KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017

Wyniki wyszukiwania dla frazy: "samorząd lokalny"
 
Numer: 1(1)/2000
Andrzej Sztando
Lokalny interwencjonizm samorządowy, czyli kształtowanie gminnego rozwoju gospodarczego

Lokalny interwencjonizm samorządowy, czyli kształtowanie gminnego rozwoju gospodarczego

Przypisanie władzom lokalnym działań w sferze gospodarczej rodzi zaskakującą analogię do stanowiącej domenę państwa kategorii interwencjonizmu, która odnosi się do czynnego oddziaływania na gospodarkę narodową . Albowiem wraz z rozwojem procesów decentralizacji władzy i zastępowania rozwoju sektorowego nową logiką rozwoju terytorialnego, samorząd terytorialny stał się nowym podmiotem ingerencji w procesy rynkowe, a także ich aktywnym uczestnikiem. Decentralizacja władzy musi być więc traktowana również jako decentralizacja interwencjonizmu. Podstawową przyczyną obaw, jakie mogą się pojawić przed zaakceptowaniem systemu gospodarczych oddziaływań władz na poziomie lokalnym, jest zdecydowanie negatywny bilans doświadczeń minionego ustroju społeczno-gospodarczego. Obawy te są jednak w przeważającej części bezpodstawne, ponieważ interwencjonizm lokalny nie polega na ręcznym sterowaniu działalnością podmiotów gospodarczych.


Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(8)/2002
Marek Furmankiewicz
Funkcjonalno-przestrzenne sieci współpracy samorządów lokalnych

Funkcjonalno-przestrzenne sieci współpracy samorządów lokalnych

Cechą współczesnej gospodarki jest wzrost znaczenia poziomych struktur administracyjnych w ramach dobrowolnej współpracy jednostek samorządu terytorialnego. Jedną z przesłanek podejmowania współpracy jest fakt, iż przestrzeń funkcjonalna wykracza często poza granice administracyjne. Rodzi to skłonności do formowania sieci organizacyjnych zwiększających operatywność i efektywność działania. Rozwój sieci, będącej zbiorem połączonych relacji (wymiany) między jednostkami samorządu terytorialnego, cechują stadia ukierunkowane na tworzenie długookresowego środowiska zaufania, począwszy od stadium współpracy nieformalnej, po zaawansowane partnerstwo. Sieci współpracy samorządów mogą tworzyć różne typy funkcjonalne, nie zawsze równoznaczne z formami prawnymi. Wyróżnić można m.in. sieci wielostronne (organizacje międzynarodowe, euroregiony, zrzeszenia krajowe, regionalne i lokalne) lub dwustronne (miasta podzielone, jednostki nadgraniczne, przygraniczne, sąsiedzkie i pozostałe związki dwustronne). Jednostki zrzeszone w sieci mogą tworzyć struktury rozproszone lub zwarte przestrzennie. W pierwszych przeważa niematerialny wymiar współpracy (wymiana informacji, wymiana kulturalna, lobbing etc.), natomiast w formach zwartych terytorialnie - wymiar materialny (zagadnienia komunalne i gospodarka zasobami lokalnymi).

Słowa kluczowe: samorząd lokalny  wymiary współpracy  sieci funkcjonalno-przestrzenne  


Afiliacja:

Marek Furmankiewicz: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geograficzny, Zakład Geografii Społecznej i Ekonomicznej, Plac Uniwersytecki 1, 50-137 Wrocław, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(11)/2003
Paweł Swianiewicz
Transfery z budżetu państwa dla samorządów lokalnych

