rybnik area, describes changes in the region and the situation of Huta Silesia. Further on it presents the influence of foreign undertakings in the region. The conclusions bring the final assessment of the role of foreign capital in restructuring old industrial areas.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(17)/2004
Stanisław Furman
Polska w przestrzeni europejskiej: perspektywa miejska

Polska w przestrzeni europejskiej: perspektywa miejska

W artykule dokonano oceny stanu i warunków rozwoju polskich miast w kontekście procesów i problemów występujących w miastach wysoko rozwiniętych krajów Europy. Te ostatnie, zwłaszcza położone w twardym jądrze UE, wkraczają w nowe stadium rozwoju. Złączone sieciami różnorakich powiązań , tworzą zintegrowane gospodarczo przestrzenie miejskie o największej zdolności konkurowania w globalnej gospodarce, tracąc charakter w znacznym stopniu domkniętych, odrębnych układów społeczno-gospodarczych. Wskazano na prowadzące do tego procesy, podkreślając, że są one w Polsce widoczne, ale niezbyt zaawansowane. Polska jest krajem opóźnionej urbanizacji o mało konkurencyjnej w Europie bazie ekonomicznej miast, niezłym kapitale ludzkim, ale miernym kapitale społecznym i niskiej jakości przestrzeni miejskiej. Zarysowano główne wyzwania rozwoju polskich miast w dobie integracji europejskiej, omawiając także najczęściej spotykane wizje miasta Europy XXI wieku w kontekście celów rozwoju i sposobów ich osiągania.


Poland in the European Space - An Urban Perspective

The paper gives an appraisal of Polish cities in the context of processes and problems observed in cities of highly developed European countries. These last cities, in particular those situated in the hard core of EU, enter a new development stadium. Interconnected by networks of multifarious links, they create an integrated urbanised space of the highest ability to compete in the global economy but lose at the same time the character of relatively closed and spatially distinguished socio-economic systems. The paper, pointing at the processes that lead to this phenomenon, stresses that they are already visible in Poland but not advanced. Poland is a country of a delayed urbanisation and cities the economic base of which is not competitive in Europe. These cities possess a not bad human but rather weak social capital and the urban space is of a low quality. The paper outlines the main challenges Polish cities are facing in the era of European integration and presents also the most frequently discussed visions of XXI century European city described through development goals and strategies.


Afiliacja:

Stanisław Furman: Towarzystwo Urbanistów Polskich, ul. Lwowska 5/100, 00-660 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(18)/2004
Zbyszko Chojnicki
Problematyka metodologiczna studiów regionalnych

Problematyka metodologiczna studiów regionalnych

Praca ta stanowi wprowadzenie do problematyki metodologicznej studiów regionalnych. Składa się z trzech części. Pierwsza część omawia charakter studiów regionalnych, do których zalicza się Regional Science jako reprezentacyjną formę instytucjonalno-akademicką tych studiów. Część druga przedstawia koncepcje i wzorce metodologiczne występujące w naukach społecznych w postaci dwóch modeli, które mogą stanowić podstawę analizy metodologicznej studiów regionalnych: modelu empirycznego i modelu humanistycznego. Oba te modele proponuje się traktować jako komplementarne. Część trzecia zawiera charakterystykę metodologiczną studiów regionalnych obejmującą: 1) dziedzinę i pole badań studiów regionalnych, 2) metody postępowania badawczego oraz 3) charakter wiedzy.


Methodological Problems in Regional Studies

The article is an introduction into methodological problems in regional studies. It consists of three parts. The first discusses the nature of regional studies, which include Regional Science as their institutional-academic representative form. The second presents methodological conceptions and standards to be found in social science in the form of two models that can provide a basis for a methodological analysis of regional studies: empirical and humanistic. It is suggested that the two models be treated as complementary. The third part gives a methodological characterisation of regional studies embracing: (1) the domain and field of inquiry of regional studies, (2) methods of the research procedure, and (3) the nature of knowledge.


Afiliacja:

Zbyszko Chojnicki: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza; Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Dzięgielowa 27, 61-680 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Tomasz Grzegorz Grosse
Propozycja założeń do rządowej strategii rozwoju regionalnego na lata 2007-2013

Propozycja założeń do rządowej strategii rozwoju regionalnego na lata 2007-2013

W połowie 2004 roku rozpoczęły się prace rządu nad dwoma dokumentami programowymi dotyczącymi polityki gospodarczej o kluczowym znaczeniu dla rozwoju kraju w latach 2007-2013. Pierwszym jest Narodowy Plan Rozwoju, który jest najważniejszą strategią rozwoju gospodarczego i społecznego Polski w kolejnym okresie naszego członkostwa w Unii Europejskiej. W dużym stopniu jest to dokument określający politykę realizowaną z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności UE. Ważną częścią składową tego dokumentu, oprócz szeregu strategii sektorowych rządu, będzie drugi dokument programowy, o fundamentalnym znaczeniu dla procesów rozwojowych w Polsce Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego. Niniejszy tekst stanowi głos w debacie programowej na temat polityki regionalnej w Polsce po roku 2006. Przedstawia propozycje założeń do rządowej strategii rozwoju regionalnego, uznając, że polityka regionalna państwa wymaga tego typu dokumentu planistycznego. W pierwszej części artykułu zostały omówione najważniejsze problemy dotyczące zróżnicowań regionalnych w Polsce, które warunkują kierunki interwencjonizmu rządu w województwach. Na tej podstawie zaproponowano kierunkowe priorytety polityki regionalnej państwa po roku 2006. Następnie zostały przedstawione propozycje dotyczące zasad rozwoju regionalnego oraz najważniejsze instrumenty realizacji omawianej polityki. Na zakończenie zaproponowano rozwiązania dotyczące kryteriów wsparcia finansowego polityki regionalnej województw przez rząd.


Guidelines Proposals for the Governmental Strategy for Regional Development

In light of setting up strategic documents in Poland for regional and developmental policy after 2006 the article proposes arguments for discussion about state-government regional policy in Poland. Nowadays there is no strategic document devoted to state intervention in Polish regions (voivodeships), which could be named governmental strategy for regional development. The article presents basic thesis for such document, including review of Polish regional problems, which needs governmental intervention, key priorities of state action in regions, basic rules of state-government policy for regional development, and major criteria of state financial support for regional self-governments.


Afiliacja:

Tomasz Grzegorz Grosse: Polska Akademia Nauk, Instytut Studiów Politycznych, ul. Polna 18/20, 00-625 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Elżbieta Michałowska
Konflikt lokalny w Brzezinach i jego społeczne skutki

Konflikt lokalny w Brzezinach i jego społeczne skutki

Artykuł dotyczy konfliktu lokalnego, który powstał w wyniku zaniechania niemal w ostatniej chwili podjęcia decyzji o powołaniu powiatu brzezińskiego. Wywołało to bardzo żywe protesty mieszkańców Brzezin, które miały być siedzibą starostwa. źródłem konfliktu społecznego w Brzezinach, przejawiającego się w gwałtownych, zbiorowych protestach mieszkańców, polegających m.in. na blokowaniu przejazdu przez miasto, było nieutworzenie tam siedziby powiatu. Doprowadziło to do napięć w realizacji przez społeczność lokalną funkcji politycznej i funkcji wykonywania zadań publicznych. Skutkiem tego powstały opozycyjne wobec siebie grupy w łonie społeczności lokalnej. Jedną z nich była władza lokalna i związani z nią ludzie, drugą komitet protestacyjny, a w późniejszym okresie stowarzyszenie "€Teraz Brzeziny"€. Efektem konfliktu lokalnego, zgodnie z jego modelowym ujęciem, jest wzajemne przystosowanie się stron. W Brzezinach proces przystosowania należy rozpatrywać jako przystosowanie pomiędzy stroną rządową a przedstawicielami społeczności lokalnej w formie kompromisu negocjacji prowadzących do rozwiązania problemu. W rezultacie doprowadzono do utworzenia powiatu brzezińskiego, choć nie w takich granicach, jak zakładał projekt pierwotny.


Local Conflict in Brzeziny and Its Social Consequences

The article describes a local conflict which arose when the decision on the establishment of the Brzeziny district (powiat) had been waived at the last moment. This resulted in strong protests of the inhabitants, who hoped that the district authorities would be located in Brzeziny. The conflict impaired the local community´s ability to exercise its political function and to execute public tasks. Two opposed groups emerged in the local community: representatives of the local authority and people connected with them on the one hand, and the protest committee, later the Teraz Brzeziny (Time for Brzeziny) association, on the other. The consequence of this local conflict, taken as a model, is mutual adaptation of both opposing sides. In Brzeziny, the adaptation took the form of a compromise negotiations between the government authorities and local community´s representatives, which brought a solution to the problem. As a result of the compromise, the Brzeziny district has been established, however not within the originally planned boundaries.


Afiliacja:

Elżbieta Michałowska: Uniwersytet Łódzki, Katedra Socjologii Wsi i Miasta, ul. Rewolucji 1905r. nr 41, 90-214 Łódź, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(19)/2005
Adam Kowalewski
Przez metropolie do dobrobytu?

Przez metropolie do dobrobytu?

Dyskusje nad problemami metropolii są zdominowane przez gospodarcze aspekty tego problemu i z zasady fascynuje nas obraz kilku bogatych metropolii, zapominamy zaś o kilkudziesięciu wielkich miastach ubogiego "Południa", przy czym wyliczamy korzyści, jakie przynosi metropolia. Literatura fachowa poświęcona tym problemom jest obszerna, wystarczy zajrzeć do spisu źródeł w wyśmienicie udokumentowanej książce Jałowieckiego i Szczepańskiego (2002). Lansuje się pogląd, że metropolizacja to podstawowa droga do wygrywania konkurencji gospodarczej i geopolitycznej, że we współczesnym świecie dopiero miasto globalne daje swoim mieszkańcom pełne szanse sukcesu, dostęp do informacji, usług i dóbr kultury. że jeśli chcemy być nowocześni, to musimy być metropolitalni. Nie kwestionując znanych od dawna ekonomicznych zalet koncentracji usług, rynku zbytu i pracy, informacji i nauki - sądzę, że propaganda metropolii ma wiele słabych punktów. Uważam bowiem, że istnieje zasadnicza sprzeczność pomiędzy teoretycznymi zaletami metropolii a stanem większości wielkich miast świata i że hasło "€przez metropolie do dobrobytu"€ nie jest w pełni prawdziwe.


Through Metropolis to the Prosperity

Debates on urbanization usually present benefits of big cities. We agree that only metropolis offers prospects for economic growth and prosperity. We tend to forget that big cities of the South remain the areas of poverty, joblessness, social alienations and ecological disasters. But already in 2015 population of sixteen cities will be larger than 10 million people and fourteen of them will belong to the poor urban regions. Therefore, the greatest challenge of our century is urbanization of the South, creating a real threat to global social, political and ecological stability. The idea of metropolitan cities is not the answer.


Afiliacja:

Adam Kowalewski: Instytut Rozwoju Miast, ul. Cieszyńska 2, 30-015 Kraków, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Małgorzata Kubiak, Jakub Pietruszewski
O współpracy w metropolii Trójmiasta

O współpracy w metropolii Trójmiasta

Trójmiasto wraz z obszarem otaczającym, podobnie jak inne duże polskie aglomeracje o aspiracjach metropolitalnych ma duże szanse stać się obszarem metropolitalnym o znaczeniu europejskim. W pewnych koncepcjach jest ono zaliczane do grona metropolii europejskich jako ogniwo strefy dynamicznego rozwoju Regionu Morza Bałtyckiego. Istotnym problemem sprawnego funkcjonowania kształtującej się metropolii południowego Bałtyku jest rozwijająca się współpraca oraz konkurencja pomiędzy współtworzącymi ją miastami i gminami. Brak wspólnego działania stanowi niebezpieczeństwo marnotrawienia wysiłków i efektów w dziedzinie planowania przestrzennego, programowania rozwoju regionalnego i funkcjonowania tak złożonego układu osadniczego, jakim jest metropolia. Wyzwaniem dla Gdańska, Gdyni i Sopotu jest dążenie do integracji, przede wszystkim przez tworzenie zintegrowanej gospodarczo przestrzeni metropolitalnej o największej zdolności konkurowania w globalnej gospodarce.


About Cooperation in Tri-City (Gdansk, Gdynia, Sopot) Metropolis

Tri-City, with the suburban area, like other Polish urban centres with metropolitan aspirations, has real chances for becoming metropolitan area of European importance. According to some European concepts, Tri-City is recognized as a member of the group of European metropolises and regarded as a link in the zone of high dynamic development in the Baltic Sea Region. The main problem for the functional efficiency of Tri-City agglomeration is cooperation and competition between cities and municipalities. The lack of common activities can be the reason of efforts and effects to squander in the field of spatial planning, programming of regional development and functioning of the whole settlement system of the metropolitan area. Pursuing the integration of Gdansk, Gdynia and Sopot and thus creating an integrated metropolitan space of the highest ability to compete in the global economy, is a real challenge for the Tri-City.


Afiliacja:

Małgorzata Kubiak: Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Departament Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego, ul. Okopowa 21/27, 80-810 Gdańsk, Polska

Jakub Pietruszewski: Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Departament Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego, ul. Okopowa 21/27, 80-810 Gdańsk, Polska


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(21)/2005
Piotr Lorens
Porządek architektoniczny i urbanistyczny jako element przestrzennego zagospodarowania kraju

Porządek architektoniczny i urbanistyczny jako element przestrzennego zagospodarowania kraju

W opracowaniu zaprezentowano problematykę porządku architektonicznego i urbanistycznego w polskiej przestrzeni. Uwzględniono zarówno problematykę wielkich miast, ich przedmieść, jak i obszarów pozamiejskich, które często tracą swój tradycyjny, wiejski charakter. W szczególności zwrócono uwagę na historyczne uwarunkowania procesów urbanizacyjnych i ich obecne skutki. Określono zarówno diagnozę stanu, jak i propozycję budowy strategii jego poprawy. Zaprezentowano także możliwe do wykorzystania instrumentarium działania, w tym opisano instrumenty w Polsce jeszcze nie stosowane. Kontynuacją tych rozważań stało się zaprezentowanie konceptu rewitalizacji urbanistycznej jako kluczowego działania, mogącego w znaczący sposób przyczynić się do poprawy stanu polskiej przestrzeni. Podsumowaniem pracy stał się zestaw wniosków dotyczących działań służących poprawie stanu polskiej przestrzeni.


Architectural and Urban Order as the Element of Poland

This paper includes the general overview of the architectural and urban order issue in respect to Polish space. It focuses both on the problems of large cities as the peripheral and rural areas. Also the problems of rural areas losing their traditional character are discussed. Special attention was paid to the historical reasons staying behind the urbanization processes and their influence on the current situation. In this respect both the diagnosis of the current situation as well as the proposal for building the complex upgrade strategy were presented. Also the set of available implementation instruments were presented as a part of this proposal. Finally, the concept of urban regeneration was discussed. This concept can become the key element in the process of upgrading the condition of the Polish space. As a summary, a set of conclusions concerning the possible actions leading to desired change in the spatial order was presented.


Afiliacja:

Piotr Lorens: Politechnika Gdańska, Wydział Architektury, Katedra Urbanistyki i Planowania Regionalnego, ul. G. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marian Chojnacki
Podejście marketingowe w planowaniu rozwoju lokalnego

Podejście marketingowe w planowaniu rozwoju lokalnego

Punktem wyjścia do zajęcia się podejściem marketingowym w planowaniu rozwoju lokalnego i regionalnego było spostrzeżenie, że liczne gminy, miasta i powiaty przystępują do budowania planów rozwoju lokalnego. Ich posiadanie jest warunkiem ubiegania się o wsparcie ze środków pomocowych Unii Europejskiej za pośrednictwem Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Zajęcie się planowaniem rozwoju wynika z osobistego zainteresowania autora wspomaganiem rozwoju zrównoważonego. Planowanie w perspektywie marketingowej traktuję jako szczególny przypadek planowania rozwoju. (W innym opracowaniu zajmuję się zagadnieniami ontologii i etyki planowania rozwoju). W niniejszym artykule analizuję wybrane właściwości podejścia marketingowego. Punkt wyjścia rozważań stanowi badanie pojęć używanych w tej strategii planistycznej.


Marketing Oriented Approach to Planning of Local Development

The marketing oriented approach to planning of local development proofs its high economic efficiency, nevertheless its one-sidedness undermines the conceptual basis of sustainable development. One can put forward two competitive hypotheses. (a) The success of many marketing strategies is due to social and cultural capital, but the marketing games basically are not suitable means to reproduce the social sources of their own prosperity. (b) Under
experimentally controlled conditions (such as economic, organizational etc.) organizations and communities learning by solving their current problems are able to reproduce the social capital they have used up or to contribute to an emergence of new kinds of this capital, that reciprocally foster their marketing orientated strategies of development.


Afiliacja:

Marian Chojnacki: Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku, Wydział Humanistyczny, ul. Okrzei 94a, 87-800 Włocławek, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Piotr Szczygłowski
Problemy socjalne ludzi podróżujących na przykładzie Misji Dworcowych

Problemy socjalne ludzi podróżujących na przykładzie Misji Dworcowych

Artykuł dotyczy problemów socjalnych, z jakimi spotykają się wybrane grupy osób podróżujących, na tle funkcjonowania Misji Dworcowych w lokalnym środowisku metropolii. Od początku procesu industrializacji dworce kolejowe w Europie wytwarzały wokół siebie specyficzny mikroklimat socjalny, na który składały się takie zjawiska społeczne jak handel żywym towarem, prostytucja, handel narkotykami oraz codzienne ludzkie dramaty. Społeczną reakcją na ten stan rzeczy było tworzenie w Niemczech i w Polsce Misji Dworcowych jako instytucji pomocy socjalnej, świadczących swoje usługi na dworcu. W artykule omówione są historyczne uwarunkowania rozwoju niemieckich oraz polskich Misji Dworcowych. Tłem całego rozważania jest znaczenie tego typu instytucji dla środowiska lokalnego.


Railway Missions and the Problems of the Travellers

The article is devoted to the problems of the handicapped people with special reference to the functioning of the Railway Missions in a metropolitan environment. From the beginning of industrialization process the railway stations in Europe were creating a specific social environment, including such phenomena as prostitution, slaves trade, drugs dealing or just individual stories of the travelers. Specifically to deal with these problems, a social institutions called ´missions´ were established at the railway stations in Germany and Poland. This article shows the historical development of the German and Polish Railway Missions with special reference to its role for the local societies.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Elżbieta Kozłowska
Miasto po likwidacji garnizonu

Miasto po likwidacji garnizonu

W ostatnich latach w wyniku rozległego procesu rozbrojenia zamknięto wiele baz wojskowych. Likwidacja garnizonów w regionach uzależnionych od wojskowych pieniędzy, w których mieszkańcy "żyli z wojska i przy wojsku", a jednostka wojskowa stanowiła dla nich często "jedynego pracodawcę", powoduje pojawienie się ogromnego problemu, regiony te bowiem muszą znaleźć sposób, by przezwyciężyć niekorzystną sytuację i wkroczyć na nową drogę rozwoju. Artykuł przedstawia przykłady udanej rekonwersji miast i regionów z Francji, Niemiec i USA oraz prezentuje zalecenia dla polskich gmin powojskowych.


The City after Military Base Closure

As a result of broad demilitarization process, numerous military bases had been locked out in the last years all over the world. In the regions whose economies depended heavily on military orders, and large share of employment was in the army-oriented services, the closure of the military bases had huge negative impact on the economy, as finding new development path showed to be difficult. The article demonstrates the examples of successful demilitarization and conversion of the cities and regions in France, Germany and USA and formulates recommendations for the Polish communes experiencing military base closure.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Kinga A. Komorowska
Bieszczadzki Park Narodowy w oczach turystów i mieszkańców

Bieszczadzki Park Narodowy w oczach turystów i mieszkańców

Badania nad interakcją człowieka z jego otoczeniem to stosunkowo nowa dziedzina nauki z pogranicza geografii i socjologii. Część teoretyczna artykułu przybliża więc czytelnikowi problematykę percepcji. W części drugiej opisano sposób percepcji Bieszczadzkiego Parku Narodowego przez turystów oraz dorosłych mieszkańców Bieszczadów i tamtejszych uczniów. Odwołanie się do podobnych badań przeprowadzanych przez autorkę w Tatrzańskim Parku Narodowym pozwoliło m.in. stwierdzić, że odwiedzający góry znają je dużo lepiej niż mieszkańcy, a parki narodowe, widziane oczami ankietowanych, są większe i bardziej puste niż w rzeczywistości. Niektóre z prezentowanych na wstępie teorii znalazły potwierdzenie w prezentowanych w niniejszym artykule badaniach.


Perception of the Bieszczady National Park by Tourists and Inhabitants

Interaction between human beings and their environment is a relatively new science domain, placed between geography and sociology. Therefore, a theoretical part of this article aims at familiarizing the readers with perception issue. In the following part one can find a description of perception of the Bieszczady National Park by tourists, adult inhabitants and pupils from Bieszczady region. It is compared to the similar research conducted in the Tatra National Park. One of the findings is that tourists are better familiarized with the mountain geography than any other group. What is also interesting, people find national parks bigger and more empty than they are in reality. Some of the theories presented at the beginning of the article were confirmed by the
author"€™´s reseearch.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(22)/2005
Piotr Lorens
Gospodarowanie przestrzenią a polityka równoważenia rozwoju

Gospodarowanie przestrzenią a polityka równoważenia rozwoju

Zagadnienie równoważenia rozwoju lokalnego wiąże się z wieloma problemami, do których należy m.in. gospodarowanie przestrzenią. Przestrzeń bowiem powinna być traktowana jako jeden z ważniejszych zasobów środowiskowych, a przy tym o charakterze nieodnawialnym. Gospodarowanie przestrzenią warunkowane jest wieloma czynnikami, w tym regulacjami prawnymi oraz aktualnym kształtem paradygmatu urbanistycznego. W związku z wprowadzeniem koncepcji zrównoważonego rozwoju paradygmat ten ulega ewolucji. Jako istotne jego elementy pojawiają się tendencje do ograniczenia rozwoju przestrzennego miasta oraz rewitalizacja istniejących, często zdegradowanych zasobów. Można przy tym mówić o całym szeregu zagadnień wiążących się z problemem rewitalizacji urbanistycznej. Jednocześnie należy uznać, iż rozwój miasta "€do wewnątrz"€ a więc z wykorzystaniem zdegradowanych struktur miejskich stanowić winien alternatywę dla procesu postępującej suburbanizacji i sukcesywnego wkraczania zabudowy na tereny do tej pory niezurbanizowane.


Spatial Management vs. Sustainable Urban Development Policy

Sustaining the development at the local level is associated with many different issues. One of the major ones is the urban growth policy. This can be justified by the importance of space as one of the most important environmental assets, which has to be treated as non-renewable one. At the same time it is necessary to remember that the shape of this policy is influenced by many factors, i.e. legal regulations and current paradigm of urban development. Along with introduction of the sustainable development concept this paradigm evolves. Currently as some of its most important components one should mention urban regeneration of the degraded areas and limiting urban growth to the areas already urbanized. As far as urban regeneration is discussed, it is possible to mention a number of issues that have to be taken into account. At the same time one can regard the inside growth of cities which means reusing degraded areas - as real alternative to the on-going suburbanization and encroachment of urban structures to the areas still remaining its agricultural or natural character.


Afiliacja:

Piotr Lorens: Politechnika Gdańska, Wydział Architektury, Katedra Urbanistyki i Planowania Regionalnego, ul. G. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Arkadiusz Tuziak
Uwarunkowania poziomu innowacyjności administracji publicznej w rozwoju lokalnym i regionalnym (na przykładzie województwa podkarpackiego)

Uwarunkowania poziomu innowacyjności administracji publicznej w rozwoju lokalnym i regionalnym (na przykładzie województwa podkarpackiego)

W artykule przedstawiono wybrane aspekty problematyki innowacyjności administracji publicznej Podkarpacia. W sytuacji postępującej terytorializacji rozwoju szeroko rozumiana innowacyjność, to jest zdolność do kreowania, wdrażania i upowszechniania innowacji, jest warunkiem podnoszenia konkurencyjności regionalnej gospodarki, a tym samym zwiększa szansę odniesienia sukcesu w zaostrzającej się rywalizacji między regionami. Wychodząc z założenia, że władze lokalne i regionalne odgrywają dominującą rolę w procesach modernizacyjnych i rozwojowych, zawarte w artykule analizy i charakterystyki skoncentrowano na diagnozie kompetencji pracowników administracji publicznej w zakresie zarządzania rozwojem lokalnym i regionalnym, w tym rozwojem gospodarki opartej na wiedzy. Dokonano także identyfikacji i opisu ograniczeń i barier innowacyjności administracji samorządowej i rządowej. Opracowanie oparto na wynikach badań empirycznych mających na celu rozpoznanie postaw i działań innowacyjnych administracji publicznej Podkarpacia, zrealizowanych w ramach projektu celowego Ministerstwa Nauki i Informatyzacji: "Regionalna Strategia Innowacji Województwa Podkarpackiego".


Conditions of the Innovation Level in Public Administration in the Process of Local and Regional Development (the example of Podkarpacie province)

The article presents innovation issues in public administration in the Podkarpacie region. In the situation of progressing territorial development, widely understood innovation is the ability to create, put into practice and disseminate it. This ability is the condition to raise competitiveness of the regional economy, while increasing the opportunity to achieve success in the escalating competition between the regions. Taking into account that local and regional authorities play the major role in the modernizational and developmental processes, the analyses and characteristics included in the article are concentrated on the diagnosis of the competence of public administration employers. The range of the above mentioned competence is the management of the local and regional development and the economy development based on the knowledge. Identification and description of the restrictions and barriers of innovation in the council and government administration were considered as well. The study is based on the results of the empirical research which aim was to recognize attitudes and actions of public administration in the Podkarpacie region, realized within the confines of the purposeful project of the Science and Informatics Ministry: "The Regional Strategy of Innovation of the Podkarpacie Province".


Afiliacja:

Arkadiusz Tuziak: Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Socjologiczno-Historyczny, Instytut Socjologii, al. T. Rejtana 16c, 35-959 Rzeszów, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(23)/2006
Grzegorz Gorzelak, Mikołaj Herbst, Agnieszka Olechnicka
Jak poprawić sytuację na "trudnym" rynku pracy? Analiza sytuacji województwa warmińsko-mazurskiego

Jak poprawić sytuację na "trudnym" rynku pracy? Analiza sytuacji województwa warmińsko-mazurskiego

Peryferyjnie położone województwo warmińsko-mazurskie jest jednym z najuboższych regionów w Polsce, jednocześnie boryka się z najtrudniejszymi w skali kraju a nawet Unii Europejskiej problemami na rynku pracy (najniższy wskaźnik zatrudnienia i najwyższy wskaźnik bezrobocia). Ta mieszanka trudności ekonomicznych i społecznych stanowi wielkie wyzwanie zarówno dla polityki gospodarczej, jak i społecznej. Szanse na rozwój regionu utrudnia szereg istotnych czynników ujemnie wpływających na jego konkurencyjność i zdolność zapewnienia dobrze płatnej pracy. Są to, między innymi, niedostateczna infrastruktura transportowa i komunikacyjna, niski potencjał innowacyjności, niska produktywność, słabe wykształcenie i umiejętności potencjalnych pracowników. Poprawa sytuacji na regionalnym rynku pracy wymaga zmian w systemie finansów publicznych na szczeblu centralnym, ale także świadomego działania władz regionalnych i lokalnych na rzecz zwiększenia regionalnego potencjału kapitału ludzkiego, reformy szkolnictwa, położenia większego nacisku na stymulowanie strony popytowej rynku pracy i wykorzystania aktywności oraz doświadczeń organizacji pozarządowych.


How to Improve Regional Labour Market? The Case of Warmia-Mazury

Warmia-Mazury region, one of the poorest in Poland, faces the deepest (as compared to all regions of the EU) labour market crisis. The mixture of social and economic problems represents a huge challenge for regional authorities. The chances for fast improvement are limited by several factors, such as low quality of transport infrastructure, low innovation potential and productivity, large share of unskilled labour force, etc. One necessary condition of the improvement is the reform of public finances at country level. Nonetheless, regional authorities should undertake the activity in order to increase the potential of human capital in the region, e.g. by improving the quality of schools. While directly fighting unemployment more effort should be put on stimulating the demand side of the labour market and co-operation with NGOs.


Afiliacja:

Grzegorz Gorzelak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; gorzelak@post.pl

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; mherbst@uw.edu.pl

Agnieszka Olechnicka: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.olechnicka@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Woyciech Jarczewski
Powstanie symbolicznego reżimu miejskiego na przykładzie gry o specjalną strefę ekonomiczną w Mielcu

Powstanie symbolicznego reżimu miejskiego na przykładzie gry o specjalną strefę ekonomiczną w Mielcu

W Mielcu w pierwszej połowie lat 90. większość istotnych aktorów lokalnych zjednoczyła się wokół idei utworzenia specjalnej strefy ekonomicznej. Nieformalna koalicja osób i instytucji szybko zyskała dostęp do instytucjonalnych zasobów, dających możliwość kontrolowania procesów decyzyjnych, oraz przejęła przewodnictwo społeczne. Młodej koalicji udało się także pozyskać poparcie części ówczesnego rządu. Taki układ, mobilizujący siły w celu wykreowania nowej perspektywy rozwoju, miał większość cech charakterystycznych dla reżimu miejskiego (urban regime) typu symbolicznego. Miarą sukcesu tego reżimu było utworzenie w Mielcu w 1995 r. pierwszej w Polsce SSE. Strefa ta powstała na podstawie uchwalonej w 1994 r. ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych, skonstruowanej głównie przez uczestników tego reżimu i noszącej zauważalne piętno problemów miasta.


The Origin of a Symbolic Urban Regime - Case Study of the Special Economic Zone in Mielec

The majority of major local actors of the city of Mielec have united in the idea of creating the Special Economic Zone (SEZ) in the 1st half of 90s. The informal coalition of representatives of various bodies and institutions quickly started to have access to institutional resources, that enabled them to control the decision-making and took over the social leadership. The young coalition managed also to gain the support from the government. Such informal deal was characterised by the most typical features for urban regime of symbolic type and develop to all actors a great mobilisation for finding new progress tendencies of the city. The strength of the coalition and the success of the regime may be measured by the first SEZ in Poland that has been created in 1995 in Mielec. The legal regulations for functioning of SEZs in Poland were developed mainly by participants of this regime having a visible stigma of local city problems.


Afiliacja:

Wojciech Jarczewski: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, ul. Gronostajowa 7 30-387 Kraków, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(24)/2006
Krzysztof Rybiński
Globalizacja a polityka pieniężna

Globalizacja a polityka pieniężna

Tytuł artykułu może sugerować, że porusza on problemy istotne dla globalnej gospodarki, a nie dla powiatu, miasta, regionu czy uczelni. Tak jednak nie jest, ponieważ w najbliższych latach proces globalizacji produkcji, usług, inwestycji, finansów, rynku pracy i wiedzy będzie postępował, niezależnie od skali narodowych protekcjonizmów. Efekty globalizacji będą więc odczuwalne przez wszystkich: kraje, regiony, społeczności lokalne i jednostki. Jeżeli chcemy odnieść sukces, czy jako kraj, czy jako każdy z nas, musimy być do globalizacji dobrze przygotowani.


Globalisation and Monetary Policy

The title of this article might suggest that it refers only to the global economy, discussing problems that are not important for particular localities, regions or universities. Such reasoning is however wrong. I the near future the globalisation of industries, services, investments, finance, labour markets and knowledge will expand, regardless the protectionism of nations. The effects of globalisation will touch everybody: countries, regions, local societies and individuals. If we want to be successful, both as a country and as individuals, we have to be well prepared for this process.


Afiliacja:

Krzysztof Rybiński: Narodowy Bank Polski, ul. Świętokrzyska 11/21 00-919 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Phil Cooke
Bliskość, wiedza i powstawanie innowacji

Bliskość, wiedza i powstawanie innowacji

Celem artykułu jest analiza korzyści, jakie zapewniają poszczególne kategorie wiedzy w procesie jej przekształcania. Badanie złożonych aspektów przekazywania skodyfikowanej wiedzy w procesie dialogu poszczególnych podmiotów prowadzi do koncepcji wiedzy sensu complicite. Kategoria ta uwzględnia mnogość instytucji pośrednich, jakie biorą udział w rzeczywistych procesach wymiany wiedzy, polegających na przekształcaniu wiedzy surowej, sensu implicite, w konkretne innowacje zawierające nową wiedzę i mające określoną wartość rynkową.


Proximities, Knowledges and Innovation Biographies

This paper proposes an analysis of the manner in which knowledge value chains derive specific but differentiated advantage from distinctive categories of knowledge over geographical space and time. It explores the problematic juxtaposition of tacit and codified knowledge transfer as a simple matter of conversations among binary actors, proposing the concept of "€complicit´ knowledge as a necessary category capturing the multitude of intermediary agents involved in actual knowledge translation to move from the implicit raw state to the explicit innovation representing new knowledge capable of attracting market demand.


Afiliacja:

Phil Cooke: Cardiff University, Centre for Advanced Studies, 44-45 Park Place Cathays Park, Cardiff CF10 3BB, United Kingdom

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marek Furmankiewicz
Współpraca międzysektorowa w ramach

Współpraca międzysektorowa w ramach

Artykuł przedstawia podstawowe problemy wdrażania modelu współpracy międzysektorowej, w ramach tzw. partnerstw terytorialnych, na rzecz rozwoju określonych regionów wiejskich w latach 2001-2004 w Polsce. W tym okresie partnerstwa tworzono przy wsparciu środków zagranicznych i ze znacznym udziałem organizacji pozarządowych. Głównymi barierami ich działania były: niewystarczające środki finansowe; brak form prawnych, w których na równych prawach współpracować mogłyby samorządy, organizacje pozarządowe i przedsiębiorstwa; tendencje do dominacji liderów w działaniach grupy, słabe struktury organizacyjne i brak długoterminowych strategii. Pierwsze efekty współpracy są niewielkie i dotyczą głównie zagadnień społecznych i promocji turystycznej, ale wskazują na pozytywną rolę tego typu koalicji w rozwoju lokalnym.

Słowa kluczowe: partnerstwa międzysektorowe  program LEADER  rozwój współpracy  Polska  


Cross-sector Co-operation in Area-based Partnerships in Rural Areas of Poland

The paper shows the basic problems of implementation of the cross-sector cooperation, in the frame of area-based partnerships, for specified rural areas in years 2001-2004 in Poland. In this period partnerships were created with international sources support and with appreciable participation of non-government organisations. The main obstacles to their actions were: the insufficient financial resources, the lack of legal form of self-governments, NGOs and entrepreneurships cooperation with equal rights, tendencies for leaders´ domination in group´s actions, weak organisational structures and the lack of long-term strategies. The first effects of cooperation are little; they deal with social affairs and tourist promotion, but they show the positive role of such type coalitions in local development.

Słowa kluczowe: cross-sector partnerships  LEADER Programme  development of co-operation  Poland  


Afiliacja:

Marek Furmankiewicz: Akademia Rolnicza we Wrocławiu, Katedra Planowania i Urządzania Terenów Wiejskich, Plac Grunwaldzki 24a, 50-365 Wrocław, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(25)/2006
Agnieszka Kopańska
Partnerstwo publiczno-prywatne - wzory brytyjskie. Czego możemy się z nich nauczyć

Partnerstwo publiczno-prywatne - wzory brytyjskie. Czego możemy się z nich nauczyć

W niniejszym artykule dokonano analizy problemów związanych z funkcjonowaniem projektów opartych o formułę partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP), a także wskazano sposoby ich przezwyciężania. Podstawą analizy jest prezentacja schematu Private Finance Initiative w Wielkiej Brytanii i ocena zmian w tym schemacie na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. Wykazano, że istnieje wiele podobieństw w sytuacji wprowadzania projektów partnerskich w Polsce dziś i na początku lat 90. w Wielkiej Brytanii. Dzięki temu brytyjskie przykłady mogą stać się podstawą dla stworzenia właściwych warunków funkcjonowania PPP w naszym kraju, co pomoże uniknąć problemów jakie wystąpiły w Wielkiej Brytanii lub przynajmniej zminimalizować je.


Public-Private Partnership - British examples. What could we learn from them.

The article provides the analysis of bottlenecks related to public private partnerships (PPP), and the methods of avoiding them. The study is based on the history of Private Finance Initiative (PFI) in Great Britain, and the changes introduced to this programme in the last years. It is shown, that there are similarities between PPP in today"€™s Poland and PFI in the UK at the beginning of 90"€™s. British experience can be helpful in creating better environment for PPP, to avoid (or at least minimize) the potential threats.


Afiliacja:

Agnieszka Kopańska: Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego (ul. Długa 44/50, 00-241 Warszawa);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Magdalena Górczyńska, Urszula Jusis, Piotr Siłka
Wpływ rewitalizacji na rozwój miasta na przykładzie Cork w Republice Irlandii

Wpływ rewitalizacji na rozwój miasta na przykładzie Cork w Republice Irlandii

Artykuł dotyczy problematyki rewitalizacji zdegradowanych dzielnic miejskich. Na podstawie studium przypadku miasta Cork w Irlandii przedstawione zostały kolejno realizowane programy odnowy. Cork jest ciekawym przykładem ośrodka, który w swych planach skupił się na trzech różnych obszarach: dawnych terenach poprzemysłowych, historycznym rdzeniu miasta oraz dawnych dokach. Przyjęte rozwiązania okazały się w wielu przypadkach sukcesem. Wytrwałość w realizacji programów, od 1979 roku aż do dziś (niektóre projekty są nadal wdrażane), przyniosła oczekiwany rezultat - pozytywną zmianę wizerunku miasta, które obecnie jest postrzegane jako atrakcyjne miejsce do zamieszkania, inwestowania i odwiedzania. Rewitalizacja Cork stała się zatem jednym z czynników rozwoju miasta.


Urban Renewal and Local Development. Evidence from Cork

Urban renewal in derelict sites has become a focal point of interest in many traditional industrial cities. Having adopted the case study of the Cork City (Ireland), the authors presented four urban renewal schemes which were implemented in this city over a 25-year period. It ought to be emphasised that not only has Cork implemented various rejuvenation programmes since 1979, but also revived three entirely different urban sites: the former industrial areas, the historic centre and the docklands. However, the latter still requires further regeneration. The urban renewal schemes contributed to an enhancement of the quality of life and a rise in local and inward investment. Moreover, the number of tourists increased considerably. In consequence, the image of the city was improved. Hence, the urban renewal has become a factor of Cork"€™s redevelopment.


Afiliacja:

Magdalena Górczyńska: SVE w Pouzauges, Francja

Urszula Jusis: SVE w Pouzauges, Francja

Piotr Siłka: Mazowieckie Biuro Planowania Przestrzennego i Rozwoju Regionalnego, Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Stanisław W. Ceran, Michał Sidoruk
Ocena sieciowych zasobów informacyjnych administracji samorządowej na obszarze województwa podlaskiego

Ocena sieciowych zasobów informacyjnych administracji samorządowej na obszarze województwa podlaskiego

Opracowanie zawiera ilościową analizę rozpoznawalności stron www, ocenę pojemności zróżnicowania oraz prezentowanych w nich treści, poziomu świadczenia usług oraz jakości serwisów jednostek administracji samorządowej województwa podlaskiego. Praca jest analizą o charakterze podażowym, próbą inwentaryzacji i oceny ważności cech tego medium komunikacji elektronicznej. Popularność jego wzrasta wraz z możliwością dwustronnej komunikacji, ograniczenia czasu i kosztów w załatwianiu spraw publicznych, a zależy w dużym stopniu od widoczności i jakości zasobów w sieci. W opracowaniu wykorzystano stworzoną specjalnie na jego potrzeby aplikację, opartą na makrodefinicjach MS Excel, w celu automatyzacji prac.


Community Authorities Websites Resources Evaluation in the Podlaskie voivodship

The study contains a review of websites of local governments in Podlaskie voivodship. The authors address the problem of demand for internet services, provide the inventory of available websites and evaluate the importance of this form of communication. The popularity of Internet services is clearly growing, especially with respect to interactive solutions, saving time and money of citizens. The quality of website"€™s contents is also a strong determinant of it"€™s success.


Afiliacja:

Stanisław W. Ceran, Michał Sidoruk: Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego w Białymstoku (Wyszyńskiego 1 15-888 Białystok);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(26)/2006
Elżbieta Anna Sekuła
Jak wam się podoba"€Ś Warszawa jako metropolia Trzeciego Świata?

Jak wam się podoba"€Ś Warszawa jako metropolia Trzeciego Świata?

Tekst jest próbą analizy relacji i interakcji pomiędzy głównymi aktorami "sceny warszawskiej"€: przedstawicielami władz lokalnych, badaczami społecznymi, architektami, urbanistami, dziennikarzami i zwykłymi mieszkańcami stolicy. Autorka stara się podsumować dyskurs o przestrzeni publicznej Warszawy i trudności w komunikacji, jakie stały się udziałem uczestników tej debaty, oraz określić miejsce Warszawy na osi rozpiętej pomiędzy metropolią a miastem Trzeciego Świata. Centralna problematyka obejmuje zagadnienia definiowania przestrzeni publicznej i jej funkcji stołecznych w przypadku Warszawy, pozycji i ról bohaterów "gry o przestrzeń miejską"€, struktury architektoniczno-urbanistycznej oraz tożsamości mieszkańców. Esej oparty został o badania sondażowe, wywiady pogłębione i analizę treści zawartych w przekazach medialnych.


As You Like It"€Ś Warsaw as the Third World"€™s Metropolis?

The text is an essay of analysis of the relations and interactions between the main protagonists of the "€œWarsaw scene"€: the local administration representatives, anthropologists and sociologists, architects, urbanists, journalists and common citizens. The author is trying to summarise the discourse about the public space in Warsaw and about the difficulties in communication that concern the public discussion on the topic. The aim of the analysis is also to define the place of Warsaw as a city that belongs as well to the Europeans"€™ metropolises and to the towns of the Third World at the same time. The main topic concerns the view of the public spaces and its social functions in case of Warsaw, the position and roles of the heroes of "€œthe game of the city space"€, the architectural and urbanistic structure, the citizens"€™ identity and other issues. The essay is based on the personal research and TNS OBOP"€™s surveys and discourse analysis of the media content.


Afiliacja:

Elżbieta Anna Sekuła: Instytut Kultury i Komunikowania Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (ul. Chodakowska 19/31 03-815 Warszawa);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marek W. Kozak
Czy sprostamy wyzwaniom?

Czy sprostamy wyzwaniom?

Artykuł poddaje analizie wstępną wersję Strategii Rozwoju Kraju na lata 2007-2015 przyjętą przez rząd w czerwcu 2006 r. Jest ona najważniejszym dokumentem planistycznym, od którego skutecznej realizacji w znacznym stopniu może zależeć pozycja konkurencyjna Polski po upływie dekady. Analiza przedstawionej diagnozy, uwarunkowań, celów i priorytetów rozwoju kraju oraz mechanizmu zarządzania prowadzi do wniosku, że jest to strategia nowoczesna i interesująca, a jednak nie dość przełomowa, by zapewnić polskiej gospodarce wysokie miejsce pośród innych krajów UE.

Słowa kluczowe: Polska  strategia  problem  


Shall We Meet the Challenge?

Article analyses draft version of the National Development Strategy 2007-2015 adopted by the GoP in June 2006. This is the most important planning document. Its implementation may to a large extent influence competitive position of Poland within a decade. Analysis of presented diagnosis, objectives and priorities and outlined delivery mechanism leads to a conclusion that it is modern and interesting strategy, however not ambitious enough to ensure that Polish economy takes high place among other EU countries.

Słowa kluczowe: Poland  strategy  problem  


Afiliacja:

Marek W. Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(27)/2007
Tomasz Grzegorz Grosse
Wybrane koncepcje teoretyczne i doświadczenia praktyczne dotyczące rozwoju regionów peryferyjnych

Wybrane koncepcje teoretyczne i doświadczenia praktyczne dotyczące rozwoju regionów peryferyjnych

Artykuł omawia problematykę rozwoju regionów peryferyjnych. Na wstępie porównane zostały teorie rozwoju endogenicznego i egzogenicznego. Przedstawiono również ewolucję koncepcji teoretycznych rozwoju endogenicznego. Z godnie z nimi władze publiczne mogą korzystać z zewnętrznych (egzogenicznych) czynników rozwoju pod warunkiem, że są one wykorzystywane do pobudzenia rozwoju wewnętrznego (endogenicznego). Na podstawie literatury teoretycznej zaproponowano dwie innowacyjne strategie rozwoju endogenicznego dla regionów peryferyjnych: (1) unowocześnianie zasobów endogenicznych oraz (2) budowanie nowego zasobu endogenicznego. Następnie rozważania teoretyczne przeniesiono na grunt europejskich doświadczeń praktycznych, tj. regionów peryferyjnych w Portugalii i Finlandii. Na zakończenie artykułu przedstawione zostały rekomendacje dla polityki publicznej wobec regionów peryferyjnych wschodniej Polski.


Theory and Practice of Development of Peripheral Regions

The paper is devoted to the problems of development of peripheral regions. It contains a review of theories of endogenous and exogenous development and a description of their evolution. Based on this theoretical discussion two model strategies are presented: (1) modernization of endogenous potential and (2) building the new endogenous potential of a region. In its further part the paper focuses on the experiences of peripheral regions in Portugal and Finland. Finally it offers the recommendations for public policies in the peripheral regions of Eastern Poland.


Afiliacja:

Tomasz Grzegorz Grosse: Instytut Spraw Publicznych, ul. Szpitalna 5 lok. 22, 00-031 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Paweł Kliber
Ekonometryczna analiza konwergencji regionów Polski metodami panelowymi

Ekonometryczna analiza konwergencji regionów Polski metodami panelowymi

W artykule omawiany jest problem konwergencji gospodarek regionalnych województw polskich do stacjonarnych stanów równowagi w modelu Solowa. Pokazano, jak można wyznaczyć odpowiednie parametry ?-konwergencji warunkowej i bezwarunkowej ekonometrycznymi metodami panelowymi. Szacunków dokonano metodami panelowymi z tzw. efektami stałymi. Metody te umożliwiają wyznaczenie stóp wzrostu produktywności pracy (indeksu postępu technicznego), a także różnic w produktywności między poszczególnymi województwami.


Convergence of Polish Regions - Econometric Analysis Using Panel Methods

The author investigates the problem of convergence of Polish regions towards their stationary stable states in the Solow model. The article shows how it is possible to estimate the conditional and unconditional ?-convergence with the panel methods. The estimations using panels with fixed effects are performed, which allows to estimate the growth rates of labor productivity (technical progress) and to check the differences between regions with respect to the productivity.


Afiliacja:

Paweł Kliber: Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(28)/2007
Maria Halamska
Rolnicy - Wspólna Polityka Rolna - rozwój

Rolnicy - Wspólna Polityka Rolna - rozwój

Artykuł porusza problem obserwowanego oraz możliwego wpływu Wspólnej Polityki Rolnej na modernizację polskiego rolnictwa oraz zmianę kondycji i postaw społeczno-politycznych rolników. Od czasu akcesji stosunek rolników do UE wyraźnie ewoluował: z grupy najbardziej eurosceptycznej stali się niemal euroentuzjastami. Realnie odnotowanymi skutkami przystąpienia do Unii jest poprawa sytuacji rolnictwa i gospodarstw rolnych, stabilizacja dochodów rolników, co w efekcie łagodzi napięcia społeczne. Zmienia się też samo rolnictwo, od początku lat 90. następuje polaryzacja struktury obszarowej, koncentracja produkcji w gospodarstwach najmniejszych, dualizacja rolnictwa. Istnieje obawa, że nie wszystkie możliwości stwarzane przez WPR zostaną wykorzystane, gdyż rolnicy chętnie robią użytek z tradycyjnych działań WPR, natomiast z rezerwą podchodzą do działań nowych, składających się na tzw. politykę wiejską.


Farmers - Common Agricultural Policy - Development

The paper is devoted to the observed and anticipated impact of CAP on the modernisation of Polish agricultural sector and the attitudes of Polish farmers towards EU. Since Poland"€™s accession the approach of this group to the European community evolutes from the extreme scepticism to enthusiasm. CAP improved the financial situation of farms, stabilised farmers income and contributed to the fall of social tension in rural areas. Some structural changes are also noticeable: polarisation of area structure, specialisation of output in small farms, dualisation. There is a threat that Polish farmers will not be able to exploit all opportunities of the CAP, since they eagerly benefit from the traditional services and remain unconfident towards the innovative instruments, creating so called "€œrural policy"€.


Afiliacja:

Maria Halamska: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.halamska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Ewa Nowińska-Łaźniewska, Piotr Nowak
Współpraca międzynarodowa w ramach projektów INTERREG III na wybranych przykładach

Współpraca międzynarodowa w ramach projektów INTERREG III na wybranych przykładach

Artykuł dotyczy istotnego problemu podnoszenia konkurencyjności regionów przy wykorzystaniu instrumentu międzynarodowej współpracy. Na przykładzie projektów INTERREG realizowanych przez różnych partnerów w dziedzinie logistyki omówiono działania mające na celu wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw i regionów. Pierwszy projekt - ECO4LOG - realizowany jest w ramach programu współpracy międzyregionalnej INTERREG III C i promuje wykorzystanie infrastruktury intermodalnej zlokalizowanej w korytarzu transportowym przebiegającym wzdłuż granicy Polski i Niemiec i dalej na południe poprzez Austrię, Węgry i Słowenię aż do Morza Adriatyckiego. Przedsięwzięcie ma na celu poprawę współpracy międzyregionalnej w zakresie transportu dóbr pomiędzy podmiotami zainteresowanymi tą współpracą, także z uwzględnieniem administracji publicznej. Innym jego celem jest wzrost efektywności wykorzystania istniejącej sieci transportowej poprzez usprawnienie przepływu informacji. Drugi z projektów - o akronimie CORELOG - realizowany w ramach INTERREG III B CADSES, ma na celu rozwój rozwiązań logistycznych korzystnych dla przedsiębiorstw, operatorów logistycznych oraz danego regionu - propagowanie koordynacji działań różnych podmiotów prywatnych i publicznych oraz studia wykonalności wypracowanych modeli współpracy. Analiza najistotniejszych czynników mających wpływ na realizowane strategie zarządzania łańcuchem dostaw oraz ocena działań podejmowanych przez jednostki administracyjne (na poziomie narodowym, regionalnym i lokalnym) wpływających na rozwój transportu poprzedzi fazę wdrożeniową, polegającą na przeprowadzeniu akcji pilotażowych realizujących założenia skoordynowanej logistyki regionalnej.


Examples of International Cooperation in INTERREG III Projects

The article describes the important problem of increasing regional competitiveness through the international (interregional and cross-border) cooperation. Activities supporting the competitiveness of companies and whole regions are described in the article using the examples of transregional projects carried out by different partners dealing with logistics. The first project ECO4LOG carried out in the framework of interregional cooperation programme INTERREG III C promotes the usage of the intermodal infrastructure located in the transport corridor along Polish and German border and further through Austria, Hungary and Slovenia to the Adriatic sea. One of the main tasks of this project is the improvement of cross-border cooperation in goods transport among bodies which are interested in such cooperation (also public authorities). Another important target of ECO4LOG is the increase of effectiveness of the existing transport network through the improvement of information flows. The second project has the acronym CORELOG and is carried out in the framework of INTERREG III B CADSES. Its target is the development of logistics solutions favourable for enterprises, logistics operators and the whole region - propagating co-ordination of activities of different organisations, feasibility studies of developed co-operation models. Analysis and evaluation of the most important factors influencing the strategies of supply chain management and evaluation of activities carried out by administrations (of the national, regional and local level) affecting transport development and economic growth in the region will provide background for the implementation phase. Several pilot actions will test the ideas for coordinated regional logistics development.


Afiliacja:

Ewa Nowińska-Łaźniewska: Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Katedra Europeistyki, ul. Powstańców Wielkopolskich 16, 61-895 Poznań, Polska

Piotr Nowak: Instytut Logistyki i Magazynowania w Poznaniu, ul. E. Estkowskiego 6, 61-755 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Sławomir Pastuszka
Diagnoza i ocena potencjalnych barier w absorpcji unijnej pomocy strukturalnej przez samorządy województwa świętokrzyskiego

Diagnoza i ocena potencjalnych barier w absorpcji unijnej pomocy strukturalnej przez samorządy województwa świętokrzyskiego

Absorpcja unijnej pomocy strukturalnej, dostępnej w latach 2007-2013, stwarza dla naszego kraju ogromne możliwości rozwojowe, perspektywę poprawy jakości życia społeczeństwa. Aktywnie i rozsądnie prowadzona polityka regionalna przy pełnym wykorzystaniu funduszy strukturalnych przyczyni się do poprawy infrastruktury, rozwoju polskich małych i średnich przedsiębiorstw oraz restrukturyzacji obszarów wiejskich. Problem zdolności regionów naszego kraju do pełnego i efektywnego wykorzystania środków pomocowych zasługuje na baczną uwagę. Niniejszy artykuł - napisany na podstawie doświadczeń z wdrażania Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego - wskazuje na niektóre zagrożenia obniżające pełną i optymalną absorpcję funduszy strukturalnych. Bariery te zostały zidentyfikowane w oparciu o wyniki ankiet przeprowadzonych w jednostkach samorządu terytorialnego województwa świętokrzyskiego.


The Diagnosis and Evaluation of Barriers in Absorption of the EU Structural Aid by the Local Governments of the Świętokrzyskie Region

The absorption the European Union structural aid, available in 2007-2013 period, provides Poland the opportunity of fast development and improvement of life quality. A regional policy that will effectively use the structural funds may contribute to the improvement of infrastructure, development of entrepreneurship and restructuring of rural areas. The issue of absorption ability has to be considered with particular attention. This study - on the basis of experiences in implementing the Integrated Regional Operational Programme - points out some threats and bottlenecks limiting the potential absorption of funds. The barriers have been identified using the questionnaire based research on the experiences of local governments in the swietokrzyskie region.


Afiliacja:

Sławomir Pastuszka: Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji w Kielcach, ul. Karczówkowska 41, 25-713 Kielce, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marta Derek
Od wioski rybackiej do turystycznej enklawy? Turystyka a rozwój lokalny na przykładzie Mikołajek

Od wioski rybackiej do turystycznej enklawy? Turystyka a rozwój lokalny na przykładzie Mikołajek

Turystykę traktuje się powszechnie jako panaceum na wszelkie problemy rozwojowe w polskich gminach. Tymczasem okazuje się, że nawet najbardziej znane turystyczne kurorty nie zawsze czerpią z niej takie korzyści gospodarcze, jakich można by się spodziewać. Przykładem takiej gminy są Mikołajki - najbardziej znana miejscowość turystyczna na Mazurach, która nie wybija się jednak ponad przeciętność, jeśli chodzi o dochody budżetowe czy dochody mieszkańców. Dlaczego? Niniejszy artykuł daje przynajmniej częściową odpowiedź na to pytanie.


From a Fishing Village to a Tourist Enclave? Tourism and Local Development: The Case of Mikołajki

Tourism is often treated as a solution for all development problems of every Polish local government. However, even the most popular tourism resorts do not always take the economic advantage of it. The economic impact of tourism is often lower that it could have been expected. The case study given in the article is Mikolajki - the most popular tourism resort in Mazury region, but very common as far as local government"€™s revenues are concerned. Why? This article gives at least a partial response for the question.


Afiliacja:

Marta Derek: Zakład Geografii Turyzmu i Rekreacji, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(29)/2007
Grzegorz Gorzelak, Bohdan Jałowiecki, Marek Kozak, Maciej Smętkowski
Władze miasta wobec zagrożenia degradacją społeczno-gospodarczą w warunkach transformacji systemowej

Władze miasta wobec zagrożenia degradacją społeczno-gospodarczą w warunkach transformacji systemowej

Artykuł przedstawia próbę identyfikacji miast zagrożonych degradacją społeczno-gospodarczą w Polsce. Na przykładzie 10 wybranych miast wskazuje różne przyczyny problemów oraz mocne i słabe strony tych układów lokalnych. Na tym tle autorzy ukazują i oceniają działania podejmowane przez władze miast, konfrontując je z pozytywnym przykładem transformacji systemowej w wymiarze lokalnym, za który można uznać Biłgoraj.

Słowa kluczowe: rozwój lokalny  transformacja  degradacja społeczno-gospodarcza  władze publiczne  


Towns Authorities´ Response to Socio-economic Degradation in the Process of Systemic Transformation

Article is devoted to identification of towns endangered by socio-economic degradation (marginalisation). Using the example of 10 selected towns it shows their weak and strong points and complex sources of developmental problems. Authors present and evaluate activities undertaken by town authorities. Town of Bilgoraj serves as a benchmark (positive example of successful local transformation after 1989).

Słowa kluczowe: local development  transformation  socio-economic degradation  public authorities  


Afiliacja:

Grzegorz Gorzelak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; gorzelak@post.pl

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Agnieszka Stanowicka-Traczyk
Instrumenty kształtowania wizerunku na przykładzie miast polskich

Instrumenty kształtowania wizerunku na przykładzie miast polskich

Celem artykułu było zidentyfikowanie głównych instrumentów strategii kształtowania wizerunku, stosowanych w miastach polskich. Dlatego wyodrębniono i scharakteryzowano najważniejsze instrumenty budowania pożądanego wizerunku miasta związane z wizualizacją, komunikacją oraz systemem zachowań, w tym działań marketingowych. Instrumenty te powinny ogniskować się wokół najważniejszych atrybutów miasta. Ustalono natomiast, iż miasta eksponują w swoich strategiach zbyt wiele wyróżników tożsamości, przez co ukształtowany wizerunek może stać się mało wyraźny i nieczytelny. Opracowanie oparto na wynikach badań empirycznych, dotyczących problemu budowania pożądanego wizerunku miasta przeprowadzonych w 206 wybranych polskich urzędach miejskich w latach 2003-2005.


Identity Strategy Instruments Based on the Example of Polish Towns

The paper is based on the results of empirical studies concerning town identity building conducted in 206 selected town administration offices in Poland during the years 2003-2005. The paper aimed at identifying the main identity strategy instruments applied in Polish towns. For that purpose the major town identity building instruments related to visualization, communication and pattern of behaviours including marketing activities, were identified and characterized. Those instruments should be focused around the most important attributes of a given town. It was established, however, that towns expose too many attributes of identity in their strategies hence the image created can become unclear and illegible.


Afiliacja:

Agnieszka Stanowicka-Traczyk: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. M. Oczapowskiego 4, 10-710 Olsztyn, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(30)/2007
Tomasz Grzegorz Grosse
Czy Polska potrzebuje Narodowej Strategii Rozwoju Regionalnego?

Czy Polska potrzebuje Narodowej Strategii Rozwoju Regionalnego?

Podstawowym celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego może być skutecznym instrumentem planowania strategicznego polityki regionalnej rządu? W celu odpowiedzi na to pytanie zaprezentowano najpierw analizę dotychczas obowiązującej Strategii (NSRR) na lata 2001-2006. Szczególnie istotna była ocena tego, w jaki sposób kształtowała ona działania praktyczne polityki regionalnej państwa. Jakie było powiązanie NSRR z głównym krajowym instrumentem polityki regionalnej państwa, tj. kontraktami wojewódzkimi? Czy Strategia pozwalała lepiej zaprojektować rządowe wsparcie dla poszczególnych województw z uwagi na specyficzne uwarunkowania regionalne? Czy priorytety NSRR wpływały na działania merytoryczne podejmowane w kontraktach? Badanie wskazuje na niską efektywność praktycznego realizowania NSRR poprzez kontrakty wojewódzkie. Na zakończenie przedstawiono najważniejsze rekomendacje dla polityki regionalnej rządu na przyszłość.


Does Poland Need the National Strategy of Regional Development

The main question of this paper is a problem of importance of the National Strategy of Regional Development (NSRD), as a leading instrument for strategic planning of regional policy in Poland. I present the main characteristic of recent NSRD arranged for period 2001-2006. My basic interest is focused on structure of this document, its main priorities and basic implementation instruments. Particularly important is the analysis of effectiveness of the main NSRD priorities in practice. It is crucial problem, especially for Polish central-government regional policy which was implemented basically by voivodship contracts. My research proves that effectiveness of the NSRD implementation by the voivodship contracts was low. Recommendation for future Polish government regional policy is given.


Afiliacja:

Tomasz Grzegorz Grosse: Instytut Spraw Publicznych, ul. Szpitalna 5 lok. 22, 00-031 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Roman Szul
Tożsamość europejska a kwestia językowa w Unii Europejskiej

Tożsamość europejska a kwestia językowa w Unii Europejskiej

Europa nie ma języka, który byłby symbolem jej tożsamości, który emocjonalnie łączyłby jej obywateli. Zgodnie z oficjalnym stanowiskiem Unii Europejskiej językowym symbolem jej tożsamości jest wielojęzyczność, co znajduje potwierdzenie w fakcie, że ma ona 23 języki oficjalne. Oficjalna wielojęzyczność stwarza pewne problemy związane z tłumaczeniem. (Dla symultanicznego tłumaczenia z 23 języków na pozostałe 22 języki teoretycznie potrzeba aż 506 tłumaczy. Istnieją wprawdzie sposoby redukcji tej liczby, lecz dzieje się to kosztem wydłużenia czasu przekładu i pogorszenia jakości). Z przyczyn pragmatycznych instytucje UE coraz częściej używają tylko angielskiego w swojej działalności wewnętrznej i w kontaktach z państwami członkowskimi i innymi instytucjami, w ten sposób de facto promując angielski jako język kontaktowy UE. Jednakże angielski nie jest specyficznie europejską lingua franca. Jego rozpowszechnianie się jest przejawem globalizacji, a nie integracji Europy. Angielski łączy więc Europę z resztą świata, podczas gdy język-symbol danej społeczności zazwyczaj integruje ja? z otoczeniem i jednocześnie separuje od niego. Roli angielskiego jako językowego symbolu Europy nie sprzyja też polityczna opozycja wobec rosnącej roli tego języka w Europie. Dlatego związek między językiem a tożsamością w Europie polega na tym, że używanie angielskiego i innych języków kontaktowych oraz mechanizm przekładu wypowiedzi mówionych i tekstów pisanych w UE umożliwiają cyrkulację informacji i idei, która, być może, przyczyni się do wytworzenia (wzmocnienia?) poczucia tożsamości europejskiej.

Słowa kluczowe: tożsamość europejska  tożsamości narodowe  Unia Europejska  języki narodowe  język angielski jako europejska lingua franca  rywalizacja języków  


European Identity and the Languages of the EU

Europe has no language which would be its symbol of identity, which would emotionally integrate its citizens. According to the official stance of the European Union the linguistic symbol of its identity is its multilingualism, which is confirmed by the fact that it has 23 official languages. The official multilingualism causes some problems connected with translation and interpretation. (For simultaneous translation from all 23 to all other 23 official languages theoretically as many as 506 interpreters are needed). There are techniques reducing this number, but at the expense of time and quality of interpretation). For pragmatic reasons EU institutions increasingly use English alone in their internal activity and in their contacts with member states and other institutions, thus de facto promoting English as the contact language of the EU. English, however, is not a specifically European lingua franca. The role of English as lingua franca in Europe is growing, but as English is the global lingua franca and the spread of English is a sign of globalisation, English cannot at the same time unite Europe and separate it from the rest of the world. Even more so that there is political opposition to the growing role of English in Europe. Therefore the link between language and identity in Europe consists not in possessing a single language (or languages) as its symbol of identity and centre of loyalty and as an instrument of internal communication and external separation. It consists in the fact that the use of English and other contact languages and the mechanism of interpretation and translation in the EU enable circulation of information and ideas which eventually may contribute to the creation (strengthening?) of the sense of European identity.

Słowa kluczowe: European identity  national identities  European Union  national languages  English as European lingua franca  competition of languages  


Afiliacja:

Roman Szul: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Aleksandra Grzymała-Kazłowska, Aneta Piekut
"Mała Ukraina" czy polskie Viettown? Społeczno-przestrzenne wzory zamieszkiwania imigrantów w metropolii warszawskiej

"Mała Ukraina" czy polskie Viettown? Społeczno-przestrzenne wzory zamieszkiwania imigrantów w metropolii warszawskiej

Celem niniejszego tekstu jest analiza wzorów osiedlania się imigrantów w aglomeracji warszawskiej, a zwłaszcza na terenie samego miasta Warszawy. Przedmiotem analizy jest: wyłanianie się potencjalnych skupisk miejsc zamieszkiwania imigrantów i ich związek z innymi typami koncentracji imigrantów; czynniki determinujące miejsce zamieszkania i funkcjonowanie migrantów w miejskim środowisku; a także związek między miejscem zamieszkania migrantów a ich aktywnością ekonomiczną i lokalizacją miejsc pracy, charakterystykami kulturowymi i przyjętymi strategiami akulturacyjnymi. Problemy te badane są na przykładzie populacji Wietnamczyków i Ukraińców posiadaja?cych zezwolenie na osiedlenie się w województwie mazowieckim. Artykuł omawia różnice we wzorcach zamieszkiwania w Polsce obu grup oraz ukazuje wyłanianie się zalążków skupisk w przypadku Wietnamczyków.


"Little Ukraine" or Polish Viettown? Social or Spatial Patterns of Immigrant Settlement in Warsaw agglomeration

The text aims to analyse the patterns of immigrants" settlement in Warsaw agglomeration, especially their settlement in the area of the city of Warsaw. The subject of the study is: the emergence of places where immigrants concentrate and a relation between their places of residence with other types of concentration; factors that determine the places of immigrants"€™ residence and how migrants operate in the urban environment, as well as a relation between the places of immigrants"€™ settlement and their economic activity and its localization, cultural characteristics and the adapted acculturation strategies. To study these problems the authors use the example of the population of the Vietnamese and Ukrainians possessing a permission for settlement in the Mazowieckie Province. The article discuses differences in the patterns of settlements of both groups and shows the emergence of small clusters in the case of the Vietnamese.


Afiliacja:

Aleksandra Grzymała-Kazłowska: Uniwersytet Warszawski, Ośrodek Badań nad Migracjami, ul. Banacha 2b, 02-097 Warszawa, Polska

Aneta Piekut: Ośrodek Badań nad Migracjami oraz Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Mateusz Kupracz
Z problematyki żywności tradycyjnej

Z problematyki żywności tradycyjnej

W artykule podejmowana jest problematyka żywności tradycyjnej z punktu widzenia rozwoju regionalnego. Posłużono się w pracy badaniami przeprowadzonymi wśród producentów w czasie Międzynarodowych Targów Poznańskich "Polagra-Farm" w 2006 r. Badania te uwidoczniły problemy z funkcjonowaniem podstawowych pojęć, takich jak produkt regionalny i tradycyjny, w tym przede wszystkim świadomości konsumentów tego typu żywności oraz istniejących możliwości wprowadzania żywności tradycyjnej na rynek w związku z obowiązującymi wymogami sanitarno-higienicznymi i weterynaryjnymi. Osobny problem dotyczył ogólnych barier w rozwoju obszarów wiejskich oraz możliwości ich niwelowania przez działania finansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Problematyka ta jest powiązana z wyróżnieniem rodzajów żywności tradycyjnej, w tym kształtowaniem się jej tradycji oraz doświadczeniami międzynarodowymi.


Traditional Food Issues

The paper reviews issues related to traditional food from the perspective of its producers and region development. Research conducted during the Poznan International Fair "Polagra 2006" among producers was used in the paper. This examination brought attention to problems stemming from the functioning of such basic ideas as regional and traditional products, including consumers awareness of such products, as well as the current possibilities of epidemiological - veterinarian rules and norms. A separate issue discussed in the paper concern barriers in the development of rural areas and possibilities of eliminating them by means of financing from the European Agricultural Fund for Rural Development.


Afiliacja:

Mateusz Kupracz: Uniwersytet Gdański, Wydział Prawa i Administracji, ul. Jana Bażyńskiego 6, 80-952 Gdańsk, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(31)/2008
Marek W. Kozak
Koncepcje rozwoju turystyki

Koncepcje rozwoju turystyki

Dynamiczny rozwój turystyki przyczynił się do równie szybkiego rozwoju gospodarki turystycznej, stającej się jednym z kluczowych źródeł dochodu. Strategie rozwoju turystyki odwołują się do różnych koncepcji rozwoju ekonomicznego, które pozwalają wyjaśniać wiele zjawisk i procesów, jednak nie wszystkie. Do takich należy kwestia czynników sukcesu: co powoduje, że w zbliżonych warunkach w jednych miejscach obserwujemy szybki rozwój turystyki, w innych nie. Wiele wskazuje na to, że wbrew pokutującym jeszcze tezom o znaczeniu walorów przyrodniczych, większe i rosnące znaczenie mają walory kulturowe i zwłaszcza zagospodarowanie turystyczne (infrastruktura). Wobec takiej zmiany o sukcesie przesądzają dziś przede wszystkim czynniki związane z jakością zasobów ludzkich, elit i przywództwa.

Słowa kluczowe: turystyka  koncepcja  teorie  


Concepts of Tourism Development

Dynamic tourism development has resulted in equally dynamic growth of tourism industry, being the major source of income. Tourism development strategies are based on different concepts of economic growth which do not answer all questions. Among them is the issue of success factors: what makes certain localities enjoy fast tourism development while other similar places have problems? Against many beliefs on the significance of natural resources, more important are cultural assets and in particular development of tourist infrastructure and products. Having this in mind one should look for success factors in quality of human resources, elites and leadership.

Słowa kluczowe: tourism  concept  theory  


Afiliacja:

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Barbara Szymoniuk
Partnerstwo klastrów gospodarczych: szansa dla europejskich regionów peryferyjnych. Przypadek Lubelszczyzny

Partnerstwo klastrów gospodarczych: szansa dla europejskich regionów peryferyjnych. Przypadek Lubelszczyzny

Celem artykułu jest ukazanie na przykładzie Lubelszczyzny, w jaki sposób rozwój peryferyjnych regionów Europy może być wspierany przez współpracujące klastry, rozumiane jako luźne organizacje gospodarcze, w których jednoczesna kooperacja i konkurencja uczestniczących firm daje efekt synergii. Takie sieci powiązanych firm, zlokalizowanych w geograficznym sąsiedztwie, wspierane są przez lokalne władze, organizacje i instytucje, a także jednostki naukowe i badawczo-rozwojowe. Klastry są motorem innowacji i postępu technicznego, sprawiając, że regiony, w których funkcjonują, stają się atrakcyjnym, silnym partnerem w globalnej gospodarce. Europa powinna dzięki nim uzyskać szybsze tempo wdrażania innowacji i podnoszenia standardu życia, aby zmniejszyć dystans, jaki dzieli ją od Stanów Zjednoczonych i wiodących krajów azjatyckich. Funkcjonowanie klastrów w europejskich regionach peryferyjnych może rozwiązać wiele problemów, takich jak bezrobocie lub konieczność restrukturyzacji regionalnej gospodarki. Rozwijające się klastry tworzą atrakcyjne miejsca pracy, dzięki czemu mogą być siłą sprawczą powstrzymującą wykształconą młodzież od migracji zarobkowej do dużych ośrodków miejskich lub za granicę. Partnerstwo klastrów może ponadto podwyższyć poziom konkurencyjności ich oferty dzięki wytworzeniu wzajemnego popytu: dany klaster stanowi grono lokalnych, wymagających klientów, którzy zmuszają partnerskie klastry do ciągłego doskonalenia swojej oferty.


Partnership of Clusters: An Opp ortunity for European Peripheries The Case of the Lubelskie Region in Eastern Poland

The objective of this paper is to demonstrate how the development of European peripheries can be strengthened by cooperative clusters, viewed as loose business organizations where cooperation of partners results in a synergy effect. The existence of clusters in peripheral areas may give efficient solutions to many problems, such as unemployment or the need of restructuring regional economy. Partnership of clusters may add up to their competitiveness thanks to the home demand. The present paper presents an example of the Lubelskie Region, the most neglected region in Poland. It is argued here that cooperation among local clusters provides a chance for an increase in the region"€™s social activity and for its economic growth.


Afiliacja:

Barbara Szymoniuk: Politechnika Lubelska, Katedra Marketingu na Wydziale Zarządzania Politechniki Lubelskiej, ul. Nadbystrzycka 38 20-618 Lublin, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Paulina Piotrowska
Ochrona środowiska kontra rozwój gospodarczy. Teorie środowiskowe i ich wykorzystanie w polityce gospodarczej

Ochrona środowiska kontra rozwój gospodarczy. Teorie środowiskowe i ich wykorzystanie w polityce gospodarczej

Artykuł opisuje problem zanieczyszczenia środowiska we współczesnym świecie jako efekt uboczny rozwoju gospodarczego. Głównym celem artykułu jest prezentacja dwóch teorii politycznych z zakresu ochrony środowiska - Green Political Theory i environmentalism, oraz modernizacji ekologicznej jako możliwości kierowanego przez państwo, kompleksowego rozwiązania problemu ochrony środowiska w procesie rozwoju. Wskazana jest rola kontekstu dla zastosowania wspomnianych teorii, co wykazano na przykładzie USA, Niemiec, Norwegii, Wielkiej Brytanii, państw socjalistycznych, Polski i Unii Europejskiej. Ponadto artykuł zawiera krótką analizę stylów prowadzenia polityki środowiskowej - ekocentryzmu, technocentryzmu, ekoliberalizmu i ekokolektywizmu.


Environment Protection vs. Economic Development. Environmental Theories and Their Use in an Economic Policy

The following article shows the problem of environmental pollution in contemporary world as an side-effect of economic development. The main aim of the article is to present two political theories of an environmental protection extend - Green Political Theory and environmentalism and ecological modernization as a possibility of solution for the environmental protection problem in the process of development. Action is complex and guided by the state. The role of context is pointed out, which is proved on the example of USA, Germany, Norway, Great Britain, socialist states, Poland and European Union. Additionally, article analyses the directions of environmental policies - ecocentrism, technocentrism, ecoliberalism and ecocollectivism.


Afiliacja:

Paulina Piotrowska: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(32)/2008
Adrian Burdziak, Anna Myślińska
Ekonometryczna weryfikacja efektu aglomeracji netto w gospodarce polskiej w latach 2000-2005

Ekonometryczna weryfikacja efektu aglomeracji netto w gospodarce polskiej w latach 2000-2005

W artykule postawiono hipotezę o dodatnim efekcie aglomeracji netto w podregionach Polski w latach 2000-2005. Efekt aglomeracji netto to relatywnie nowa koncepcja teoretyczna, która objaśnia przestrzenne zróżnicowanie aktywności ekonomicznej. Do prowadzonych analiz wykorzystano funkcję koncentracji produkcji w wersji zaproponowanej przez Cicconego i Halla. Hipotezę weryfikowano za pomocą metod ekonometrycznych. Wielowariantowe pomiary dały niejednoznaczne rezultaty. Metody panelowe okazały się nieefektywne w odróżnieniu od metod pool. Jako aproksymantę poziomu technicznego gospodarki zastosowano skumulowaną liczbę patentów. Wybór patentów krajowych spośród wariantów pool umożliwił zredukowanie problemów związanych z korelacją zmiennych objaśniających. To podejście pozwala na wyciągnięcie wniosków o dodatnim efekcie aglomeracji netto.


Econometric Verification of Net Agglomeration Effect in Poland, 2000-2005

The authors put a hypothesis of positive net agglomeration effect in Polish subregions in 2000-2005. The net agglomeration effect is a relatively new theory explaining spatial differences in economic activity. A production concentration function suggested by Ciccone and Hall is used in analysis. The hypothesis was verified with econometric methods. Multiple scenarios gave ambiguous results. Panel methods appeared to be ineffective, as opposed to pool methods. Cumulated number of patents was used as an approximation of the level of technical development. Among pool scenarios, domestic patents allowed to reduce problems connected with co-relation of explanatory variables. This approach gives conclusions about positive net agglomeration effect.


Afiliacja:

Adrian Burdziak: Uniwersytet Łódzki, Katedra Makroekonomii, Instytut Ekonomii, ul. Rewolucji 1905 r. 41, 90-214 Łódź, Polska

Anna Myślińska: Uniwersytet Łódzki, Zakład Funkcjonowania Gospodarki Instytut Ekonomii, ul. Rewolucji 1905 r. 41, 90-214 Łódź, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(33)/2008
Janusz Hryniewicz
Regiony ideologiczne w Polsce i Niemczech. Zarys procesów długiego trwania

Regiony ideologiczne w Polsce i Niemczech. Zarys procesów długiego trwania

Zróżnicowanie regionalne wewnątrz danego państwa może być powodowane czynnikami geopolitycznymi. W niektórych państwach europejskich tworzą się tzw. regiony ideologiczne. W Niemczech takim regionem były Prusy, a w Polsce Kresy Wschodnie. Oba te regiony cechowało peryferyjne położenie i relatywny niedorozwój gospodarczy. Towarzyszyła temu silna pozycja kulturowa, czyli duże znaczenie problematyki regionu ideologicznego w przekazach kulturowych Polski i Niemiec. Analiza procesów długiego trwania pokazuje, że po zjednoczeniu Niemiec dawne tereny pruskie odgrywają rolę zaplecza imigracyjnego dla zachodniej części Niemiec, podobnie jak Prusy w XIX wieku.

Słowa kluczowe: zróżnicowanie regionalne  czynniki geopolityczne  regiony ideologiczne  Prusy  Kresy wschodnie  


Ideological Regions in Poland and Germany. An Outline of Long Duration Processes

Regional differentiation of the state may be caused by geopolitical factors. Different European states have seen the formation of so-called ideological regions. In Germany, such a region was Prussia and in Poland - East Borderland (Kresy Wschodnie). Both of them were relatively undeveloped, and peripherally situated. These features were accompanied by strong cultural position that is great significance of regional problems in cultural circulation of Germany and Poland. An analysis of long-term processes shows that after Germany"€™s reunion, Prussian areas play the same economical role as in the 19th century.

Słowa kluczowe: regional differentiation  geopolitical factors  ideological regions  Prussia  East Borderland  


Afiliacja:

Janusz Hryniewicz: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Stanisław Flejterski, Magdalena Zioło
Centralizacja i decentralizacja zadań publicznych w świetle wybranych rozwiązań europejskich. Próba oceny

Centralizacja i decentralizacja zadań publicznych w świetle wybranych rozwiązań europejskich. Próba oceny

Problem centralizacji i decentralizacji jest bardzo interesujący i zajmuje ważne miejsce w naukach o zarządzaniu, naukach politycznych, socjologii, ekonomii politycznej, mikroekonomii i naukach związanych z regionalistyką. Dyskusja dotycząca wyboru między centralizacją a decentralizacją jest ponadczasowa. Od dawna trwa spór w kwestii wyboru między standaryzacją a autonomią, efektywnością korporacji a efektywnością lokalną, a także między presją na koszty i zasoby a dostosowaniem do specyficznych lokalnych potrzeb. Korzyści każdego z modeli są w istocie słabościami drugiego modelu. Decyzje co do decentralizacji lub centralizacji muszą wynikać z rzetelnej analizy kosztów i korzyści. Debata nad centralizacją lub decentralizacją nie tyle dotyczy kwestii, która strategia jest bardziej efektywna, ile tego, w jakiej proporcji możliwe jest połączenie jednej z drugą.


Centralization and Decentralization of Public Tasks in Selected European Countries. Evaluation Attempt

The problem of centralization and decentralization is very interesting and important in management science, political science, sociology, political economy, economics and regional sciences. The discussion over the centralization versus decentralization is a never-ending one. It is an age-old battle of standardization versus autonomy, corporate efficiency versus local effectiveness and pressure on costs and resources versus accommodation of specific local needs. The advantages of each model are, in essence, the disadvantages of the other. Decisions to decentralize or centralize must be derived from a careful cost-benefit analysis. The debate over whether to centralize or decentralize is not so much over which type of strategy is more effective but the degree to which each strategy is used in combination with one another.


Afiliacja:

Stanisław Flejterski: Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług, Uniwersytet Szczeciński, ul. Cukrowa 8 71-004 Szczecin, Polska

Magdalena Zioło: Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług, Uniwersytet Szczeciński, ul. Cukrowa 8 71-004 Szczecin, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(34)/2008
Marika Pirveli
Tbilisi - etapy urbanistycznego rozwoju miasta

Tbilisi - etapy urbanistycznego rozwoju miasta

Niniejszy artykuł ukazuje ewolucję układu urbanistycznego Tbilisi - obecnej stolicy Gruzji (ang. Georgia; gruz. Saqartwelo) - na przestrzeni dziejów. Struktura tekstu zachowuje chronologiczny układ wydarzeń od powstawania miasta. Omówiono także jego urbanistyczną specyfikę, wynikającą z lokalizacji Tbilisi w kotlinie rzeki Mtkwari (znanej w Polsce pod nazwą Kura). Na zakończenie dokonano ogólnego przeglądu podstaw prawnych rozwoju miasta z początku XXI w. Determinują one bowiem praktyczne możliwości wykorzystania urbanistycznego dziedzictwa stołecznego miasta. Tekst oparty jest na dokumentach rewitalizacji urbanistycznej Tbilisi, jakie opracowano na początku 2000 r. w ramach projektu współfinansowanego przez Radę Europy i Gruzińską Fundację Ochrony Dziedzictwa Kulturowego. Wyniki badań opublikowano w 2001 r. w gruzińsko-francusko- i angielskojęzycznych materiałach specjalistycznych (Tumaniszwili 2001). Kolejne źródła to materiały empiryczne gromadzone w Tbilisi w okresie 2003-2006 (w ramach realizowanego tam międzynarodowego projektu AIA) oraz uzyskane metodą kwerendy w gruzińskich i zagranicznych bibliotekach w latach 1998-2008


Tbilisi - Phases of Urban Development

The subject of this article is historical urban development, localization-specific and cultural urban heritage of the Georgian capital city of Tbilisi. All the urban development periods, from the very beginning until today, are described in a chronological order. Also, the author discusses general legal principles of urban space development applicable in this country. In all the cases, the author seeks to clarify the legislation problems and to discuss some examples of urban management of the twenty-hundred-years-old urban space. The text is based on the: (1) urban rehabilitation and revitalization documentation of Tbilisi, prepared in 2000 within an international project financed by the European Council and The Georgian Cultural Heritage Foundation, published in Strasburg in Georgian, French and English languages (Tumaniszwili 2001), (2) empirical documentation prepared in 2003-2006 within the international Project AIA and (3) historical documentation gathered in Georgian and foreign libraries in 1998-2008.


Afiliacja:

Marika Pirveli: Uniwersytet Szczeciński, Katedra Geografii Społecznej i Organizacji Przestrzeni, ul. Mickiewicza 18 70-383 Szczecin, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(35)/2009
Martin Pudlik, Cyryl Garus
Jak Feniks z popiołów. Rozwój struktur metropolitalnych w Zagłębiu Ruhry jako wzór dla rozwoju Górnego Śląska?

Jak Feniks z popiołów. Rozwój struktur metropolitalnych w Zagłębiu Ruhry jako wzór dla rozwoju Górnego Śląska?

Poniższe opracowanie ma na celu przedstawienie zagadnień rozwoju regionalnego z uwzględnieniem aspektów transformacji gospodarczej i przestrzennej w poprzemysłowych regionach Zagłębia Ruhry i Górnego Śląska. Zagłębie Ruhry przeszło i nadal przechodzi bardzo trudny proces restrukturyzacji gospodarczo-społecznej. Do tej pory udało się pokonać niektóre trudności, np. zmienić poprzemysłowy wizerunek regionu. Niestety wysokie bezrobocie oraz niekorzystna struktura demograficzna pozostają nadal nierozwiązanymi problemami Zagłębia Ruhry. Ponadto region musi uporać się z zagospodarowaniem nieużytków poprzemysłowych i kopalnianych. Wybrane elementy restrukturyzacji Zagłębia Ruhry oraz niektóre pomysły strategiczne mogą być wzorcem dla rozwoju Górnego Śląska.


Like a Phoenix from the Ashes. Can the Ruhr Area Provide Blueprints for the Regional Development in Upper Silesia?

The paper"€™s main objective is to introduce into the topic of regional development in the postindustrial regions Ruhr and Upper Silesia taking aspects of economic and spatial planning under consideration. The region Ruhr has lived through a difficult period of development. A lot of self-given objectives could be accomplished. Anyway various long-term problems like the relative high unemployment rate, the demographic challenges or industrial waste lands are still present and are awaiting solutions. In some problem areas Upper Silesia might orient oneself to the strategies conducted in the Ruhr agglomeration and adapt strategies which delivered positive results and prevent failures which resulted by middle-rate measures.


Afiliacja:

Martin Pudlik, Cyryl Garus: Uniwersytet w Akwizgranie, Geographisches Institut der RWTH Aachen, Templergraben 55, 52056 Aachen, Germany;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Smętkowski, Bohdan Jałowiecki, Grzegorz Gorzelak
Obszary metropolitalne w Polsce - diagnoza i rekomendacje

Obszary metropolitalne w Polsce - diagnoza i rekomendacje

Celem artykułu jest identyfikacja i diagnoza problemów obszarów metropolitalnych w Polsce. W pierwszej części autorzy przedstawiają przegląd najważniejszych przejawów procesów metropolizacji wraz z próbą wskazania problemów, jakie mogą im towarzyszyć w skali lokalnej i regionalnej. Stanowi to podstawę do identyfikacji najważniejszych ośrodków miejskich w Polsce, dla których przeprowadzono delimitację ich obszarów metropolitalnych. W kolejnej części artykułu wyróżnione obszary scharakteryzowano pod kątem ukazania ich najważniejszych problemów rozwojowych. W efekcie możliwe stało się sformułowanie rekomendacji dotyczących działań, które usprawniłyby funkcjonowanie największych miast i ich otoczenia.

Słowa kluczowe: metropolia  obszary metropolitalne  delimitacja  


Metropolitan Areas of Poland: Assessment and Recommendations

The aim of the paper is to indicate metropolitan areas in Poland as well as to provide the assessment of their situation. The first part is devoted to literature review focused on identification of the most significant trade-offs of metropolisation process in regional and local scale. This constitutes a base for indication of the most important cities in Poland for which delineation of their metropolitan areas are provided. In the next part these metropolitan areas were characterised to reveal obstacles in their development. This enables authors to provide recommendations regarding activates that should be undertaken to facilitate growth of the largest cities and their surroundings.

Słowa kluczowe: metropolis  metropolitan areas  delimitation  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Grzegorz Gorzelak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; gorzelak@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(36)/2009
Paulina Rychlewska
Kim są urzędnicy polskich gmin wybierani na kolejną kadencję? Cechy osobowe i sposób zarządzania gminą

Kim są urzędnicy polskich gmin wybierani na kolejną kadencję? Cechy osobowe i sposób zarządzania gminą

Poniższy artykuł prezentuje sylwetki osób piastujących przynajmniej przez drugą kadencję stanowisko wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta. Zgodnie z paradygmatem nowego zarządzania (New Public Management) to właśnie osoba reprezentująca gminę stanowi nierzadko antidotum na jej problemy i okazuje się kluczem do osiągnięcia przez jednostkę samorządu terytorialnego zarówno sukcesu ekonomicznego, jak i poprawy bytu jej mieszkańców. Niewątpliwie wiąże się to z charyzmą lidera. Co jednak kryje się pod tym określeniem? Celem artykułu jest próba odpowiedzenia na pytanie, czy można wskazać cechy osobowościowe i typy przywództwa decydujące o pozostaniu na kolejną kadencję na stanowisku zarządzającego gminą. Metoda badań obejmuje interpretację testu osobowości NEO-FFI oraz kwestionariusza dotyczącego modelu zarządzania gminą sporządzonego przez autorkę. Wyniki wskazują, iż zarządzający gminą muszą faktycznie reprezentować określone natężenie cech, by udało im się ponownie objąć stanowisko. Szczególnie dotyczy to poziomu ekstrawersji i sumienności. Nie bez znaczenia wydaje się również stosowany przez nich model przywództwa.


Who Are They? Personality and Style of Management of the Re-elected Local Leaders

This article shows the profiles of people who hold at least the second cadence on the position of village mayor, mayor or president of the city. According to the paradigm New Public Management, the person who manages the community is often antidote on its problems, the key for its economical success and the chance of better life its inhabitants. Doubtlessly, it is connected with a charisma of the leader. What is hidden under this term? The aim of this article is to answer the question whether it is possible to show some personality features and the model of management which decide on the chance of holding the position of the mayor of community on the next cadence. The method of the studies contain the interpretation of the personality test NEO-FFI and the questionnaire concerning the model of management of the community. The results show that the people which are the managers of the community must have some level of the main personality features in fact. Only then it is possible to hold the next cadence. It relates mainly to extraversion and conscientiousness. The model of management chosen by them is of great significance too.


Afiliacja:

Paulina Rychlewska: Szkoła Główna Handlowa, Kolegium Gospodarki Światowej, ul. Madalińskiego 6/8, 02-513 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: Special Issue 2009 - CITIES AND METROPOLISES
Maciej Smętkowski, Bohdan Jałowiecki, Grzegorz Gorzelak
Metropolitan Areas in Poland - Diagnosis and Recommendations

Metropolitan Areas in Poland - Diagnosis and Recommendations

The aim of the paper is to identify and diagnose problems relating to Poland´s metropolitan areas. In the frst part, the authors offer a review of the most important features metropolisation process and indicate problems associated with such processes on the local and regional scales. This is followed by an identification of major urban centres in Poland, and a delimitation of their metropolitan areas. In the subsequent part of the study, the identified metropolitan areas are characterised in terms of their pertinent development problems. Finally, a set of conclusions and recommendations is proposed, with the aim of improving the functioning of the largest cities and their environment.

Słowa kluczowe: metropolisation  Poland  metropolitan areas  city development  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Grzegorz Gorzelak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; gorzelak@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(40)/2010
Maciej Smętkowski
Konwergencja wewnątrzregionalna w europejskich makroregionach metropolitalnych

Konwergencja wewnątrzregionalna w europejskich makroregionach metropolitalnych

Celem artykułu jest przedstawienie procesów konwergencji wewnątrzregionalnej w różnych typach europejskich makroregionów metropolitalnych w latach 1995-2004. Do wyróżnienia tych typów wykorzystano analizę czynnikową przeprowadzoną metodą składowych głównych oraz analizę skupień metodą Warda. W efekcie możliwe stało się ukazanie specyficznej sytuacji różnych typów makroregionów, w tym między innymi "pęknięcia" regionów stołecznych krajów Europy Środkowo-Wschodniej oraz innych makroregionów peryferyjnych. Największą spójnością wewnętrzną charakteryzowały się natomiast makroregiony nowoczesnego przemysłu położone w północnych Włoszech oraz południowej części Niemiec, a także regiony problemowe pozostające w trakcie restrukturyzacji. Najbardziej zróżnicowaną grupą, która nie tworzyła jednak osobnego typu, okazały się makroregiony stołeczne mniejszych krajów przede wszystkim dawnej UE 15.

Słowa kluczowe: metropolia  konwergencja  zróżnicowanie wewnętrzne  


Intraregional Convergence in European Metropolitan Macro-regions

The article presents intraregional convergence processes in different types of European metropolitan macro-regions in the years 1995-2004. The typology is based on factor analysis using principal components methods as well as cluster analysis using the Ward method. The results of the analysis indicate the presence of a specific situation in particular types of macro-regions. On the one hand, a clear internal divide of capital city regions of Central and Eastern European Countries was observed, as well as large interregional differences in the level of development in other peripheral macro-regions. On the other hand, Northern Italian and Southern German macro-regions, dependent on modern industry, were internally quite coherent regarding their level of development. The situation was similar also in some regions that experience problems and undergo restructurisation processes. Capital city regions of smaller European countries, especially from the former EU15 (but not constituting any particular type), were the most differentiated group of macro-regions.

Słowa kluczowe: metropolis  convergence  internal disparities  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Adam Gendźwiłł
Bezpartyjni prezydenci miast i ich znaczenie dla lokalnej polityki

Bezpartyjni prezydenci miast i ich znaczenie dla lokalnej polityki

Artykuł opisuje fenomen bezpartyjności władz lokalnych dużych miast w Polsce, jest sprawozdaniem z badań empirycznych przeprowadzonych we Wrocławiu, w Gdyni i Katowicach. Opisano w nim typowe uzasadnienia bezpartyjności, zidentyfikowano różnice między radnymi partyjnymi a bezpartyjnymi w badanych miastach oraz scharakteryzowano organizacje quasi-partyjne stanowiące polityczne zaplecze bezpartyjnych prezydentów. Badania pokazały, że charakterystyczna dla tych organizacji jest kategoria lokalnych działaczy koncentrujących swoją działalność na szczeblu lokalnym, a także że bezpartyjność może być w polityce lokalnej drogą do instytucjonalizacji szczególnego sposobu rozumienia i uprawiania polityki. Artykuł dowodzi, że problem partyjności i bezpartyjności w polityce lokalnej powinien być rozpatrywany jako część szerszego zagadnienia przenikania się sfer polityki i administracji na poziomie lokalnym.

Słowa kluczowe: polityka lokalna  bezpartyjni prezydenci  listy niezależne  bezpartyjność  partie polityczne  


Non-partisan Mayors and Their Impact on Local Politics

The aim of the article is to describe the phenomenon of non-partisanship of local governments in large Polish cities. It is a report from a research conducted in Wroclaw, Gdynia and Katowice. The article contains a description of typical justifications of non-partisanship, an identification of differences between partisan and non-partisan city councillors and a description of quasi-partisan organizations functioning as political support for non-partisan mayors. The results of the research confirm the existence of a specific category of local activists consistently rejecting party politics and very often having no political ambitions concerning higher levels of government; this category is typical for quasi-partisan organizations. The research demonstrates that non-partisanship can be a means of institutionalization of a particular manner of understanding and making politics. One of the final conclusions is that the problems of partisanship and non-partisanship at the local level are derivatives of a vague relationship between public administration and politics at the local level.

Słowa kluczowe: local politics  independent mayors  independent lists  non-partisanship  political parties  


Afiliacja:

Adam Gendźwiłł: Uniwersytet Warszawski, Instytut Socjologii, ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Dariusz Reśko
Przedsiębiorczość transgraniczna w wybranych jednostkach terytorialnych pogranicza polsko-słowackiego

Przedsiębiorczość transgraniczna w wybranych jednostkach terytorialnych pogranicza polsko-słowackiego

W artykule przedstawiono problematykę współpracy transgranicznej w aspekcie rozwoju przedsiębiorczości na terenie pogranicza polsko-słowackiego w wybranych jednostkach terytorialnych Polski i Słowacji. Głównym miernikiem przedsiębiorczości uwzględnionym w badaniach jest liczba przedsiębiorstw polskich, które formalnie zarejestrowały działalność gospodarczą w przygranicznych jednostkach terytorialnych Słowacji, oraz liczba przedsiębiorstw słowackich, które formalnie podjęły działalność gospodarczą na terenie polskich gmin przygranicznych. Analizę uzupełniono opisem branż, które reprezentują przedsiębiorstwa. Przedstawiono ponadto przykłady innych przejawów przedsiębiorczości transgranicznej na opisywanym terenie.

Słowa kluczowe: przedsiębiorczość  transgraniczny  jednostka terytorialna  kooperacja  rynek zagraniczny  


Trans-border Entrepreneurs hip in Selected Territorial Units of the Polish-Slovakian Border

The aim of this article is to analyse trans-border entrepreneurial cooperation in selected territorial units of the Polish-Slovakian border. The authors estimated the number of enterprises operating on both sides of the Polish-Slovakian border and described the branches which are represented by these firms. They also presented other examples of entrepreneurship in the analysed area.

Słowa kluczowe: entrepreneurship  cross-bordered  territorial unit  cooperation  foreign market  


Afiliacja:

Dariusz Reśko: Wyższa Szkoła Biznesu-National Louis University, ul. Zielona 27, 33-300 Nowy Sącz, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(41)/2010
Klaudia Kozłowska
Zróżnicowanie rozwoju zrównoważonego województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2004-2007 w świetle wyników analizy taksonomicznej

Zróżnicowanie rozwoju zrównoważonego województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2004-2007 w świetle wyników analizy taksonomicznej

Aby dokonać oceny poziomu rozwoju regionów, konieczna jest obserwacja zmian, jakie zachodzą w polskiej przestrzeni, pod kątem rozwoju zrównoważonego. Te dysproporcje uzależnione są między innymi od przynależności danego obszaru do terenów o określonych funkcjach przyrodniczych, społecznych i gospodarczych. Specjalizacja obszaru wywiera wpływ na kierunek i tempo rozwoju poszczególnych sfer ładu zrównoważonego. Z badań wynika, że regiony, w których znajdują się duże skupiska miejskie, osiągają znacznie wyższe wskaźniki gospodarcze i społeczne, niższe zaś - środowiskowe. Natomiast powiaty o charakterze rolniczym czy turystycznym znacznie lepiej radzą sobie z problemami środowiskowymi. Z tego względu działania na rzecz rozwoju regionu i zmniejszania dysproporcji muszą uwzględniać jego charakter. Przeprowadzona analiza taksonomiczna może stanowić podstawę do dalszych badań.

Słowa kluczowe: rozwój zrównoważony  rozwój regionalny  analiza taksonomiczna  zróżnicowanie  


Differentiation of a Balanced Development of the Kujawsko-Pomorskie Voivodeship in the Years 2004-2007 in the Light of the Results of a Taxonomic Analysis

To assess the development level of Polish regions, it is necessary to observe changes in the country taking into account its sustainable development. Differences between regions are due mainly to their nature, their social, economic and institutional conditions and their political functions. The character of a region has a strong impact on the direction and the pace of development of individual spheres of sustainable order. Research shows that regions with big urban areas have much higher economic and social points than non-industrialised areas. However, agricultural and tourist regions deal with environment problems better. That is why all actions concerning region development and meant to decrease disproportions have to depend on the type of region. The taxonomical analysis can be a base for further research.

Słowa kluczowe: sustainable development  regional development  taxonomical analysis  differentiation  


Afiliacja:

Klaudia Kozłowska: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Ekonomii, al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(42)/2010
Tomasz Grzegorz Grosse
Kierunki zmian w polityce spójności UE. Analiza wybranych nurtów dyskusji prowadzonej w latach 2008-2010

Kierunki zmian w polityce spójności UE. Analiza wybranych nurtów dyskusji prowadzonej w latach 2008-2010

Artykuł przedstawia wybrane nurty dyskusji na temat przyszłości polityki spójności po roku 2013, która toczyła się w Europie w latach 2008-2010. Odbywała się ona pod silnym wpływem kryzysu gospodarczo-finansowego, a także turbulencji w strefie euro. Ponadto na jej przebieg wpływała dyskusja na temat spójności terytorialnej, nowej strategii gospodarczej Unii Europejskiej (UE) na lata 2010-2020 oraz kolejnej wieloletniej perspektywy finansowej UE po roku 2013. W trakcie dyskusji prezentowane były różne koncepcje i paradygmaty rozwoju. Doświadczenie wskazuje jednak, że największe znaczenie dla przyjmowanych decyzji mają interesy głównych aktorów politycznych, zwłaszcza największych państw członkowskich, a także promowane przez nie cele polityczne. Uwarunkowania polityczne odgrywają więc większą rolę aniżeli dyskusja ekspertów i argumenty merytoryczne dotyczące efektywności realizacji polityki spójności. Analiza przedstawiona w artykule skupia się na wskazaniu najważniejszych propozycji zmian w polityce spójności, a także ich ocenie z punktu widzenia poprawy konkurencyjności gospodarek krajów i regionów słabiej rozwijających się. Taki kierunek reform w polityce spójności jest tym większym wyzwaniem, gdyż w ostatnim okresie maleje znaczenie wpływów politycznych tych obszarów w UE.

Słowa kluczowe: polityka spójności  polityka regionalna  konkurencyjność  


The directions of future changes in the EU Cohesion Policy. Selected topics of the 2008-2010 debate

The article presents the main topics of the European debate on the EU Cohesion Policy after 2013, i.e. a discussion of territorial cohesion, the new EU economic strategy 2010-2020, and the next EU financial perspective after 2013. The debate has been continuing in the shadow of the financial and economic crises (2008-2010) and the trouble in the Euro zone (2010), which were caused by continued structural differences between the Member States. The Cohesion Policy is too weak an instrument to solve these problems. The author"€™s analysis focuses on the main proposals of changes in the Cohesion Policy put forward during the debate, which were shaped mainly by political interests of the dominant actors, and based on experts"€™ opinions and scientific concepts. In the conclusion, the author presents some recommendations for future Cohesion Policies.

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  regional policy  competitiveness  


Afiliacja:

Tomasz Grzegorz Grosse: Polska Akademia Nauk, Instytut Studiów Politycznych, ul. Polna 18/20, 00-625 Warszawa, Polska; Wyższa Szkoła Biznesu – National-Louis University w Nowym Sączu, ul. Zielona 27, 33-300 Nowy Sącz, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(43)/2011
Ewelina Skowron
Koncepcje stymulowania rozwoju regionu pogórniczego - Zagłębie Ruhry w Niemczech

Koncepcje stymulowania rozwoju regionu pogórniczego - Zagłębie Ruhry w Niemczech

W artykule opisano proces i koncepcje rozwoju regionalnego, które stosowano w trwającej 40 lat transformacji gospodarczej Zagłębia Ruhry w Niemczech. Zawarty w pierwszej części opracowania zarys sytuacji społeczno-ekonomicznej podaje informacje o przyczynach gruntownych przemian w omawianym regionie. Opisane w dalszej kolejności koncepcje rozwoju Zagłębia Ruhry pokazują szeroki zakres możliwych do zastosowania wariantów na restrukturyzowanych terenach górniczych. Podsumowaniem tej części opracowania są zaprezentowane efekty wdrożenia stosowanych technik rozwoju w badanym regionie. W ostatnim rozdziale ujęto w zarysie problematykę obowiązującej strategii rozwoju dla Zagłębia Ruhry.


The conceptions of stimulation of a former mining region - the Ruhr Region in Germany

The author of the paper describes the process and conceptions of regional development which have been used in the past 40 years of the economic transformation in the Ruhr Region in Germany. The article describes the socio-economic situation and explains the need for transformation in the region. It also presents a wide range of possible solutions for restructured mining regions and discusses the effects of implementation of the development methods used in the Ruhr Region. Finally, it describes the main points of the current strategy of development for the Ruhr Region. The data presented in the paper have been collected and developed thanks to a scholarship at the University of Duisburg-Essen, financed by The Foundation of Polish-German Cooperation.


Afiliacja:

Ewelina Skowron: Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania, ul. Armii Krajowej 19 B 42-200 Częstochowa, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(44)/2011
Bohdan Jałowiecki
Studia miejskie - między historią a teorią

Studia miejskie - między historią a teorią

Artykuł przedstawia niektóre metodologiczne problemy studiów miejskich z perspektywy socjologa. Autorzy zajmujący się urban studies bądź tworzą teorie funkcjonowania miast i modelowania ich rozwoju, bądź opisują zmieniającą się miejską rzeczywistość, śledząc jej historię. Do pierwszego nurtu należą mniej lub bardziej sformalizowane prace, m.in. Louisa Wirtha, Richarda Floridy, czy zmatematyzowana koncepcja fizyków Geoffreya Westa i Louisa Bettencourta. Drugi nurt reprezentują Max Weber, Fernand Braudel i wielu innych. Autor, nie negując pewnych pożytków pierwszego nurtu, uważa jednak, że podejście historyczno-opisowe znacznie lepiej, przynajmniej na razie, wyjaśnia procesy związane z rozwojem miast.

Słowa kluczowe: studia miejskie  metodologia  teoria  historia  


Urban Studies: Between history and theory

This article presents, from a sociological perspective, selected methodological issues concerning urban studies. The authors of such studies either create theories of a city"€™s rise and fall or describe a changing urban reality, investigating the history of cities. Examples of the first approach are the more or less formalized works of Louis Wirth or Richard Florida, as well as Geoffrey West"€™s and Louis Bettencourt"€™s quantitative concept.. The second type of studies is represented by Max Weber, Fernand Braudel and others. The author, although he is not denying the merits of the first approach, claims that the descriptive-historical perspective has so far been more useful in explaining the process of urban development.

Słowa kluczowe: urban studies  methodology  theory  history  


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(45)/2011
Janusz Hryniewicz
Imigracja i wielokulturowość w warunkach dużego dystansu kulturowego

Imigracja i wielokulturowość w warunkach dużego dystansu kulturowego

Wielokulturowość to polityka społeczna, która polega na neutralności kulturowej państwa. W Zachodniej Europie powstały duże środowiska imigrantów wywodzących się z pozaeuropejskich kultur. Państwa Starego Kontynentu zareagowały na to wprowadzeniem polityki wielokulturowości. Jednak wiele zachowań emigrantów godziło w prawa człowieka, choć równocześnie odpowiadało wymogom wielokulturowości. Z powodu dużego dystansu kulturowego między społeczeństwami europejskimi a imigranckimi integracja przybyszów okazała się trudniejsza, niż oczekiwano. Współcześnie obserwujemy kontestację polityki wielokulturowości, ale nie jej odrzucenie. Nowa polityka społeczna powinna sprzyjać adaptacji imigrantów do politycznych i ekonomicznych instytucji, a przy tym uwzględniać kluczową wartość, jaką są prawa człowieka.

Słowa kluczowe: wielokulturowość  imigranci  dystans kulturowy  prawa człowieka  


Immigration and multiculturalism in a situation of great cultural distance

Multiculturalism is a kind of social policy that depends on cultural neutrality of the state. Huge communities of immigrants of non-European cultures arose in Western Europe. In response to this phenomenon, European states initiated a multicultural social policy. In effect, many behaviours of immigrants turned out to be at variance with human rights, but consistent with multiculturalism. Great cultural distance between European societies and immigrants caused more serious problems with integration than had been expected. Nowadays, we can observe a contestation, but not abandonment, of the multicultural policy, accompanied by anti-immigrant sentiments. A new social policy ought to facilitate the adaptation of immigrants in economic and politic institutions, and to respect human rights as a key value.

Słowa kluczowe: multiculturalism  immigrants  cultural distance  human rights  


Afiliacja:

Janusz Hryniewicz: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; hrynie@poczta.onet.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(46)/2011
Barbara Janik
Imigranci i przestrzeń miejska, determinanty segregacji rezydencjalnej obcokrajowców w Barcelonie

Imigranci i przestrzeń miejska, determinanty segregacji rezydencjalnej obcokrajowców w Barcelonie

Artykuł dotyczy segregacji rezydencjalnej obcokrajowców w Barcelonie. Wyliczenia statystyczne poprzedzają rozważania teoretyczne. Prezentacja determinant segregacji rezydencjalnej w Barcelonie ma szczególne znaczenie, gdyż zjawisko to może w niej występować w większej skali niż w innych miastach. Wpływ na taką sytuację mogą wywierać tendencje separatystyczne w Katalonii, a często także wymóg znajomości języka katalońskiego. Utrudnia to imigrantom integrację z rynkiem pracy i zwiększa marginalizację. W wyliczeniach statystycznych wykorzystano wskaźnik segregacji rezydencjalnej (Duncan, Duncan 1955), który umożliwia porównanie Barcelony z innymi miastami, a także daje szansę na prześledzenie zmian zachodzących w Barcelonie w ostatnich latach.

Słowa kluczowe: przestrzeń miejska  segregacja rezydencjalna  imigracja  Barcelona  


Immigrants and the city. Determinants of residential segregation of foreigners in Barcelona

The author of this article describes residential segregation of foreigners in Barcelona. She presents some theoretical considerations, makes statistical calculations pertaining to the problem, and defines causal factors of residential segregation. What is important, residential segregation in Barcelona may be far deeper than in other cities because of the relatively strong separatism in Catalonia and the required knowledge of the Catalan language. These factors make full access to local labour market very difficult for immigrants and lead to their marginalization. In the statistical calculations a measure of residential segregation (Duncan, Duncan 1955) is used which allows a comparison of the situation in Barcelona and in other cities, as well as an analysis of changes in Barcelona in recent years.

Słowa kluczowe: urban space  residential segregation  immigration  Barcelona  


Afiliacja:

Barbara Janik: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Socjologii, ul. Szamarzewskiego 89, budynek C, 60-568 Poznań, Polska; bjanik@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: Wydanie specjalne 2011
Dorota Celińska-Janowicz
Ocena wpływu polityki spójności 2004-2006 na przeciwdziałanie negatywnym skutkom suburbanizacji

Ocena wpływu polityki spójności 2004-2006 na przeciwdziałanie negatywnym skutkom suburbanizacji

W ostatnich latach w otoczeniu największych polskich miast i zespołów miejskich zachodzą intensywne procesy suburbanizacyjne. Do gmin stref podmiejskich napływają nowi mieszkańcy, zaś niezagospodarowane dotąd tereny podlegają silnym przekształceniom funkcjonalnym, głównie w kierunku jedno- i wielorodzinnej zabudowy mieszkaniowej. Zjawiska suburbanizacyjne, zwłaszcza te o charakterze żywiołowym i rozproszonym (urban sprawl), wiążą się z występowaniem licznych negatywnych procesów, z którymi borykają się nie tylko mieszkańcy, ale także władze gmin podmiejskich. Artykuł prezentuje wyniki analizy wpływu projektów realizowanych w ramach polityki spójności Unii Europejskiej okresu programowania 2004-2006 na przeciwdziałanie niekorzystnym skutkom suburbanizacji w potencjalnych strefach suburbanizacyjnych dużych polskich miast. Wyniki analizy świadczą o koncentracji podejmowanych działań na zaspokajaniu bieżących potrzeb mieszkańców stref podmiejskich oraz znikomym ukierunkowaniu projektów na długofalowe zapobieganie negatywnym skutkom procesów suburbanizacyjnych.

Słowa kluczowe: suburbanizacja  polityka spójności  spójność przestrzenna  infrastruktura  


Evaluation of the impact of Cohesion Policy 2004-2006 on counteracting the negative effects of suburbanization processes

In recent years, the largest Polish cities have experienced intensive suburbanization processes. People migrate to suburban communes and hitherto undeveloped areas change their function towards single- or multi-family residential neighbourhoods. Spontaneous and dispersed suburbanization processes (urban sprawl) have many negative consequences that might become a serious problem, not only for the inhabitants but also for the local authorities in the suburban areas. The article presents the results of the evaluation of the role of Cohesion Policy projects in counteracting negative effects of suburbanization processes in potential suburban zones of the largest Polish cities. The results of the evaluation indicate that in suburban areas there is a major focus on meeting the current needs of residents, whereas strategic prevention of negative effects of suburbanization processes is neglected.

Słowa kluczowe: suburbanization  Cohesion Policy  territorial cohesion  infrastructure  


Afiliacja:

Dorota Celińska-Janowicz: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; d.celinska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(47)/2012
Małgorzata Leszczyńska, Małgorzata Wosiek
Dochodowe uwarunkowania inwestycji w kapitał ludzki gospodarstw domowych w województwach Polski Wschodniej

Dochodowe uwarunkowania inwestycji w kapitał ludzki gospodarstw domowych w województwach Polski Wschodniej

Istniejące dysproporcje dochodowe w regionie Polski Wschodniej stają się jednym z ważnych współczesnych problemów diagnostycznych. Wynika to z ich wpływu na rozwój gospodarstw domowych (poprzez kapitał ludzki), a co za tym idzie na rozwój gospodarki Polski. Zróżnicowanie dochodów i wydatków na kapitał ludzki jest pochodną zróżnicowania sytuacji społeczno-ekonomicznej regionów Polski Wschodniej kształtowanej przez uwarunkowania historyczne, techniczno-organizacyjne, produkcyjne, społeczno-kulturowe i przyrodnicze. W grupie województw o niskich dochodach znalazły się województwa o małych wydatkach tzw. prosumpcyjnych - związanych z inwestycjami w kapitał ludzki.

Słowa kluczowe: spójność społeczno-ekonomiczna  kapitał ludzki  zróżnicowanie dochodów i wydatków.  


Income-related reasons of households in Eastern Polish voivodeships for investing in human capital

Income disproportions that occur in Eastern Poland are becoming an important contemporary diagnostic problem due to their influence on human capital-related development of households. The diversity of incomes and of expenditures on human capital is the result of great differences in socio-economic situation of Eastern Polish regions, which are shaped by historical, technical and organizational, production-related, socio-cultural and natural conditions. Among the voivodeships with the lowest incomes there are those with low so-called "€˜prosumptional"€™ expenditures - the expenditures related to investments in human capital.

Słowa kluczowe: social and economic cohesion  human capital  diversity of incomes and expenditures  


Afiliacja:

Małgorzata Leszczyńska: Uniwersytet Rzeszowski, Katedra Teorii Ekonomii i Stosunków Międzynarodowych, ul. Ćwiklińskiej 2, 35-601 Rzeszów, Polska; mleszcz@univ.rzeszow.pl

Małgorzata Wosiek: Uniwersytet Rzeszowski, Katedra Teorii Ekonomii i Stosunków Międzynarodowych, ul. Ćwiklińskiej 2, 35-601 Rzeszów, Polska; mwosiek@univ.rzeszow.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(48)/2012
Andrzej Młodak
Statystyka metropolii polskich - problemy i perspektywy

Statystyka metropolii polskich - problemy i perspektywy

W artykule zaprezentowano najistotniejsze problemy i perspektywy rozwojowe dotyczące pozyskiwania i analizy danych dla metropolii polskich. Podstawowe zagadnienia w tej mierze obejmują: definicję obszaru metropolitalnego i funkcjonalnego, źródła informacji statystycznych, metody estymacji brakujących informacji oraz - wciąż występujące - problemy organizacyjne i metodologiczne. Szczególnie dużo uwagi poświęcono zaletom i wyzwaniom wynikającym z uczestnictwa Polski w różnych międzynarodowych przedsięwzięciach związanych ze statystyką regionalną, takich jak URBAN AUDIT, EURAREA itp. Pierwsze z nich dostarcza wielu interesujących propozycji odnośnie do oceny warunków życia ludności miejskiej i delimitacji obszarów metropolitalnych opartych głównie na koncepcji zasięgu oddziaływania miasta. Celem drugiego z tych projektów jest konstrukcja, rozwój i badanie użyteczności teoretycznych narzędzi estymacji dla małych obszarów. Ponadto ukazano możliwości polskiej statystyki regionalnej w zakresie obserwacji metropolii i stymulacji ich funkcjonowania zarówno z analitycznego punktu widzenia, jak też dla wspierania podejmowania decyzji na szczeblu lokalnym.

Słowa kluczowe: obszar metropolitalny  szersza strefa miejska  audyt miejski  


Statistics relating to polish metropolises - problems and perspectives

In this paper, we present the most important problems and development perspectives concerning the collection and analysis of data on Polish metropolises. The basic issues described in this context are: the definition of metropolis and functional city, sources of statistical information, methods of estimating missing data, and some persisting organizational and methodological problems. A special attention is paid to advantages and challenges of Poland"€™s participation in various international projects relating to regional statistics, such as URBAN AUDIT, EURAREA, etc. The former project provides many interesting propositions concerning assessment of living conditions of urban population and delimitation of metropolitan areas based mainly on a concept of the city"€™s scope of action. The latter is aimed at construction, development and research on the usefulness of theoretical tools of small area estimation. Moreover, we look at the potential of Polish regional statistics in terms of observation of metropolises and stimulation of their functioning, from the analytical point of view and in order to support decision-making at the local level.

Słowa kluczowe: metropolitan area  large urban zone  urban audit  


Afiliacja:

Andrzej Młodak: Urząd Statystyczny w Poznaniu, Oddział w Kaliszu, Ośrodek Statystyki Miast, pl. J. Kilińskiego 13, 62–800 Kalisz, Polska; a.mlodak@stat.gov.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Artur Bajerski
Przemieszczenia uczniów miedzy obwodami szkolnymi a zróżnicowanie wyników publicznych szkół podstawowych i gimnazjów. Przypadek Poznania

Przemieszczenia uczniów miedzy obwodami szkolnymi a zróżnicowanie wyników publicznych szkół podstawowych i gimnazjów. Przypadek Poznania

Celem artykułu jest analiza związku przemieszczeń uczniów między obwodami szkolnymi ze zróżnicowaniem wyników publicznych szkół podstawowych i gimnazjów. Zagadnienie to jest rozpatrywane w szerszym kontekście nierówności edukacyjnych związanych z przestrzenną organizacją oświaty opartą na systemie tzw. obwodów szkolnych. Prezentowane w artykule wyniki badań dowodzą, że na skutek luźnego traktowania zasady rejonizacji kształcenia przez władze miejskie, dyrekcje szkół oraz rodziców i uczniów, szczególnie na poziomie gimnazjum dochodzi do intensywnych przemieszczeń uczniów między obwodami szkolnymi. Badania wykazały, że zjawisko to wyjaśnia blisko 50% zróżnicowania wyników egzaminu gimnazjalnego między gimnazjami w Poznaniu. W artykule omówiono konsekwencje tej sytuacji dla polityki edukacyjnej miasta oraz zarządzania szkołami.

Słowa kluczowe: szkolnictwo podstawowe i gimnazjalne  zarządzanie edukacją  wyniki edukacyjne  obwody szkolne  Poznań  


Pupil movement between school catchment areas and differences in examination results of primary and secondary schools. The case of Poznań

The aim of the paper is to examine the relation between pupil movement between school catchment areas and the examination results of primary and secondary schools. The problem is analyzed in a broader context of educational disparities related to the spatial organization of educational activity. The results show that the non-rigorous approach to educational zoning by the city authorities, school directors, parents, and their children, causes an intensive movement of pupils between school catchment areas (especially at the level of secondary school). It was found that pupil movement between catchment areas accounted for almost 50 per cent of variation in examination results in the secondary schools in Poznan. The consequences of this situation for the city"€™s educational policy and school management are discussed.

Słowa kluczowe: primary and secondary education  management of education  examination results  school catchment areas  Poznan  


Afiliacja:

Artur Bajerski: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografi Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Dzięgielowa 27, 61-680 Poznań, Polska; bajerski@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Monika Mularska-Kucharek, Justyna Wiktorowicz
Jakość życia mieszkańców Łodzi. Wymiar subiektywny

Jakość życia mieszkańców Łodzi. Wymiar subiektywny

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat problematyka jakości życia stała się przedmiotem zainteresowania zarówno teoretyków, jak i kreatorów życia społecznego. W badaniach uwzględnia się często dwa wymiary tej jakości: subiektywny i obiektywny. Prezentowany artykuł porusza problematykę subiektywnej jakości życia. Jego celem jest diagnoza dobrostanu psychicznego mieszkańców Łodzi. Empirycznym wyznacznikiem analizowanego wymiaru jakości życia stały się pytania o ogólne zadowolenie z życia oraz o satysfakcję z poszczególnych dziedzin i sfer życia, takich jak: rodzina, dochód, warunki mieszkaniowe, możliwość zaspokojenia potrzeb itp. Eksploracyjna analiza badanego zjawiska pozwala ustalić poziom subiektywnej jakości życia badanej zbiorowości. Dodatkowo podjęta zostaje próba sprecyzowania jego atrybutywnych uwarunkowań.

Słowa kluczowe: jakość życia  subiektywny wymiar jakości życia  Łódź  


The quality of life of Lodz residents

In the last few decades, the topic of quality of life has been of interest to the theorists as well as social life animators. Many studies consider two dimensions of this quality: subjective and objective. The present paper discusses the problem of subjective quality of life. Our aim is to diagnose the mental well-being ofLodz residents. Questions about general life satisfaction and satisfaction in particular fields and spheres of life such as: family, income, housing, ability to fulfil one"€™s needs, etc., have become the empirical determinant of the analyzed dimension of quality of life. An exploratory analysis of the studied phenomenon allows us to determine the level of subjective quality of life of the studied community. In addition, we attempt to determine the attributive conditions of the phenomenon.

Słowa kluczowe: quality of life  subjective dimension of the quality of life  Lodz  


Afiliacja:

Monika Mularska-Kucharek: Uniwersytet Łódzki, Katedra Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, ul. Kopcińskiego 31, 90-142 Łódź, Polska; monikamularska@tlen.pl

Justyna Wiktorowicz: Uniwersytet Łódzki, Katedra Statystyki Ekonomicznej i Społecznej ul. Rewolucji 1905 r. nr 41/43, 90-214 Łódź, Polska; justynawiktorowicz@uni.lodz.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(49)/2012
Rafał Wiśniewski
Codzienne dojazdy do pracy – metodyczne aspekty badania wielkości i struktury dojazdów na przykładzie Białegostoku

Codzienne dojazdy do pracy – metodyczne aspekty badania wielkości i struktury dojazdów na przykładzie Białegostoku

Celem artykułu jest prezentacja metodycznych aspektów dwuetapowego badania dojazdów do pracy na przykładzie Białegostoku oraz jego wyników. Prowadzenie badań własnych wiąże się z szeregiem ograniczeń metodycznych oraz problemem ich kompleksowości (tj. badania zarówno wielkości, jak i struktury dojazdów). Porównano ponadto zasięg oddziaływania miasta w zakresie codziennych dojazdów do pracy w latach 1983–2005 oraz przedstawiono strukturę tych dojazdów w roku 2005. Mimo szeregu założeń metodycznych prezentowana metoda wydaje się dobrym narzędziem badania dojazdów do pracy, szczególnie w przypadku braku oficjalnych i szczegółowych danych statystycznych odnoszących się do tego zagadnienia.

Słowa kluczowe: dojazdy do pracy  badania ankietowe  struktura dojazdów  Białystok  


Daily commuting to work – methodological aspects of a size and structure study of commuting on the example of the city of Bialystok

The purpose of this paper is to present a two-step survey method of commuting to work and its main results on the example of the city of Bialystok. The survey has numerous methodological limitations and is very complex. The authors compare the range of influence of the city in 1983-2005 and describe the structure of daily commuting to work. Despite a number of methodological assumptions, the presented method seems to be a valuable tool for studying daily journeys to work, especially since there are no detailed data related to this issue.

Słowa kluczowe: commuting  surveys  structure of commuting  Bialystok  


Afiliacja:

Rafał Wiśniewski: Polska Akademia Nauk, Instytut GeografIi i Przestrzennego Zagospodarowania, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; rafwis@twarda.pan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Arkadiusz Ptak
Wybory sołtysów i rad sołeckich. W poszukiwaniu prawideł rywalizacji wyborczej w organach pomocniczych samorządów gmin wiejskich w Polsce

Wybory sołtysów i rad sołeckich. W poszukiwaniu prawideł rywalizacji wyborczej w organach pomocniczych samorządów gmin wiejskich w Polsce

Sposób i zasady przeprowadzania wyborów sołtysów i rad sołeckich przez zgromadzenie ogółu mieszkańców polskich wsi to jeden z ostatnich przykładów demokracji bezpośredniej. Choć problematyka tej formy demokracji obecna jest w literaturze, to jednak sama rywalizacja wyborcza w sołectwach pozostaje zjawiskiem mało zbadanym. Niniejszy artykuł jest więc próbą ustalenia, czym charakteryzuje się rywalizacja wyborcza w sołectwach i co ją determinuje. Badania przeprowadzono na bazie studium przypadku jednej gminy z wykorzystaniem trzech metod badawczych: obserwacji bezpośredniej, analizy dokumentów oraz wywiadów osobistych. Artykuł uzupełniony został o cechy socjologiczne i demograficzne sołtysów badanej gminy.

Słowa kluczowe: sołectwa  jednostki pomocnicze gminy  demokracja bezpośrednia  władza lokalna  


Village head and village council elections. In search of the rules of rivalry in elections to the auxiliary bodies of rural communes in Poland

The method and rules of elections of village heads and village council-members, which are conducted at meetings of village residents, are one of the last examples of direct democracy. Even though this form of democracy has been studied and described previously, the electoral rivalry within rural communities is marginalized; therefore, it is little known. The paper tries to define the features of electoral competition and analyze rivalry at this level of government. It has been based on a case study of one commune and three research methods have been used: direct observation, document analysis and personal interviews. Additionally, the paper presents sociological and demographic studies on some of the newly elected village heads and their councils.

Słowa kluczowe: village council  commune auxiliary bodies  direct democracy  local authorities  


Afiliacja:

Arkadiusz Ptak: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Pedagogiczno-Artystyczny w Kaliszu, ul. Nowy Świat 28-30, 62-800 Kalisz, Polska; aptak@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(50)/2012
Maciej Smętkowski
Wschodnie obszary problemowe i ich trajektorie rozwojowe na przykładzie Polski i Niemiec

Wschodnie obszary problemowe i ich trajektorie rozwojowe na przykładzie Polski i Niemiec

Artykuł zawiera porównanie zmian zachodzących we wschodnich obszarach Polski i Niemiec na przestrzeni ostatnich lat. Podjęto w nim próbę wskazania najważniejszych problemów tych obszarów i ich wpływu na procesy rozwoju gospodarczego. Trajektorie rozwojowe wschodnich regionów Polski i Niemiec zostały przedstawione w kontekście procesów zjednoczenia i transformacji, z odniesieniem do polityki prowadzonej przez władze publiczne. We wnioskach sformułowano ocenę istotności i skali problemów dotykających wschodnich obszarów Polski i Niemiec, w tym próbę oceny skuteczności polityki regionalnej.

Słowa kluczowe: rozwój regionalny  regiony peryferyjne  polityka regionalna  


The Eastern problem areas and their growth trajectories – the example of Poland and Germany

The paper offers a comparison of changes which have been taking place in the eastern regions of Poland and Germany in the recent years. It sets out to identify the main problems of these areas and explain how they have affected economic development processes. The development trajectories of the eastern regions of Poland and Germany are discussed in the context of the reunification and trans-formation processes, and are related to the policies implemented by the public authorities. In its conclusions, the study evaluates the relevance and scale of the problems affecting the eastern parts of Germany and Poland, among them the effectiveness of their regional policies.

Słowa kluczowe: regional development  peripheral regions  regional policy  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Krzysztof Nyklewicz
Regionalne dysproporcje w rozwoju atypowych form zatrudnienia w Niemczech

Regionalne dysproporcje w rozwoju atypowych form zatrudnienia w Niemczech

Dokonujące się od dwudziestu lat przeobrażenia w gospodarce niemieckiej w istotny sposób determinują zmiany na rynku pracy. Od momentu zjednoczenia obu państw w 1989 r. zaznaczył się znaczny wzrost atypowych form zatrudnienia jako konsekwencja procesów deregulacji tego rynku. Celem niniejszego opracowania jest ukazanie spektrum zagadnień dotyczących niejednakowego rozwoju tychże form we wschodniej i zachodniej części RFN ze szczególnym uwzględnieniem odmiennej sytuacji mężczyzn i kobiet. Podstawowa teza zakłada, że o zakresie wykorzystania niestandardowych form decyduje przede wszystkim zatrudnienie kobiet, a różnice, jakie uwidaczniają się w obu częściach Niemiec, są konsekwencją oddziaływania nie tylko czynników ekonomicznych, ale w dużej mierze społecznych i instytucjonalnych.

Słowa kluczowe: region  dysproporcje  atypowe zatrudnienie  Niemcy  


Regional disproportion in the development of atypical forms of employment in Germany

The transformation of the German economy, which has been in progress for the last twenty years, determines the changes of the labour market. Since the reunification in 1989, a major increase in atypical forms of employment has been observed as a result of deregulation processes of the labour market. The aim of this paper is to present the spectrum of problems regarding the diverse development of these forms in the eastern and western parts of the Federal Republic of Germany, with particular focus on the different situation of men and women. The author assumes that in order for non-standard forms of employment to flourish, the employment of women has to be considerable. The differences appearing in both parts of Germany are caused not only by economic factors, but also to a high degree by social and institutional ones.

Słowa kluczowe: region  disproportion  atypical employment  Germany  


Afiliacja:

Krzysztof Nyklewicz: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Polityki Społecznej i Ubezpieczeń, ul. M. Oczapowskiego 4, 10-719 Olsztyn, Polska; krzysztof.nyklewicz@uwm.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak
Decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach jako instrument zarządzania zrównoważonym rozwojem w skali lokalnej w Polsce

Decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach jako instrument zarządzania zrównoważonym rozwojem w skali lokalnej w Polsce

Organy gmin powinny realizować działania ukierunkowane na zrównoważony rozwój zarówno w wymiarze ekologicznym, ekonomicznym, jak i społecznym. Ważną rolę w tym kontekście odgrywają: procedura oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko oraz decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Celem artykułu jest bardziej precyzyjne wskazanie, jaką rolę w zarządzaniu na szczeblu lokalnym pełni wydawana przez organy wykonawcze gminy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. W artykule przeprowadzono analizę dwudziestu trzech gmin uwzględniającą liczbę i przeznaczenie wydawanych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Słowa kluczowe: decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach  rozwój lokalny  gminy  


Decisions regarding environmental conditions as a management tool for a balanced development at the local scale in Poland

Municipal authorities should implement measures in order to balance their ecological, economic and social development. In order to do that, they need a method of assessing the environmental impact and a decision regarding the environmental conditions. The aim of this paper is to assess the impact of such a decision, issued by the municipal executive authorities, on the local development management. The author attempts to explain all of the above-mentioned problems: he analyzes the number and object of decisions regarding environmental conditions in twenty-three municipalities. In addition, he carries out a survey among the representatives of municipalities in order to assess the impact of the decision on the system community management.

Słowa kluczowe: decisions on environmental conditions  local development  municipalities  


Afiliacja:

Maciej J. Nowak: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Katedra Prawa i Gospodarki Nieruchomościami, Pracownia Ekonomiki Przestrzennej i Środowiskowej, ul. Żołnierska 47, 70-210 Szczecin, Polska; macnowak@zut.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(52)/2013
Paweł Swianiewicz
Konkurencja o środki unijne w opiniach polityków i pracowników samorządowych

Konkurencja o środki unijne w opiniach polityków i pracowników samorządowych

Artykuł omawia wyniki badania empirycznego przeprowadzonego w około 50 gminach czterech województw. Na podstawie analizy dokumentów urzędowych, wyników ankiet i wywiadów pogłębionych z politykami i urzędnikami samorządowymi przedstawia różnice i podobieństwa w postrzeganiu ubiegania się o dofinansowanie w poszczególnych programach operacyjnych. Artykuł prezentuje poszczególne etapy ubiegania się o środki od wyboru programu operacyjnego aż do wyboru projektów przeznaczonych do realizacji przez instytucje zarządzające programami. Zwraca uwagę na problemy wynikające ze stosowanych procedur, zróżnicowanej konkurencji w ubieganiu się o środki i zjawiska nieformalnego oddziaływania na wyniki selekcji projektów. Odwołując się do wyników wcześniejszych badań, analizuje też zmiany jakie zachodziły między programami realizowanymi w okresie 2004-2006 i 2007-2013.

Słowa kluczowe: Unia Europejska  fundusze strukturalne  polityka regionalna  rozwój  samorząd  programy operacyjne  konkurencja  zarządzanie strategiczne  


Competing for EU funds – the opinions of politicians and local government officials

The article discusses the results of empirical research conducted in ca 50 municipalities located in four Polish regions. The authors conduct desk research of official documents, questionnaires and in-depth interviews with local government staff and politicians, and present differences and similarities in opinions on various Operational Programmes. The article discusses all stages of applying for EU grants: from selection of an Operational Porgramme to the final decision of the Managing Authority on the list of selected projects. It refers to issues arising from formal procedures, the passionate character of the competition for funds in individual Operating Programmes, as well as informal mechanisms of influence on the outcome of the selection processes. Unlike earlier research, the article discusses the changes in the Programmes implemented within the 2004-2006 and 2007-2013 perspectives.

Słowa kluczowe: European Union  structural funds  regional policy  development  local government  operational programmes  competition  strategic management  


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; pswian@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Piotr Dawidko
Ścieżki rozwojowe miast monozakładowych 20 lat po transformacji ustrojowej na przykładzie Stalowej Woli i Tarnobrzega

Ścieżki rozwojowe miast monozakładowych 20 lat po transformacji ustrojowej na przykładzie Stalowej Woli i Tarnobrzega

Monozakładowe miasta przemysłowe, powstałe w wyniku socjalistycznej industrializacji, stanęły w obliczu istotnych problemów w okresie transformacji gospodarczej. Ze względu na przemiany polskiego przemysłu dotychczasowa rola sektora w gospodarce peryferyjnie położonych miast monozakładowych musiała zostać przedefiniowana. Na przykładzie dwóch ośrodków z terenu województwa podkarpackiego autor analizuje różne koncepcje rozwojowe dawnych gospodarek uzależnionych od przemysłu, uwzględniając koncepcje endogenicznego rozwoju oraz uzależnienia od ścieżki.

Słowa kluczowe: przemysł  miasta monozakładowe  uzależnienie od ścieżki  


Development paths of Polish factory towns 20 years after the political transformation (on the examples of Stalowa Wola and Tarnobrzeg)

Monofunctional industrial towns, born during the socialist industrialization and dominated by big industrial plants, faced some important problems during Poland’s economic transformation. Due to changes in the Polish industrial sector, its previous role in the peripherally located towns needs to be redefined. Based on the example of two towns from the Podkarpackie voivodeship, the author analyzes different development concepts of former industry-based local economies, considering the notions of endogenous development and path dependence.

Słowa kluczowe: industry  factory towns  path dependence  


Afiliacja:

Piotr Dawidko: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, ul. Gronostajowa 7, 30-387 Kraków, Polska; piotr.dawidko@uj.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Ruta Śpiewak
Sprawozdanie z konferencji „Drobne gospodarstwa – wielki problem” zorganizowanej 11 marca 2013 roku, w Instytucie Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(54)/2013
Dominika Wojtowicz, Tomasz Kupiec
Complementarity between programmes and projects within the Regional Policy. The case of the Łódzkie Voivodship

Complementarity between programmes and projects within the Regional Policy. The case of the Łódzkie Voivodship

The effectiveness of the measures implemented under the EU cohesion policy has become a significant issue. The relevance of the topic is undeniable, given the ongoing discussion of the results of public interventions conducted at the EU level, and the resulting concept of an integrated approach used to study the effects of actions undertaken within the cohesion policy. Based on various studies conducted to date, the authors argue that the effectiveness of the funds allocated in Polish regions could be greater if we focused more on complementarity of the undertaken actions. The paper concentrates on issues related to complementarity between programmes and projects implemented under the EU Cohesion Policy in Polish regions. A case study of a Polish region – namely, Łódzkie – shows that the adopted methods and tools, intended to ensure complementarity, do not work in a proper way. The results suggest the existence of severe restrictions of assessing the actual scope of complementarity and the resulting synergy effects. As both analyses of documentation and in-depth participant interviews indicate that the concept of complementarity in the projects is misunderstood or deliberately distorted (so that the highest score during the application stage can be obtained), it can be stated that the scale of complementarity is far from satisfactory. Based on their research, the authors make conclusions and recommendations regarding the solutions that should be taken into account in order to improve the implementation of the complementarity concept in the next financial perspective for the years 2014–2020.

Słowa kluczowe: complementarity  synergy effects  EU cohesion policy  effectiveness of public intervention  


Komplementarność programów i projektów realizowanych w ramach polityki regionalnej. Studium przypadku województwa łódzkiegov

Tocząca się na poziomie Unii Europejskiej dyskusja o wynikach interwencji publicznych oraz przyjęcie koncepcji zintegrowanego podejścia do badania efektów działań podejmowanych w ramach polityki spójności sprawiają, że poszukiwanie mechanizmów podwyższających skuteczność programów i projektów współfinansowanych ze środków unijnych nabiera coraz większego znaczenia. Na podstawie wyników wcześniejszych badań autorzy twierdzą, że skuteczność interwencji publicznych jest większa przy zapewnieniu komplementarności podejmowanych działań. Artykuł porusza więc problematykę komplementarności programów i projektów realizowanych w ramach polityki spójności UE na poziomie regionalnym Polski. Studium przypadku jednego polskiego regionu – województwa łódzkiego – pokazuje, że przyjęte metody i narzędzia, które powinny zapewnić komplementarność, nie działają we właściwy sposób. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na istnienie poważnych ograniczeń w ocenie rzeczywistego stopnia komplementarności i wynikających z niej efektów synergii. Zarówno wyniki analiz dokumentacji, jak i wypowiedzi osób biorących udział w wywiadach pogłębionych sygnalizują, że komplementarność projektów jest mylnie pojmowana lub świadomie wypaczana (w celu uzyskania jak największej liczby punktów na etapie aplikowania), co powoduje, że komplementarność realizowanych projektów nie może zostać uznana za zadowalającą. Przeprowadzone badania umożliwiły autorom opracowanie wniosków i zaleceń odnośnie do rozwiązań, jakie powinny być zastosowane w celu poprawy wdrażania koncepcji komplementarności w kolejnej perspektywie finansowej UE (2014−2020).

Słowa kluczowe: komplementarność  efekt synergii  polityka spójności UE  efektywność interwencji publicznych  


Afiliacja:

Dominika Wojtowicz: Leon Koźmiński University, Department of European Studies, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warsaw, Poland; doma@kozminski.edu.pl

Tomasz Kupiec: Leon Koźmiński University, Department of European Studies, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warsaw, Poland; t.kupiec@evaluation.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(55)/2014
Dawid Soszyński, Monika Bielak
Zasady ochrony i kształtowania krajobrazu osiedli wiejskich w dokumentach planistycznych – na przykładzie gminy Godziszów (województwo lubelskie)

Zasady ochrony i kształtowania krajobrazu osiedli wiejskich w dokumentach planistycznych – na przykładzie gminy Godziszów (województwo lubelskie)

W publikacji przedstawiono zasady ochrony i kształtowania krajobrazu osiedli wiejskich sformułowane na podstawie literatury. Zagadnienia te skonfrontowano następnie z zapisami planu miejscowego oraz ze zmianami, jakie rzeczywiście zaszły na badanym obszarze od czasu uchwalenia planu. Obszar badań objął gminę wiejską położną w południowej części Lubelszczyzny. Na ostatnim etapie pracy określono stopień, w jakim zapisy obowiązującego planu są realizowane przez nowe formy zagospodarowania. W efekcie zidentyfikowano szereg problemów związanych zarówno z nieprawidłowościami i brakami w zapisach planów miejscowych, jak i niespójnościami zapisów planistycznych z rzeczywistym zagospodarowaniem terenu gminy. Wskazane zostały również postulowane kierunki zmian w polityce przestrzennej gminy.

Słowa kluczowe: planowanie przestrzenne  kształtowanie krajobrazu  osiedle wiejskie  krajobraz kulturowy  


The principles of protection and shaping of rural settlement landscape detailed in planning documentation, with the Godziszów commune (Lublin voivodeship) as a case in point

The paper presents the principles regarding the protection and shaping of rural settlement landscape, drawn up on the basis of literature analyses. The authors confront the principles with the provisions of local planning documentation and the actual changes in the commune that have taken place since the plan was adopted. Finally, the authors determine the degree of implementation of the provisions. They identify some irregularities and shortcomings in the provisions and some differences between the provisions and actual spatial development. They also indicate the main directions of changes of local spatial policy.

Słowa kluczowe: spatial planning  landscape shaping  rural settlement  cultural landscape  


Afiliacja:

Dawid Soszyński: Uniwersytet Przyrodniczy, Zakład Ekologii Krajobrazu i Ochrony Przyrody, ul. Dobrzańskiego 37, 20-262 Lublin, Polska; dawid.soszynski@wp.pl

Monika Bielak: Uniwersytet Przyrodniczy, Zakład Ekologii Krajobrazu i Ochrony Przyrody, ul. Dobrzańskiego 37, 20-262 Lublin, Polska; monika.bielak@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Katarzyna Sadowy
Godność życia jako miernik rozwoju społeczno-gospodarczego miast

Godność życia jako miernik rozwoju społeczno-gospodarczego miast

Artykuł porusza zagadnienia pomiaru i oceny dobrostanu człowieka oraz rozwoju społeczno-gospodarczego, a w szczególności najrzadziej dotąd stosowaną kategorię godności życia. Kategoria ta została zdefiniowana, określono także jej relację do pozostałych kategorii: warunków, poziomu i jakości życia. Przedstawiono możliwość wykorzystania jej do oceny przestrzeni miejskich o dużym znaczeniu społecznym. Wskazano dotychczasowe zastosowanie tego pojęcia w innych obszarach nauk i możliwe kierunki poszukiwań w celu stworzenia metod badawczych i wskaźników odpowiednich do stosowania tej kategorii.

Słowa kluczowe: społeczeństwo  godność życia  polityka miejska  


Life dignity as a measure of socio-economic development of cities

The paper presents the problem of measuring and evaluating human well-being and socioeconomic development. The goal of the paper is to introduce the term ‘life dignity’, to define it and specify its relation to such terms as living standards and quality of life, and, more importantly, to show the advantages of using life dignity as a benchmark for evaluating urban public space. The term ‘dignity’ is used in other fields of research that have already recommended directions for constructing the index and measuring methods

Słowa kluczowe: society  life dignity  urban policy  


Afiliacja:

Katarzyna Sadowy: Collegium Mazovia Innowacyjna Szkoła Wyższa, ul. Sokołowska 161, 08-110 Siedlce, Polska; warszawa.ks@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Joanna Wiśniewska
Globalizacja obszarów wiejskich – na przykładzie MSP w Wielkopolsce

Globalizacja obszarów wiejskich – na przykładzie MSP w Wielkopolsce

Celem artykułu jest analiza procesów lokalizacji i globalizacji małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) na obszarach wiejskich w Wielkopolsce. Badano problem gospodarki wiejskiej jako miejsca lokalizacji umiędzynarodowionych i działających globalnie przedsiębiorstw. Na wstępie omówiono potencjalne czynniki lokalizacji przedsiębiorstw w warunkach otwartej gospodarki. Następnie przedmiotem analizy były udziały kapitału zagranicznego i zagraniczna wymiana handlowa przedsiębiorstw działających w otoczeniu różniącym się poziomem zurbanizowania oraz występowaniem rolniczych i pozarolniczych funkcji gospodarczych. W badaniu posłużono się danymi sprawozdawczymi z lat 2008–2011 podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego oraz firm posiadających udziały za granicą, zebranymi przez GUS. Stwierdzono, że badane przedsiębiorstwa różniły się pod względem tempa i zaawansowania procesów globalizacji w zależności od poziomu urbanizacji i struktury gospodarczej różnych lokalizacji. Wyniki badań potwierdziły tezę, że globalizacja prowadzi do polaryzacji rozwoju gospodarki regionalnej i lokalnej.

Słowa kluczowe: gospodarka regionalna i lokalna  globalizacja  małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP)  


The globalization of rural areas on the example of SMEs in Wielkopolska

The aim of the paper is to analyze the processes of localization and globalization of small and medium-sized enterprises (SMEs) in rural areas in Wielkopolska. The author discusses the problem of rural economy as the place of localization of internationalized and globally active enterprises. First, she analyzes the potential factors of enterprises’ localization in the condition of open economy. Then, she focuses on shares of foreign capital and foreign exchange of enterprises operating in urban and non-urban environments and in agricultural and non-agricultural areas. The author analyzes the data reported in the years 2008−2011 by the Polish Statistical Office GUS concerning entities with foreign capital and firms with capital abroad. She shows that the pace and advancement of the globalization processes in the investigated enterprises differ according to the level of urbanization and the economic structure of different localizations. The results show that globalization leads to polarization of the development of regional and local economy.

Słowa kluczowe: regional and local economy  globalization  small and medium-sized enterprises (SME)  


Afiliacja:

Joanna Wiśniewska: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Katedra Ekonomii, ul. Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań, Polska; wisniew@up.poznan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(56)/2014
Dominika Wojtowicz
Wpływ funduszy unijnych na rozwój turystyki w województwie warmińsko-mazurskim

Wpływ funduszy unijnych na rozwój turystyki w województwie warmińsko-mazurskim

Turystyka jest ważnym czynnikiem rozwoju regionalnego, który mógłby stać się motorem zmian społeczno-gospodarczych wielu obszarów naszego kraju. Wzrost liczby turystów pozytywnie wpływa na rynek pracy i pobudza przedsiębiorczość w innych sektorach usług oferowanych w danym regionie. Pomimo potencjału, jakim dysponują niektóre polskie województwa, rozwój turystyki utrudniają: zły stan infrastruktury technicznej, zwłaszcza transportowej, wysoki stopień rozproszenia sektora, brak produktów turystycznych i ich odpowiedniej promocji. Choć Unia Europejska nie ma odrębnej polityki dedykowanej turystyce, fundusze przeznaczone na realizację polityki spójności w znacznej mierze mogą wspierać poprawę warunków dla dynamicznego rozwoju tego sektora. Artykuł jest poświęcony zagadnieniom związanym z wykorzystaniem funduszy unijnych na rozwój turystyki w województwie warmińsko-mazurskim. Wyniki przeprowadzonych analiz dowodzą pozytywnego – choć ograniczonego – wpływu realizowanych projektów na zwiększenie atrakcyjności oferty turystycznej i poprawę konkurencyjności podmiotów branży turystycznej. Zidentyfikowanymi problemami, obniżającymi skuteczność wsparcia tej branży, są niechęć do współpracy podmiotów w tworzeniu produktów turystycznych oraz problem przeinwestowania, który dotyczy części projektów.

Słowa kluczowe: turystyka  fundusze unijne  produkty turystyczne  ruch turystyczny  infrastruktura turystyczna  


The impact of EU funds on tourism development in the warmińsko-mazurskie voivodeship

The tourism sector plays an important role in regional economies. Its growth could become a driver of socio-economic development of different areas in Poland. The increasing number of visiting tourists has a positive impact on the labour market, and it stimulates entrepreneurship in other regions’ service sectors. Even though some Polish regions have great potential, there persist some substantial barriers to development of tourism: poor state of technical infrastructure, especially transport, significant dispersion of the sector, lack of tourism products, and poor promotion. As no separate policy dedicated to tourism is provided at the European Union level, the development of this sector can be financed from cohesion policy funds. The paper focuses on the use of EU funds for the development of tourism in the Warmia-Mazury region. The results of the analysis show a positive – albeit limited – impact of implemented projects on tourist attractiveness and on competitiveness of tourism sector firms. The effectiveness of the projects is limited due to low interest in cooperation in creating tourism products and to over-investment effects in some projects.

Słowa kluczowe: tourism  EU funds  cohesion policy funds  tourism products  tourist flows  tourism infrastructures  


Afiliacja:

Dominika Wojtowicz: Akademia Leona Koźmińskiego, Sustainable Development Center, Katedra Ekonomii, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warszawa, Polska; dominika.wojtowicz@kozminski.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jan Maciej Chmielewski, Agnieszka Turek, Agnieszka Kardaś
Tendencje rozwoju pasma północnego obszaru metropolitalnego Warszawy

Tendencje rozwoju pasma północnego obszaru metropolitalnego Warszawy

Celem artykułu jest przedstawienie procesu zmian, jakie od lat 70. XX w. do roku 2012 zachodziły na obszarach aglomeracji miejskich w Polsce. Cechą charakterystyczną tego procesu była zauważalna tendencja do społeczno-gospodarczej koncentracji funkcji w tych obszarach z równoczesną dekoncentracją ich zagospodarowania. Pod tym względem charakterystyczny jest Warszawski Zespół Miejski (WZM). Odnotowuje się na całym jego obszarze wzrost wskaźników gospodarczych oraz zaludnienia, przede wszystkim w gminach podstołecznych, przy równoczesnym rozpraszaniu się zabudowy na terenach wiejskich, liniową obudową dróg i słabnięciem znaczenia centrów miast otaczających Warszawę. Artykuł ma ukazać te tendencje w gminach północnego pasma rozwoju WZM. Badaniom poddano procesy zachodzące na obszarach trzech miast: Legionowa, Nowego Dworu Mazowieckiego i Zakroczymia oraz w gminach wiejskich Jabłonna i Wieliszew. Wyniki skonfrontowano ze zmianami zachodzącymi w południowej strefie aglomeracji, tj. gminach powiatu piaseczyńskiego. Zbadane procesy zostały porównane z propozycjami i ustaleniami wynikającymi z koncepcji planistycznych WSW, opracowywanych w badanym okresie. Nasilający się proces suburbanizacji, noszący znamiona dezurbanizacji zagospodarowania przestrzennego, wpływa na efektywność nowo powstałych struktur zabudowy i rangę ośrodków usługowych, a także wykazuje zawodność długoterminowych koncepcji planistycznych niepopartych szczegółowymi analizami i badaniami.

Słowa kluczowe: Obszar Metropolitalny Warszawy  Warszawski Zespół Miejski  północne pasmo rozwojowe  dekoncentracja zagospodarowania  strefa podmiejska  


Development trends of the northern part of the Warsaw metropolitan area

The aim of the article is to present the process of changes which occurred from the 1970s until 2012 in the areas of urban agglomerations in Poland. In contemporary agglomerations in Poland, their socio-economic function is centralized while land use and building development become progressively decentralized, which results in dynamic growth of the central metropolitan area, and in simultaneous deurbanization of its zone of influence. The described problem is typical of the Warsaw Urban Agglomeration (Warszawski Zespół Miejski, WZM), where the population of the metropolitan zone increases while the importance of the surrounding towns, particularly in their central areas, decreases. The objective of this paper is to present these contemporary trends in the communes of the northern zone of WZM. The analysis involves three towns: Legionowo, Nowy Dwór Mazowiecki, and Zakroczym, and two communes – Jabłonna and Wieliszew. The results are compared with relevant changes occurring in the communes of the Piaseczno district. The examined processes are also confronted with the proposals and arrangements included in planning concepts prepared in different periods for the agglomeration. The escalating suburbanization, characterized by deurbanization visible in spatial planning, affects the effectiveness of newly created building developments and their rank of service centres, and also shows the failure of long-term planning, which is not supported by detailed analysis and research.

Słowa kluczowe: Warsaw Metropolitan Area  Warsaw Urban Agglomeration  northern zone of development  deconcentration of land use  suburban zone  


Afiliacja:

Jan Maciej Chmielewski: Politechnika Warszawska, Wydział Geodezji i Kartografii, Katedra Gospodarki Przestrzennej i Nauk o Środowisku Przyrodniczym, Pl. Politechniki 1, 00-661 Warszawa, Polska; anneli@rubikon.pl

Agnieszka Turek: Politechnika Warszawska, Wydział Geodezji i Kartografii, Katedra Gospodarki Przestrzennej i Nauk o Środowisku Przyrodniczym, Pl. Politechniki 1, 00-661 Warszawa, Polska; aturek@gik.pw.edu.pl

Agnieszka Kardaś: Politechnika Warszawska, Wydział Geodezji i Kartografii, Katedra Gospodarki Przestrzennej i Nauk o Środowisku Przyrodniczym, Pl. Politechniki 1, 00-661 Warszawa, Polska; a.kardas@gik.pw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(57)/2014
Magdalena Szmytkowska
Top-down czy bottom-up? Dylematy kształtowania policentrycznych obszarów metropolitalnych na przykładzie Trójmiasta

Top-down czy bottom-up? Dylematy kształtowania policentrycznych obszarów metropolitalnych na przykładzie Trójmiasta

Identyfikacja obszarów metropolitalnych, ich delimitacja oraz określenie rzeczywistego potencjału metropolitalnego, budowanego rangą pełnionych przez nie funkcji, są trudnymi do analizy i oceny problemami badawczymi. Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, kiedy metropolia kształtuje się wokół policentrycznego rdzenia, złożonego z miast podobnej wielkości i posiadających podobną rangę w krajowych bądź ponadnarodowych sieciach osadniczych. W niniejszym artykule zidentyfikowano i omówiono problemy wewnętrznej integracji obszaru metropolitalnego Trójmiasta, które utrudniają dyskurs metropolitalny oraz podjęcie faktycznej i pełnej współpracy na rzecz ukształtowania się metropolii sensu stricto.

Słowa kluczowe: obszar metropolitalny  Trójmiasto  delimitacja obszarów funkcjonalnych  ustawa metropolitalna  konkurencja międzygminna  zarządzanie metropolią  


Top-down or bottom-up? The dilemmas of creating polycentric metropolitan areas: Case study of the Tri-City

Identification and delimitation of metropolitan areas, as well as measuring their actual metropolitan potential, are complex research problems. They become even more complicated in the case of a metropolis shaped around a polycentric core, consisting of cities which rank similarly in the national or transnational urban network. The paper is an attempt to identify and analyze the crucial problems of internal integration within the Tri-City metropolitan area which significantly hamper the metropolitan discourse and undermine the cooperation indispensible for metropolitan development.

Słowa kluczowe: metropolitan area  Tri-City  delimitation of metropolitan areas  metropolitan act  intercommunity competition  metropolitan management  


Afiliacja:

Magdalena Szmytkowska: Uniwersytet Gdański, Katedra Geografii Ekonomicznej, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk, Polska; geoms@univ.gda.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(59)/2015
Robert Pater, Rusłan Harasym, Tomasz Skica
Index ofregional economic development. Some considerations and the case of Poland

Index ofregional economic development. Some considerations and the case of Poland

A measure of economic development for regions is proposed in the form of a multicomponent index. This measure is composed of the following aspects: technology, infrastructure, human capital and social capital and defied by an array of indicators. Such a measure has significant advantages over the most commonly used indicator of GDP per capita. The statistical data based on which it is built are freely available and with a much shorter time lag than GDP at the regional level. This indicator makes it possible to depict economic factors behind long-run economic growth as well as to include less measurable factors such as social change, environmental degradation, etc. On the one hand, the proposed indicator comprises symptoms of the quality of life, and on the other hand, it includes factors which are essential for long-run economic growth and productivity. The authors show usefulness of such an indicator for policy formulation, which is rarely pointed out in the case of other indexes and is especially important at a time when long-run economic growth, and also development, in high-developed countries is endangered. The authors also discuss some general aspects of constructing indexes of economic development for regions, e.g., the often omitted problem of inclusion of cyclical indicators in the indexes of development. Empirical analysis of the proposed indicator is made for the NUTS-2 regions of Poland for the years 2009–2011.

Słowa kluczowe: economic development  regional development  development index  long-run growth  external effects  


Wskaźnik rozwoju gospodarczego województw

W artykule zaproponowano miernik rozwoju społeczno-gospodarczego województw o postaci wskaźnika wielokomponentowego. Miernik obejmuje następujące obszary: technologia, infrastruktura, kapitał ludzki i kapitał społeczny, które definiowane są przez wiele innych wskaźników. Posiada on znaczące przewagi w stosunku do najczęściej stosowanego wskaźnika PKB per capita. Dane statystyczne, na podstawie których jest tworzony, są powszechnie dostępne i ze znacznie mniejszym opóźnieniem niż PKB na poziomie regionów. Wskaźnik ten pozwala ująć czynniki gospodarcze związane z długookresowym wzrostem gospodarczym, jak i efekty zewnętrzne, takie jak zmiany społeczne oraz zanieczyszczenie środowiska i inne. Zaproponowana konstrukcja wskaźnika obejmuje elementy wskaźników jakości życia, popularnych na poziomie krajów, jednak uwzględnia również czynniki niezbędne dla rozwoju gospodarek, a prowadzące do wzrostu wydajności pracy. Autorzy stoją na stanowisku, że takie ujęcie jest niezbędne w dobie problemów gospodarek z długookresowym wzrostem gospodarczym, wpływającym na ich rozwój. W artykule dokonano analizy empirycznej zaproponowanego miernika w odniesieniu do województw w latach 2009–2011. Stwierdzono podobieństwa, ale również wyraźne dywergencje wartości zaproponowanego wskaźnika w przekroju województw w stosunku do PKB per capita. Bazując na powyższych ustaleniach, dokonano także analizy przyczyn takiego stanu rzeczy.

Słowa kluczowe: rozwój gospodarczy  rozwój regionalny  miernik rozwoju  wzrost długookresowy  efekty zewnętrzne  


Afiliacja:

Robert Pater: University of Information Technology and Management, Chair of Macroeconomics, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszow, Poland; rpater@wsiz.rzeszow.pl

Rusłan Harasym: University of Information Technology and Management, Chair of Macroeconomics, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszow, Poland; rharasym@wsiz.rzeszow.pl

Tomasz Skica: University of Information Technology and Management, Chair of Finance, Institute for Financial Research and Analyses, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszow, Poland; tskica@wsiz.rzeszow.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(61)/2015
Katarzyna Romańczyk
Instrumenty równoważenia rozwoju Brukseli

Instrumenty równoważenia rozwoju Brukseli

Przedmiotem artykułu jest refleksja nad wybranymi aspektami równoważenia rozwoju Brukseli. Wielopoziomowy mechanizm zarządzania stolicą Belgii oraz charakter eskalujących w niej problemów spowodowały konieczność opracowania narzędzi, które umożliwiają lokalnym podmiotom uzyskanie większej kontroli nad procesami miejskimi. Artykuł prezentuje dwa takie narzędzia: kontrakty dzielnicowe i Regionalny Plan Rozwoju. Mimo krytyki uważane są one za cenne instrumenty polityki miejskiej, a sposób ich adaptacji oraz uzyskane efekty potwierdzają, że równoważenie rozwoju Brukseli najskuteczniej odbywa się dzięki rozwiązaniom systemowym, ale aplikowanym w najmniejszych obszarach administracyjnych miasta − dzielnicach.

Słowa kluczowe: Bruksela  zrównoważony rozwój  polityka miejska  kontrakty dzielnicowe  Regionalny Plan Rozwoju  


The instruments for sustaining Brussels’ development

The paper is an overview of selected aspects of sustaining the development of Brussels. The mechanism of multi-level governance of the capital of Belgium and the nature of its problems resulted in the emergence of instruments that give local actors greater control over the urban processes. The paper describes two of such instruments, namely the neighbourhood contracts and the Regional Development Plan. Despite some criticism, both are considered valuable tools of urban policy. The way in which they have been adapted and the results they give confirm that Brussels’ sustainable development is achieved most effectively by the application of system solutions, specifically those used in the smallest administrative areas of the city – neighbourhoods.

Słowa kluczowe: Brussels  sustainable development  urban policy  neighbourhood contracts  Regional Development Plan  


Afiliacja:

Katarzyna Romańczyk: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych, Instytut Europeistyki, ul. Jodłowa 13, 30-252 Kraków, Polska; katarzyna.romanczyk@uj.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(62)/2015
Adam Gendźwiłł, Tomasz Żółtak, Jakub Rutkowski
Niekonkurencyjne wybory, brakujący kandydaci. Dlaczego niektóre komitety wyborcze nie wystawiają kandydatów na burmistrzów?

Niekonkurencyjne wybory, brakujący kandydaci. Dlaczego niektóre komitety wyborcze nie wystawiają kandydatów na burmistrzów?

Artykuł dotyczy problemu ograniczonej podaży kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Od 2002 r. większość komitetów wyborczych tworzonych w gminach brała udział jedynie w wyborach do rad gmin, nie wystawiając kandydatów do organu wykonawczego. W latach 2002–2010 rósł również odsetek gmin, w których do wyborów stawał jeden kandydat. Analiza regresji logistycznej pokazuje, że na decyzje komitetów wyborczych o wystawianiu kandydatów wpływa ich wielkość (popularność), a także wielkość gminy. Decyzji o niewystawianiu kandydatów sprzyja istnienie dominującego komitetu oraz start w wyborach urzędujących już burmistrzów. Znane zjawisko incumbency advantage działa zatem nie tylko podczas wyborów, ale również przed nimi (na etapie zgłaszania kandydatów).

Słowa kluczowe: wybory samorządowe  demokracja lokalna  kampania wyborcza  komitety wyborcze  przewaga urzędujących  


Uncontested elections, missing candidates: Why do certain electoral committees refuse to nominate candidates for mayors?

The authors consider the problem of limited supply of candidates for mayors. Since 2002, most electoral committees in Polish municipalities have only participated in the elections for municipal councils and not for the principal executive office. Between 2002 and 2010, there was also a growing share of municipalities in which only one candidate ran. The logistic regression analysis demonstrates that the electoral committees’ decision whether or not to nominate a candidate is influenced by their size (popularity), as well as the size of the municipality. If there is a dominating committee and competing incumbents, it is less probable that another candidate would run. It is evident that the well-known effect of incumbency advantage works not only during the elections but also before them (when candidates are registered).

Słowa kluczowe: local elections  local democracy  electoral campaign  electoral committees  incumbency advantage  


Afiliacja:

Adam Gendźwiłł: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszaw, Polska; a.gendzwill@uw.edu.pl

Tomasz Żółtak: Instytut Badań Edukacyjnych, ul. Górczewska 8, 01–180 Warszawa, Polska; t.zoltak@ibe.edu.pl

Jakub Rutkowski: Uniwersytet Warszawski, Instytut Socjologii, ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska; jakub.k.rutkowski@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Danuta Guzal-Dec
Możliwości wdrażania koncepcji neoendogenicznego rozwoju wobec problemów rozwojowych obszarów przyrodniczo cennych województwa lubelskiego

Możliwości wdrażania koncepcji neoendogenicznego rozwoju wobec problemów rozwojowych obszarów przyrodniczo cennych województwa lubelskiego

Celem artykułu jest określenie możliwości wdrażania neoendogenicznego zrównoważonego rozwoju obszarów przyrodniczo cennych województwa lubelskiego. Autorka przeanalizowała literaturę przedmiotu, dokumenty strategii rozwoju lokalnego oraz wyniki badań przeprowadzonych w 2013 r. na terenie województwa lubelskiego w 30 gminach z grupy o najwyżej cenności ekologicznej. Na podstawie ankiet 383 radnych (86% ogółu) autorka wykazała, że przy napiętrzeniu się wielu poważnych problemów rozwoju zrównoważonego, takich jak niedostatki w zakresie infrastruktury ochrony środowiska czy niedostatecznie wykorzystany potencjał (gospodarczy) obszarów chronionych, trudne jest wdrażanie rozwoju neoondogenicznego – tylko 13% badanych radnych uzależniało możliwości rozwoju od korzystnego sprzężenia uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych.

Słowa kluczowe: rozwój neoendogeniczny  obszar przyrodniczo cenny  województwo lubelskie  


The feasibility ofimplementing the concept ofneo-endogenous development as a response to development problems ofvaluable natural areas ofthe Lublin voivodship

The purpose of this paper is to determine whether it is feasible to ensure neo-endogenous sustainable development of valuable natural areas of the Lublin voivodship. In order to do that, the author analyzed the literature and documents on local development strategies, and the results of research carried out in 2013 in the Lublin voivodship, in 30 communes with the greatest natural value. As part of the study, she conducted a survey among 383 councillors – 86% of the total. The author shows that due to accumulation of many serious problems of sustainable development, such as deficiencies in environmental infrastructure, or underutilized (economic) potential of protected areas, it is difficult to implement neo-endogenous development – only 13% of the councillors said opportunities for development depended on a favourable arrangement of external and internal conditions.

Słowa kluczowe: neo-endogenous development  valuable natural area  the Lublin voivodship  


Afiliacja:

Danuta Guzal-Dec: Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej, Katedra Ekonomii i Zarządzania, ul. Sidorska 95/97, 21-500 Biała Podlaska; danuta_guzal-dec@wp.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(64)/2016
Mieczysław Adamowicz, Paweł Janulewicz
Ocena poziomu rozwoju dużych miast w Polsce – wyniki badań wykorzystujących wzorzec rozwoju Hellwiga

Ocena poziomu rozwoju dużych miast w Polsce – wyniki badań wykorzystujących wzorzec rozwoju Hellwiga

Celem pracy jest określenie i ocena poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego największych miast w Polsce oraz różnic i dysproporcji, jakie występowały między nimi w latach 2010–2012. Przedmiotem badań było 30 miast, w których liczba mieszkańców przekraczała 120 tys. Miasta te odgrywają kluczową rolę w państwie. Do napisania pracy wykorzystano literaturę problemu i badania empiryczne, które przeprowadzono na danych zaczerpniętych z Banku Danych Lokalnych GUS przy wykorzystaniu metody wzorca rozwoju Hellwiga. Rozpatrywano 67 danych diagnostycznych, których liczbę po weryfikacji formalnej ograniczono do 42 zmiennych. Zostały one podzielone na pięć kategorii: cechy demograficzne, jakość i dostępność usług kulturalno-oświatowych, warunki pracy i bezpieczeństwa społecznego, warunki mieszkaniowe i potencjał gospodarczy. Dla wybranych cech określono charakterystyki statystyczne pozwalające na ocenę różnic i dysproporcji. Po redukcji w badaniu wykorzystano 21 zmiennych. W wyniku analiz wyróżniono cztery grupy miast reprezentujących rożny poziom rozwoju lokalnego. Badania pozwoliły na porównawczą ocenę rozwoju każdego miasta z punktu widzenia badanych cech. Zastosowana metoda wskazała na istotne dysproporcje w rozwoju lokalnym badanych jednostek. Wykazano przydatność metody do oceny rozwoju miast i możliwość wykorzystania uzyskanych w wyniku badań miar i wskaźników syntetycznych jako narzędzi w zarządzaniu miastami.

Słowa kluczowe: miasta w Polsce  rozwój lokalny  metoda wzorca rozwoju Hellwiga  


Evaluation of socio-economic development of large cities in Poland – results of a study with the use of the Hellwig development pattern method

The aim of the paper is to define and evaluate the level of local socio-economic development of largest cities in Poland, as well as the differences and disproportions which appeared between them in the years 2010-2012. The subject of the research were 30 cities in Poland whose population exceeded 120 thousand. These cities fulfil key roles in the country. A literature review and an empirical analysis were used as the base for this work. The data from the Local Data Bank (by CSO) were analyzed with the use of one of the taxonomic methods – the Hellwig development pattern method. Originally, 67 diagnostic variables were examined which, after verification, were cut down to 42 variables. Five groups of variables were distinguished: demographic figures, quality and availability of cultural and educational services, labour and social security conditions, housing conditions, and economic potential. Statistical description of the cities was prepared for all the groups of variables. The differences and disproportions between the cities were revealed. After reduction, 21 variables were used. Four groups of cities representing different levels of local development were distinguished. The results of the research allow for a comparative assessment of each city with reference to its characteristics. The research results showed substantial differences and disproportions in the level of local socio-economic development of the surveyed cities. The used method proved to be an adequate tool for local development analysis. The synthetic measures and indexes proved to be a useful tool of city management.

Słowa kluczowe: cities in Poland  local development  Hellwig development pattern method  


Afiliacja:

Mieczysław Adamowicz: Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej, Katedra Ekonomii i Zarządzania, ul. Sidorska 95/97, 21-500 Biała Podlaska, Polska; adamowicz.mieczyslaw@gmail.com

Paweł Janulewicz: Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Katedra Marketingu i Zarządzania, ul. Akademicka 13, 20-950 Lublin, Polska; janulewicz.pawel@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Katarzyna Radzik-Maruszak
Model Tampere – przykład realizacji idei nowego współzarządzania publicznego

Model Tampere – przykład realizacji idei nowego współzarządzania publicznego

W wielu państwach europejskich władze samorządu terytorialnego, w tym przede wszystkim władze miast, poszukują nowych rozwiązań pozwalających na usprawnienie procesu rządzenia. Celem artykułu jest przedstawienie działania innowacyjnego modelu zarządzania, opartego o idee nowego współzarządzania publicznego (New Public Governance). Model ten od 2007 r. funkcjonuje w położonym w południowej Finlandii mieście Tampere. Oparty jest na trzech zasadniczych filarach – silnym przywództwie, efektywnym i odpowiedzialnym świadczeniu usług oraz włączeniu mieszkańców w proces decyzyjny. Artykuł przedstawia każdy z powyższych elementów, pokazując jednocześnie praktyczne zalety i wady modelu. Analiza prowadzona jest w oparciu o oficjalne dokumenty oraz wywiady, przeprowadzone z ekspertami zajmującymi się samorządem fińskim i z czołowymi politykami miejskimi. W konkluzji artykułu wskazano, iż mimo że model Tampere niewątpliwie uznać należy za innowacyjny, przyjęte w mieście rozwiązania generują również pewne trudności. Są to między innymi napięcia występujące między politykami a administracją miejską, jak również te związane z koordynacją systemu usług miejskich oraz stosunkiem polityków i administracji do kwestii partycypacji.

Słowa kluczowe: Tampere  nowe współzarządzanie publiczne  przywództwo  usługi  partycypacja  


The Tampere model: An example of implementation of the New Public Governance idea

In many European countries local governments, in particular on the municipal level, search for new solutions to improve the governing process. The aim of this paper is to present an innovative model, based on the idea of New Public Governance management, which operates in the city of Tampere, situated in southern Finland. Introduced in 2007, the model is based on three main pillars – strong leadership, effective and responsible service provision, and citizen involvement in the decision-making process. The paper describes each of these elements and indicates its practical advantages and disadvantages. The analysis has been conducted on the basis of official city documents and interviews conducted with experts in Finnish local government as well as leading local politicians from Tampere. In conclusion, it is pointed out that although the Tampere model should certainly be labelled as innovative, the solutions adopted generate some difficulties. These include tensions between politicians and administrators as well as problems related to the coordination of city services and the attitude of politicians and administrators towards citizen participation.

Słowa kluczowe: Tampere  New Public Governance  leadership  services  participation  


Afiliacja:

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Politologii, Zakład Samorządów i Polityki Lokalnej, Plac Litewski 3, 20-080 Lublin, Polska; katarzyna.radzik@umcs.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(67)/2017
Monika Mularska-Kucharek, Kamil Brzeziński
Jakość życia a przywiązanie do miejsca zamieszkania. Na przykładzie Łodzi

Jakość życia a przywiązanie do miejsca zamieszkania. Na przykładzie Łodzi

Celem artykułu jest ocena relacji pomiędzy jakością życia w mieście a emocjonalnym przywiązaniem do miejsca zamieszkania. W artykule szczegółowo omówiono wybrane aspekty jakości życia oraz wymiary więzi psychospołecznej. Analizie poddano związki pomiędzy badanymi zjawiskami społecznymi. Podstawę empiryczną prezentowanych wyników stanowią badania przeprowadzone w ramach projektu badawczego Kapitał ludzki i społeczny jako czynniki rozwoju regionu łódzkiego, finansowanego ze środków Unii Europejskiej. Badania zrealizowano na losowej próbie adresowej mieszkańców woj. łódzkiego w wieku 16–65 lat. Docelową próbą objęto 2005 osób. W artykule zawężono analizy jedynie do mieszkańców Łodzi (N = 560). Wybór tego postprzemysłowego miasta nie był przypadkowy. Po pierwsze, to dawne centrum polskiego przemysłu lekkiego, które na skutek globalizacji i transformacji straciło swoją industrialną funkcję (Starosta, Brzeziński 2014) i od tego momentu boryka się z licznymi problemami społecznymi. Po drugie, władze miasta w najbliższym czasie planują przeprowadzenie szeroko zakrojonej rewitalizacji, której celem ma być m.in. poprawa jakości życia. W związku z tym uznano, że z naukowego punktu widzenia interesujące będzie poddanie analizie wybranych aspektów jakości życia oraz więzi psychospołecznych w tym postprzemysłowym mieście.

Słowa kluczowe: jakość życia  więzi psychospołeczne  miasto postindustrialne  Łódź  


The quality of life vs. the attachment to one’s place of residence. On the example of Łódź

The paper’s main objective is to present the importance of the quality of life in the context of one’s emotional attachment to one’s city. The paper offers an in-depth discussion of some aspects of quality of life and place attachment. The relationships between the phenomena are also discussed. The analyses were conducted based on empirical data from the research project: Social and human capital as factors of the development of the region of Łódź. The project was funded by the European Union. The survey research was conducted on a representative sample of inhabitants of the Łódź voivodeship aged 16–65. The total number of conducted interviews was 2005. However, in the paper, the authors focused exclusively on the inhabitants of Łódź (N = 560). This post-industrial city was chosen on purpose. Firstly, this former centre of Polish textile industry lost much of its industrial function as a result of globalization and transformation. Secondly, the city authorities are planning to conduct a comprehensive process of city revitalization. The aim of the revitalization is to improve the quality of life. This is why the quality of life and place attachment in this post-industrial city were considered very interesting from a scientific point of view.

Słowa kluczowe: quality of life  place attachment  post-industrial city  Łódź  


Afiliacja:

Monika Mularska-Kucharek:Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, Zakład Polityki Społecznej i Geografii Gospodarczej, ul. Kopcińskiego 31, 90-142 Łódź, Polska; monikamularska@tlen.pl

Kamil Brzeziński: Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Socjologii Wsi i Miasta, ul. Rewolucji 1905 r. 41, 90-214 Łódź, Polska; kamilbrzezinski84@gmail.com
Numer: 2(68)/2017
Bartłomiej Kołsut, Przemysław Ciesiółka, Robert Kudłak
Działania rewitalizacyjne w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich efekty

Działania rewitalizacyjne w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich efekty

Celem artykułu jest identyfikacja i analiza działań rewitalizacyjnych podjętych w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich bezpośrednich i pośrednich efektów. W ramach realizacji tego celu przeanalizowane zostały lokalne programy rewitalizacji oraz dokumenty strategiczne badanych miast, przeprowadzono badanie ankietowe wśród działaczy samorządów lokalnych oraz wywiady pogłębione z innymi aktorami procesu rewitalizacji. W świetle tego badania można stwierdzić, że działania rewitalizacyjne podejmowane w miastach województwa wielkopolskiego nie są zintegrowane, tzn. nie mają charakteru kompleksowego i komplementarnego (nie uzupełniają się nawzajem tematycznie na danym obszarze). Projekty infrastrukturalne dominują nad społecznymi i gospodarczymi. Społeczne i gospodarcze efekty działań rewitalizacyjnych są niemal nieznane. Znacznie lepiej widoczne są efekty techniczno-budowlane. Przeprowadzone badanie pozwoliło również zidentyfikować pewne nieoczekiwane, zarówno pozytywne, jak i negatywne, efekty rewitalizacji, takie jak wzrost zaangażowania lokalnych stowarzyszeń, właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców w działania rewitalizacyjne oraz problem działań spekulacyjnych na terenach rewitalizowanych.

Słowa kluczowe: rewitalizacja miast  odnowa miast  efekty rewitalizacji  województwo wielkopolskie  


Urban regeneration actions in the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the 1999–2015 period and their consequences

The article attempts to identify and analyze the actions undertaken in the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the area of urban renewal in the 1999–2005 period as well as the direct and indirect effects of these actions. In order to reach this objective, we analyze the local renewal programmes as well as other strategic documents launched in the investigated cities. In addition, we employ the survey technique and conduct numerous in-depth interviews with the local actors of the renewal process in order to get better insights into the economic, societal and spatial context of the renewal process. As a result, we show that the actions undertaken by the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the realm of urban renewal are hardly integrated (they are not comprehensive and do not complement each other in a given area) and dominated by infrastructural investments. In contrast, the economic and social projects remain rare and their consequences ambiguous. We also identify some unexpected, positive as well as negative, consequences of the renewal process, such as increasing engagement of local property owners, entrepreneurs and associations in the renewal actions as well as the problem of profiteering on the renewed areas.

Słowa kluczowe: urban regeneration  urban renewal  consequences of urban regeneration  Wielkopolskie Voivodeship  


Afiliacja:

Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; bartkol@amu.edu.pl

Przemysław Ciesiółka: Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; przemko@amu.edu.pl

Robert Kudłak: Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; rkudlak@amu.edu.pl