KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017

ROCZNIK 2011
 
Numer: 1(43)/2011
Marcin Kula
Przeprowadzki stolic

Przeprowadzki stolic

Autor pochyla się nad historycznymi przypadkami transferów stolic na nowe miejsca. Najbardziej znanymi z nich są przeniesienia siedzib rządów z Konstantynopola do Ankary oraz z Rio de Janeiro do Brasilii. Działań tego typu było jednak znacznie więcej w dziejach. Motywowały je czynniki ekonomiczne oraz polityczne. Nieraz transfer bywał fragmentem szerzej rozumianego projektu narodowego; odgrywał też istotną rolę w kształtowaniu narodowej symboliki. Projekt nowej stolicy miewał nieraz cechy utopijnego miasta idealnego, jakim z natury rzeczy nie mogła się stać.

Słowa kluczowe: stolice  projekt modernizacyjny  Ankara  Brasilia  Astana  projekt miasta idealnego  


Looking for new localizations of capital cities

During centuries, capital cities of many countries were moved to new locations, either as a result of economic or political processes or of a specific national project. The best known examples of the phenomenon are Ankara and Brasilia, but one might quote many others too. Frequently, the new capital was expected to become an ideal city, a kind of a paradise - which was a utopian dream, because a city is a man-made project and therefore never perfect.

Słowa kluczowe: capital cities  modernization project  Ankara  Brasilia  Astana  an "€ideal"€ city  


Afiliacja:

Marcin Kula: Uniwersytet Warszawski, Wydział Historyczny, Instytut Historyczny, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa, Polska; Akademia Leona Koźmińskiego, Katedra Nauk Społecznych, Jagiellońska 57, 03-301 Warszawa, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Ryszard Rózga Luter
Wyzwania i szanse gospodarki w sieci cyfrowej. Dystrykt Federalny w Meksyku w kontekście mteropolitalnym i megalopolitalnym

Wyzwania i szanse gospodarki w sieci cyfrowej. Dystrykt Federalny w Meksyku w kontekście mteropolitalnym i megalopolitalnym

Celem tej pracy jest analiza rozwoju miasta Meksyk tak w kontekście szerszym, makroregionalnym, jak i w węższym, metropolitalnym. Nie starając się formułować przedwczesnych wniosków, można powiedzieć, że zarówno metropolia, jak i megalopolia miasta Meksyk wystawione są na działanie procesów wspólnych dla tego typu miast: rozrost terytorialny, zmiany struktury ekonomicznej, społeczno-demograficznej itd. Musimy też dodać, że wystąpienie lub, jak chcą niektórzy, przyśpieszenie procesu globalizacji doprowadziło do pojawienia się nowych zjawisk. Jak zwykle nowe procesy stwarzają zarówno wyzwania, jak i szanse. Niniejsza praca jest próbą identyfikacji i, jeśli to możliwe, analizy tych wyzwań i szans, przed którymi stoi miasto Meksyk.


Challenges and opportunities of the digital network economy: Federal District and its metropolitan and megalopolitan contexts

The aim of this work is to analyze urban development of Mexico City in its broader, macro-regional context which also describes the term megalopolis, and in its narrower, metropolitan sense. Without attempting to reach premature conclusions, we can say that a metropolis like Mexico City is exposed to processes typical of such cities: more and more extensive land use, changes in economic, social and demographic structures, etc. What is more, like other emerging or accelerating processes, also globalization had an important impact on cities, resulting in both positive and negative changes. This work is an attempt to identify and, if possible, to analyze some of these changes in Mexico City.


Afiliacja:

Ryszard Rózga Luter: Universidad Autonoma Metropolitana Unidad Xochimilco, miasto Meksyk i Universidad Autonoma del Estado de Mexico, Toluka, Meksyk

Pobierz w wersji PDF: PDF

Agnieszka Olechnicka, Adam Płoszaj, Katarzyna Wojnar
Strategie przodujących uczelni wobec nowych uwarunkowań i funkcji szkół wyższych

Strategie przodujących uczelni wobec nowych uwarunkowań i funkcji szkół wyższych

W wyniku nałożenia się wielu czynników uwarunkowania funkcjonowania szkół wyższych w ostatnich dekadach uległy znaczącej zmianie. Procesy globalizacji i internacjonalizacji, czynniki związane z gospodarką i demografią oraz rosnąca konkurencja uczelni powodują, że instytucje te zaczynają pełnić więcej funkcji, zmieniają swoją strukturę i charakter. Czołowe światowe uczelnie odpowiadają na zmieniający się kontekst, tworząc nowe rozwiązania strategiczne, które mają na celu utrzymanie i wzmocnienie ich wysokiej pozycji w światowych rankingach. Część rozwiązań ma charakter uniwersalny, a niektóre są specyficzne dla poszczególnych typów uczelni. Celem artykułu jest identyfikacja najnowszych trendów w zarządzaniu strategicznym stosowanym przez władze czołowych szkół wyższych i omówienie poszczególnych rozwiązań na konkretnych przykładach.

Słowa kluczowe: strategia  rankingi uczelni wyższych  strategiczne plany uniwersytetów  ewolucja systemów szkolnictwa wyższego  modele szkolnictwa wyższego  


Strategies of top universities as a response to new conditions and functions of academic institutions

As a result of interaction of many factors, the conditions of academic institutions have changed significantly over the last decades. Globalization and internationalization, demographic and economic challenges, as well as growing international competition between universities causes these institutions to take up new functions, restructure and change their character. Top universities respond to the changing context by developing new strategic solutions aiming at sustaining and strengthening their high position in international rankings. Some of the strategic solutions are similar for most universities, but some are unique and specific. The aim of this article is to identify latest trends in strategic management of top universities and present selected case studies to illustrate the most interesting solutions.

Słowa kluczowe: strategy  university rankings  university strategic plans  indicators in higher education  evolution of higher education systems  models in higher education  


Afiliacja:

Agnieszka Olechnicka: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.olechnicka@uw.edu.pl

Adam Płoszaj:Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.ploszaj@uw.edu.pl

Katarzyna Wojnar: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; k.wojnar@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Ewelina Skowron
Koncepcje stymulowania rozwoju regionu pogórniczego - Zagłębie Ruhry w Niemczech

Koncepcje stymulowania rozwoju regionu pogórniczego - Zagłębie Ruhry w Niemczech

W artykule opisano proces i koncepcje rozwoju regionalnego, które stosowano w trwającej 40 lat transformacji gospodarczej Zagłębia Ruhry w Niemczech. Zawarty w pierwszej części opracowania zarys sytuacji społeczno-ekonomicznej podaje informacje o przyczynach gruntownych przemian w omawianym regionie. Opisane w dalszej kolejności koncepcje rozwoju Zagłębia Ruhry pokazują szeroki zakres możliwych do zastosowania wariantów na restrukturyzowanych terenach górniczych. Podsumowaniem tej części opracowania są zaprezentowane efekty wdrożenia stosowanych technik rozwoju w badanym regionie. W ostatnim rozdziale ujęto w zarysie problematykę obowiązującej strategii rozwoju dla Zagłębia Ruhry.


The conceptions of stimulation of a former mining region - the Ruhr Region in Germany

The author of the paper describes the process and conceptions of regional development which have been used in the past 40 years of the economic transformation in the Ruhr Region in Germany. The article describes the socio-economic situation and explains the need for transformation in the region. It also presents a wide range of possible solutions for restructured mining regions and discusses the effects of implementation of the development methods used in the Ruhr Region. Finally, it describes the main points of the current strategy of development for the Ruhr Region. The data presented in the paper have been collected and developed thanks to a scholarship at the University of Duisburg-Essen, financed by The Foundation of Polish-German Cooperation.


Afiliacja:

Ewelina Skowron: Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania, ul. Armii Krajowej 19 B 42-200 Częstochowa, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Aleksandra Gaweł
Struktura sektora przedsiębiorstw w województwach jako czynnik wpływający na tworzenie i upadek firm

Struktura sektora przedsiębiorstw w województwach jako czynnik wpływający na tworzenie i upadek firm

Celem artykułu jest określenie wpływu struktury sektora przedsiębiorstw w poszczególnych województwach na tworzenie nowych firm i upadek istniejących. Struktura ta decyduje o poziomie koncentracji lub rozproszenia przedsiębiorstw jako barierach wyjścia z rynku. W szczególności przedmiotem badań było oddziaływanie takich elementów struktury sektora przedsiębiorstw jak stopień nasycenia gospodarki regionu przedsiębiorstwami, udział mikroprzedsiębiorstw, małych, średnich i dużych firm w liczbie aktywnych przedsiębiorstw. Na podstawie estymacji panelowej dla województw Polski w latach 2003-2008 stwierdzono, że udziały dużych firm i mikroprzedsiębiorstw obniżają stopę tworzenia i upadku firm, natomiast udział małych firm w regionie sprzyja zarówno powstawaniu nowych, jak i zamykaniu istniejących.

Słowa kluczowe: tworzenie przedsiębiorstw  upadek przedsiębiorstw  struktura przedsiębiorstw  


The structure of the enterprise sector in voivodeships as a factor contributing to company creation and bankruptcy

The aim of the paper is to determine what influence the entrepreneurial structure of a voivodeship on the creation of new companies and the bankruptcy of existing firms, and to study the extent to which concentration or dispersal of companies constitute entry or exit barriers. In particular, the article describes the impact of such element as: the level of enterprise saturation in regional economy or the proportion of micro, small, medium and large companies among active firms. On the basis of panel estimation for Polish voivodeships in the years 2003-2008 it was established that the presence of large and micro companies reduces the rate of creation and bankruptcy of businesses, while small firms contribute to the emergence of new enterprises and closing of existing ones.