Transfery z budżetu państwa dla samorządów lokalnych

Niniejszy artykuł zawiera próbę odpowiedzi na kilka pytań mających kluczowe znaczenie dla oceny sposobu finansowania samorządów w Polsce, a dotyczących transferów z budżetu państwa. Jakie cele stawia teoria finansów lokalnych przed systemem dotacji i subwencji? W jaki sposób są one realizowane w praktyce krajów europejskich? Jak na tym tle można ocenić transfery dla samorządów w Polsce? Próbując odpowiedzieć na te pytania, rozpocznę od prezentacji zagadnień teoretycznych związanych z transferami. W drugiej części przedstawię pokrótce podstawy kilku - charakterystycznych dla krajów europejskich - systemów dotacji i subwencji. Trzecia część zawiera wstępną ocenę rozwiązań stosowanych w Polsce, z której wynikają postulaty dotyczące pożądanych zmian. Ze względu na ograniczoną objętość niniejszy artykuł pomija natomiast szczegółowy opis systemu dotacji i subwencji obowiązującego w tej chwili w naszym kraju - opis taki był przedmiotem wielu artykułów w prasie fachowej, jest zatem dobrze znany.


Local Revenues from Inter-Governmental Transfers

The paper is an attempt to answer few questions, which are of crucial importance for the assessment of local government financing in Poland. The main focus of the paper is on inter-governmental financial transfers. What are goals and principles of inter-governmental grants in the theory of fiscal federalism? How these principles are applied in European countries? How the practice of local finance in Poland is related to these principles and to international experience? The first section deals with theoretical issues of grants´ transfers and equalization schemes. The second part includes a brief description of grant systems in selected European countries. The third section concentrates on the evaluation of the Polish practice, and includes recommendation fo future changes. However, the paper skips a detail description of the Polish grant system (which is well-known and described in Polish academic literature).


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(14)/2003
Paweł Swianiewicz, Urszula Klimska
Kto rządzi gminą i jak? Lokalni liderzy polityczni w teorii i praktyce samorządów w Polsce

Kto rządzi gminą i jak? Lokalni liderzy polityczni w teorii i praktyce samorządów w Polsce

Artykuł porusza zagadnienie przywództwa w samorządzie lokalnym. Przy zachodzących współcześnie zmianach, opisywanych czasem jako przejście od tradycyjnie rozumianego samorządu do nowoczesnego zarządzania lokalnego, zmieniają się także pozycja i oczekiwania wobec liderów politycznych. Pojęcie lidera politycznego ograniczone jest do osób mających demokratyczną legitymizację, a zatem nie obejmuje osób wpływowych, ale pozostających poza formalnymi strukturami władzy i administracji. Istotne jest rozróżnienie między typem przywództwa (zależnym od formalnego kształtu instytucji samorządowych) i stylem przywództwa (związanym bardziej z osobistą charakterystyką lidera). Artykuł omawia wybrane koncepcje teoretyczne typów i stylów przywództwa, a następnie odnosi je do wyników badań prowadzonych w polskich miastach. Niektóre z koncepcji teoretycznych zastosowane zostały do opisu sytuacji w Polsce. Ostatnie lata przyniosły przejście od typu przywództwa zbliżonego do "modelu kolektywnego"€ do "modelu silnego burmistrza"€. Analiza czterech inicjatyw w dwóch miastach (Poznaniu i Ostrowie Wielkopolskim) pozwala przyjrzeć się ocenom mieszkańców co do rzeczywistych stylów przywództwa. Najbardziej preferowanym przez mieszkańców miast stylem jest postawa koncyliacyjna. Natomiast w rzeczywistych zachowaniach polityków mieszkańcy dostrzegają więcej elementów stylu "bossa miasta"€ - własnymi siłami realizującego swoją wizję rozwoju. Porównanie oczekiwań z percepcją rzeczywistych zachowań liderów pozwala na skonstruowanie indeksu luki w stosunku do oczekiwań (Expectation Gap Index - EGI). Luka ta jest zazwyczaj niewielka w przypadku budowania ogólnych programów rozwoju, ale zwiększa się przy realizacji konkretnych inicjatyw.


Who Governs and How? Political Leadership in Theory and Practice of Local Governments in Poland

The article discusses political leadership in local government. Change from traditional local government to local governance requires also institutional changes and new roles played by local leaders. The notion of political leader is limited to persons having democratic legitimacy for their role played in local politics. It excludes people, who might be influential but remain outside formal democratic institutions of local government. The article distinguishes between type (which depends on formal institutional settings) and style (more dependent on personal characteristics) of leadership. The article discusses selected theoretical concepts of type and style of leadership and tries to refer them to Polish local governments. Recent Polish reforms have brought a change from the type which was close to a collective model to one closer to a strong mayor form. Analysis of four initiative in 2 Polish cities (Poznan and Ostrow Wielkopolski) allows to formulate some conclusions on citizens"€™ perception of actual styles of local political leadership. The largest proportion of citizens in analysed cities prefers a style which is close to consensus facilitator. But in a real behaviour of leaders, citizens see more of city boss style, which might be characterized by the implementation of an own vision with internal resources existing within local government structures. Comparison of citizens"€™ preferences with the perception of actual behaviour of leaders allows to compute an Expectation Gap Index. The gap is usually quite narrow in initiatives focused on the construction of broad development programmes, but it becomes wider if we turn to more concretely focused projects.


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz:niwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Urszula Klimska: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(15)/2004
Katarzyna Szmigiel
Współpraca międzynarodowa w regionie peryferyjnym - na przykładzie województwa lubelskiego

Współpraca międzynarodowa w regionie peryferyjnym - na przykładzie województwa lubelskiego

Artykuł przedstawia powiązania międzynarodowe samorządów regionu lubelskiego. Powiązania samorządu regionalnego opisane są za pomocą analizy struktury urzędu i zasad polityki intraregionalnej dotyczącej współpracy międzynarodowej władz samorządowych. Powiązania samorządów gminnych opisane są na podstawie analizy wyników ankiety przeprowadzonej we wszystkich gminach regionu. Celem badania była odpowiedź na pytanie o przygotowanie samorządów regionów peryferyjnych do integracji europejskiej i do konkurencji w otwartej gospodarce światowej.


International Cooperation in Peripheral Region on the Example of Lubelskie Region

This article presents international relations of regional and local governments in lubelskie region. Analysis of the office structure and the rules of intraregional policy describe international relations of regional government. The most important research instruments used in gminas are the survey results conducted in all gminas in lubelskie voivoidship. The article´s main goal is to answer the question of the preparation process of periphery local governments in the face of European integration and their compete ability in the open economy.


Afiliacja:

Katarzyna Szmigiel: Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(21)/2005
Andrzej K. Piasecki
Demokracja bezpośrednia w Polsce lokalnej - błędny model, zła praktyka

Demokracja bezpośrednia w Polsce lokalnej - błędny model, zła praktyka

Referenda lokalne w Polsce stanowią specyficzną formę demokracji bezpośredniej. Zarówno zapisy ustrojowe i ustawowe, jak i kilkunastoletnia już praktyka przyczyniły się do tego, że referenda te nabrały cech populistycznych. Dotyczy to przede wszystkim referendów w sprawie odwołania władz lokalnych (rady miasta i burmistrza). Pozostałe referenda, w sprawie samoopodatkowania mieszkańców oraz w tzw. innej ważnej sprawie dla gminy, mają marginalne znaczenie (jest to ok. 10-15% wszystkich referendów). Praktyka referendów lokalnych w Polsce obejmuje ok. 500 głosowań. W pierwszych trzech kadencjach samorządu terytorialnego (1990-2002) w 347 referendach starano się odwołać rady gminy. W tej liczbie tylko 37 referendów miało charakter rozstrzygający, tzn. frekwencja w głosowaniu przekroczyła 30%. Skuteczność instytucji referendum, z powodu niskiej frekwencji, ograniczona jest głównie do małych miast (do 20 tys. mieszkańców).


Direct Democracy in Local Poland - Wrong Model, Bad Practice

Local referenda are a special form of direct democracy in Poland. As a result of some legal solutions and in the light of practice, now reaching back for over ten years, they must be considered as a populist and ineffective instrument. This refers primarily to the referenda on recalling local authorities such as city council and mayor, accounting for 85%-90% of all such events. The practice of local referenda in Poland embraces approximately 400 cases. During the first three terms in office of the territorial self-government (1990-2002), 347 referenda concerned recalling the communal councils. Such referenda may be initiated only by the residents of the commune. Only 37 of these referenda proved to be decisive, as their attendance turnout exceeded 30%. The effectiveness of referenda is limited mostly to small towns (up to 20 thousand residents), where the threshold turnout is usually reached.


Afiliacja:

Andrzej K. Piasecki: Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Wydział Humanistyczny, Instytut Politologii, ul. Podchorążych 2, pok. 234, 30-084 Kraków, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(28)/2007
Marta Derek
Od wioski rybackiej do turystycznej enklawy? Turystyka a rozwój lokalny na przykładzie Mikołajek

Od wioski rybackiej do turystycznej enklawy? Turystyka a rozwój lokalny na przykładzie Mikołajek

Turystykę traktuje się powszechnie jako panaceum na wszelkie problemy rozwojowe w polskich gminach. Tymczasem okazuje się, że nawet najbardziej znane turystyczne kurorty nie zawsze czerpią z niej takie korzyści gospodarcze, jakich można by się spodziewać. Przykładem takiej gminy są Mikołajki - najbardziej znana miejscowość turystyczna na Mazurach, która nie wybija się jednak ponad przeciętność, jeśli chodzi o dochody budżetowe czy dochody mieszkańców. Dlaczego? Niniejszy artykuł daje przynajmniej częściową odpowiedź na to pytanie.


From a Fishing Village to a Tourist Enclave? Tourism and Local Development: The Case of Mikołajki

Tourism is often treated as a solution for all development problems of every Polish local government. However, even the most popular tourism resorts do not always take the economic advantage of it. The economic impact of tourism is often lower that it could have been expected. The case study given in the article is Mikolajki - the most popular tourism resort in Mazury region, but very common as far as local government"€™s revenues are concerned. Why? This article gives at least a partial response for the question.


Afiliacja:

Marta Derek: Zakład Geografii Turyzmu i Rekreacji, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa);

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(34)/2008
Lucyna Rajca
Przywództwo polityczne w zachodnioeuropejskim samorządzie lokalny

Przywództwo polityczne w zachodnioeuropejskim samorządzie lokalny

W Europie Zachodniej następuje zmiana modelu samorządu lokalnego: od modelu komitetowego rady przechodzi się do bardziej "wykonawczo zorientowanych"€ modeli, takich jak parlamentarne czy prezydenckie. Przywództwo polityczne stanowi rdzeń wielu ostatnich reform instytucjonalnych samorządu lokalnego. Wyraźnym celem tych reform jest wzmocnienie władzy wykonawczej i zapewnienie silnego, widocznego i efektywnego przywództwa. Zmianie uległa na przykład pozycja burmistrza w Wielkiej Brytanii i Niemczech oraz zarządu w Holandii. Jednym ze sposobów wzmocnienia przywództwa politycznego jest wprowadzenie bezpośrednich wyborów burmistrza. Nie we wszystkich państwach dokonuje się tego rodzaju transformacja, w niektórych zmiany zostały ograniczone do niewielu gmin. Inne są relatywnie odporne na międzynarodową tendencję reform instytucjonalnych.


Political Leadership in Local Governments in Western Europe

In Western Europe, the model of local government has been changing in the previous decades: from a council-committee model to more executive-oriented ones, like the parliamentary and the presidential models. Political leadership lies at the heart of many of the recent institutional reforms of local government. An explicit aim of these reforms has been to strengthen the executive power, and to provide strong, visible and effective leadership. For example, the position of the mayor in Britain and Germany and of the board in the Netherlands has changed. The direct election of mayors is one of the ways to strengthen the political executive. Not all countries are undergoing such kind of transformation. In some of them, changes have been restricted to few municipalities. Others have been relatively immune to this international trend towards institutional reforms.


Afiliacja:

Lucyna Rajca: Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy w Kielcach, Instytut Nauk Politycznych, ul. Świętokrzyska 21B 25–406 Kielce, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(36)/2009
Lucyna Rajca
Koncepcja New Public Management a reformy samorządu terytorialnego wybranych państw Europy Zachodniej

Koncepcja New Public Management a reformy samorządu terytorialnego wybranych państw Europy Zachodniej

Reformy inspirowane New Public Management (NPM) przyczyniły się do wprowadzenia zasad zarządzania w samorządzie terytorialnym oraz urynkowienia i outsourcingu. Reformy te przyniosły największe zmiany w Wielkiej Brytanii, ale wprowadzono je też w innych państwach europejskich, na przykład w: Irlandii, Szwecji, Niemczech, w najmniejszym zakresie zaś we Francji (spośród krajów opisanych w tym artykule). Istnieje ryzyko, że reformy inspirowane NPM doprowadzą do utraty z pola widzenia ukrytego, społecznego celu usług publicznych. Nowe zarządzanie publiczne nie stało się jednak nowym, uniwersalnym modelem zarządzania sektorem publicznym. Tematyka debaty na temat reformy usług publicznych przesunęła się (zwłaszcza w Wielkiej Brytanii) poza kwestie NPM w kierunku wyłaniającej się koncepcji sieciowego zarządzania wspólnotą.


The Concept of

New Public Management - inspired reforms have influenced implementation of management principles in local government, the marketisation and outsourcing. These reforms were mostly visible in the United Kingdom but appear also in other European countries, for example: Ireland, Sweden, Germany, the least in France (among described in this article). There is a risk that NPM-led reforms may come to lose sight of the underlying social purpose of public services. NPM has not became a new, universal model of public sector management. The debate about public service reform has moved (particularly in UK) beyond the concerns of NPM to an emerging concept of networked community governance.


Afiliacja:

Lucyna Rajca: Uniwersytet Jana Kochanowskiego, Instytut Nauk Politycznych, ul. Świętokrzyska 21B, 25–406 Kielce, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Paulina Rychlewska
Kim są urzędnicy polskich gmin wybierani na kolejną kadencję? Cechy osobowe i sposób zarządzania gminą

Kim są urzędnicy polskich gmin wybierani na kolejną kadencję? Cechy osobowe i sposób zarządzania gminą

Poniższy artykuł prezentuje sylwetki osób piastujących przynajmniej przez drugą kadencję stanowisko wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta. Zgodnie z paradygmatem nowego zarządzania (New Public Management) to właśnie osoba reprezentująca gminę stanowi nierzadko antidotum na jej problemy i okazuje się kluczem do osiągnięcia przez jednostkę samorządu terytorialnego zarówno sukcesu ekonomicznego, jak i poprawy bytu jej mieszkańców. Niewątpliwie wiąże się to z charyzmą lidera. Co jednak kryje się pod tym określeniem? Celem artykułu jest próba odpowiedzenia na pytanie, czy można wskazać cechy osobowościowe i typy przywództwa decydujące o pozostaniu na kolejną kadencję na stanowisku zarządzającego gminą. Metoda badań obejmuje interpretację testu osobowości NEO-FFI oraz kwestionariusza dotyczącego modelu zarządzania gminą sporządzonego przez autorkę. Wyniki wskazują, iż zarządzający gminą muszą faktycznie reprezentować określone natężenie cech, by udało im się ponownie objąć stanowisko. Szczególnie dotyczy to poziomu ekstrawersji i sumienności. Nie bez znaczenia wydaje się również stosowany przez nich model przywództwa.


Who Are They? Personality and Style of Management of the Re-elected Local Leaders

This article shows the profiles of people who hold at least the second cadence on the position of village mayor, mayor or president of the city. According to the paradigm New Public Management, the person who manages the community is often antidote on its problems, the key for its economical success and the chance of better life its inhabitants. Doubtlessly, it is connected with a charisma of the leader. What is hidden under this term? The aim of this article is to answer the question whether it is possible to show some personality features and the model of management which decide on the chance of holding the position of the mayor of community on the next cadence. The method of the studies contain the interpretation of the personality test NEO-FFI and the questionnaire concerning the model of management of the community. The results show that the people which are the managers of the community must have some level of the main personality features in fact. Only then it is possible to hold the next cadence. It relates mainly to extraversion and conscientiousness. The model of management chosen by them is of great significance too.


Afiliacja:

Paulina Rychlewska: Szkoła Główna Handlowa, Kolegium Gospodarki Światowej, ul. Madalińskiego 6/8, 02-513 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(46)/2011
Krzysztof Janc
Geografia hiperlinków - przestrzenny wymiar samorządowych serwisów internetowych

Geografia hiperlinków - przestrzenny wymiar samorządowych serwisów internetowych

Celem opracowania jest ustalenie, czy funkcjonujące w cyberprzestrzeni relacje odzwierciedlają granice obszarów w przestrzeni geograficznej. Ma w tym pomóc analiza powiązań pomiędzy serwisami WWW samorządów lokalnych a "miejscami"€, do których można dotrzeć przy pomocy zamieszczonych na stronach hiperlinków. Obejmuje ona 29 serwisów powiatów leżących na Dolnym Śląsku. Okazuje się, że w przypadku jednostek samorządowych szczebla lokalnego istnieje wyraźny związek między połączeniami w cyberprzestrzeni z terytorium rzeczywistego działania. Co istotne, w wirtualnej przestrzeni, tak jak w fizycznej, dominuje główny funkcjonalny węzeł, czyli stolica kraju.

Słowa kluczowe: cyberprzestrzeń  webometria  hiperlinki  samorząd lokalny  Dolny Śląsk  


Geography of hyperlinks - spatial dimension of local government websites

The purpose of this paper is to determine whether connections within cyberspace are in any way related to borders in the geographical sense. The author assesses the connections between the websites of local authorities and destinations that can be reached by hyperlinks. He analyzes 29 counties in Lower Silesia and shows that the activity of local self-government units in cyberspace covers their real-life territory. On the whole, it can be said that connections existing in cyberspace largely reflect actual borders. However, the main functional node dominating cyberspace is the country"€™s capital city.

Słowa kluczowe: cyberspace  webometrics  hyperlinks  local self-government  Lower Silesia  


Afiliacja:

Krzysztof Janc: Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Uniwersytet Wrocławski, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław; krzysztof.janc@uni.wroc.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(61)/2015
Julita Łukomska, Katarzyna Szmigiel-Rawska
Finansowe aspekty współpracy samorządów

Finansowe aspekty współpracy samorządów

W artykule opisano wskaźnik skonstruowany na potrzeby mierzenia przepływów finansowych pomiędzy samorządami w Polsce. Przepływy te uznano za miernik współpracy międzysamorządowej oraz siły powiązań funkcjonalnych przecinających granice administracyjne. Celem artykułu jest przedstawienie skali i przedmiotu transferów finansowych między samorządami oraz analiza czynników wpływających na ich zróżnicowanie. Największe wydatkowe transfery finansowe występują w funkcjonalnych obszarach miejskich, ale tylko w zakresie wydatków bieżących. Transfery w zakresie wydatków inwestycyjnych są większe poza tymi obszarami oraz stanowią cechę charakterystyczną gmin o niższym poziomie zamożności. Najsilniej powiązaną funkcją jest dostarczanie usług transportowych − tak w wymiarze wydatków bieżących, jak i inwestycyjnych.

Słowa kluczowe: współpraca międzygminna  współpraca międzyorganizacyjna  współpraca horyzontalna  współpraca wertykalna  transfery finansowe  finansowe zależności  samorząd lokalny  finanse lokalne  


Financial aspects of inter-municipal cooperation

The paper describes an indicator constructed to measure financial flows between local governments in Poland. These flows are considered as the measure of local governments’ cooperation and of the strength of functional connections crossing administrative boundaries. The purpose of this paper is to present the scale and the subject of financial transfers between local governments and the factors explaining the variation of local governments’ financial cooperation. The biggest financial transfers take place in functional urban areas, but only in terms of current expenditures. Transfers of investments expenditures are higher outside these areas and are characteristic of less affluent municipalities. The strongest associate function is to provide transportation services: both in terms of current expenditures and investments.

Słowa kluczowe: inter-municipal cooperation  inter-organizational cooperation  horizontal cooperation  vertical cooperation  financial transfers  financial links  local government  local finance  


Afiliacja:

Julita Łukomska: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografi i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 32, 00-927 Warszawa, Polska; j.lukomska@uw.edu.pl

Katarzyna Szmigiel-Rawska: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografi i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 32, 00-927 Warszawa, Polska; k.szmigiel@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 1(63)/2016
Paweł Swianiewicz
Wyrównywanie poziome sytuacji fiansowej jednostek samorządu terytorialnego – doświadczenia europejskie

Wyrównywanie poziome sytuacji fiansowej jednostek samorządu terytorialnego – doświadczenia europejskie

Kwestia transferów poziomych w finansowym systemie wyrównawczym samorządów terytorialnych budzi w Polsce duże kontrowersje. Artykuł pokazuje analogiczne rozwiązania funkcjonujące w innych krajach europejskich (Hiszpanii, Niemczech, Szwajcarii, Danii, Szwecji, Norwegii). Omówione zostały rozwiązania odnoszące się do wyrównywania wynikającego zarówno z różnic potencjału dochodowego, jak i z potrzeb wydatkowych, będących efektem zróżnicowanych warunków działania samorządów. Doświadczenia europejskie zostały porównane z rozwiązaniami obowiązującymi w Polsce i przedstawione w odniesieniu do prowadzonych obecnie debat.

Słowa kluczowe: wyrównywanie poziome  potrzeby wydatkowe  rozwój lokalny  usługi publiczne  samorząd lokalny  


Horizontal equalization oflocal government fiance – European experience

Horizontal transfers in the local government financial equalization system have been raising a lot of controversies in Poland during the last few years. The paper shows similar instruments functioning in other European countries: Spain, Switzerland, Germany, Denmark, Sweden, and Norway. The paper discusses two mechanisms of equalization: that of revenue and of expenditure needs. European experience is discussed in a way which makes it possible to draw comparisons with regulations in Poland as well as with current debates in Poland.

Słowa kluczowe: horizontal equalization  spending needs  local development  public services  local government  


Afiliacja:

Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa, Polska; pswian@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(64)/2016
Paweł Swianiewicz, Julita Łukomska
Lokalna konkurencja podatkowa w Polsce

Lokalna konkurencja podatkowa w Polsce

Artykuł stawia pytanie o przydatność koncepcji konkurencji podatkowej do analizy lokalnej polityki podatkowej w Polsce. Koncepcja ta była stosowana z powodzeniem do analiz prowadzonych w innych krajach europejskich, ale jak dotychczas nie była systematycznie testowana w Polsce. Dyskutowane są dwa warianty konkurencji: klasyczna (o mobilną bazę podatkową) oraz porównawcza, w której przedmiotem konkurencji jest kapitał polityczny władz podtrzymywany (lub zdobywany) w wyniku porównania stawek podatkowych z gminami sąsiednimi. Ze względu na wielkość i charakter podatków lokalnych testowana jest hipoteza o większym znaczeniu konkurencji porównawczej. Artykuł rozpatruje też kwestię regionalnego zróżnicowania konkurencji podatkowej, stawiając hipotezę, że na natężenie tej konkurencji ma wpływ wielkość pomostowego kapitału społecznego. Wyniki przeprowadzonego badania potwierdziły przydatność koncepcji konkurencji podatkowej dla wyjaśniania różnic w polityce realizowanej przez poszczególne gminy.

Słowa kluczowe: konkurencja podatkowa  podatki lokalne  polityka podatkowa  samorząd lokalny  finanse lokalne  


Local tax competition in Poland

The paper considers the usefulness of the tax competition theory for the analysis of local tax policies in Poland. The concept has been successfully used for analyses conducted in several European countries, but it has not been systematically tested in Poland yet. There are two types of competition discussed in the paper: classic competition for mobile tax base and yardstick competition, in which local politicians compete for political capital related to a comparison of tax rates with neighbouring municipalities. Due to the limited size and types of local taxes in Poland, it is expected that yardstick competition is more important than classic competition for mobile tax base. The paper also examines regional variation in the intensity of local tax competition, and it formulates the hypothesis that it is more visible in regions with higher bridging social capital. Results of the conducted research indicate that the theory of local tax competition is a useful concept helping to explain the variation in tax policies among Polish municipalities.

Słowa kluczowe: tax competition  local taxes  tax policy  local government  local finance  


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa, Polska; pswian@uw.edu.pl

Julita Łukomska: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa, Polska; j.lukomska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(68)/2017
Adam Gendźwiłł
Zdecentralizowana adaptacja? Opinie władz lokalnych o zmianach klimatu i lokalnej polityce adaptacji do zmian klimatycznych

Zdecentralizowana adaptacja? Opinie władz lokalnych o zmianach klimatu i lokalnej polityce adaptacji do zmian klimatycznych

Artykuł przedstawia opinie polskich władz lokalnych (liderów politycznych i przedstawicieli administracji lokalnej) na temat zmian klimatu i adaptacji do nich. Autor omawia kontekst instytucjonalny, w którym pojawia się w Polsce nowe pole polityki publicznej i powstają pierwsze lokalne strategie adaptacji. Analizy empiryczne, bazujące na sondażu samorządów lokalnych, pokazują, że władze lokalne pozostają sceptyczne w kwestii wpływu człowieka na zmiany klimatyczne – 32% badanych uznaje istniejące dowody za przekonujące. Ujawniają one również, że istnieje związek między opiniami władz lokalnych na temat zmian klimatu a rozmiarem gminy, a także doświadczeniami z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi w przeszłości. Wyniki sugerują, że lokalne polityki adaptacji mają większe szanse powodzenia w gminach z administracją wyspecjalizowaną w sprawach środowiskowych.

Słowa kluczowe: zmiany klimatu  adaptacja  samorząd lokalny  


Decentralized adaptation? Opinions of local authorities on climate change and local adaptation policies

The article presents an overview of opinions on climate change and the ways of adapting to it held by representatives of Polish local authorities (political leaders and local administration representatives) in a recently conducted survey. The author briefly describes the institutional context in which the new field of local policy has emerged and local adaptation strategies are established. The empirical analyses, based on survey data, demonstrate that local authorities in many municipalities remain relatively sceptical about the human impact on climate change: 32% feel convinced by the existing evidence. The analyses also demonstrate that there is a relationship between attitudes of local authorities towards climate change and the population size of the municipalities, as well as its previous exposure to extreme weather events. The results suggest that local adaptation policies have more chance of being developed in municipalities with specialized environmental administration.

Słowa kluczowe: climate change  adaptation  local government  


Afiliacja:

Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.gendzwill@uw.edu.pl