KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017

ROCZNIK 2013
 
Numer: 1(51)/2013
Przemysław Śleszyński
Warszawa jako ośrodek dojazdów pracowniczych

Warszawa jako ośrodek dojazdów pracowniczych

Artykuł powstał na podstawie międzygminnych danych macierzowych, obejmujących wyjazdy do pracy najemnej w 2006 r., udostępnionych przez Ośrodek Statystyki Miast US w Poznaniu. Na tej podstawie zidentyfikowano kierunki, natężenie i zasięgi dojazdów do pracy do Warszawy oraz obliczono inne podstawowe charakterystyki, dające podstawy do formułowania prawidłowości kształtowania się przestrzennej ruchliwości zawodowej na tle rozwoju rynku pracy. Wykazano silną rolę Warszawy w strukturze przestrzennej województwa pod względem dojazdów pracowniczych, co wynika zarówno z pełnionych funkcji stołecznych, jak i rozwoju rynku pracy w okresie transformacji.

Słowa kluczowe: dojazdy do pracy  rynek pracy  transformacja społeczno-gospodarcza  Warszawa  Mazowsze  


Warsaw as a commuting centre

The article is based on the statistics of intercommunal data matrix concerning employees who commuted to work in 2006, compiled on the basis of the taxpayers’ tax deductions provided by the Central Statistical Office of Poland (Urban Statistics Centre in Poznan). The author identifies directions, intensity and catchment areas of commuting flows to Warsaw and calculates other basic characteristics, providing a basis for further studies into occupational mobility in relation to the development of the labour market. It has been demonstrated that Warsaw plays a significant role in the spatial structure of the voivodeship in terms of the number of workers who commute to the city. It is the result of its function as the capital and of the development of the labour market in the transition period.

Słowa kluczowe: commuting  labour market  socio-economic transformation  Warsaw  Mazovia  


Afiliacja:

Przemysław Śleszyński: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; psleszyn@twarda.pan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Adrian Lis, Anna Lis
Tożsamość struktur klastrowych - rozważania teoretyczne i praktyczne implikacje

Tożsamość struktur klastrowych - rozważania teoretyczne i praktyczne implikacje

Celem niniejszego artykułu jest próba zastosowania pojęcia „tożsamości” do analizy zjawisk i procesów związanych z powstawaniem i funkcjonowaniem klastrów oraz inicjatyw klastrowych. Struktury klastrowe stanowią formę grupy społecznej, dlatego winny podlegać tym samym tendencjom, pod których wpływem pozostają wszystkie inne grupy społeczne. Za jedną z takich najistotniejszych prawidłowości (bezpośrednio powiązanych z tożsamością) obserwowanych szczególnie wśród grup, których celem jest długie trwanie, uznać należy chęć wykształcenia mechanizmów – z jednej strony – wydzielających daną grupę i jej członków z otoczenia oraz – z drugiej – budujących wewnętrzną spójność i poczucie przywiązania uczestników danej struktury do siebie nawzajem i do struktury jako całości.

Słowa kluczowe: klaster  inicjatywa klastrowa  tożsamość  identyfikacja  grupa społeczna  


Identity of cluster structures. Theoretical considerations and practical implications

The main aim of this article is to apply the concept of “identity” to the analysis of phenomena and processes associated with the formation and functioning of clusters and cluster initiatives. Cluster structure is a kind of social group, and therefore should be subject to the same trends as other social groups. One of its most important characteristics (directly related to identity), observed particularly in groups whose aim is to survive for a long time, is their willingness to create mechanisms that distinguish the group and its members, and that build internal coherence and a sense of belonging of its members to the structure as a whole, and their attachment to each other.

Słowa kluczowe: cluster  cluster initiative  identity  identification  social group  


Afiliacja:

Adrian Lis: Uniwersytet Gdański, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Filozofii, Socjologii i Dziennikarstwa, ul. Bażyńskiego 4, 80-952 Gdańsk, Polska; adrian.lis@ug.edu.pl

Anna Lis: Politechnika Gdańska, Wydział Zarządzania i Ekonomii, ul. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, Polska; anna.lis@zie.pg.gda.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Łukasz Lewkowicz
Europejskie Ugrupowania Współpracy Terytorialnej - nowa jakość polsko-słowackiej współpracy transgranicznej?

Europejskie Ugrupowania Współpracy Terytorialnej - nowa jakość polsko-słowackiej współpracy transgranicznej?

Celem artykułu jest analiza politologiczna tworzonych obecnie Europejskich Ugrupowań Współpracy Terytorialnej (EUWT) na pograniczu polsko-słowackim. Na wstępie wyjaśniona została istota i podstawy prawne nowego instrumentu prawnego Unii Europejskiej. Przedstawiono również genezę i specyfikę EUWT w Europie. W zasadniczej części tekstu poddane analizie zostały tworzone obecnie dwa polsko-słowackie EUWT: Tatry i TRITIA. Szczegółowo omówiono ich dokumenty założycielskie, organizację wewnętrzną, planowany zakres działalności. Tekst uzupełniono analizą porównawczą EUWT z dotychczas działającymi euroregionami. W podsumowaniu znalazły się wnioski i rekomendacje dotyczącej dalszej formalizacji polsko-słowackiej współpracy transgranicznej.

Słowa kluczowe: Europejskie Ugrupowania Współpracy Terytorialnej  euroregiony  współpraca transgraniczna  pogranicze polsko-słowackie  


European Groupings of Territorial Cooperation - a new quality of the Polish-Slovak trans-frontier cooperation

The purpose of the article is to provide political analysis of European Groupings of Territorial Cooperation (EGTC), which are being currently established on the Polish-Slovak borderland. First, the author presents the essence and legal basis of this new instrument of the European Union, and describes the origin of the first EGTCs. Second, in the main body of the text, he discusses two Polish-Slovak EGTCs, i.e. Tatra and TRITIA, focusing in particular on their documents of incorporation, internal organization and the planned scope of activities. The article is supplemented with a comparative analysis of previously active euroregions. In the summary, the author offers some conclusions and recommendations regarding further formalization of Polish-Slovak trans-frontier cooperation.

Słowa kluczowe: European Groupings of Territorial Cooperation  euroregions  trans-frontier cooperation  Polish-Slovak borderland  


Afiliacja:

Łukasz Lewkowicz: Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Politologii, Plac Litewski 3, 20-080 Lublin, Polska; lewkowicz83@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marek Furmankiewicz
Współrządzenie czy ukryta dominacja sektora publicznego? Koncepcja governance w praktyce lokalnych grup działania LEADER

Współrządzenie czy ukryta dominacja sektora publicznego? Koncepcja governance w praktyce lokalnych grup działania LEADER

Artykuł analizuje skład rad decyzyjnych lokalnych grup działania funkcjonujących w ramach tzw. Osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w trzech województwach Polski opisywanych w literaturze jako różniące się znacznie pod względem uwarunkowań historyczno-kulturowych. Zgodnie z ideą współrządzenia wdrażaną w programach typu LEADER wpływy przedstawicieli poszczególnych sektorów gospodarki na decyzje lokalne powinny się równoważyć. Według zasad programu wspierającego, członkowie rady reprezentujący sektor publiczny nie powinni stanowić więcej niż 50% jej składu. Parytet ten ma gwarantować wpływ sektorów niepublicznych na podejmowane decyzje i jest zachowany w dokumentach formalnych LGD. W trzech badanych województwach rzeczywisty udział wójtów, urzędników i kadry kierowniczej sektora publicznego był od 15 do 21% wyższy niż wynika to z danych oficjalnych. W około jednej trzeciej badanych organizacji przekraczał 50% i zapewniał sektorowi publicznemu dominującą rolę przy podejmowaniu decyzji o wyborze dofinansowanych projektów. Proceder ten był bardzo podobny w badanych regionach i jest dyskutowany w kontekście koncepcji governance jako przykład tokenizmu.