Słowa kluczowe: creation of enterprises  death of enterprises  structure of enterprises  


Afiliacja:

Aleksandra Gaweł: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Katedra Mikroekonomii, Al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań, Polska;

Pobierz w wersji PDF: PDF

Aleksandra Łuczak, Feliks Wysocki
Programowanie rozwoju w gminie wiejskiej z wykorzystaniem rozmytego analitycznego procesu hierarchicznego

Programowanie rozwoju w gminie wiejskiej z wykorzystaniem rozmytego analitycznego procesu hierarchicznego

W pracy zastosowano rozmyty proces hierarchiczny do oceny ważności celów i zadań strategicznych w gminie wiejskiej Babiak. Procedura polega na budowie hierarchicznego schematu decyzyjnego składającego się z celu głównego, celów podrzędnych i zadań strategicznych oraz wykorzystaniu opinii ekspertów (radnych) na temat stanu i możliwości rozwojowych gminy. W wyniku przeprowadzonych badań ustalono, że najważniejsze dla rozwoju gminy są zadania związane z rozbudową dróg gminnych, budową sieci kanalizacyjnej, także z rozwojem agroturystyki i turystyki oraz pozyskiwaniem funduszy strukturalnych Unii Europejskiej i środków pozabudżetowych na rozwój gminy.

Słowa kluczowe: programowanie rozwoju  rozmyty analityczny proces hierarchiczny (FAHP)  


Using the fuzzy analytic hierarchic process to evaluate goals and strategic activities in rural communes

In this paper, we apply the fuzzy hierarchic process to evaluate the goals and strategic activities of the rural commune of Babiak. The procedure consists in building a hierarchic decision schema with a main goal, subordinate goals, and strategic activities, and using experts´ (councillors´) opinions on the state and the developmental possibilities of their commune. Our study indicates that the development of a commune depends mainly on communal roads and sewage system construction, the development of agro-tourism and tourism, and securing EU structural funds and non-budgetary funds for the commune´s development.

Słowa kluczowe: programming of development  fuzzy analytic hierarchy process (FAHP)  


Afiliacja:

Aleksandra Łuczak: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Wydział Ekonomiczno-Społeczny, Katedra Finansów i Rachunkowości, Zakład Metod Ilościowych i Finansów, ul. Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań, Polska Feliks Wysocki: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Wydział Ekonomiczno-Społeczny, Katedra Finansów i Rachunkowości, Zakład Metod Ilościowych i Finansów, ul. Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań, Polska

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak
Lidia Mierzejewska, 2010, Rozwój zrównoważony miasta. Zagadnienia poznawcze i praktyczne, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza, 415 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jolanta Kluba
Brygida Solga (red.), 2009, Zmieniająca się rola migracji w rozwoju regionalnym, Opole: Instytut Śląski, 208 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(44)/2011
Maria Halamska
Transformacja wsi 1989-2009: Zmienny rytm modernizacji

Transformacja wsi 1989-2009: Zmienny rytm modernizacji

W szkicu autorka wykazuje, że w długiej perspektywie czasowej na polskiej wsi, podobnie jak w Europie Zachodniej oraz Środkowej, zachodzą cztery wielkie procesy zmieniające jej oblicze: deruralizacja, dezagraryzacja, kształtowanie się nowego modelu rolnictwa (pezantyzacja/depezantyzacja) oraz restratyfikacja. Kształtują one nowe miejsce wsi w społeczeństwie, nowe miejsce rolnictwa w społeczeństwie i gospodarce oraz nową strukturę wsi jako subsystemu społecznego. Zmiany były obserwowane w całym analizowanym dwudziestoleciu, choć w krótszych odcinkach czasu przebiegały w różnym tempie. Trzy z nich - deruralizacja, dezagraryzacja i restratyfikacja są kontynuacją procesów, które zachodziły już przed 1989 r. Występują one powszechnie zarówno w Europie Zachodniej, jak i Środkowo-Wschodniej. Pewną oryginalność można natomiast odnotować w tworzeniu się nowego modelu agrarnego, dostosowania postkomunistycznych struktur produkcyjnych rolnictwa do gospodarki rynkowej.

Słowa kluczowe: wieś  transformacja  deruralizacja  dezagraryzacja  restratyfi kacja  nowy model agrarny  


The Polish countryside in the process of transformation 1989-2009: A differing pace of modernization

The author of this essay argues that, in a longer time perspective, four major processes have been taking place in the countryside and changing its character in Polish as well as in other countries in Western and Central Europe: de-ruralization, de-agrarianization, development of a new model of agriculture (peasantization/de-peasantization) and re-stratification. These processes are affecting 1) the place of the countryside in society, 2) the place of agriculture in society and in national economy, 3) the structure of the countryside as a social subsystem. These changes have been taking place throughout the last two decades, albeit with different speed in different time periods. Three of them, de-ruralization, de-agrarianization and re-stratification, are continuations of processes which took place before 1989. Their dynamics does not differ from that in Western and Central-Eastern Europe. The fourth, more original process can also be detected in the development of a new agrarian model: the adjustment of the post-communist structure of agricultural production to the market economy.

Słowa kluczowe: countryside  transformation  de-ruralization  de-agrarianization  re-stratification  new agrarian model.  


Afiliacja:

Maria Halamska: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.halamska@uw.edu.pl.

Pobierz w wersji PDF: PDF

Bohdan Jałowiecki
Studia miejskie - między historią a teorią

Studia miejskie - między historią a teorią

Artykuł przedstawia niektóre metodologiczne problemy studiów miejskich z perspektywy socjologa. Autorzy zajmujący się urban studies bądź tworzą teorie funkcjonowania miast i modelowania ich rozwoju, bądź opisują zmieniającą się miejską rzeczywistość, śledząc jej historię. Do pierwszego nurtu należą mniej lub bardziej sformalizowane prace, m.in. Louisa Wirtha, Richarda Floridy, czy zmatematyzowana koncepcja fizyków Geoffreya Westa i Louisa Bettencourta. Drugi nurt reprezentują Max Weber, Fernand Braudel i wielu innych. Autor, nie negując pewnych pożytków pierwszego nurtu, uważa jednak, że podejście historyczno-opisowe znacznie lepiej, przynajmniej na razie, wyjaśnia procesy związane z rozwojem miast.

Słowa kluczowe: studia miejskie  metodologia  teoria  historia  


Urban Studies: Between history and theory

This article presents, from a sociological perspective, selected methodological issues concerning urban studies. The authors of such studies either create theories of a city"€™s rise and fall or describe a changing urban reality, investigating the history of cities. Examples of the first approach are the more or less formalized works of Louis Wirth or Richard Florida, as well as Geoffrey West"€™s and Louis Bettencourt"€™s quantitative concept.. The second type of studies is represented by Max Weber, Fernand Braudel and others. The author, although he is not denying the merits of the first approach, claims that the descriptive-historical perspective has so far been more useful in explaining the process of urban development.

Słowa kluczowe: urban studies  methodology  theory  history  


Afiliacja:

Bohdan Jałowiecki: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; jalowiecki@post.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Dorota Węziak-Białowolska
Ocena kapitału ludzkiego oraz jego zróżnicowanie demograficzne, społeczne i ekonomiczne w Polsce i województwie podkarpackim - analiza porównawcza

Ocena kapitału ludzkiego oraz jego zróżnicowanie demograficzne, społeczne i ekonomiczne w Polsce i województwie podkarpackim - analiza porównawcza

W artykule przedstawiono wyniki analiz przeprowadzonych w celu oceny zróżnicowania kapitału ludzkiego w Polsce i województwie podkarpackim według cech demograficznych, społecznych i ekonomicznych. Analizy porównawcze prowadzono, wykorzystując autorski syntetyczny wskaźnik kapitału ludzkiego. Do konstrukcji wskaźnika oraz oceny jego trafności i rzetelności zastosowano metody eksploracyjnej i konfirmacyjnej analizy czynnikowej oraz analizy głównych składowych dla zmiennych kategorialnych. Do analiz wykorzystano dane z badania Diagnoza społeczna 2009. Uzyskane wyniki pokazały, że w 2009 r. województwo podkarpackie charakteryzowało się nieznacznie wyższym poziomem kapitału ludzkiego niż średnia dla całego kraju, ale równocześnie większym zróżnicowaniem jego poziomu między wyróżnionymi grupami ludności niż obserwowane w skali kraju.

Słowa kluczowe: kapitał ludzki w Polsce  województwo podkarpackie  konstrukcja wskaźnika  pomiar  


The human capital of different socio-economic groups in Poland and in the Podkarpackie Voivodeship

In the article, the authors present the distribution of human capital in Poland in general and in the Podkarpackie Voivodeship in particular with respect to demographic and socio-economic characteristics. In the analyses, they applied a composite indicator of human capital. In order to construct, validate and test the reliability of the indicator, its authors carried out an exploratory and confirmatory factor analysis and a principal component analysis for categorical variables. They used data from the Social Diagnosis 2009. The results show that human capital in the Podkarpackie Voivodeship was slightly higher than the average for Poland, but more dispersed according to selected demographic and socio-economic characteristics than in the whole country.

Słowa kluczowe: human capital in Poland  Podkarpackie Voivodeship  indicator construction  measurement  


Afiliacja:

Dorota Węziak-Białowolska: Szkoła Główna Handlowa, Instytut Statystyki i Demografii, al. Niepodległości 162, 02-554 Warszawa, Polska; dorota.weziak@sgh.waw.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Robert Pyka
Lokalne gouvernance jako przejaw dehierarchizacji procesów decyzyjnych oraz nowa forma dialogu społecznego

Lokalne gouvernance jako przejaw dehierarchizacji procesów decyzyjnych oraz nowa forma dialogu społecznego

Paradygmat analizy rzeczywistości i zarządzania nią oparty na pionowych strukturach hierarchicznych jest właściwy dla sytuacji koncentracji zasobów w rękach nielicznych aktorów społecznych. Obecnie wydaje się on w odwrocie. Pierwszym naukowym diagnozom opisywanej sytuacji towarzyszyła konstatacja chaosu i nierządności, lecz stopniowo wypracowano podejścia, które pozwalają penetrować założone systemy i panować nad nimi. Niezwykle wartościowe heurystycznie okazało się pojęcie governance, rozumiane jako wielopłaszczyznowy, sieciowy proces angażujący aktorów o różnym statusie i zasobach, którego wynik stanowi konsens osiągany w interakcyjnej grze partnerów. Francja stanowi doskonały przykład występowania takiego właśnie zjawiska. Opisywane procesy przebiegają przede wszystkim na obszarach metropolitalnych, które wytwarzają własne, niezwykle złożone systemy władzy.

Słowa kluczowe: governance  gouvernance  współrządzenie  metropolitalne gouvernance  miejski system władzy  zarządzanie lokalne  metropolie  aglomeracje  globalizacja  


Local governance as an example of de-hierarchization of the decision-making process and a new form of social dialogue

The paradigm of analysis of the reality and its management, based on vertical hierarchic structures, cannot be used to characterize situations of resources concentration in the hands of many social actors. Nowadays, the paradigm seems to be less popular. First scientific diagnoses of the described situations seemed to prove their chaotic and ungovernable character, but they were gradually replaced with approaches which allowed to penetrate and govern composed systems. The notion of "€˜governance"€™ (i.e. a multi-layered network process whose participants have different statuses and resources, and which results in a consensus achieved in an interactive play of all partners) has a high heuristic value. France is a perfect illustration of this phenomenon. The process can be observed especially in metropolitan areas that create their own compounded authority systems.

Słowa kluczowe: governance  metropolitan governance  urban authorities  local management  metropolis  agglomeration  globalization  


Afiliacja:

Robert Pyka: Uniwersytet Śląski w Katowicach, Instytut Socjologii, Zakład Socjologii Polityki, ul. Bankowa 11, 40-007 Katowice, Polska; robert.pyka@us.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Monika Mularska-Kucharek
Zaufanie jako fundament życia społecznego na przykładzie badań w województwie łódzkim

Zaufanie jako fundament życia społecznego na przykładzie badań w województwie łódzkim

Przedmiotem rozważań w artykule jest zaufanie społeczne badane w trzech wymiarach: wertykalnym (do różnego rodzaju instytucji) oraz dwóch horyzontalnych - prywatnym i uogólnionym. Głównym celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o poziom zaufania społecznego dorosłych mieszkańców gmin województwa łódzkiego i Łodzi. Analiza dotyczy diagnozy zaufania społecznego badanych zbiorowości oraz ustalenia korelatów trzeciego z wyżej wymienionych rodzajów zaufania, czyli uogólnionego zaufania okazywanego innym ludziom.

Słowa kluczowe: zaufanie społeczne  zaufanie publiczne  zaufanie prywatne  województwo łódzkie  


Trust - A fundamental component of social life. A study of the Lodz Voivodeship

The authors of the article test social trust in three dimensions: one vertical (trust in various types of institutions) and two horizontal - a private and a generalized one. Their main purpose is to study the level of social trust of the adult residents of rural communities of the Lodz region and the residents of the city of Lodz. They aim to diagnose social trust of the communities and to determine the correlates of the third type of trust, defined as generalized trust manifested in contacts with other people.

Słowa kluczowe: social trust  vertical trust  horizontal trust  Lodz voivodeship  


Afiliacja:

Monika Mularska-Kucharek: Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, ul. Narutowicza 88, 90-139 Łódź, Polska; monikamularska@o2.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Paweł Tomaszewski, Janusz Zaleski, Marek Zembaty
Oczekiwane efekty realizacji polityki spójności Unii Europejskiej na poziomie regionalnym w Polsce

Oczekiwane efekty realizacji polityki spójności Unii Europejskiej na poziomie regionalnym w Polsce

W artykule przedstawiono wyniki analiz dotyczących wpływu Narodowego Planu Rozwoju na lata 2004-2006 (NPR) i Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013 (NSRO) na procesy dywergencji/konwergencji zachodzące wewnątrz kraju oraz pomiędzy polskimi regionami a średnią unijną mierzone wskaźnikami PKB per capita. Do ich przeprowadzenia wykorzystano symulacje przy użyciu 16 regionalnych modeli HERMIN, a także dane i prognozy dotyczące wielkości transferów w ramach NPR i NSRO, które opracowało Ministerstwo Rozwoju Regionalnego. Zastosowanie modeli HERMIN umożliwiło prognozę kształtowania się wskaźników makroekonomicznych - PKB na mieszkańca (w PPS) odniesionego do średniej unijnej oraz PKB na mieszkańca odniesionego do średniej krajowej do 2020 r. Otrzymane wyniki wskazują, że realizacja NPR i NSRO przyspiesza proces konwergencji pomiędzy polskimi regionami a średnią UE, jak również opóźnia proces dywergencji wewnątrz kraju.

Słowa kluczowe: modelowanie makroekonomiczne regionów  polityka regionalna  polityka spójności UE  


The expected effects of the EU cohesion policy on the regional level in Poland

The article presents the results of the analysis of the impact of the National Development Plan (NDP) 2004-2006 and the National Strategic Reference Framework (NSRF) 2007-2013 on divergence/convergence processes taking place in Poland as well as between its regions and the EU average, measured as GDP per capita in PPS. The analysis was made using simulation results received by applying 16 regional HERMIN models and data as well as forecasts concerning NDP and NSRF transfers prepared by the Ministry of Regional Development of the Republic of Poland. The application of HERMIN models allowed the authors to make forecasts regarding the following macroeconomic indicators: GDP per capita (in PPS) in relation to the EU average and to the national average by 2020. The results indicate that NDP and NSRF implementation can accelerate the convergence process between the Polish regions and the EU average and slow down the weak divergence process within the country.

Słowa kluczowe: regional macro-modelling  regional policy  EU cohesion policy  


Afiliacja:

Paweł Tomaszewski: Wrocławska Agencja Rozwoju Regionalnego, ul. Karmelkowa 29, 52-437 Wrocław, Polska; ptm@warr.pl

Janusz Zaleski: Wrocławska Agencja Rozwoju Regionalnego, ul. Karmelkowa 29, 52-437 Wrocław, Polska; Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa, Polska; janusz.zaleski@warr.pl

Marek Zembaty: Wrocławska Agencja Rozwoju Regionalnego, ul. Karmelkowa 29, 52-437 Wrocław, Polska; mzm@warr.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Tomasz Skica, Andrzej Kiebała, Tomasz Wołowiec
Stymulowanie lokalnej konkurencyjności gmin na przykładzie podatku od środków transportowych

Stymulowanie lokalnej konkurencyjności gmin na przykładzie podatku od środków transportowych

Ulgi i zwolnienia w podatkach lokalnych są tematem niezwykle chętnie podejmowanym przez media, choć często obiegowe opinie o ogromnej stymulacyjnej roli redukcji stawek nie są oparte na żadnych badaniach. W artykule autorzy zajmują się wpływem decyzji władz lokalnych o redukcji stawek podatku od środków transportowych na lokalizację podmiotów nim opodatkowanych w obrębie granic administracyjnych jednostki realizującej taką strategię. Nie jest wskazane badanie wyłącznie relacji wysokości stawki podatkowej do liczby zarejestrowanych płatników podatku od środków transportowych. Lokalizacja na terenie gminy nowych płatników tego podatku wpływa także pośrednio na dochody z podatków od nieruchomości, dochodowego od osób prawnych i ewentualnie dochodowego od osób fizycznych. Dlatego w opracowaniu zastosowano wielowątkowe podejście do badania następstw decyzji władz lokalnych o zmianach w podatku od środków transportowych.

Słowa kluczowe: ulgi i zwolnienia podatkowe  stawki podatkowe  konkurencyjność gminy  lokalna polityka podatkowa  strategia podatkowa  


Stimulating local competitiveness of communities: The case of the tax on means of transport

Discounts and rebates in local taxation are a very media-friendly topic, yet the opinions on the stimulating function of taxation are not supported by meaningful research. The article presents the impact of local governments decisions regarding reductions in the tax on means of transport on the location of entities subject to such a tax within the community. The article has a multi-dimensional character, as it is impossible to limit oneself to researching a simplistic relation between tax rates and the number of registered payers of the tax. One must consider additional factors, e.g. the location of new tax payers within a community will also indirectly impact estate taxes, CIT revenues, even the additional revenues from the personal income tax paid by employees. Therefore, it is vital to approach the consequences of local government decisions relating to changes in transport taxation multi-dimensionally.

Słowa kluczowe: discount and tax rebates  tax rates  a community s competitiveness  local tax policy  taxation strategy  


Afiliacja:

Tomasz Skica: Katedra Makroekonomii, Instytut Badań i Analiz Finansowych Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszów, Polska; tskica@wsiz.rzeszow.pl

Andrzej Kiebała: Katedra Prawa Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszów, Polska; akiebala@wsiz.rzeszow.pl

Tomasz Wołowiec: Zakład Ekonomii Wyższej Szkoły Biznesu – National-Luis University w Nowym Sączu, ul. Zielona 27, 33-300 Nowy Sącz, Polska; wolowiectomek@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Roman Szul
Wendelin Strubelt (red.), 2010, Der gebändigte Raum. Bilder und Texte zur Raumnutzung in Deutschland, fot. Jürgen Hohmuth, Bonn, Tübingen: Wasmuth Verlag, 210 s. (recenzja)

Afiliacja:

Roman Szul: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa); r.szul@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak
Jan Maciej Chmielewski, Grzegorz Węcławowicz (red.), 2010, Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego a miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, z. 245 (recenzja)
Warszawa: KPZK PAN, 128 s.

Pobierz w wersji PDF: PDF

Urszula Małyszka
Wiesław Musiał (red.), 2010, Czynniki rozwoju obszarów wiejskich w gospodarce opartej na wiedzy, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Rolniczego, 267 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(45)/2011
Janusz Hryniewicz
Imigracja i wielokulturowość w warunkach dużego dystansu kulturowego

Imigracja i wielokulturowość w warunkach dużego dystansu kulturowego

Wielokulturowość to polityka społeczna, która polega na neutralności kulturowej państwa. W Zachodniej Europie powstały duże środowiska imigrantów wywodzących się z pozaeuropejskich kultur. Państwa Starego Kontynentu zareagowały na to wprowadzeniem polityki wielokulturowości. Jednak wiele zachowań emigrantów godziło w prawa człowieka, choć równocześnie odpowiadało wymogom wielokulturowości. Z powodu dużego dystansu kulturowego między społeczeństwami europejskimi a imigranckimi integracja przybyszów okazała się trudniejsza, niż oczekiwano. Współcześnie obserwujemy kontestację polityki wielokulturowości, ale nie jej odrzucenie. Nowa polityka społeczna powinna sprzyjać adaptacji imigrantów do politycznych i ekonomicznych instytucji, a przy tym uwzględniać kluczową wartość, jaką są prawa człowieka.

Słowa kluczowe: wielokulturowość  imigranci  dystans kulturowy  prawa człowieka  


Immigration and multiculturalism in a situation of great cultural distance

Multiculturalism is a kind of social policy that depends on cultural neutrality of the state. Huge communities of immigrants of non-European cultures arose in Western Europe. In response to this phenomenon, European states initiated a multicultural social policy. In effect, many behaviours of immigrants turned out to be at variance with human rights, but consistent with multiculturalism. Great cultural distance between European societies and immigrants caused more serious problems with integration than had been expected. Nowadays, we can observe a contestation, but not abandonment, of the multicultural policy, accompanied by anti-immigrant sentiments. A new social policy ought to facilitate the adaptation of immigrants in economic and politic institutions, and to respect human rights as a key value.

Słowa kluczowe: multiculturalism  immigrants  cultural distance  human rights  


Afiliacja:

Janusz Hryniewicz: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; hrynie@poczta.onet.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Grzegorz Rak, Małgorzata Pstrocka-Rak
Wieżowce w winnicach. Cykl życiowy nadmorskiej destynacji turystycznej na przykładzie Benidormu

Wieżowce w winnicach. Cykl życiowy nadmorskiej destynacji turystycznej na przykładzie Benidormu

Autorzy przetestowali model cyklu życiowego destynacji turystycznej Richarda Butlera na jednym z najważniejszych ośrodków turystyki wypoczynkowej Hiszpanii - Benidormie. Wyróżnia się on dużym stopniem przekształcenia krajobrazu - jest to największe skupisko wieżowców w Europie. Na podstawie historycznej analizy rozwoju ośrodka od XIV do XXI w. i źródeł ikonograficznych (fotografii) zidentyfikowano kolejne fazy cyklu, a także określono cechy popytu i podaży, zasób infrastrukturalny, stopień przekształcenia krajobrazu i priorytety zarządzania. Szczególny nacisk położono na omówienie procesu reorientacyjnego (restrukturyzacyjnego), a następnie oceniono jego skuteczność na podstawie analizy danych statystycznych. Rozpatrzono przypadek Benidormu na tle porównawczym 10 nadmorskich destynacji drugiej generacji z różnych regionów świata. Ponadto zaproponowano syntetyczny, uogólniony model rozwoju sfery turystycznej w uwzględnionych miejscowościach.

Słowa kluczowe: Benidorm  TALC  cykl życiowy  kurort nadmorski  turystyka masowa  


Skyscrapers in vineyards. The life cycle of a second generation seaside resort - the case of Benidorm

The main aim of the article is to test Richard Butler"€™s model of tourist destination lifecycle in relation to Benidorm - one of the most important Spanish seaside resorts. Benidorm is an example of extreme changes in the landscape caused by a large number of skyscrapers. The analysis of Benidorm"€™s history from 14th to 16th century and its photographs allowed us to identify phases of this resort"€™s cycle. Supply and demanded features, infrastructure, the degree of landscape change and management priorities were also taken into consideration. Particular attention was paid to the reorientation stage. Using statistical data, the authors verified how effective the reorientation of Benidorm"€™s tourism economy was. Moreover, in order to show a wide background of the issues discussed, the main characteristics of development stages of mass tourism were presented (based on ten examples of second generation seaside resorts).

Słowa kluczowe: Benidorm  TALC  life cycle  seaside resort  mass tourism  


Afiliacja:

Grzegorz Rak: Politechnika Opolska, Instytut Turystyki i Rekreacji, ul. Prószkowska 76, 45-758 Opole, Polska; g.rak@po.opole.pl

Małgorzata Pstrocka-Rak: Akademia Wychowania Fizycznego, Katedra Turystyki, al. I.J. Paderewskiego 35, 51-612 Wrocław, Polska; malgorzata.pstrocka-rak@auf.wroc.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Sylwia Dołzbłasz, Andrzej Raczyk
Projekty współpracy transgranicznej na zewnętrznych i wewnętrznych granicach Unii Europejskiej - przykład Polski

Projekty współpracy transgranicznej na zewnętrznych i wewnętrznych granicach Unii Europejskiej - przykład Polski

Celem pracy była analiza znaczenia granic i typów pograniczy dla kształtowania współpracy przygranicznej. Uwzględniono prawie 600 projektów z siedmiu programów współpracy realizowanych w ramach Interreg III A w Polsce w latach 2004-2006. Autorzy starali się odpowiedzieć na pytania, czym różni się współpraca w przypadku poszczególnych granic i z czego wynikają dostrzeżone odmienności. Jakkolwiek z formalnego punktu widzenia programy Interreg III A realizowano w całym kraju w niemal taki sam sposób, to badanie wykazało zróżnicowanie rzeczywistego wymiaru współpracy. Na efektywność realizowanych przedsięwzięć wpływały przede wszystkim rodzaj granicy, kraj, z którym podejmowano współdziałanie, a także uwarunkowania lokalne tworzące tzw. czynnik integrujący.

Słowa kluczowe: współpraca transgraniczna  regiony transgraniczne  granica wewnętrzna UE  gra- nica zewnętrzna UE  Interreg  Polska  


Trans-border cooperation projects on the external and internal EU borders - Poland case study

The aim of this paper was to analyse the role of borders and types of borderlands in cross-border cooperation. Almost 600 projects from seven Interreg IIIA Programmes, in which Polish border regions participated in the years 2004-2006, were examined. The authors paid special attention to the question whether the structure of co-operation fields is uniform or diversified along all borders. Although many similarities did exist, there were also important differences. It turned out that the common legal framework of Interreg Programmes did not guarantee exactly the same realisation of trans-border cooperation. The so called "€˜integrating factor"€™ also played an important role. The type of border and neighbouring country, as well as different local conditions also had an impact on the programmes"€™ implementation. Therefore, the effectiveness of trans-border programmes depends on their adjustment to specific regional conditions.

Słowa kluczowe: cross-border cooperation  border regions  EU external border  EU internal border  Interreg  Poland  


Afiliacja:

Sylwia Dołzbłasz: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław, Polska; sylwia.dolzblasz@uni.wroc.pl

Andrzej Raczyk: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław, Polska; andrzej.raczyk@uni.wroc.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Rafał Warżała
Analiza koniunktury gospodarczej w ujęciu regionalnym na przykładzie województwa warmińsko-mazurskiego

Analiza koniunktury gospodarczej w ujęciu regionalnym na przykładzie województwa warmińsko-mazurskiego

Analiza koniunktury ekonomicznej w skali kraju dostarcza informacji na temat długości, przebiegu i fazy cyklu, w której znajduje się gospodarka. Jednak sytuacja w kraju nie musi być zbieżna z kondycją gospodarczą poszczególnych regionów. Na rozbieżności w tym zakresie wskazuje się w literaturze przedmiotu. W artykule zaprezentowano analizę sytuacji gospodarczej w województwie warmińsko-mazurskim od początku 2008 r. do III kwartału 2010 r., uwzględniając występujące ostatnio zaburzenia w światowej i polskiej gospodarce. Ponadto rozważono na przykładzie Warmii i Mazur przydatność metod wielowymiarowej analizy porównawczej do oceny koniunktury gospodarki regionalnej. Kolejnym celem artykułu była weryfikacja poglądu Michaela P. Niemiry i Philipa A. Kleina (1994) na temat zależności między poziomem rozwoju regionu a podatnością na wahania koniunktury. Wyniki analizy potwierdzają większą wrażliwość regionów o niskim poziomie rozwoju i niewielkim zróżnicowaniu gospodarczym na zmiany koniunkturalne, które można wyrazić za pomocą mierników syntetycznych.

Słowa kluczowe: koniunktura  region  analiza  wskaźnik  województwo warmińsko-mazurskie  


Analysis of a regional business cycle. The case of Warmian-Masurian Voivodeship

Analyses of nationwide business cycles provide information on the length, course and phase of a current cycle. However, the nationwide cycle is not always convergent with the economic situation of individual regions. Discrepancies in this regard are often described in the literature. In this paper, we presented an analysis of the economic situation of Warmian-Masurian Voivodeship from 2008 to the 3rd quarter of 2010 in the context of the recent turbulence of the global and Polish economies. What is more, we evaluated the usefulness of multi-dimensional comparative analysis methods to assess the condition of the business cycle in Warmia and Mazury. We verified the view of Michael P. Niemira and Philip A. Klein (1994) concerning the relationship between regional development level and business cycle fluctuation vulnerability. Finally, we showed that less developed and less economically diversified regions are more prone to economic fluctuations.

Słowa kluczowe: business cycle  region  analysis  indicator  Warmian-Masurian Voivodeship  


Afiliacja:

Rafał Warżała: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. K. Obitza 2, 10-725 Olsztyn, Polska; rafal.warzala@uwm.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jarosław Działek
Kapitał społeczny - ujęcia teoretyczne i praktyka badawcza

Kapitał społeczny - ujęcia teoretyczne i praktyka badawcza

Jakkolwiek koncepcja kapitału społecznego od ponad 20 lat zdobywa coraz szerszą popularność, zarówno wśród badaczy, jak i decydentów, to dopiero nabiera cech dojrzałości. Artykuł prezentuje klasyczne i krytyczne ujęcia kapitału społecznego, które umożliwiają wskazanie najważniejszych jego wymiarów i najbardziej odpowiedniego modelu badań empirycznych. Oprócz tego autor charakteryzuje obszary badawcze, w których przedmiotowe pojęcie znalazło zastosowanie, służąc do wyjaśniania innych zjawisk społecznych, politycznych i gospodarczych, a także zależności pomiędzy nimi.

Słowa kluczowe: kapitał społeczny  pomiar kapitału społecznego  oddziaływanie kapitału społecznego  


Social capital - theoretical and empirical approaches

For more than 20 years, social capital has been gaining popularity both among researchers and policy makers. However, this theory has just reached its maturity. The paper presents classical and critical approaches to the concept. Main aspects and types of social capital are distinguished, followed by a description of the most relevant model for empirical research. Finally, the most important research fields are discussed, including mechanisms explaining the influence of social capital on other social, political and economical phenomena.

Słowa kluczowe: social capital  measurement of social capital  impact of social capital  


Afiliacja:

Jarosław Działek: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, ul. Gronostajowa 7, 30-387 Kraków, Polska; jarek.dzialek@uj.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Sławomira Hajduk
Stan planistyczny gmin województwa podlaskiego z obszarami cennymi przyrodniczo

Stan planistyczny gmin województwa podlaskiego z obszarami cennymi przyrodniczo

Celem artykułu jest ocena aktywności planistycznej samorządów gminnych i ruchu inwestycyjnego na cennych przyrodniczo obszarach należących do województwa podlaskiego. Planowanie przestrzenne na poziomie lokalnym ma szczególnie duże znaczenie na terenie gmin obejmujących obszary cenne przyrodniczo. Pozwala zachować naturalne środowisko dla przyszłych pokoleń i utrzymać procesy ekologiczne. Jednak ochrona nie może ograniczać rozwoju inwestycyjnego. Gminy z obszarami cennymi przyrodniczo powinny posiadać miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, w których określa się sposób racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi i wznoszenia zabudowy. Dotyczy to zwłaszcza gmin, które oprócz funkcji ekologicznych odgrywają ważną rolę w rozwoju turystyki, transportu i znajdują się w strefach podmiejskich.

Słowa kluczowe: województwo podlaskie  miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego  studium uwarunkowań i kierunków  decyzje o warunkach zabudowy  


The status of land development planning in municipalities with environmentally valuable areas in Podlaskie Voivodeship

The aim of this paper is to evaluate the activity of local governments"€™ planning and investment service in the environmentally valuable areas of Podlaskie Voivodeship. Spatial planning at the local level is extremely important, especially in the environmentally valuable areas. It makes it possible to preserve the natural environment for future generations and to maintain ecological processes. However, protective measures should not disturb municipal investments. One of the appropriate solutions is the introduction of local land development plans - a framework of rational management of natural resources and of marketing development. This is particularly important in the areas of municipalities which, beside ecological functions, play an important role in the development of tourism and transport, and are situated in suburban areas.

Słowa kluczowe: Podlaskie Voivodeship  local land development plans  study of determinants and directions of spatial order  development order  


Afiliacja:

Sławomira Hajduk: Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania, ul. Wiejska 45A, 15-351 Białystok, Polska; hajduksl@poczta.onet.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Sławomir Pastuszka
Konwergencja nominalna nowych państw członkowskich Unii Europejskiej

Konwergencja nominalna nowych państw członkowskich Unii Europejskiej

Jednym z istotnych etapów integracji europejskiej jest Unia Gospodarcza i Walutowa, w obrębie której używa się wspólnej waluty - euro. Przynależność do strefy euro powinna zwiększać bezpieczeństwo i stabilność gospodarki. Dlatego wskazane jest, aby nowe kraje członkowskie Unii Europejskie starały się o akcesję do strefy euro, spełniając odpowiednio wcześniej tzw. kryteria zbieżności z Maastricht. W artykule oceniono konwergencję nominalną nowych członków (relacja deficytu i długu publicznego do PKB, przeciętne roczne stopy inflacji, długoterminowe stopy procentowe) w latach 2004-2009.

Słowa kluczowe: Unia Europejska  nowe państwa członkowskie  konwergencja nominalna  deficyt publiczny  dług publiczny  inflacja  długoterminowe stopy procentowe  


Nominal convergence of the new member states of the European Union

An Economic and Monetary Union is the next stage of European integration. The membership in the euro zone should result in strengthening the safety and stability of the national economy. Therefore, the new member countries ought to aspire to accession, meeting in advance the Maastricht convergence criteria. The paper presents the assessment of the nominal convergence of new EU members (general government deficit and general public debt related to GDP, annual average inflation rates, long-term interest rates) in 2004-2009.

Słowa kluczowe: European Union  new member states  nominal convergence  general government deficit  public debt  inflation rate  long-term interest rate  


Afiliacja:

Sławomir Pastuszka: Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wydział Zarządzania i Administracji, ul. Świętokrzyska 21B, 25-406 Kielce, Polska; inp@ujk.kielce.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Nowak
Joanna Cymerman, 2011, Aktywna gospodarka nieruchomościami w gminie. Prawo. Instrumenty. Dochody gmin, Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 301 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(46)/2011
Agata Miazga, Iwona Sagan
Wsparcie unijne a kierunki polityki rozwoju w Polsce Wschodniej

Wsparcie unijne a kierunki polityki rozwoju w Polsce Wschodniej

Artykuł stanowi próbę uchwycenia różnic dynamiki i kierunków rozwoju powiatów Polski Wschodniej w stosunku do pozostałej części kraju. Przeanalizowano strukturę i wartość inwestycji realizowanych przy wsparciu funduszy UE w latach 2004-2006, co pozwoliło dostrzec występowanie określonych prawidłowości. Terytorialne rozproszenie inwestycji, brak koncentracji finansowej, czyli niska wartość i mniejsza skala realizowanych projektów, a także mniejsza łączna wartość wszystkich inwestycji współfinansowanych z funduszy unijnych mogą stanowić zagrożenie dla realizacji polityki zwiększenia spójności w regionie. Przeważają projekty utrwalające istniejącą już strukturę i kierunki rozwoju, więc nie dochodzi do zmiany jakościowej lokalnej i regionalnej polityki rozwoju Polski Wschodniej.

Słowa kluczowe: polityka regionalna  fundusze europejskie  Polska Wschodnia  


European funds support and development policy in Eastern Poland

The main purpose of this article is the analysis of differences in dynamics and directions of development policy between Eastern Poland and the rest of the country. The authors analyze the structure and value of investments supported by EU structural funds in the years 2004-2006. The results obtained allow to identify some regularities characteristic for this region, namely high territorial and capital dispersion of the investments and a lower general financial value of all EU-supported projects. The tendencies may have a negative impact on the expected results of the cohesion policy. There is no significant qualitative change in development policy in Easter Poland. Most of the investment projects entrench the existing socio-economic structures.

Słowa kluczowe: regional policy  European funds  Eastern Poland  


Afiliacja:

Agata Miazga: Uniwersytet Gdański, Katedra Geografii Ekonomicznej, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk, Polska; agata.miazga@o2.pl

Iwona Sagan: Uniwersytet Gdański, Katedra Geografii Ekonomicznej, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk, Polska; geois@univ.gda.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Krzysztof Janc
Geografia hiperlinków - przestrzenny wymiar samorządowych serwisów internetowych

Geografia hiperlinków - przestrzenny wymiar samorządowych serwisów internetowych

Celem opracowania jest ustalenie, czy funkcjonujące w cyberprzestrzeni relacje odzwierciedlają granice obszarów w przestrzeni geograficznej. Ma w tym pomóc analiza powiązań pomiędzy serwisami WWW samorządów lokalnych a "miejscami"€, do których można dotrzeć przy pomocy zamieszczonych na stronach hiperlinków. Obejmuje ona 29 serwisów powiatów leżących na Dolnym Śląsku. Okazuje się, że w przypadku jednostek samorządowych szczebla lokalnego istnieje wyraźny związek między połączeniami w cyberprzestrzeni z terytorium rzeczywistego działania. Co istotne, w wirtualnej przestrzeni, tak jak w fizycznej, dominuje główny funkcjonalny węzeł, czyli stolica kraju.

Słowa kluczowe: cyberprzestrzeń  webometria  hiperlinki  samorząd lokalny  Dolny Śląsk  


Geography of hyperlinks - spatial dimension of local government websites

The purpose of this paper is to determine whether connections within cyberspace are in any way related to borders in the geographical sense. The author assesses the connections between the websites of local authorities and destinations that can be reached by hyperlinks. He analyzes 29 counties in Lower Silesia and shows that the activity of local self-government units in cyberspace covers their real-life territory. On the whole, it can be said that connections existing in cyberspace largely reflect actual borders. However, the main functional node dominating cyberspace is the country"€™s capital city.

Słowa kluczowe: cyberspace  webometrics  hyperlinks  local self-government  Lower Silesia  


Afiliacja:

Krzysztof Janc: Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Uniwersytet Wrocławski, ul. Kuźnicza 49/55, 50-138 Wrocław; krzysztof.janc@uni.wroc.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jacek Poniedziałek
Regionalizm na Warmii i Mazurach

Regionalizm na Warmii i Mazurach

Celem tego artykułu jest ukazanie instytucjonalnego wymiaru regionalizmu na Warmii i Mazurach. Z regionu po 1945 r. wyemigrowała większość etnicznych Warmiaków i Mazurów, pomimo tego inteligencja rodzimego pochodzenia organizowała instytucje, których działalność można nazwać "starym regionalizmem". Mimo ograniczeń nakładanych przez peerelowski socjalistyczny nacjonalizm starano się zachować i propagować regionalną kulturę. Przełom roku 1989 przyniósł pojawienie się instytucji, które dążyły do budowania nowej regionalnej kultury i tożsamości. Chodziło o stworzenie syntezy kultur i tożsamości wszystkich grup zamieszkujących Warmię i Mazury. Nowy typ działalności można zasadnie określić mianem "nowego regionalizmu".

Słowa kluczowe: region  regionalizm  neoregionalizm  Warmia i Mazury  kultura regionalna  


Regionalism in Warmia and Mazuria

The aim of this article is to describe regionalism in the Warmia and Mazuria region. Although the majority of indigenous inhabitants emigrated from the region after 1945, some intellectuals who did not leave Poland established several organizations that focused on activities which may be described as "old regionalism". Taking into account the political context, they tried to save the regional culture. After 1989 (the beginning of the transition period in Poland) new organizations were founded. Their members try to create a new type of regional culture and identity - a synthesis of cultures and identities of all cultural and ethnic groups living in Warmia and Mazuria. These new kinds of activities should be called "new regionalism".

Słowa kluczowe: region  regionalism  neoregionalism  Warmia and Masuria  regional culture  


Afiliacja:

Jacek Poniedziałek: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Katedra Socjologii, ul. Szrajbera 11, 10-007 Olsztyn, Polska; jacek.poniedzialek@wp.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Monika Mularska-Kucharek, Agnieszka Świątek
Aktywność społeczna mieszkańców Łodzi. Analiza wybranych wymiarów

Aktywność społeczna mieszkańców Łodzi. Analiza wybranych wymiarów

Znamienną cechą Polski jest niski poziom aktywności społecznej we wszystkich analizowanych wymiarach. Choć przeważają postawy bierne, od kilku lat dostrzega się również enklawy obywatelskiego zaangażowania. Można wskazać dziedziny, w których Polacy najchętniej przejawiają inicjatywę, poświęcając wolny czas na pracę społeczną. Oprócz tego da się wyróżnić najbardziej aktywne grupy społeczne. W niniejszym artykule została przeanalizowana aktywność społeczna mieszkańców Łodzi w dwóch wybranych wymiarach: działań na rzecz swojej społeczności i udziału w organizacjach obywatelskich. Starano się odpowiedzieć na pytanie o poziom aktywności łodzian, a także ustalić korelaty wyżej wymienionych wymiarów. W analizie uwarunkowań aktywności społecznej uwzględniono następujące zmienne niezależne: płeć, wiek, zawód, wykształcenie i dochód.

Słowa kluczowe: aktywność społeczna  społeczeństwo obywatelskie  Łódź  


The social activity of Lodz residents. The analysis of selected dimensions of the activity

A low level of social activity in all dimensions is a characteristic feature of Poland. However, some enclaves of social activity do exist: there are fields of social life in which Poles are more active and devote more spare time to them; we can also distinguish active social groups. The article is an attempt to analyze social activity of Lodz citizens in the following dimensions: the participation in community activities and the participation in non-governmental organizations. The authors try to indicate the level of social activity of Lodz residents and the correlates of the analyzed dimensions of civic activity. Sex, age, profession and income are analyzed as independent variables.

Słowa kluczowe: social activity  civil society  Lodz  


Afiliacja:

Monika Mularska-Kucharek: Uniwersytet Łódzki, Katedra Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, ul. Kopcińskiego 31, 90-142 Łódź, Polska; monikamularska@tlen.pl

Agnieszka Świątek: Uniwersytet Łódzki, Katedra Socjologii Wsi i Miasta, ul. Rewolucji 1905 r. nr 41, 90-214 Łódź, Polska; agnieszka.swiatek@interia.eu

Pobierz w wersji PDF: PDF

Barbara Janik
Imigranci i przestrzeń miejska, determinanty segregacji rezydencjalnej obcokrajowców w Barcelonie

Imigranci i przestrzeń miejska, determinanty segregacji rezydencjalnej obcokrajowców w Barcelonie

Artykuł dotyczy segregacji rezydencjalnej obcokrajowców w Barcelonie. Wyliczenia statystyczne poprzedzają rozważania teoretyczne. Prezentacja determinant segregacji rezydencjalnej w Barcelonie ma szczególne znaczenie, gdyż zjawisko to może w niej występować w większej skali niż w innych miastach. Wpływ na taką sytuację mogą wywierać tendencje separatystyczne w Katalonii, a często także wymóg znajomości języka katalońskiego. Utrudnia to imigrantom integrację z rynkiem pracy i zwiększa marginalizację. W wyliczeniach statystycznych wykorzystano wskaźnik segregacji rezydencjalnej (Duncan, Duncan 1955), który umożliwia porównanie Barcelony z innymi miastami, a także daje szansę na prześledzenie zmian zachodzących w Barcelonie w ostatnich latach.

Słowa kluczowe: przestrzeń miejska  segregacja rezydencjalna  imigracja  Barcelona  


Immigrants and the city. Determinants of residential segregation of foreigners in Barcelona

The author of this article describes residential segregation of foreigners in Barcelona. She presents some theoretical considerations, makes statistical calculations pertaining to the problem, and defines causal factors of residential segregation. What is important, residential segregation in Barcelona may be far deeper than in other cities because of the relatively strong separatism in Catalonia and the required knowledge of the Catalan language. These factors make full access to local labour market very difficult for immigrants and lead to their marginalization. In the statistical calculations a measure of residential segregation (Duncan, Duncan 1955) is used which allows a comparison of the situation in Barcelona and in other cities, as well as an analysis of changes in Barcelona in recent years.

Słowa kluczowe: urban space  residential segregation  immigration  Barcelona  


Afiliacja:

Barbara Janik: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Socjologii, ul. Szamarzewskiego 89, budynek C, 60-568 Poznań, Polska; bjanik@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Joanna Kurach
Zróżnicowanie zamożności polskich regionów w świetle badań zbieżności sigma

Zróżnicowanie zamożności polskich regionów w świetle badań zbieżności sigma

Konwergencja stanowi kluczowe zagadnienie polityki spójności. Żeby zmniejszyć dysproporcje między regionami i krajami Unii Europejskiej, stosuje się różne instrumenty rozwoju. W świetle toczących się dyskusji na temat skuteczności takiej polityki prowadzenie badań jej efektów wydaje się jak najbardziej wskazane. Celem niniejszego artykułu jest ocena zróżnicowania zamożności regionów przy pomocy metody pomiaru zbieżności sigma. Badaniem objęto PKB per capita w latach 2000-2007 na poziomie podregionów (NTS-3). W niektórych grupach regionów po przystąpieniu Polski do UE nasiliła się tendencja rozwarstwiania dochodów. W metropoliach, podregionach o ponadprzeciętnym poziomie dochodów i podregionach niezamożnych zjawiska zbieżności zachodzą inaczej i z różnym natężeniem. W niektórych przypadkach zbieżność jest skorelowana z dynamiką PKB, a w innych nie występuje istotna zależność konwergencji od koniunktury gospodarczej.

Słowa kluczowe: regiony  dysproporcje  konwergencja  polityka spójności  


Differences of wealth of polish regions in the light of the sigma convergence test

Convergence is one of the key issues of cohesion policy. The European Union applies different instruments of regional development to reduce disparities between regions and countries. Due to the discussion on the effectiveness of this policy, a research in this area seems to be required. The purpose of this article is to assess the diversity of wealth in the regions using the methods of measurement of sigma convergence. The main parameter used in the calculations is GDP per capita in 2000-2007 at the sub-regional level (NUTS-3). The research shows that income inequalities among some groups of Polish regions have increased after the accession to the EU. Convergence patterns vary in cities, rich sub-regions and poor sub-regions. In some cases, convergence is correlated with the dynamics of GDP, whereas in other there is no significant relationship between convergence and the economic situation.

Słowa kluczowe: regions  disparities  convergence  cohesion policy  


Afiliacja:

Joanna Kurach: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Ekonomii, al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań, Polska; joanna.kurach@wp.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak
T. Markowski, P. Żuber (red.), 2011, System planowania przestrzennego i jego rola w strategicznym zarządzaniu rozwojem kraju, Warszawa: Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN (Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, t. 134), 256 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: Wydanie specjalne 2011
Maciej Smętkowski, Adam Płoszaj
Duże miasta Polski - wyzwania rozwojowe a interwencja w ramach polityki spójności 2004-2006

Duże miasta Polski - wyzwania rozwojowe a interwencja w ramach polityki spójności 2004-2006

Celem artykułu jest, po pierwsze, przedstawienie wyzwań rozwojowych stojących przed dużymi polskimi miastami, a po drugie - ocena, w jakim stopniu interwencja publiczna podejmowana w ramach polityki spójności w okresie programowania 2004-2006 im odpowiadała. Analizie poddano następujące aspekty tej interwencji: wielkość nakładów według dziedzin i rodzaju beneficjentów oraz ich lokalizacji w różnych typach dużych miast. W rezultacie można stwierdzić, że struktura interwencji tylko w części adresowała wyzwania związane ze współczesną gospodarką informacyjną, co wynikało z relatywnie słabego wsparcia dla rozwoju potencjału innowacyjnego miast oraz służącego mu rozwoju ich funkcji metropolitalnych. Największe nakłady polityki spójności w badanym okresie przeznaczono na rozwój infrastruktury wodno-ściekowej i transportowej, co związane było z koniecznością nadrabiania wieloletnich zapóźnień cywilizacyjnych w tych dziedzinach. Do pozytywnych aspektów można natomiast zaliczyć dopasowanie struktury interwencji do charakterystyki poszczególnych typów miast. Ponadto należy zwrócić uwagę, że większe wsparcie trafiło do największych miast, co wynikało m.in. z dużego zaangażowania ich władz w pozyskanie środków zewnętrznych, podczas gdy w części mniejszych ośrodków miejskich ważnym beneficjentem pomocy były duże zakłady przemysłowe.

Słowa kluczowe: duże miasta  trendy rozwojowe  polityka spójności  Unia Europejska  


Large Polish cities - development challenges in the context of public intervention of EU Cohesion Policy 2004-2006

The aim of this paper is twofold: to demonstrate development challenges of large Polish cities and to assess the extent to which Cohesion Policy in the 2004"ˆ’2006 programming addresses these issues. The analysis covers different aspects of EU intervention: sums assigned for particular categories, types of beneficiaries as well as types of large cities. The results allow us to formulate the following observations. The thematic structure of the intervention only partially addresses challenges related to contemporary informational economy, which is due to the cities"€™ relatively low support for innovativeness and their metropolitan functions. In the analyzed period, the bulk of EU Cohesion Policy funds was devoted to the development of basic technical infrastructure (transport and water management), which was the result of huge underdevelopment in these fields in former years. However, EU intervention had some successes: thematic fields were well adapted to types of cities. Furthermore, most funding was allocated to the largest cities because of the strong involvement of their authorities in EU funds projects, while in smaller cities a significant share of the funds was given to large industrial plants.

Słowa kluczowe: large cities  development trends  Cohesion Policy  European Union  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Adam Płoszaj: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.ploszaj@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Smętkowski
Polityka spójności a konkurencyjność dużych polskich miast

Polityka spójności a konkurencyjność dużych polskich miast

Artykuł podejmuje próbę oceny wpływu inwestycji, realizowanych przy współudziale unijnych środków polityki spójności w okresie programowania 2004-2006, na konkurencyjność dużych polskich miast. W tym celu w jego pierwszej części podjęto próbę zdefiniowania zagadnienia konkurencyjności miasta i regionu, by następnie w oparciu o nie zaproponować dobór wskaźników, które wykorzystano w dalszych analizach ilościowych. Zastosowano w nich różne metody oceny współzależności konkurencyjności miast i nakładów polityki spójności, co umożliwiło triangulacje otrzymanych wyników. Na tej podstawie przedstawiono szereg hipotetycznych relacji przyczynowo-skutkowych między interwencją publiczną a pozycją konkurencyjną badanych miast. Do ich dalszej weryfikacji wykorzystano jakościowe studia przypadku (zob. Raport EUROREG 2010 oraz artykuły Marka Kozaka i Andrzeja Miszczuka w niniejszym wydaniu specjalnym kwartalnika).

Słowa kluczowe: polityka spójności  Unia Europejska  konkurencyjność  rozwój miast  ewaluacja  


Interactions between EU Cohesion Policy and competitiveness of large Polish cities

The paper attempts to evaluate the impact that the projects co-financed by European funds within the Cohesion Policy in the programming period 2004-2006 had on the competitiveness of large Polish cities. In the first part of the paper, we define competitiveness of cities and regions and operationalize it with indicators used in further analysis. Our evaluation is based on different quantitative methods of measuring correlations between competitiveness of cities and Cohesion Policy expenditures, which enables us to triangulate the results. The outcome is a set of hypothetical cause-effects relationships between public intervention and competitive position of cities. For their verification we employ qualitative case studies (See Report EUROREG 2010 and the articles by Marek Kozak and Andrzej Miszczuk in this issue).

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  European Union  competitiveness  city development  evaluation  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Adam Płoszaj
Polityka spójności jako narzędzie stymulacji współpracy między miastami - przykład INTERREG i URBACT

Polityka spójności jako narzędzie stymulacji współpracy między miastami - przykład INTERREG i URBACT

Artykuł omawia wybrane narzędzia polityki spójności stymulujące współpracę między miastami. Analizowane są programy z okresu 2004-2006: INTERRREG oraz URBACT. W przypadku programów INTERREG analiza dotyczy największych polskich miast (31 najludniejszych miast oraz konurbacja śląska i Trójmiasto), natomiast w przypadku URBACT wszystkich miast, które były beneficjentami programu. Efekty projektów tego typu mają z reguły miękki charakter, polegający na transferze dobrych praktyk, budowaniu potencjału instytucjonalnego oraz kapitału ludzkiego. W tym zakresie efekty badanych projektów należy oceniać jako co najmniej zadowalające, choć liczba i skala zrealizowanych przedsięwzięć nie pozwala na wystąpienie wyraźnych i mierzalnych efektów w skali całego kraju.

Słowa kluczowe: współpraca miast  program INTERREG  INTERREG IIIB CADSES  INTERREG IIIB BSR  URBACT  


Cohesion Policy as a tool to stimulate cooperation between cities - the example of INTERREG and URACT in Poland

The paper discusses selected tools within Cohesion Policy that stimulate cooperation between cities. Subject to analysis are two programmes from 2004-2006: INTERRREG and URBACT. In the case of INTERREG programmes, the analysis pertains to the largest Polish cities (31 most populous cities and the Silesian and Tri-City conurbations), while in the case of URBACT, all the cities that were beneficiaries of the programme were taken into account. The results of the projects are usually of the soft type and involve transfer of good practices, building institutional capacity, and human capital. In this respect, the results of the analyzed projects should be considered at least satisfactory, although the number and scale of the completed projects does not allow for clear and measurable effects to be perceptible in a country-wide perspective.

Słowa kluczowe: cooperation between cities  INTERREG programme  INTERREG IIIB CADSES  INTERREG IIIB BSR  URBACT  


Afiliacja:

Adam Płoszaj: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.ploszaj@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Katarzyna Wojnar
Wpływ polityki spójności na spójność społeczną polskich miast - wnioski z badań ewaluacyjnych

Wpływ polityki spójności na spójność społeczną polskich miast - wnioski z badań ewaluacyjnych

Celem niniejszego artykułu jest prezentacja dokonanej ex post przekrojowej ewaluacji oddziaływania interwencji przeprowadzanych w ramach polityki spójności UE na spójność społeczną polskich miast. Spójność społeczna była rozumiana jako zdolność nowoczesnego społeczeństwa do zapewnienia długoterminowego dobrobytu wszystkim jego członkom, w tym zapewnienia równego dostępu do zasobów, poszanowania godności ludzkiej i różnorodności, osobistej i zbiorowej autonomii oraz odpowiedzialnej partycypacji. Wyniki badań wykazały koncentrację środków w dużych projektach systemowych, a największe oddziaływanie uwidoczniło się w przypadku projektów edukacyjnych, zwiększania dostępu kobiet do rynku pracy oraz zwiększania dostępności usług medycznych. Relatywnie najsłabsze oddziaływanie zanotowano w sferze ograniczania wykluczenia społecznego, wspierania osób niepełnosprawnych oraz kultury.

Słowa kluczowe: spójność społeczna  polityka społeczna  projekty systemowe  fundusze strukturalne  polityka spójności  ewaluacja ex post  miasta  


The impact of Cohesion Policy on social cohesion of Polish cities - conclusions of evaluation studies

The purpose of this paper is to perform a cross-sectional ex-post evaluation of the impact of interventions carried out in the framework of EU Cohesion Policy on social cohesion of Polish cities. Social cohesion has been understood as the ability of modern society to ensure long-term prosperity for all its members, including the provision of equal access to resources, respect for human dignity and diversity, personal and collective autonomy and responsible participation. The study shows a concentration of resources in large system projects, and the greatest progress is seen in the case of education, labour market access for women and availability of medical services. A relatively slower improvement can be observed in programmes concerning social exclusion, supporting disabled people, and culture.

Słowa kluczowe: social cohesion  social policy  system projects  structural funds  Cohesion Policy  ex-post evaluation  cities  


Afiliacja:

Katarzyna Wojnar: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; k.wojnar@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Adam Płoszaj
Rewitalizacja miast w polityce spójności 2004-2006

Rewitalizacja miast w polityce spójności 2004-2006

Artykuł poświęcony jest projektom rewitalizacyjnym realizowanym w polskich miastach w ramach polityki spójności 2004-2006. Projekty takie stanowiły jedynie małą część interwencji polityki spójności w miastach. Stosunkowo małe nakłady oraz niewielka liczba projektów spowodowały wyraźne rozproszenie interwencji, co niejako z góry przesądza o skali efektów. Większość projektów zaklasyfikowanych jako rewitalizacyjne nie odpowiadała pojęciu rewitalizacji kompleksowej, polegającej na przekształcaniu struktur przestrzennych oraz społeczno-gospodarczych; były one raczej inwestycjami remontowo-modernizacyjnymi. Ogólne oddziaływanie projektów sklasyfikowanych jako rewitalizacyjne w skali krajowej jest małe, choć poszczególne projekty w większości miały zdecydowanie pozytywny wpływ na najbliższe otoczenie lub nawet na całe miasto (szczególnie projekty dotyczące większych przestrzeni publicznych).

Słowa kluczowe: rewitalizacja  rewitalizacja miast  rewitalizacja w Polsce  polityka spójności  


Revitalization of Polish cities in Cohesion Policy 2004

The paper discusses urban renewal projects implemented in Polish cities in the framework of Cohesion Policy 2004-2006. Renewal projects constituted only a small portion of the intervention under the Cohesion Policy programmes in cities. Relatively small outlays and a small number of projects resulted in a clear diffusion of the intervention, which undoubtedly affected the scale of results. Most undertakings classified as renewal projects were not comprehensive, i.e. they did not consist in restructuring of spatial, social and economic structures, but were rather repair and modernization investments. The general influence of the projects classified as renewal projects at the domestic level was small, even though most individual projects had a definitely positive impact on their direct surroundings or even the whole city (especially the projects concerning larger public spaces).

Słowa kluczowe: revitalization  urban renewal  revitalization in Poland  Cohesion Policy  


Afiliacja:

Adam Płoszaj: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.ploszaj@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Dorota Celińska-Janowicz
Ocena wpływu polityki spójności 2004-2006 na przeciwdziałanie negatywnym skutkom suburbanizacji

Ocena wpływu polityki spójności 2004-2006 na przeciwdziałanie negatywnym skutkom suburbanizacji

W ostatnich latach w otoczeniu największych polskich miast i zespołów miejskich zachodzą intensywne procesy suburbanizacyjne. Do gmin stref podmiejskich napływają nowi mieszkańcy, zaś niezagospodarowane dotąd tereny podlegają silnym przekształceniom funkcjonalnym, głównie w kierunku jedno- i wielorodzinnej zabudowy mieszkaniowej. Zjawiska suburbanizacyjne, zwłaszcza te o charakterze żywiołowym i rozproszonym (urban sprawl), wiążą się z występowaniem licznych negatywnych procesów, z którymi borykają się nie tylko mieszkańcy, ale także władze gmin podmiejskich. Artykuł prezentuje wyniki analizy wpływu projektów realizowanych w ramach polityki spójności Unii Europejskiej okresu programowania 2004-2006 na przeciwdziałanie niekorzystnym skutkom suburbanizacji w potencjalnych strefach suburbanizacyjnych dużych polskich miast. Wyniki analizy świadczą o koncentracji podejmowanych działań na zaspokajaniu bieżących potrzeb mieszkańców stref podmiejskich oraz znikomym ukierunkowaniu projektów na długofalowe zapobieganie negatywnym skutkom procesów suburbanizacyjnych.

Słowa kluczowe: suburbanizacja  polityka spójności  spójność przestrzenna  infrastruktura  


Evaluation of the impact of Cohesion Policy 2004-2006 on counteracting the negative effects of suburbanization processes

In recent years, the largest Polish cities have experienced intensive suburbanization processes. People migrate to suburban communes and hitherto undeveloped areas change their function towards single- or multi-family residential neighbourhoods. Spontaneous and dispersed suburbanization processes (urban sprawl) have many negative consequences that might become a serious problem, not only for the inhabitants but also for the local authorities in the suburban areas. The article presents the results of the evaluation of the role of Cohesion Policy projects in counteracting negative effects of suburbanization processes in potential suburban zones of the largest Polish cities. The results of the evaluation indicate that in suburban areas there is a major focus on meeting the current needs of residents, whereas strategic prevention of negative effects of suburbanization processes is neglected.

Słowa kluczowe: suburbanization  Cohesion Policy  territorial cohesion  infrastructure  


Afiliacja:

Dorota Celińska-Janowicz: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; d.celinska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Smętkowski
Wpływ polityki spójności na dyfuzję procesów rozwojowych w otoczeniu dużych polskich miast

Wpływ polityki spójności na dyfuzję procesów rozwojowych w otoczeniu dużych polskich miast

Artykuł przedstawia ocenę wpływu polityki spójności na dyfuzję procesów rozwojowych w otoczeniu dużych miast. Ewaluację przeprowadzono w dwóch ujęciach: jako analizę zmiany wskaźników metropolitalnej i regionalnej koncentracji ludności, przedsiębiorstw, pracujących i dochodów własnych gmin oraz jako analizę oddziaływania polityki spójności na rozwój gmin położonych w otoczeniu dużych miast. Analizy opracowano na podstawie wyników ankiety skierowanej do władz gmin. W pierwszym ujęciu wykorzystano podział zasięgu oddziaływania miasta na dwie strefy - obszar metropolitalny oraz region metropolitalny (ten drugi uwzględniono wyłącznie w przypadku ośrodków wojewódzkich). To ujęcie pokazało brak wpływu polityki spójności na zachodzące procesy koncentracji lub dekoncentracji w wyróżnionych skalach przestrzennych. Natomiast drugie - umożliwiło wskazanie tych kategorii interwencji publicznej, które mają relatywnie największy wpływ na dyfuzję procesów rozwojowych z miast do ich otoczenia.

Słowa kluczowe: polityka spójności  Unia Europejska  dyfuzja procesów rozwoju  relacje miasto-region  ewaluacja  


The impact of EU Cohesion Policy on diffusion of development processes in the regional surroundings of large Polish cities

The paper presents the evaluation of Cohesion Policy impacts on diffusion of development processes from cities to their regional hinterlands. We evaluated two things: a) the indicators illustrating metropolitan and regional concentration of population, enterprises, employers, and local governments revenues, and b) the impact of EU funds on the development of municipalities located in the surroundings of large cities (based on local governments survey results). For the first type of analysis, we delimitated the regional surroundings into two zones: metropolitan area and regional hinterlands (the former was only applicable in case of capital cities of voivodships). The outcome of the analysis in this dimension indicates a lack of any significant impact of Cohesion Policy on agglomeration processes in the analyzed spatial scales. However, the studies in the second dimension allow us to identify the thematic categories of public intervention that have the largest relative impact on spread effects from developing large cities to their regional surroundings.

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  European Union  diffusion process  city-region relations  evaluation  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marek Kozak
Wpływ projektów funduszy strukturalnych na rozwój Zielonej Góry

Wpływ projektów funduszy strukturalnych na rozwój Zielonej Góry

Celem artykułu jest analiza wpływu polityki spójności w latach 2004-2006 na rozwój Zielonej Góry. W badaniach, korzystając ze zróżnicowanych źródeł informacji i metod, podjęto analizę wpływu w trzech głównych aspektach: konkurencyjności i atrakcyjności; spójności społecznej i przestrzennej oraz dyfuzji procesów rozwojowych. Z badań wynika, że polityka spójności miała niewielki wpływ na rozwój miasta i jego otoczenia, służyła bowiem przede wszystkim podniesieniu jakości życia.

Słowa kluczowe: polityka spójności  fundusze europejskie  efekty  Polska  Zielona Góra  


The impact of structural funds on the development of Zielona Gora

The main objective of the paper is to analyze the impact of 2004-2006 Cohesion Policy on the development of Zielona Gora (a city in western Poland). It concentrates on three key aspects of the development: competitiveness and attractiveness; social and territorial cohesion; and the diffusion of developmental processes. In our research, we have used a variety of methods and sources of information. Our main conclusion is that the Cohesion Policy of that period contributed more to the improvement of the quality of life in Zielona Gora and its surroundings than to its medium- or long-term development.

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  European funds  results  Poland  Zielona Gora  


Afiliacja:

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Andrzej Miszczuk
Wpływ projektów unijnych na konkurencyjność Lublina i dyfuzję procesów rozwojowych w jego otoczeniu

Wpływ projektów unijnych na konkurencyjność Lublina i dyfuzję procesów rozwojowych w jego otoczeniu

Artykuł przedstawia analizę pozyskiwania i wydatkowania środków unijnych przez samorząd miasta Lublina w pierwszym okresie akcesyjnym (2004-2006), przez wskazanie wpływu zewnętrznego finansowania na poprawę konkurencyjności i atrakcyjności miasta oraz tworzenie warunków dyfuzji procesów rozwojowych w układzie miasto-region.

Słowa kluczowe: polityka spójności  rozwój lokalny  konkurencyjność  Unia Europejska  Lublin  


The impact of EU projects on Lublin competitiveness and diffusion of development processes in its surroundings

The aim of this paper is to analyze the effectiveness of raising and spending EU funds by the local government in Lublin in the first period of the Polish accession (2004-2006). The criteria of effectiveness we use are: increase of city competitiveness (attractiveness) and creating conditions for diffusion of development processes into the region. Compared to other Polish cities, Lublin had trouble raising EU funds. Besides, there was no innovative strategic vision of their spending. As a result, EU Cohesion Policy improved Lublin"€™s competitiveness and contributed to the development of the relations between the city and its region only to a small extent.

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  local development  competitiveness  European Union  Lublin  


Afiliacja:

Andrzej Miszczuk: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), (ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa); a.miszczuk@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF