KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017   2018

Wyniki wyszukiwania dla frazy: "rural areas"
 
Numer: 3(17)/2004
Mikołaj Herbst
Zróżnicowanie jakości kapitału ludzkiego w Polsce. Od czego zależą wyniki edukacyjne?

Zróżnicowanie jakości kapitału ludzkiego w Polsce. Od czego zależą wyniki edukacyjne?

Teoria i badania empiryczne wiążą zróżnicowanie wyników szkolnych z dwoma głównymi czynnikami: edukacją rodzinną (dziedziczeniem kapitału ludzkiego) oraz jakością szkół. Zaproponowany w niniejszym artykule model ma służyć weryfikacji znaczenia tych czynników dla terytorialnego zróżnicowania jakości edukacyjnej w Polsce. Zmienną zależną modelu są wyniki zewnętrznie ocenianego testu umiejętności w szkołach podstawowych w 2002 roku uśrednione na poziomie gminy. Okazują się one silnie uzależnione od zasobów kapitału ludzkiego w dorosłej populacji gminy, co wskazuje na kluczową rolę edukacji rodzinnej w kształtowaniu wyników edukacyjnych. Rola zasobów szkolnych, w rozumieniu nakładów ponoszonych na edukację, jest natomiast niewielka. Przeciętne wyniki testu różnią się istotnie między historycznymi regionami Polski. Nieoczekiwanie Wielkopolska, Pomorze i tzw. ziemie odzyskane osiągają wyraźnie niższą jakość edukacji niż dawna Kongresówka czy Galicja. Różnice te mogą być tylko częściowo wyjaśnione przez dodatkowy czynnik środowiskowy, związany z silnym upaństwowieniem gospodarki przed 1990 rokiem (m.in. PGR) i obserwowanym dziś wysokim bezrobociem strukturalnym. Co ciekawe, odmienność dzielnic historycznych dotyczy nie tylko przeciętnego poziomu wyników szkolnych, ale także parametrów funkcji determinacji tych wyników. Przynależność historyczna ma istotny wpływ na elastyczność efektów kształcenia względem poszczególnych czynników wyjaśniających.


Human Capital Formation in Poland. Where Does Educational Quality Come From?

Theory and empirical literature relates educational quality to two main explanatory factors: intergenerational transfer of human capital and the quality of schools, school composition and economic conditions. Based on these findings a model explaining territorial differentiation of educational quality is proposed. The dependent variable is test score of 6th grade students, averaged at municipality level. As it turns out, educational outcome is highly conditioned on local human capital stock. The role of traditionally meant school quality (resources) is minor (although higher in rural areas than in cities. Average school outcome differs significantly along historical divisions of Poland, not only in levels, but also in parameters of determining function. Legacies of the past and related socioeconomic processes have a substantial impact on the sensitivity of educational quality to different explanatory factors.


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; mherbst@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(21)/2005
Piotr Lorens
Porządek architektoniczny i urbanistyczny jako element przestrzennego zagospodarowania kraju

Porządek architektoniczny i urbanistyczny jako element przestrzennego zagospodarowania kraju

W opracowaniu zaprezentowano problematykę porządku architektonicznego i urbanistycznego w polskiej przestrzeni. Uwzględniono zarówno problematykę wielkich miast, ich przedmieść, jak i obszarów pozamiejskich, które często tracą swój tradycyjny, wiejski charakter. W szczególności zwrócono uwagę na historyczne uwarunkowania procesów urbanizacyjnych i ich obecne skutki. Określono zarówno diagnozę stanu, jak i propozycję budowy strategii jego poprawy. Zaprezentowano także możliwe do wykorzystania instrumentarium działania, w tym opisano instrumenty w Polsce jeszcze nie stosowane. Kontynuacją tych rozważań stało się zaprezentowanie konceptu rewitalizacji urbanistycznej jako kluczowego działania, mogącego w znaczący sposób przyczynić się do poprawy stanu polskiej przestrzeni. Podsumowaniem pracy stał się zestaw wniosków dotyczących działań służących poprawie stanu polskiej przestrzeni.


Architectural and Urban Order as the Element of Poland

This paper includes the general overview of the architectural and urban order issue in respect to Polish space. It focuses both on the problems of large cities as the peripheral and rural areas. Also the problems of rural areas losing their traditional character are discussed. Special attention was paid to the historical reasons staying behind the urbanization processes and their influence on the current situation. In this respect both the diagnosis of the current situation as well as the proposal for building the complex upgrade strategy were presented. Also the set of available implementation instruments were presented as a part of this proposal. Finally, the concept of urban regeneration was discussed. This concept can become the key element in the process of upgrading the condition of the Polish space. As a summary, a set of conclusions concerning the possible actions leading to desired change in the spatial order was presented.


Afiliacja:

Piotr Lorens: Politechnika Gdańska, Wydział Architektury, Katedra Urbanistyki i Planowania Regionalnego, ul. G. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(24)/2006
Marek Furmankiewicz
Współpraca międzysektorowa w ramach

Współpraca międzysektorowa w ramach

Artykuł przedstawia podstawowe problemy wdrażania modelu współpracy międzysektorowej, w ramach tzw. partnerstw terytorialnych, na rzecz rozwoju określonych regionów wiejskich w latach 2001-2004 w Polsce. W tym okresie partnerstwa tworzono przy wsparciu środków zagranicznych i ze znacznym udziałem organizacji pozarządowych. Głównymi barierami ich działania były: niewystarczające środki finansowe; brak form prawnych, w których na równych prawach współpracować mogłyby samorządy, organizacje pozarządowe i przedsiębiorstwa; tendencje do dominacji liderów w działaniach grupy, słabe struktury organizacyjne i brak długoterminowych strategii. Pierwsze efekty współpracy są niewielkie i dotyczą głównie zagadnień społecznych i promocji turystycznej, ale wskazują na pozytywną rolę tego typu koalicji w rozwoju lokalnym.

Słowa kluczowe: partnerstwa międzysektorowe  program LEADER  rozwój współpracy  Polska  


Cross-sector Co-operation in Area-based Partnerships in Rural Areas of Poland

The paper shows the basic problems of implementation of the cross-sector cooperation, in the frame of area-based partnerships, for specified rural areas in years 2001-2004 in Poland. In this period partnerships were created with international sources support and with appreciable participation of non-government organisations. The main obstacles to their actions were: the insufficient financial resources, the lack of legal form of self-governments, NGOs and entrepreneurships cooperation with equal rights, tendencies for leaders´ domination in group´s actions, weak organisational structures and the lack of long-term strategies. The first effects of cooperation are little; they deal with social affairs and tourist promotion, but they show the positive role of such type coalitions in local development.

Słowa kluczowe: cross-sector partnerships  LEADER Programme  development of co-operation  Poland  


Afiliacja:

Marek Furmankiewicz: Akademia Rolnicza we Wrocławiu, Katedra Planowania i Urządzania Terenów Wiejskich, Plac Grunwaldzki 24a, 50-365 Wrocław, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(28)/2007
Maria Halamska
Rolnicy - Wspólna Polityka Rolna - rozwój

Rolnicy - Wspólna Polityka Rolna - rozwój

Artykuł porusza problem obserwowanego oraz możliwego wpływu Wspólnej Polityki Rolnej na modernizację polskiego rolnictwa oraz zmianę kondycji i postaw społeczno-politycznych rolników. Od czasu akcesji stosunek rolników do UE wyraźnie ewoluował: z grupy najbardziej eurosceptycznej stali się niemal euroentuzjastami. Realnie odnotowanymi skutkami przystąpienia do Unii jest poprawa sytuacji rolnictwa i gospodarstw rolnych, stabilizacja dochodów rolników, co w efekcie łagodzi napięcia społeczne. Zmienia się też samo rolnictwo, od początku lat 90. następuje polaryzacja struktury obszarowej, koncentracja produkcji w gospodarstwach najmniejszych, dualizacja rolnictwa. Istnieje obawa, że nie wszystkie możliwości stwarzane przez WPR zostaną wykorzystane, gdyż rolnicy chętnie robią użytek z tradycyjnych działań WPR, natomiast z rezerwą podchodzą do działań nowych, składających się na tzw. politykę wiejską.


Farmers - Common Agricultural Policy - Development

The paper is devoted to the observed and anticipated impact of CAP on the modernisation of Polish agricultural sector and the attitudes of Polish farmers towards EU. Since Poland"€™s accession the approach of this group to the European community evolutes from the extreme scepticism to enthusiasm. CAP improved the financial situation of farms, stabilised farmers income and contributed to the fall of social tension in rural areas. Some structural changes are also noticeable: polarisation of area structure, specialisation of output in small farms, dualisation. There is a threat that Polish farmers will not be able to exploit all opportunities of the CAP, since they eagerly benefit from the traditional services and remain unconfident towards the innovative instruments, creating so called "€œrural policy"€.


Afiliacja:

Maria Halamska: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.halamska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Sławomir Pastuszka
Diagnoza i ocena potencjalnych barier w absorpcji unijnej pomocy strukturalnej przez samorządy województwa świętokrzyskiego

Diagnoza i ocena potencjalnych barier w absorpcji unijnej pomocy strukturalnej przez samorządy województwa świętokrzyskiego

Absorpcja unijnej pomocy strukturalnej, dostępnej w latach 2007-2013, stwarza dla naszego kraju ogromne możliwości rozwojowe, perspektywę poprawy jakości życia społeczeństwa. Aktywnie i rozsądnie prowadzona polityka regionalna przy pełnym wykorzystaniu funduszy strukturalnych przyczyni się do poprawy infrastruktury, rozwoju polskich małych i średnich przedsiębiorstw oraz restrukturyzacji obszarów wiejskich. Problem zdolności regionów naszego kraju do pełnego i efektywnego wykorzystania środków pomocowych zasługuje na baczną uwagę. Niniejszy artykuł - napisany na podstawie doświadczeń z wdrażania Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego - wskazuje na niektóre zagrożenia obniżające pełną i optymalną absorpcję funduszy strukturalnych. Bariery te zostały zidentyfikowane w oparciu o wyniki ankiet przeprowadzonych w jednostkach samorządu terytorialnego województwa świętokrzyskiego.


The Diagnosis and Evaluation of Barriers in Absorption of the EU Structural Aid by the Local Governments of the Świętokrzyskie Region

The absorption the European Union structural aid, available in 2007-2013 period, provides Poland the opportunity of fast development and improvement of life quality. A regional policy that will effectively use the structural funds may contribute to the improvement of infrastructure, development of entrepreneurship and restructuring of rural areas. The issue of absorption ability has to be considered with particular attention. This study - on the basis of experiences in implementing the Integrated Regional Operational Programme - points out some threats and bottlenecks limiting the potential absorption of funds. The barriers have been identified using the questionnaire based research on the experiences of local governments in the swietokrzyskie region.


Afiliacja:

Sławomir Pastuszka: Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji w Kielcach, ul. Karczówkowska 41, 25-713 Kielce, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(30)/2007
Mateusz Kupracz
Z problematyki żywności tradycyjnej

Z problematyki żywności tradycyjnej

W artykule podejmowana jest problematyka żywności tradycyjnej z punktu widzenia rozwoju regionalnego. Posłużono się w pracy badaniami przeprowadzonymi wśród producentów w czasie Międzynarodowych Targów Poznańskich "Polagra-Farm" w 2006 r. Badania te uwidoczniły problemy z funkcjonowaniem podstawowych pojęć, takich jak produkt regionalny i tradycyjny, w tym przede wszystkim świadomości konsumentów tego typu żywności oraz istniejących możliwości wprowadzania żywności tradycyjnej na rynek w związku z obowiązującymi wymogami sanitarno-higienicznymi i weterynaryjnymi. Osobny problem dotyczył ogólnych barier w rozwoju obszarów wiejskich oraz możliwości ich niwelowania przez działania finansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Problematyka ta jest powiązana z wyróżnieniem rodzajów żywności tradycyjnej, w tym kształtowaniem się jej tradycji oraz doświadczeniami międzynarodowymi.


Traditional Food Issues

The paper reviews issues related to traditional food from the perspective of its producers and region development. Research conducted during the Poznan International Fair "Polagra 2006" among producers was used in the paper. This examination brought attention to problems stemming from the functioning of such basic ideas as regional and traditional products, including consumers awareness of such products, as well as the current possibilities of epidemiological - veterinarian rules and norms. A separate issue discussed in the paper concern barriers in the development of rural areas and possibilities of eliminating them by means of financing from the European Agricultural Fund for Rural Development.


Afiliacja:

Mateusz Kupracz: Uniwersytet Gdański, Wydział Prawa i Administracji, ul. Jana Bażyńskiego 6, 80-952 Gdańsk, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(39)/2010
Marek Furmankiewicz, Joanna Stefańska
Partnerstwa terytorialne jako sieci organizacyjne. Analiza powiązań w trzech wybranych

Partnerstwa terytorialne jako sieci organizacyjne. Analiza powiązań w trzech wybranych

W artykule analizowany jest charakter powiązań pomiędzy instytucjonalnymi uczestnikami współpracy międzysektorowej w ramach partnerstw terytorialnych (a dokładniej tzw. lokalnych grup działania LEADER) utworzonych na obszarach wiejskich w celu podejmowania wspólnych działań na rzecz rozwoju społeczno-ekonomicznego określonych regionów. W kontekście koncepcji kapitału społecznego, za pomocą podstawowych wskaźników sieciowych, zbadano powiązania w trzech partnerstwach położonych w odrębnych regionach historyczno-kulturowych Polski. Omówiono interakcje pomiędzy uczestnikami współpracy (koordynacja, kooperacja, konflikt, kontrola i konkurencja) oraz przepływy (informacji, środków finansowych, zasobów ludzkich i rzeczowych).

Słowa kluczowe: partnerstwo terytorialne  kapitał społeczny  relacje sieciowe  


Cross-sectoral Partnerships as Organisational Networks. The Analysis of Relations in Three Local Action Groups in Poland

This paper presents analysis of different connections between institutional participants of three area-based partnerships (LEADER Local Action Groups) that have been created in rural areas to coordinate actions which contribute to social and economic development of the respective regions. The relations in three partnerships located in different historical-cultural regions of Poland were analysed in the context of the social capital concept, using basic network relation indexes. Various types of interactions between agents (coordination, conflict, co-operation, control and competition) and flows (information, financial assets, human resources and tangible resources) have been analysed.

Słowa kluczowe: territorial partnership  social capital  network relation  


Afiliacja:

Marek Furmankiewicz: Katedra Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Polska Joanna Stefańska: Centrum Rozwiązań Systemowych, Wrocław, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(52)/2013
Anna Kołomycew, Agnieszka Pawłowska
Partnerstwa międzysektorowe w rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie Lokalnych Grup Działania w województwie podkarpackim

Partnerstwa międzysektorowe w rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie Lokalnych Grup Działania w województwie podkarpackim

Przedmiotem artykułu są partnerstwa międzysektorowe przyjmujące formę Lokalnych Grup Działania. Analizie poddano: mechanizmy powstawania partnerstw w województwie podkarpackim, ze szczególnym uwzględnieniem motywów i podmiotów inicjujących oraz sposobów rekrutacji członków; relacje partnerstw z otoczeniem społecznym; decydowanie w partnerstwach oraz oczekiwania w stosunku do ich przyszłości. Ramę teoretyczną artykułu stanowi podejście neoinstytucjonalne, w szczególności jego cztery nurty: historyczny, normatywny, racjonalnego wyboru oraz sieci, będące podstawą sformułowania hipotez dotyczących: innowacyjnego charakteru partnerstw, dominacji przedstawicieli władz lokalnych nad pozostałymi partnerami, utylitarnego charakteru partnerstw oraz ich przyszłości. Hipotezy zweryfikowano na podstawie wyników badań ilościowych przeprowadzonych w Lokalnych Grupach Działania województwa podkarpackiego.

Słowa kluczowe: partnerstwo międzysektorowe  współrządzenie  Lokalna Grupa Działania  województwo podkarpackie  rozwój obszarów wiejskich  


Intersectoral partnerships in the development of rural areas – the case of Local Action Groups in the Podkarpackie voivodeship

The article presents intersectoral partnerships forming Local Action Groups, and analyzes the mechanisms of emergence of such partnerships in the Podkarpackie region, particularly factors contributing to their emergence, their initiators and partner-recruitment methods, as well as the relations of partnerships with their social milieu, decision-making inside partnerships and expectations regarding their future. The theoretical framework of the study is rooted in the neoinstitutional theory with its historical, normative, rational-choice and network approaches. Based on them, the authors formulate some hypotheses referring to the innovativeness of the partnerships, the supremacy of local authorities over other partners, the utilitarian character of partnerships and the assumptions concerning their future. The hypotheses are then verified on the basis of the results of quantitative research of Local Action Groups in the Podkarpackie region.

Słowa kluczowe: intersectoral partnership  governance  Local Action Group  Podkarpackie voivodeship  rural areas development  


Afiliacja:

Anna Kołomycew: Uniwersytet Rzeszowski, Katedra Politologii, Zakład Administracji ul. Moniuszki 10, 35-015 Rzeszów, Polska; anna_kolomycew@o2.pl

Agnieszka Pawłowska: Uniwersytet Rzeszowski, Katedra Politologii, Zakład Administracji ul. Moniuszki 10, 35-015 Rzeszów, Polska; a.pawlowska@1gb.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Janusz Heller, Eliza Farelnik
Finanse i samodzielność ekonomiczna a ustrój samorządów terytorialnych w Polsce

Finanse i samodzielność ekonomiczna a ustrój samorządów terytorialnych w Polsce

Celem badań była ocena poziomu samodzielności ekonomicznej i jej wpływu na kształtowanie się zmian ustrojowych w różnych grupach samorządów terytorialnych. Badania wykazały, że czynnikiem decydującym o zróżnicowaniu stopnia samodzielności ekonomicznej samorządów jest poziom urbanizacji. Dochody własne w samorządach miejskich przekraczają 50%, a nawet 60%, natomiast na terenach wiejskich (rozumianych jako gminy wiejskie oraz powiaty ziemskie) kształtują się na poziomie ok. 30%. Tak poważne różnice mogą wpływać na to, że rozwój samorządów terytorialnych będzie odbywał się w dwóch – ustrojowo różnych – kierunkach.

Słowa kluczowe: samorząd terytorialny  ustrój  samodzielność ekonomiczna  


Finances and economic independence versus the political system of local government in Poland

The aim of our research is to evaluate the level of economic independence and its influence on political system changes in different groups of local government. The research shows that the decisive factor in differentiating economic independence of local governments is the level of urbanization. In urban self-government, its own revenues surpass 50% and sometimes even 60%, whereas in rural areas (defined as rural communes and land districts) they reach about 30%. Such marked differences can cause local governments to develop in two structurally different directions.

Słowa kluczowe: local government  political system  economic independence  


Afiliacja:

Janusz Heller: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. M. Oczapowskiego 4, 10-719 Olsztyn, Polska; j.heller@uwm.edu.pl

Eliza Farelnik: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. M. Oczapowskiego 4, 10-719 Olsztyn, Polska; eliza.farelnik@uwm.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(55)/2014
Joanna Wiśniewska
Globalizacja obszarów wiejskich – na przykładzie MSP w Wielkopolsce

Globalizacja obszarów wiejskich – na przykładzie MSP w Wielkopolsce

Celem artykułu jest analiza procesów lokalizacji i globalizacji małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) na obszarach wiejskich w Wielkopolsce. Badano problem gospodarki wiejskiej jako miejsca lokalizacji umiędzynarodowionych i działających globalnie przedsiębiorstw. Na wstępie omówiono potencjalne czynniki lokalizacji przedsiębiorstw w warunkach otwartej gospodarki. Następnie przedmiotem analizy były udziały kapitału zagranicznego i zagraniczna wymiana handlowa przedsiębiorstw działających w otoczeniu różniącym się poziomem zurbanizowania oraz występowaniem rolniczych i pozarolniczych funkcji gospodarczych. W badaniu posłużono się danymi sprawozdawczymi z lat 2008–2011 podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego oraz firm posiadających udziały za granicą, zebranymi przez GUS. Stwierdzono, że badane przedsiębiorstwa różniły się pod względem tempa i zaawansowania procesów globalizacji w zależności od poziomu urbanizacji i struktury gospodarczej różnych lokalizacji. Wyniki badań potwierdziły tezę, że globalizacja prowadzi do polaryzacji rozwoju gospodarki regionalnej i lokalnej.

Słowa kluczowe: gospodarka regionalna i lokalna  globalizacja  małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP)  


The globalization of rural areas on the example of SMEs in Wielkopolska

The aim of the paper is to analyze the processes of localization and globalization of small and medium-sized enterprises (SMEs) in rural areas in Wielkopolska. The author discusses the problem of rural economy as the place of localization of internationalized and globally active enterprises. First, she analyzes the potential factors of enterprises’ localization in the condition of open economy. Then, she focuses on shares of foreign capital and foreign exchange of enterprises operating in urban and non-urban environments and in agricultural and non-agricultural areas. The author analyzes the data reported in the years 2008−2011 by the Polish Statistical Office GUS concerning entities with foreign capital and firms with capital abroad. She shows that the pace and advancement of the globalization processes in the investigated enterprises differ according to the level of urbanization and the economic structure of different localizations. The results show that globalization leads to polarization of the development of regional and local economy.

Słowa kluczowe: regional and local economy  globalization  small and medium-sized enterprises (SME)  


Afiliacja:

Joanna Wiśniewska: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Katedra Ekonomii, ul. Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań, Polska; wisniew@up.poznan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(58)/2014
Artur Bajerski
Lokalne konflikty wokół rejonizacji kształcenia na obszarach wiejskich w Polsce

Lokalne konflikty wokół rejonizacji kształcenia na obszarach wiejskich w Polsce

Celem artykułu jest próba zrozumienia, na podstawie trzech studiów przypadków, podłoża konfliktów wokół rejonizacji kształcenia na obszarach wiejskich w Polsce oraz znaczenia wprowadzanych zmian dla władz lokalnych, rodziców dzieci oraz społeczności wiejskich. Badania wykazały, że niezależnie od tego, czy konflikty związane były z zamknięciem lokalnej szkoły, czy też nie, wynikały one z różnic w rozumieniu istoty rejonizacji kształcenia między rodzicami i władzami lokalnymi. Ponadto w każdym z przypadków prowadziły do wzrostu aktywności rodziców w zakresie wyboru szkoły oraz wiązały się z poczuciem marginalizacji wsi.

Słowa kluczowe: rejonizacja kształcenia  edukacja  konflikty społeczne  obszary wiejskie  Polska  


Local disputes over the assignment of children to schools in their catchment areas in the rural districts of Poland

Referring to three case studies, the author makes an attempt to understand the basis of conflicts concerning changes in school catchment areas in rural districts of Poland, and the importance of the implemented changes for local authorities, parents, and rural communities. The research shows that such conflicts arise from misunderstandings between parents and local authorities concerning the essence of new assignments to catchment areas, irrespective of the fact whether schools were closed or not. Additionally, changing school catchment zones resulted in each of the cases in the parents’ increased activity when choosing a school, and made them feel that rural areas were marginalized.

Słowa kluczowe: school catchment system  education  social conflicts  rural areas  Poland  


Afiliacja:

Artur Bajerski: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Zachowań Przestrzennych Człowieka, ul. Dzięgielowa 27, 61-680 Poznań, Polska; bajerski@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(60)/2015
Donatas Burneika, Ruta Ubareviciene
The economic crisis and development of Vilnius urban region – spatial aspects

The economic crisis and development of Vilnius urban region – spatial aspects

The development of Lithuania was deeply affected by the recent world economic crisis, which had a negative impact on most countries in Europe. However, the degree of impact was quite differentiated spatially, and various localities suffered from the crisis unevenly. The economic sectors that suffered the most in Lithuania, were concentrated in metropolitan areas, so the crisis damaged urban economy most seriously. How the economy of the capital city was affected at this time is a central question for researchers. Different areas and sectors of the urban economy were affected differently, so the impact on urban space was fragmented. Our analysis is mainly seeking to understand changes in the construction sector and housing market. The paper also tries to reveal the main features of the development of the whole Vilnius urban region, which occupies much wider territories than the city municipality. The capability to withstand economic threats depends both on urban economy and on the situation in the surrounding region or hinterland of the city. The process of the transformation of rural areas into urban regions is constantly taking place and in the case of metropolitan regions, it depends on the situation in the urban, country, and global economies. The rise of discussion about possible paths of prospective development of the Vilnius city region is also among the tasks of this paper.

Słowa kluczowe: urban development  economic crisis  Vilnius urban region  


Kryzys gospodarczy a rozwój regionu miejskiego Wilna – aspekty przestrzenne

Ostatni kryzys gospodarczy, który miał negatywny wpływ na większość krajów europejskich odcisnął swoje głębokie piętno również na procesie rozwoju Litwy. Oddziaływanie kryzysu było jednak dość zróżnicowane przestrzennie, a poszczególne układy lokalne ucierpiały w różnym stopniu. Branże gospodarcze najsilniej dotknięte kryzysem są skoncentrowane w obszarach metropolitalnych, co oznaczało najpoważniejszy regres gospodarek dużych miast. W artykule autorzy pytają przede wszystkim o to, w jakim stopniu ucierpiała gospodarka Wilna. Z uwagi na to, że poszczególne sektory i obszary miasta ucierpiały na skutek kryzysu nierównomiernie, jego wpływ na przestrzeń miejską jest mozaikowy. Głównym celem podjętej analizy była ocena tego, jak w obliczu kryzysu zachował się sektor budowlany oraz rynek mieszkaniowy. Artykuł przedstawia te zjawiska w kontekście rozwoju całego regionu miejskiego Wilna, a zatem w ujęciu znacznie wykraczającym poza granice administracyjne miasta. Odporność na gospodarcze trudności jest bowiem pochodną reakcji zarówno gospodarki miasta, jak i jego regionalnego otoczenia lub zaplecza. Proces przekształcania obszarów wiejskiej w region miejski w otoczeniu dużego miasta ma charter ciągły i zależy od sytuacji miasta, kraju i globalnej. Skłania to podjęcia próby oceny dalszego rozwoju regionu miejskiego Wilna.

Słowa kluczowe: rozwój miast  kryzys ekonomiczny  region miejski Wilna  


Afiliacja:

Donatas Burneika: Lithuanian Social Research Centre, A. Gostauto st. 11, LT-01108 Vilnius, Lithuania; donatas.geo@gmail.com

Ruta Ubareviciene: Lithuanian Social Research Centre, A. Gostauto st. 11, LT-01108 Vilnius, Lithuania; ruta.ubareviciene@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(61)/2015
Dominika Wojtowicz, Tomasz Kupiec
Fundusze unijne szansą na wzrost gospodarczy? Studium przypadku województwa lubelskiego

Fundusze unijne szansą na wzrost gospodarczy? Studium przypadku województwa lubelskiego

Artykuł odpowiada na pytanie, czy wsparcie unijne w województwie lubelskim może wzmocnić rozwój na poziomie lokalnym i regionu. Odpowiedzi udzielamy, porównując faktyczną strukturę wsparcia w latach 2007−2013 z wynikającymi z literatury warunkami, których spełnienie jest nieodzowne, aby móc mówić o trwałym, pozytywnym efekcie wykorzystania pomocy finansowej. Dodatkowo zrealizowano studia przypadku badające mechanizmy wykorzystania wsparcia na poziomie lokalnym. Przeprowadzona analiza pokazała, że w województwie dominują wydatki na inwestycje infrastrukturalne i wsparcie obszarów wiejskich przy niewielkich wydatkach na kapitał wiedzy i gospodarczy oraz praktycznie przy braku wsparcia kapitału społecznego i jakości administracji. Fundusze wykorzystywane na poziomie lokalnym sprowadzają się często do roli środków o charakterze socjalnym. Zaobserwowane kierunki wsparcia mogą prowadzić do petryfikacji niekorzystnej struktury gospodarczej regionu, nie zapewniając wzrostu ogólnej produktywności czynników produkcji.

Słowa kluczowe: fundusze unijne  fundusze strukturalne  rozwój lokalny  rozwój regionalny  województwo lubelskie  


European Union funds, a chance for economic growth? Case study oflubelskie voivodship

The paper examines whether EU funds may encourage local and regional development in the Lubelskie voivodship. The authors compare the actual structure of support in 2007−2013 with the necessary conditions of a positive and sustainable result of financial assistance found in the literature. In addition, six case studies were carried out to explore the mechanisms of support at the local level. The analysis shows the dominance of infrastructure spending and support for rural areas. Low expenditure on economic and knowledge capital is accompanied by virtually no support for social capital and administration quality improvement. Funds at the local level are often used purely as social aid. The observed ways of spending the funds may lead to petrifaction of an unfavourable regional economic structure, and do not ensure growth of production factors productivity

Słowa kluczowe: "EU funds  structural funds  local development  regional development  Lubelskie voivodship  


Afiliacja:

Dominika Wojtowicz: Akademia Leona Koźmińskiego, Sustainable Development Center, Katedra Ekonomii, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warszawa, Polska; dominika.wojtowicz@kozminski.edu.pl

Tomasz Kupiec: Akademia Leona Koźmińskiego, Sustainable Development Center, Katedra Ekonomii, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warszawa, Polska; t.kupiec@evaluation.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(73)/2018
Robert Szmytkie, Przemysław Tomczak
Procesy depopulacji na obszarach wiejskich województwa dolnośląskiego w latach 1995–2015

Procesy depopulacji na obszarach wiejskich województwa dolnośląskiego w latach 1995–2015

Za główny cel pracy przyjęto analizę procesów depopulacji na obszarach wiejskich Dolnego Śląska w latach 1995–2015. Intencją autorów było określenie skali, trwałości i zasięgu przestrzennego depopulacji na obszarach wiejskich regionu, a także czynników zmian ludnościowych, które przyczyniły się do ubytku liczby ludności. Umożliwiło to identyfikację wiejskich obszarów depopulacyjnych i ich typologię, zgodnie ze specyfiką współczesnych zmian demograficznych. W odniesieniu do skali wyludnienia wyodrębniono cztery typy obszarów wiejskich (obszary rozwijające się, stagnujące, wyludniające się i intensywnie wyludniające się), a w nawiązaniu do trwałości procesów depopulacji pięć typów (obszary stale rozwijające się, epizodycznie wyludniające się, czasowo wyludniające się, przeważająco wyludniające się i stale wyludniające się). Przeprowadzona analiza wykazała, że zjawisko depopulacji dotyczyło w szczególności obszarów wiejskich w Sudetach, na Przedgórzu Sudeckim oraz obszarów peryferyjnych w odniesieniu do głównych ośrodków miejskich. Procesy depopulacji na Dolnym Śląsku nie powinny być zatem utożsamiane tylko i wyłącznie z wsiami położonymi w Sudetach. Co więcej, w przypadku wiejskich obszarów depopulacyjnych na Dolnym Śląsku spadek liczby ludności dodatkowo potęgują negatywne trendy demograficzne (niski przyrost naturalny, wzrost udziału ludności w wieku poprodukcyjnym).

Słowa kluczowe: depopulacja  zmiany ludnościowe  obszary wiejskie  Dolny Śląsk  


Depopulation in rural areas of Lower Silesia in the years 1995–2015

The main purpose of this paper is to analyze depopulation processes of rural areas in Lower Silesia in the years 1995–2015. The authors intend to determine the scale, durability and spatial distribution of depopulation in rural areas, as well as to analyze the factors of population changes which contribute to population loss. It helps them to identify depopulating rural areas and to draw up their typology according to the specificity of contemporary demographic changes. With reference to the scale of depopulation, four types of rural areas are distinguished (developing, stagnating, depopulating, intensively depopulating), and according to the durability of depopulation five types are identified (constantly developing, episodically depopulating, temporarily depopulating, prevalently depopulating, constantly depopulating). The analysis shows that depopulation is a problem in the rural areas of the Sudety Mts., Sudety Foreland, and in peripheral areas, in main urban centres. What is more, the processes of depopulation in Lower Silesia should not be associated exclusively with villages located in the Sudetes. In depopulating rural areas of Lower Silesia, the population decline is compounded by negative demographic trends (low birth rate, increase in post-working age population).

Słowa kluczowe: depopulation  population changes  rural areas  Lower Silesia  


Afiliacja:

Robert Szmytkie: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Geografii Społeczno-Ekonomicznej, Plac Uniwersytecki 1, 50–137 Wrocław, Polska; robert.szmytkie@uwr.edu.pl

Przemysław Tomczak: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Geografii Społeczno-Ekonomicznej, Plac Uniwersytecki 1, 50–137 Wrocław, Polska; przemyslaw.tomczak@uwr.edu.pl
Monika Wesołowska, Andrzej Jakubowski
Konsekwencje procesów ludnościowych na obszarach wiejskich województw Polski Wschodniej w ujęciu przestrzennym

Konsekwencje procesów ludnościowych na obszarach wiejskich województw Polski Wschodniej w ujęciu przestrzennym

Peryferyjny charakter to jedna z najważniejszych cech Polski Wschodniej, a sam region często identyfikuje się poprzez rozmaite negatywne zjawiska na płaszczyźnie społeczno--ekonomicznej. Duży wpływ na tę sytuację mają procesy ludnościowe, w tym problem wyludniania się, który dotyczy znacznej części obszarów wiejskich makroregionu. Celem niniejszej pracy jest analiza wpływu zmian demograficznych zachodzących na wiejskich obszarach przygranicznych Polski Wschodniej w latach 2002–2015 na wybrane obszary życia społeczno-ekonomicznego, a także próba określenia skali zmian i ich konsekwencji w ujęciu przestrzennym w sferze edukacji, przedsiębiorczości, budownictwa i mieszkalnictwa oraz finansów publicznych.

Słowa kluczowe: procesy ludnościowe  obszary wiejskie  obszary przygraniczne  Polska Wschodnia  


Spatial consequences of population processes in rural areas of the voivodships of Eastern Poland

One of the most important features of Eastern Poland is its peripheral character. This region is often associated with various negative socio-economic phenomena. Population processes, including the problem of depopulation, affect a large part of rural areas of the macroregion. The main aim of this paper is to analyze the impact of the demographic changes occurring in rural areas of Eastern Poland in 2002–2015 on selected areas of socio-economic life, as well as to attempt to determine the scale of the changes and their spatial consequences in the field of education, entrepreneurship, construction, housing, and public finances.

Słowa kluczowe: demographic processes  rural areas  border areas  Eastern Poland  


Afiliacja:

Monika Wesołowska: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Geografii Społeczno-Ekonomicznej, al. Kraśnicka 2cd, 20–718 Lublin, Polska; monika.wesolowska@poczta.umcs.lublin.pl

Andrzej Jakubowski: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Geografii Społeczno-Ekonomicznej, al. Kraśnicka 2cd, 20–718 Lublin, Polska; andrzej.jakubowski@poczta.umcs.lublin.pl