Słowa kluczowe: koncepcja governance  partnerstwa terytorialne LEADER  partycypacja społeczna  tokenizm  


Co-governance or hidden domination of the public sector? The concept of governance in the practice of LEADER Local Action Groups

The article analyzes decision-making councils of Local Action Groups operating in Axis 4 LEADER Rural Development Programme in three Polish regions which were described in the literature as differing significantly in terms of their historical and cultural backgrounds. According to the concept of governance, implemented in programmes such as LEADER, the influence of representatives of various sectors of the economy on local decisions should be balanced and, in accordance with the rules of the support programme, no more than 50% of council members should represent the public sector. This provision, included in formal documents of Local Action Groups, is designed to ensure that non-public sectors do have some impact on council decisions. However, in the three studied regions, the real participation of mayors, officials and executives of the public sector was from 15 to 21% higher than in the official data, and in about one-third of the surveyed organizations it exceeded 50%, which gave the public sector representatives the dominant role in decision-making and selection of eligible projects. This practice was very similar in the studied regions, and is discussed in the context of the concept of governance, as an example of tokenism.

Słowa kluczowe: concept of governance  LEADER territorial partnerships  social participation  tokenism  


Afiliacja:

Marek Furmankiewicz: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Katedra Gospodarki Przestrzennej, ul. Grunwaldzka 53, 50-357 Wrocław, Polska; marek.furmankiewicz@up.wroc.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Katarzyna Zajda
Innowacja w wiejskiej przedsiębiorczości. Studium przypadku działalności gospodarczej z obszaru Doliny Pilicy

Innowacja w wiejskiej przedsiębiorczości. Studium przypadku działalności gospodarczej z obszaru Doliny Pilicy

Jedno z wyzwań dla współczesnej polskiej wsi to transformacja jej struktury gospodarczej. Konieczne jest nie tylko tworzenie nowych, pozarolniczych miejsc pracy, lecz również zwiększanie konkurencyjności przedsiębiorstw. W swojej działalności przedsiębiorcy mogą innowacyjnie wykorzystywać zasoby lokalne. W artykule poszukuje się odpowiedzi na pytanie: Jaki jest potencjał przedsiębiorców z obszaru „Doliny Pilicy” w zakresie tworzenia innowacji przy wykorzystaniu tych zasobów? Innowację definiuje się jako taki sposób wykorzystania zasobów lokalnych, który polega na ich wyeksponowaniu w nawiązaniu do specyfiki danego terenu. W badaniach (przeprowadzonych w 2012 r.) analizowano zasoby lokalne „Doliny Pilicy” oraz wnioski o wsparcie działalności gospodarczej ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007–2013 składane przez przedsiębiorców do lokalnej grupy działania. Przedsiębiorcy nie wykorzystują zasobów zidentyfikowanych w lokalnej strategii rozwoju. Pozyskane środki pomogły im zwiększyć konkurencyjność swoich firm, jednak nie zostały wykorzystane na rzecz wprowadzenia innowacji w zakresie prowadzonej działalności.

Słowa kluczowe: innowacja  wiejska przedsiębiorczość  


Innovation in rural entrepreneurship. Case study of economic activities in the Pilica River Valley (Dolina Pilicy)

One of the challenges for the contemporary Polish village is the transformation of its economic structure. It is necessary not only to create new jobs in the non-agricultural sector, but also to increase the competitiveness of enterprises. In their activities, entrepreneurs may use local resources in an innovative way. The author of the present article focuses on the following question: “What is the potential of entrepreneurs as far as the innovation based on local resources is concerned?”. Innovation is defined as a way of using local resources which emphasizes the specificity of an area. In her research (undertook in 2012), the author analyzed the local resources of the Pilica River Valley and the applications for support (from Rural Development Programme 2007–2013) submitted by the entrepreneurs to the local action group. The entrepreneurs (in their activity) do not use the resources which have been identified in the local development strategy. The additional funding allowed them to increase the competitiveness of their companies, but was not used to make their activities more innovative.

Słowa kluczowe: innovation  rural entrepreneurship  


Afiliacja:

Katarzyna Zajda: Uniwersytet Łódzki, Instytut Socjologii, ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, 90–214 Łódź, Polska; katarzyna.zajda@uni.lodz.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marta Cobel-Tokarska
"A co tam kogo obchodziło, gdzie on szedł i co z niego robili". Kamienie Suwalszczyzny

"A co tam kogo obchodziło, gdzie on szedł i co z niego robili". Kamienie Suwalszczyzny

Głównym celem artykułu jest przedstawienie znaczeń i sensów wiązanych w różnych dyskursach z kamieniami Suwalszczyzny. Kamień to wszechobecny element suwalskiego pejzażu, postrzegany przez turystów i innych przybyszy z zewnątrz jako jego wyjątkowy wyróżnik. Autorka próbuje sprawdzić, czy ta wyjątkowość znajduje odzwierciedlenie w sposobie myślenia mieszkańców, czy postrzegają „swoje” kamienie pozytywnie, czy negatywnie? Druga część artykułu dotyczy wizerunku regionu prezentowanego w różnego rodzaju opracowaniach, na stronach internetowych i w innych publikacjach. Porównanie tych dwóch dyskursów – codziennego i odświętnego (skierowanego celowo na zewnątrz) pozwala pełniej rozpoznać miejsce, jakie zajmują kamienie w obrazie Suwalszczyzny.

Słowa kluczowe: Suwalszczyzna  Przerośl  kamień  krajobraz  rzemiosło  kamieniarstwo  pogranicze  


Rocks of the Suwalki region

The main objective of this article is to present the way in which people from the Suwalki region perceive their coexistence with rocks, which are ubiquitous in the region and constitute a kind of its trademark. The first question is: how do local people perceive rocks, and how do they assess their presence? The second important question is how the rocks ft into the image of the region, created and distributed as a tourism product? Does their history contribute to the mysteriousness of the region which permeates touristic narratives?

Słowa kluczowe: Suwalki region  Przerosl  rock  landscape  craft  masonry  borderland  


Afiliacja:

Marta Cobel-Tokarska: Akademia Pedagogiki Specjalnej, ul. Szczęśliwicka 40, 02-353 Warszawa, Polska; mcobel-to@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Andrzej Miszczuk
Andrzej Raczyk, Sylwia Dołzbłasz, Małgorzata Leśniak-Johann, 2012, Relacje współpracy i konkurencji na pograniczu polsko-niemieckim, Wrocław: Wydawnictwo Gaskor, 375 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jerzy Parysek
Ryszard Domański, 2012, Ewolucyjna gospodarka przestrzenna, Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, 307 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak
Alina Maciejewska (red.), 2012, Gospodarka przestrzenna w świetle wymagań strategii zrównoważonego rozwoju, Studia KPZK PAN, t. CXLII, Warszawa: KPZK PaN, 600 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(52)/2013
Paweł Swianiewicz
Konkurencja o środki unijne w opiniach polityków i pracowników samorządowych

Konkurencja o środki unijne w opiniach polityków i pracowników samorządowych

Artykuł omawia wyniki badania empirycznego przeprowadzonego w około 50 gminach czterech województw. Na podstawie analizy dokumentów urzędowych, wyników ankiet i wywiadów pogłębionych z politykami i urzędnikami samorządowymi przedstawia różnice i podobieństwa w postrzeganiu ubiegania się o dofinansowanie w poszczególnych programach operacyjnych. Artykuł prezentuje poszczególne etapy ubiegania się o środki od wyboru programu operacyjnego aż do wyboru projektów przeznaczonych do realizacji przez instytucje zarządzające programami. Zwraca uwagę na problemy wynikające ze stosowanych procedur, zróżnicowanej konkurencji w ubieganiu się o środki i zjawiska nieformalnego oddziaływania na wyniki selekcji projektów. Odwołując się do wyników wcześniejszych badań, analizuje też zmiany jakie zachodziły między programami realizowanymi w okresie 2004-2006 i 2007-2013.

Słowa kluczowe: Unia Europejska  fundusze strukturalne  polityka regionalna  rozwój  samorząd  programy operacyjne  konkurencja  zarządzanie strategiczne  


Competing for EU funds – the opinions of politicians and local government officials

The article discusses the results of empirical research conducted in ca 50 municipalities located in four Polish regions. The authors conduct desk research of official documents, questionnaires and in-depth interviews with local government staff and politicians, and present differences and similarities in opinions on various Operational Programmes. The article discusses all stages of applying for EU grants: from selection of an Operational Porgramme to the final decision of the Managing Authority on the list of selected projects. It refers to issues arising from formal procedures, the passionate character of the competition for funds in individual Operating Programmes, as well as informal mechanisms of influence on the outcome of the selection processes. Unlike earlier research, the article discusses the changes in the Programmes implemented within the 2004-2006 and 2007-2013 perspectives.

Słowa kluczowe: European Union  structural funds  regional policy  development  local government  operational programmes  competition  strategic management  


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; pswian@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Anna Weszczak, Aneta Staszek
The structural and geographical analysis of occupational diseases in Poland in the years 2003–2010

The structural and geographical analysis of occupational diseases in Poland in the years 2003–2010

The paper uses the advanced spatial shift-share method to examine the tendency of some occupational diseases to occur in particular regions and sectors of the economy. The analysis, conducted in the years 2003–2010, concerned groups of diseases, and was based on regional data on occupational disease incidence in Poland according to disease groups. The analyzed variables were relative increments (of rates of changes) of the number of diagnosed occupational diseases, whereas the reference variable was the share of the diagnosed occupational diseases (in particular regions and groups of diseases) in the general number of diagnosed occupational diseases in the country (regional weights). The results of that research were then used to compare classical and non-classical methods of shift-share analysis.

Słowa kluczowe: occupational diseases  structural and geographical analysis  spatial shift-share analysis  


Analiza strukturalno-geograficzna występowania chorób zawodowych w Polsce w latach 2003–2010

W artykule zaprezentowano zastosowanie zaawansowanych i przestrzennych metod analizy przesunięć udziałów do badania tendencji występowania określonych chorób zawodowych w poszczególnych regionach i działach gospodarki. Analiza została przeprowadzona na danych dotyczących grup chorób w latach 2003-2010. Badaną zmienną były przyrosty względne (tempa zmian) liczby stwierdzonych chorób zawodowych, zaś zmienną referencyjną – udział liczby stwierdzonych chorób zawodowych w danym regionie i grupie chorób w ogólnej liczbie stwierdzonych chorób zawodowych w kraju (wagi regionalne). Na podstawie otrzymanych wyników przeprowadzono analizę porównawczą zastosowania nieklasycznych metod w odniesieniu do wyników pozyskanych z klasycznej analizy shift-share.

Słowa kluczowe: choroby zawodowe  analiza strukturalno-geograficzna  przestrzenna analiza przesunięć udziałów  


Afiliacja:

Anna Weszczak: University of Lodz, Faculty of Economics and Sociology, Department of Spatial Econometrics, ul. Rewolucji 1905 r. 37, 90–214 Łódź, Poland; annaweszczak@interia.pl Aneta Staszek: University of Lodz, Faculty of Economics and Sociology, Department of Spatial Econometrics, ul. Rewolucji 1905 r. 37, 90–214 Łódź, Poland; staszek.aneta@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Piotr Dawidko
Ścieżki rozwojowe miast monozakładowych 20 lat po transformacji ustrojowej na przykładzie Stalowej Woli i Tarnobrzega

Ścieżki rozwojowe miast monozakładowych 20 lat po transformacji ustrojowej na przykładzie Stalowej Woli i Tarnobrzega

Monozakładowe miasta przemysłowe, powstałe w wyniku socjalistycznej industrializacji, stanęły w obliczu istotnych problemów w okresie transformacji gospodarczej. Ze względu na przemiany polskiego przemysłu dotychczasowa rola sektora w gospodarce peryferyjnie położonych miast monozakładowych musiała zostać przedefiniowana. Na przykładzie dwóch ośrodków z terenu województwa podkarpackiego autor analizuje różne koncepcje rozwojowe dawnych gospodarek uzależnionych od przemysłu, uwzględniając koncepcje endogenicznego rozwoju oraz uzależnienia od ścieżki.

Słowa kluczowe: przemysł  miasta monozakładowe  uzależnienie od ścieżki  


Development paths of Polish factory towns 20 years after the political transformation (on the examples of Stalowa Wola and Tarnobrzeg)

Monofunctional industrial towns, born during the socialist industrialization and dominated by big industrial plants, faced some important problems during Poland’s economic transformation. Due to changes in the Polish industrial sector, its previous role in the peripherally located towns needs to be redefined. Based on the example of two towns from the Podkarpackie voivodeship, the author analyzes different development concepts of former industry-based local economies, considering the notions of endogenous development and path dependence.

Słowa kluczowe: industry  factory towns  path dependence  


Afiliacja:

Piotr Dawidko: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, ul. Gronostajowa 7, 30-387 Kraków, Polska; piotr.dawidko@uj.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Anna Kołomycew, Agnieszka Pawłowska
Partnerstwa międzysektorowe w rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie Lokalnych Grup Działania w województwie podkarpackim

Partnerstwa międzysektorowe w rozwoju obszarów wiejskich na przykładzie Lokalnych Grup Działania w województwie podkarpackim

Przedmiotem artykułu są partnerstwa międzysektorowe przyjmujące formę Lokalnych Grup Działania. Analizie poddano: mechanizmy powstawania partnerstw w województwie podkarpackim, ze szczególnym uwzględnieniem motywów i podmiotów inicjujących oraz sposobów rekrutacji członków; relacje partnerstw z otoczeniem społecznym; decydowanie w partnerstwach oraz oczekiwania w stosunku do ich przyszłości. Ramę teoretyczną artykułu stanowi podejście neoinstytucjonalne, w szczególności jego cztery nurty: historyczny, normatywny, racjonalnego wyboru oraz sieci, będące podstawą sformułowania hipotez dotyczących: innowacyjnego charakteru partnerstw, dominacji przedstawicieli władz lokalnych nad pozostałymi partnerami, utylitarnego charakteru partnerstw oraz ich przyszłości. Hipotezy zweryfikowano na podstawie wyników badań ilościowych przeprowadzonych w Lokalnych Grupach Działania województwa podkarpackiego.

Słowa kluczowe: partnerstwo międzysektorowe  współrządzenie  Lokalna Grupa Działania  województwo podkarpackie  rozwój obszarów wiejskich  


Intersectoral partnerships in the development of rural areas – the case of Local Action Groups in the Podkarpackie voivodeship

The article presents intersectoral partnerships forming Local Action Groups, and analyzes the mechanisms of emergence of such partnerships in the Podkarpackie region, particularly factors contributing to their emergence, their initiators and partner-recruitment methods, as well as the relations of partnerships with their social milieu, decision-making inside partnerships and expectations regarding their future. The theoretical framework of the study is rooted in the neoinstitutional theory with its historical, normative, rational-choice and network approaches. Based on them, the authors formulate some hypotheses referring to the innovativeness of the partnerships, the supremacy of local authorities over other partners, the utilitarian character of partnerships and the assumptions concerning their future. The hypotheses are then verified on the basis of the results of quantitative research of Local Action Groups in the Podkarpackie region.

Słowa kluczowe: intersectoral partnership  governance  Local Action Group  Podkarpackie voivodeship  rural areas development  


Afiliacja:

Anna Kołomycew: Uniwersytet Rzeszowski, Katedra Politologii, Zakład Administracji ul. Moniuszki 10, 35-015 Rzeszów, Polska; anna_kolomycew@o2.pl

Agnieszka Pawłowska: Uniwersytet Rzeszowski, Katedra Politologii, Zakład Administracji ul. Moniuszki 10, 35-015 Rzeszów, Polska; a.pawlowska@1gb.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Janusz Heller, Eliza Farelnik
Finanse i samodzielność ekonomiczna a ustrój samorządów terytorialnych w Polsce

Finanse i samodzielność ekonomiczna a ustrój samorządów terytorialnych w Polsce

Celem badań była ocena poziomu samodzielności ekonomicznej i jej wpływu na kształtowanie się zmian ustrojowych w różnych grupach samorządów terytorialnych. Badania wykazały, że czynnikiem decydującym o zróżnicowaniu stopnia samodzielności ekonomicznej samorządów jest poziom urbanizacji. Dochody własne w samorządach miejskich przekraczają 50%, a nawet 60%, natomiast na terenach wiejskich (rozumianych jako gminy wiejskie oraz powiaty ziemskie) kształtują się na poziomie ok. 30%. Tak poważne różnice mogą wpływać na to, że rozwój samorządów terytorialnych będzie odbywał się w dwóch – ustrojowo różnych – kierunkach.

Słowa kluczowe: samorząd terytorialny  ustrój  samodzielność ekonomiczna  


Finances and economic independence versus the political system of local government in Poland

The aim of our research is to evaluate the level of economic independence and its influence on political system changes in different groups of local government. The research shows that the decisive factor in differentiating economic independence of local governments is the level of urbanization. In urban self-government, its own revenues surpass 50% and sometimes even 60%, whereas in rural areas (defined as rural communes and land districts) they reach about 30%. Such marked differences can cause local governments to develop in two structurally different directions.

Słowa kluczowe: local government  political system  economic independence  


Afiliacja:

Janusz Heller: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. M. Oczapowskiego 4, 10-719 Olsztyn, Polska; j.heller@uwm.edu.pl

Eliza Farelnik: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. M. Oczapowskiego 4, 10-719 Olsztyn, Polska; eliza.farelnik@uwm.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Aleksandra Łuczak, Feliks Wysocki
Rozpoznanie typów strategii rozwojowych gmin z wykorzystaniem wielokryterialnych metod podejmowania decyzji

Rozpoznanie typów strategii rozwojowych gmin z wykorzystaniem wielokryterialnych metod podejmowania decyzji

Przedstawione podejście do rozpoznania typów strategii rozwojowych gmin z wykorzystaniem wielokryterialnych metod podejmowania decyzji jest kompleksową procedurą, która może być użyteczna w programowaniu rozwoju, szczególnie przy ocenie słabych i mocnych stron jednostek administracyjnych oraz szans i zagrożeń pojawiających się w ich otoczeniu. Ma ona przewagę nad metodami klasycznymi (opisowymi) ze względu na możliwość kwantyfikowania ważności czynników analizy SWOT, a więc elementów o charakterze zarówno jakościowym, jak i ilościowym. Może też być pomocna przy identyfikacji typów strategii rozwojowych realizowanych przez jednostki administracyjne. Proponowane podejście zastosowano do ustalenia pozycji strategicznej gmin powiatu międzyrzeckiego.

Słowa kluczowe: wielokryterialne metody podejmowania decyzji (MCDM)  analityczny proces hierarchiczny (AHP)  analiza SWOT  strategie rozwoju  


Multi-criteria decision-making as a tool for distinguishing types of developmental strategies in communes

The approach the authors use in order to distinguish types of developmental strategies of communes, based on the multi-criteria decision-making tool, is a complex procedure that can be useful in development programming, and in particular in assessing strengths and weaknesses of administrative units, as well as the opportunities and threats in their environment. Unlike the classic (descriptive) methods, the procedure allows the researcher to quantify the importance of the SWOT analysis factors, i.e. both qualitative and quantitative elements. It can be a useful instrument in identifying types of developmental strategies of administrative units. In the present article, the approach has been used to determine the strategic position of the communes in the Miedzyrzecki poviat.

Słowa kluczowe: Multi-criteria decision-making (MCDM)  Analytic Hierarchy Process (AHP)  SWOT  analysis  developmental strategies  


Afiliacja:

Aleksandra Łuczak: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Wydział Ekonomiczno-Społeczny, Katedra Finansów i Rachunkowości, ul. Wojska Polskiego 28, 60–637 Poznań, Polska; luczak@up.poznan.pl

Feliks Wysocki: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Wydział Ekonomiczno-Społeczny, Katedra Finansów i Rachunkowości, ul. Wojska Polskiego 28, 60–637 Poznań, Polska; wysocki@up.poznan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Ruta Śpiewak
Sprawozdanie z konferencji „Drobne gospodarstwa – wielki problem” zorganizowanej 11 marca 2013 roku, w Instytucie Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN

Pobierz w wersji PDF: PDF

Janusz T. Hryniewicz
A. Kukliński, J. Woźniak (red.), Transformacja sceny europejskiej i globalnej XXI wieku. Strategie dla Polski (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak
Małgorzata Czornik (red.), Gospodarowanie przestrzennymi zasobami miasta w świecie ponowoczesnym (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(53)/2013
Wioletta Wierzbicka
Regionalne zróżnicowanie efektywności ekonomicznej przedsiębiorstw prywatnych w Polsce – analiza taksonomiczna

Regionalne zróżnicowanie efektywności ekonomicznej przedsiębiorstw prywatnych w Polsce – analiza taksonomiczna

Celem badań była ocena regionalnego zróżnicowania efektywności ekonomicznej przedsiębiorstw prywatnych w Polsce. Podjęto próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie: Czy regionalne różnice w poziomie efektywności ekonomicznej przedsiębiorstw prywatnych w Polsce pogłębiają się, czy są niwelowane? Na podstawie przeprowadzonych analiz sformułowano następujące wnioski. Regionalne zróżnicowanie efektywności ekonomicznej przedsiębiorstw prywatnych w Polsce w latach 1999-2008 nieznacznie się zmniejszyło, nadal utrzymuje się jednak na poziomie średnim. Przyczyną tego jest bardzo zróżnicowana dynamika zmian zachodzących w tym zakresie w poszczególnych województwach oraz równolegle następujące procesy konwergencji i dywergencji wewnętrznej województw.

Słowa kluczowe: efektywność ekonomiczna  przedsiębiorstwa prywatne  zróżnicowanie regionalne  konwergencja  dywergencja  


Regional disparities in the economic efficiency of private companies in Poland – taxonomic analysis

The aim of the research was the evaluation of the regional disparities in the economic efficiency of private companies in Poland. An attempt to answer the following question was taken: Do the regional disparities in the economic efficiency of private companies in Poland are increasing or decreasing? On the basis of the research results one can obtain some important conclusions. Regional disparities in the economic efficiency of private companies in Poland during years 1999-2008 have slightly decreased, and still remain at the average level. It was caused by the different dynamics of economic processes occurring in voivodships and also by the processes of the internal convergence and divergence of voivodships.

Słowa kluczowe: economic efficiency  private companies  regional disparities  convergence  divergence  


Afiliacja:

Wioletta Wierzbicka: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Makroekonomii, R. Prawocheńskiego 19, 10-720 Olsztyn, Polska; wioletta.wierzbicka@uwm.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Karolina Borońska-Hryniewiecka
The role of regional and local authorities in EU development policies in the perspective of the Committee of the Regions. Multi-level governance revisited in the times of crisis

The role of regional and local authorities in EU development policies in the perspective of the Committee of the Regions. Multi-level governance revisited in the times of crisis

Regional and local authorities today face a twofold challenge of delivering locally responsive policies in accordance with EU development goals. For this reason they need to align their development strategies with European guidelines. This paper determines the drivers and hindering factors behind the effective involvement of local and regional authorities in drafting and implementing EU policies with territorial impact. It evaluates several examples of multi-level governance operating in the institutional context of the EU and identifies its most important weaknesses such as lack of regional administrative capacities; insufficient Europeanization of subnational elites and inadequate communication between EU, national and regional levels.

Słowa kluczowe: multi-level governance  regional development  European Union  Strategy Europe 2020  


Rola władz regionalnych i lokalnych w unijnej polityce rozwoju z perspektywy Komitetu Regionów. Rządzenie wielopoziomowe w dobie kryzysu

Władze regionalne i lokalne stoją obecnie przed podwójnym wyzwaniem projektowania własnych strategii rozwoju regionalnego w taki sposób, aby z jednej strony realizowały one potrzeby i oczekiwania wspólnoty regionalnej, z drugiej natomiast odpowiadały celom rozwojowym UE. Poniższy artykuł podejmuje próbę oceny efektywności wybranych mechanizmów rządzenia wielopoziomowego, które pozwalają na włączenie władz regionalnych i lokalnych w proces tworzenia oraz implementacji polityk unijnych. Przeprowadzona analiza wskazuje na szereg słabości w systemie rządzenia wielopoziomowego, tj. brak lokalnych zasobów administracyjnych, niedostateczna europeizacja elit regionalnych oraz słaba komunikacja pomiędzy poziomem unijnym, narodowym i regionalnym.

Słowa kluczowe: rządzenie wielopoziomowe  rozwój regionalny  Unia Europejska  Strategia Europa 2020  


Afiliacja:

Karolina Borońska-Hryniewiecka: Robert Schuman Centre for Advanced Studies, European University Institute I-50014 San Domenico di Fiesole, Italy; karolina.boronska-hryniewiecka@eui.eu

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marcin Kleinowski
Nowa technika analizy ryzyka w planowaniu kryzysowym prowadzonym przez jednostki samorządu terytorialnego w Polsce

Nowa technika analizy ryzyka w planowaniu kryzysowym prowadzonym przez jednostki samorządu terytorialnego w Polsce

Artykuł prezentuje nową technikę analizy ryzyka. Analiza Zagrożenia Ludności i Mienia (People and Property Hazard Analysis – PPHA) jest probabilistyczną, półilościową techniką, nieskomplikowaną i łatwą do zastosowania. Zapewnia bardziej precyzyjne szacunki poziomu ryzyka niż Wstępna Analiza Zagrożeń (Preliminary Hazard Analysis – PHA) – prawdopodobnie najbardziej powszechnie wykorzystywana przez jednostki samorządu terytorialnego w Polsce. PPHA można zastosować w analizie wszystkich wspólnot i organizacji. Celem nowej techniki jest zapewnienie narzędzia, które wesprze decydentów w efektywnym alokowaniu ograniczonych zasobów w szerokim wachlarzu potencjalnych inwestycji mogących obniżać ryzyko. Uzupełnienie artykułu stanowi aktywny formularz zawierający dane wejściowe i wyliczenia potrzebne do oszacowania ryzyka dla przykładowych zagrożeń przedstawionych w jego treści. Ma on również ułatwić stosowanie techniki PPHA w praktyce.

Słowa kluczowe: ryzyko  analiza ryzyka  planowanie kryzysowe  


A new risk analysis technique in crisis planning implemented by local governments in Poland

This article presents new risk analysis technique. The People and Property Hazard Analysis (PPHA) is probabilistic, semiquantitative technique, uncomplicated and easy to use. It provides more precise estimates of a risk level than preliminary hazard analysis – probably the most commonly performed technique by local governments in Poland. PPHA is applicable to the analysis of all types of communities and organizations. The purpose of the new technique is to provide a tool that can assist decision-makers in effectively allocating limited resources across the vast array of potential investments that could mitigate risk.

Słowa kluczowe: risk  risk analysis  crisis planning  


Afiliacja:

Marcin Kleinowski: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Politologii i Studiów Międzynarodowych, ul. Stefana Batorego 39 L, 87-100 Toruń, Polska; marcinkleinowski@interia.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Leszek Porębski
Rozwój elektronicznej administracji jako element zróżnicowania regionalnego

Rozwój elektronicznej administracji jako element zróżnicowania regionalnego

Konsekwencje wykorzystania nowych technologii informacyjnych i komunikacyjnych (Information and Communication Technologies – ICT) stanowią istotny aspekt refleksji nad istotą przemian współczesnej demokracji. Tekst prezentuje rezultaty badań dotyczących poziomu zaawansowania elektronicznej administracji w polskich instytucjach samorządowych, prowadzonych w latach 2005–2012. Analizie poddano oficjalne witryny wszystkich powiatów ziemskich oraz gmin w województwach wielkopolskim i świętokrzyskim. Wyniki wskazują, że na obydwu poziomach samorządu lokalnego sukcesywnie rośnie wykorzystanie możliwości stwarzanych przez ICT. Jednocześnie utrzymują się regionalne różnice pomiędzy kierowaną do mieszkańców ofertą samorządów w zakresie elektronicznej administracji. Oznacza to, że sposób wykorzystania ICT przez samorządy stanowi dodatkową płaszczyznę cyfrowego wykluczenia na poziomie regionalnym.

Słowa kluczowe: demokracja lokalna  samorząd terytorialny  technologie informacyjne i komunikacyjne  elektroniczna administracja  


Development of e-governemnt as an element of regional diversity

The impact of ICT use is an important aspect of studies concerning the transformation of contemporary democracy. The paper presents results of the research project on the development of e-government in Polish self-government institutions, carried out between 2005 and 2012. Websites of all Polish territorial counties as well as all the communes in two voivodships were analyzed within the project. Results of the research indicate that the sophistication of the ICT use grows at both levels of self–government. At the same time significant regional differences in the development of e–government can be observed. Thus, the mode ICT is used by self-government institutions is the additional dimension of digital divide at local level.

Słowa kluczowe: local democracy  local government  ICT  e-government  


Afiliacja:

Leszek Porębski: AGH, Akademia Górniczo--Hutnicza, Katedra Politologii i Historii Najnowszej, Wydział Humanistyczny, ul. A. Gramatyka 8A, 30-071 Kraków, Polska; leszekpo@agh.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Przemysław Śleszyński
Cytowania polskich czasopism naukowych z zakresu geografii i badań regionalnych po 1990 r.

Cytowania polskich czasopism naukowych z zakresu geografii i badań regionalnych po 1990 r.

W notatce przedstawiono analizę cytowań polskich czasopism i serii z zakresu geografii i badań regionalnych opublikowanych w latach 1991–2010, opracowaną na podstawie serwisu naukowo-informacyjnego Google Scholar według stanu na kwiecień 2012 r. Analizy bibliometryczne wykazały generalnie słabe, choć zróżnicowane oddziaływanie publikacji. Wykazano dominującą rolę kilku tytułów, w tym Geographia Polonica i Studia Regionalne i Lokalne. Szczególnie ten ostatni kwartalnik odnotowuje szybki wzrost cytowań w ostatniej dekadzie.

Słowa kluczowe: bibliometria  cytowania  Google Scholar  rozwój geografii i badań regionalnych  


Citations of the Polish scientific journals in the field of geography and regional studies after 1990

The article presents an analysis of citations of the Polish scientific journals and series of geography and spatial economy in 1991–2010 years, developed on the basis of information service Google Scholar. Bibliometric analyzes showed generally weak, but the variation impact on the publication. Demonstrated the dominant role of several titles, including Geographia Polonicaand Regional and Local Studies. The latter title has grown rapidly in the last decade citations.

Słowa kluczowe: bibliometrics  citations  Google Scholar  development of geography and regional studies  


Afiliacja:

Przemysław Śleszyński: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; psleszyn@twarda.pan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej J. Nowak
Wpływ organów parków narodowych na zarządzanie przestrzenią na szczeblu lokalnym

Wpływ organów parków narodowych na zarządzanie przestrzenią na szczeblu lokalnym

Na zarządzanie przestrzenią w skali lokalnej wpływ wywierają różne organy, w tym organy ochrony środowiska. Celem artykułu jest określenie zakresu, w jakim parki narodowe (w których imieniu działali ich dyrektorzy) wpływały na zarządzanie przestrzenią gmin w Polsce w latach 2008–2011 w oparciu o dokonywane przez nich uzgodnienia. Ponadto podjęto próbę zweryfikowania, jakie w tym okresie występowały konflikty przestrzenne pomiędzy przeznaczeniem związanym z utrzymaniem i rozwojem parków narodowych oraz innymi, występującymi na szczeblu lokalnym przeznaczeniami. W artykule analizie poddano dane uzyskane z trzynastu polskich parków narodowych.

Słowa kluczowe: parki narodowe  przestrzeń  rozwój lokalny  


The influence of national parks on the local spatial development

Local spatial development is affected by various authorities, including environmental authorities. The purpose of this article is to identify the extent to which national parks (on behalf of which the directors of national parks act) affected spatial development in municipalities in Poland in years 2008–2011 based on the arrangements made by them. In addition, an attempt has been made to verify whether in this period of time there were spatial conflicts between the intended space-related maintenance and development of national parks and other, occurring at the local level allocations. The article analyzed the data obtained from thirteen Polish national parks.

Słowa kluczowe: national parks  space  local development  


Afiliacja:

Maciej J. Nowak: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Zakład Prawa i Gospodarki Nieruchomościami, Pracownia Ekonomiki Przestrzennej, ul. Żołnierska 47, 70-210 Szczecin, Polska; maciej.nowak@zut.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Beata Bieszk-Stolorz, Anna Gdakowicz, Iwona Markowicz
Szansa podjęcia zatrudnienia przez osoby długotrwale bezrobotne

Szansa podjęcia zatrudnienia przez osoby długotrwale bezrobotne

Celem artykułu była analiza szans podjęcia pracy i ocena czasu wychodzenia z długotrwałego bezrobocia na podstawie danych z lat 2007–2011 z PUP w Sulęcinie. Założono hipotezę, że wpływ determinant na szanse i szybkość podejmowania pracy przez długotrwale bezrobotnych jest taki, jak bezrobotnych ogółem. Za determinanty przejęto: miejsce zamieszkania, wiek, wykształcenie, płeć, staż pracy i rok wyrejestrowania. Do analizy wykorzystano nieliniowe modele regresji: logitowy i hazardu Coxa. Pierwszy umożliwił porównanie szans wychodzenia z bezrobocia, a drugi pozwolił na ocenę czasu poszukiwania pracy. Wyznaczone ilorazy szans i hazardu posłużyły do zbadania różnic między podgrupami osób długotrwale bezrobotnych na tle wszystkich bezrobotnych.

Słowa kluczowe: bezrobocie długotrwałe  regresja Coxa  regresja logistyczna  ilorazy szans  ilorazy hazardu  


The odds of finding a job by the long-term unemployed

The aim of this article is to analyze the odds to find a job and the assessment of the duration of long-term unemployment. The data base is the 2007–2011 records from the Local Labour Office in Sulęcin. The authors of the article make the hypothesis that the impact of the determinants on the odds and rate of finding a job by the long-term unemployed is the same as in the case of the all the unemployed. The authors present a thesis that the determinants of long-term unemployment in the period of study are: the place of residence, age, the level of education, gender, seniority and the year of leaving the register. To analyze the data they use such nonlinear regression models as: the logistic model and the Cox hazard model. The former enables them to compare the odds to leave unemployment and the latter – to assess the time spent on finding employment. The designated odds ratios and hazard ratios are used to study the differences between subgroups of individual characteristics of the long-term unemployed as compared with all the unemployed.

Słowa kluczowe: the long-term unemployed  Cox regression  logistic regression  odds ratios  hazard ratios  


Afiliacja:

Beata Bieszk-Stolorz: Uniwersytet Szczeciński, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Katedra Ekonometrii i Statystyki, ul. Mickiewicza 64, 71-101 Szczecin, Polska; stolorz@interia.pl

Anna Gdakowicz: Uniwersytet Szczeciński, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Katedra Ekonometrii i Statystyki, ul. Mickiewicza 64, 71-101 Szczecin, Polska; alatko@wneiz.pl

Iwona Markowicz: Uniwersytet Szczeciński, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Katedra Ekonometrii i Statystyki, ul. Mickiewicza 64, 71-101 Szczecin, Polska; iwona.markowicz.us@wp.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(54)/2013
Mikołaj Herbst, Piotr Wójcik
Delimitacja dyfuzji rozwoju z miast metropolitalnych z wykorzystaniem korelacji przestrzennej

Delimitacja dyfuzji rozwoju z miast metropolitalnych z wykorzystaniem korelacji przestrzennej

Ponieważ działania na rzecz zwiększania spójności gospodarczej w ujęciu przestrzennym są ważnym elementem polityki publicznej, a metropolie to główne ośrodki wzrostu gospodarczego, istotne jest zrozumienie, jaki jest zasięg przestrzenny dyfuzji rozwoju z dużych miast do otaczających je regionów, oraz które obszary charakteryzują się szczególnie niskim poziomem rozwoju na skutek braku funkcjonalnych powiązań z metropoliami. Niniejszy artykuł jest próbą zdelimitowania zjawiska dyfuzji rozwoju z miast metropolitalnych w Polsce, a także wskazania obszarów dotkniętych polaryzacją rozwoju. Analiza została przeprowadzona na poziomie gmin z wykorzystaniem miary lokalnej korelacji przestrzennej (LISA).

Słowa kluczowe: metropolie  rozwój gospodarczy  dyfuzja  delimitacja  


Diffusion of economic development from metropolitan cities in Poland. Delimitation on the basis of spatial correlation

Strengthening economic cohesion of regional economies is usually considered as one of the major goals of regional policy. At the same time, metropolitan cities are recognized as main centres of economic growth, influencing the development perspectives of more peripheral areas. It is therefore important to know the range and the mechanism of spillover of socio-economic development from metropolises to their surroundings, as well as to identify the areas which are economically lagging as a result of missing functional links with metropolises. The authors apply the local spatial correlation measures (local Moran’s statistics – LISA) in the analysis of municipal revenues in order to delimit the diffusion and polarization of economic development in Poland.

Słowa kluczowe: metropolitan areas  economic development  diffusion  delimitation  


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; mherbst@uw.edu.pl

Piotr Wójcik: Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych, Zakład Teorii Rozwoju Gospodarczego, ul. Długa 44/50, 00-241 Warszawa, Polska; pwojcik@wne.uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Paweł Swianiewicz, Karolina Olszowiec
Samorząd jednostek pomocniczych wielkich miast jako ścieżka kariery politycznej

Samorząd jednostek pomocniczych wielkich miast jako ścieżka kariery politycznej

Artykuł omawia rolę jednostek pomocniczych w największych polskich miastach jako ścieżki kariery polityków lokalnych. Badanie oparte jest na analizie danych z sześciu miast. Analiza składu społecznego grupy działaczy osiedlowych odwołuje się do prawa zwiększającej się dysproporcji sformułowanego przez Roberta D. Putnama. Na podstawie odwołania do kilku koncepcji teoretycznych w procesie selekcji uwzględnione są trzy etapy: autoselekcji, preselekcji (selekcji odgórnej) i selekcji oddolnej. Rola rad jednostek pomocniczych rozpatrywana jest w kontekście koncepcji inkubatora i respiratora kariery politycznej.

Słowa kluczowe: samorząd miejski  jednostki pomocnicze  kariera polityczna  rekrutacja elit  decentralizacja  


Neighbourhood council as a path to political career development in big Polish cities

On the basis of data from six Polish cities, the authors discuss the role of sub-municipal (neighbourhood, city district) councils as paths to political career in big Polish cities. The analysis of social composition of neighbourhood councils is based on Putnam’s law of increasing disproportionality, while various theoretical concepts inform the division of the selection process into three stages: self-selection, pre-selection (top-down selection), and bottom-up selection. Neighbourhood councils are considered as incubators and respirators of political career.

Słowa kluczowe: city government  neighbourhood councils  political career  elite recruitment  decentralization  


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 32, 00-927 Warszawa, Polska pswian@uw.edu.pl

Karolina Olszowiec: Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, ul. Królewska 27, 00-060 Warszawa, Polska; karolina.olszowiec@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Dominika Wojtowicz, Tomasz Kupiec
Complementarity between programmes and projects within the Regional Policy. The case of the Łódzkie Voivodship

Complementarity between programmes and projects within the Regional Policy. The case of the Łódzkie Voivodship

The effectiveness of the measures implemented under the EU cohesion policy has become a significant issue. The relevance of the topic is undeniable, given the ongoing discussion of the results of public interventions conducted at the EU level, and the resulting concept of an integrated approach used to study the effects of actions undertaken within the cohesion policy. Based on various studies conducted to date, the authors argue that the effectiveness of the funds allocated in Polish regions could be greater if we focused more on complementarity of the undertaken actions. The paper concentrates on issues related to complementarity between programmes and projects implemented under the EU Cohesion Policy in Polish regions. A case study of a Polish region – namely, Łódzkie – shows that the adopted methods and tools, intended to ensure complementarity, do not work in a proper way. The results suggest the existence of severe restrictions of assessing the actual scope of complementarity and the resulting synergy effects. As both analyses of documentation and in-depth participant interviews indicate that the concept of complementarity in the projects is misunderstood or deliberately distorted (so that the highest score during the application stage can be obtained), it can be stated that the scale of complementarity is far from satisfactory. Based on their research, the authors make conclusions and recommendations regarding the solutions that should be taken into account in order to improve the implementation of the complementarity concept in the next financial perspective for the years 2014–2020.

Słowa kluczowe: complementarity  synergy effects  EU cohesion policy  effectiveness of public intervention  


Komplementarność programów i projektów realizowanych w ramach polityki regionalnej. Studium przypadku województwa łódzkiegov

Tocząca się na poziomie Unii Europejskiej dyskusja o wynikach interwencji publicznych oraz przyjęcie koncepcji zintegrowanego podejścia do badania efektów działań podejmowanych w ramach polityki spójności sprawiają, że poszukiwanie mechanizmów podwyższających skuteczność programów i projektów współfinansowanych ze środków unijnych nabiera coraz większego znaczenia. Na podstawie wyników wcześniejszych badań autorzy twierdzą, że skuteczność interwencji publicznych jest większa przy zapewnieniu komplementarności podejmowanych działań. Artykuł porusza więc problematykę komplementarności programów i projektów realizowanych w ramach polityki spójności UE na poziomie regionalnym Polski. Studium przypadku jednego polskiego regionu – województwa łódzkiego – pokazuje, że przyjęte metody i narzędzia, które powinny zapewnić komplementarność, nie działają we właściwy sposób. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na istnienie poważnych ograniczeń w ocenie rzeczywistego stopnia komplementarności i wynikających z niej efektów synergii. Zarówno wyniki analiz dokumentacji, jak i wypowiedzi osób biorących udział w wywiadach pogłębionych sygnalizują, że komplementarność projektów jest mylnie pojmowana lub świadomie wypaczana (w celu uzyskania jak największej liczby punktów na etapie aplikowania), co powoduje, że komplementarność realizowanych projektów nie może zostać uznana za zadowalającą. Przeprowadzone badania umożliwiły autorom opracowanie wniosków i zaleceń odnośnie do rozwiązań, jakie powinny być zastosowane w celu poprawy wdrażania koncepcji komplementarności w kolejnej perspektywie finansowej UE (2014−2020).

Słowa kluczowe: komplementarność  efekt synergii  polityka spójności UE  efektywność interwencji publicznych  


Afiliacja:

Dominika Wojtowicz: Leon Koźmiński University, Department of European Studies, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warsaw, Poland; doma@kozminski.edu.pl

Tomasz Kupiec: Leon Koźmiński University, Department of European Studies, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warsaw, Poland; t.kupiec@evaluation.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jacek Gądecki
Odkrywając miasto idealne? Marginalna gentryfikacja starej części dzielnicy Nowa Huta

Odkrywając miasto idealne? Marginalna gentryfikacja starej części dzielnicy Nowa Huta

Celem tekstu jest opisanie materialnych uwarunkowań procesu marginalnej gentryfikacji zachodzącej w specyficznym kontekście starej części dzielnicy Nowa Huta w Krakowie. Nowa Huta planowana jako miasto idealne staje się obecnie interesującym i pożądanym miejscem zamieszkania dla gentryfikujących ją nowych mieszkańców. Tekst koncentruje się na materialnych aspektach przemian gentryfikacyjnych, odwołując się do przestrzeni starej części dzielnicy, w tym lokalnego rynku nieruchomości oraz do działań podejmowanych przez lokatorów-inwestorów.

Słowa kluczowe: marginalna gentryfikacja  pionierzy gentryfikacji  rynek mieszkaniowy  lokatorzy-inwestorzy  miasto postsocjalistyczne  


Discovering the ideal city. Marginal gentrification of the old part of the Nowa Huta district

The aim of the paper is to describe the material conditions of marginal gentrification in the specific context of the old part of the Nowa Huta district in Kraków. Nowa Huta was planned as an ideal city and is currently becoming an interesting and desirable place to live for new residents. The author focuses on the physical aspects of its gentrification and on the changes in the old part of the district, the local real estate market and the activities of residents-developers.

Słowa kluczowe: "marginal gentrification  pioneers of gentrification  housing market  tenants  investors  post-socialist city"  


Afiliacja:

Jacek Gądecki: AGH w Krakowie, Wydział Humanistyczny, ul. Gramatyka 8a, 30-071 Kraków, Polska; jgadecki@agh.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Janusz Heller, Marcin Bogdański
Pochodzenie terytorialne studentów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w kontekście kształtowania się makroregionu funkcjonalnego Olsztyna

Pochodzenie terytorialne studentów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w kontekście kształtowania się makroregionu funkcjonalnego Olsztyna

Celem prezentowanych badań było określenie roli Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w procesach kształtowania makroregionu funkcjonalnego aglomeracji olsztyńskiej. Za główne kryterium delimitacji przyjęto zasięg funkcji edukacyjnych olsztyńskiej uczelni. Wykorzystano do tego dane dotyczące pochodzenia kandydatów na studia w UWM zarejestrowanych w trakcie procedury rekrutacyjnej w latach 2011 i 2012. W pracy dokonano także analizy wpływu wybranych czynników na wielkość obszaru przestrzennego oddziaływania olsztyńskiej uczelni. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że oprócz obszaru województwa warmińsko-mazurskiego makroregion funkcjonalny aglomeracji olsztyńskiej obejmuje także sąsiadujące z nim gminy województw podlaskiego i mazowieckiego.

Słowa kluczowe: aglomeracja miejska  makroregion funkcjonalny  usługi edukacyjne  Olsztyn  


The Role of the University of Warmia and Mazury in the formation of the functional macroregion of the Olsztyn agglomeration

The aim of the present research is to describe the role of the Warmia and Mazury University in the formation of the functional macroregion in the Olsztyn agglomeration. The main criterion used to delimitate the macroregion of Olsztyn is the range of educational services of the biggest university in Warmia and Mazury. The authors use data relating to the place of living of the candidates who registered during the recruitment process in 2011 and 2012. They also analyze the impact of selected factors on the size of the area of Olsztyn university’s spatial influence. The research results show that the functional macroregion of the Olsztyn agglomeration covers, apart from the Warmia and Mazury voivodship, also the neighbouring districts of the Podlaskie and the Mazowieckie voivodships.

Słowa kluczowe: city agglomeration  functional macro region  educational services  Olsztyn  


Afiliacja:

Janusz Heller: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Centrum Konkurencyjności Obszarów Aglomeracyjnych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2, 10-725 Olsztyn, Polska; j.heller@uwm.edu.pl

Marcin Bogdański: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Centrum Konkurencyjności Obszarów Aglomeracyjnych, Katedra Makroekonomii, ul. K. Obitza 2, 10-725 Olsztyn, Polska; marcin.bogdanski@uwm.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marcin Będzieszak
Fees and user charges in large Polish cities

Fees and user charges in large Polish cities

The aim of this article is to identify the role of fees and user charges in the budgets of large cities (cities with county status) and policies of these entities in this regard. To achieve this goal, the article reviews the research on the importance of fees and user charges in local government finance, and analyses the role of fees and user charges in large cities finances in Poland from 2006 to 2012. The study confirms the global trend observable in different countries, i.e. the increasing importance of revenues from fees and user charges to local government budgets. Secondly, the relative size of revenues from fees and user charges in large cities in Poland are evening out. Thirdly, there are two key areas in terms of service charges: public transport and housing management.

Słowa kluczowe: local government  fees  user charges  public services  


Opłaty w budżetach dużych miast w Polsce

Celem artykułu jest celu określenie roli opłat w budżetach dużych miast (miast na prawach powiatów) i polityki tych podmiotów w tym zakresie. Aby osiągnąć ten cel, w artykule dokonano przeglądu badań dotyczących znaczenia opłat w finansach samorządowych oraz przeprowadzono analizę roli opłat w finansach dużych miast w Polsce w latach 2006–2012. Przeprowadzone badania empiryczne potwierdzają globalny trend, zauważalny w różnych krajach, tj. rosnące znaczenie dochodów opłat do budżetów samorządowych. Po drugie, występuje tendencja do wyrównywania relatywnej wysokości dochodów z opłat w dużych miastach w Polsce. Po trzecie, istnieją dwa obszary istotne z punktu widzenia opłat za usługi: komunikacja miejska i gospodarka mieszkaniowa.

Słowa kluczowe: samorząd terytorialny  opłaty  usługi publiczne  


Afiliacja:

Marcin Będzieszak: Uniwersytet Szczeciński, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Katedra Finansów, ul. Mickiewicza 64, 71-101 Szczecin, Polska; m.bedzieszak@wneiz.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Dorota Celińska-Janowicz
Sprawozdanie z konferencji „Polityka miejska – wyzwania, doświadczenia, inspiracje”

Afiliacja:

Dorota Celińska-Janowicz: Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), Uniwersytet Warszawski, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; d.celinska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Roman Szul
Śląsk – między Morawami a Katalonią. Refleksje wokół książki: Elżbieta Anna Sekuła, Bohdan Jałowiecki, Piotr Majewski, Walter Żelazny (red.), Być narodem? Ślązacy o Śląsku (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Wojciech Sońta
Jozef Tvrdoň (red.), Trh nehnuteľností (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF