KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017

ROCZNIK 2015
 
Numer: 1(59)/2015
Mikołaj Herbst
Regionalne stopy zwrotu z inwestycji w edukację w kontekście migracji międzyregionalnych

Regionalne stopy zwrotu z inwestycji w edukację w kontekście migracji międzyregionalnych

Celem niniejszego artykułu było oszacowanie stóp zwrotu z inwestycji w wyższe wykształcenie dla osób mieszkających w różnych województwach, a także potencjalnych korzyści z migracji osób wykształconych między województwami. Wyniki pokazują, że korzyści z wyższego wykształcenia są w Polsce większe dla kobiet niż dla mężczyzn. Płacowe korzyści z wykształcenia rosną także wraz z wiekiem i stażem zawodowym, jednak przyrost ten cechuje się malejącą wartością krańcową. Wewnątrzregionalne stopy zwrotu z inwestycji w edukację, oszacowane przy założeniu braku migracji pracowników, są słabo skorelowane z wysokością oczekiwanego wynagrodzenia. Natomiast stopy zwrotu z migracji międzyregionalnej dla osób z wyższym wykształceniem wskazują, że najbardziej atrakcyjny dla absolwentów uczelni jest rynek pracy województwa mazowieckiego, a najmniej – podlaskiego. Szczególnie silną motywację do migracji powinny mieć wykształcone kobiety z Podlasia. Badanie pokazało także, że w przypadku niektórych województw zarobki wykształconych mieszkańców są w znacznej mierze kształtowane przez możliwość pracy na rynkach sąsiednich, oferujących bardziej atrakcyjne wynagrodzenia. Do takich województw należą łódzkie oraz lubuskie.

Słowa kluczowe: edukacja  migracja  region  


Regional returns to education in the context ofinterregional migration

The goal of this article was to estimate the regional rates of return of investment in higher education as well as potential benefits of migration of educated people between Polish regions. The results show that the benefits of higher education in Poland are higher for women than for men. Also, wage benefits of education grow with age and work experience, but they are characterized by decreasing marginal value. Internal returns of investment in education, calculated for every region assuming no migration of workers, are weakly correlated with the expected salaries of university graduates. In turn, the returns of interregional migration for people with higher education indicate that the most attractive destination in Mazowieckie, and the least attractive – Podlaskie. A particularly strong motivation for migration is faced by educated women of Podlasie. The research demonstrated also that in some regions (Lodzkie, Lubuskie), the expected earnings of graduates are largely influenced by the opportunity to work in neighbouring regions, offering more attractive salaries.

Słowa kluczowe: education  migration  region  


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; mherbst@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Beata Namyślak
Diagnoza przemysłów kultury we Wrocławiu

Diagnoza przemysłów kultury we Wrocławiu

"Celem zaprezentowanej analizy jest przedstawienie przemysłów kultury Wrocławia z zaznaczeniem zalet i szans, które pozwalają miastu budować swój potencjał rozwojowy. Analizę przeprowadzono z wykorzystaniem danych statystycznych, literatury przedmiotu oraz wywiadów z przedstawicielami środowiska wrocławskiej kultury. Wnioski zebrano za pomocą analizy SWOT. Oto wybrane konkluzje z przeprowadzonej analizy: • Działalność filmowa we Wrocławiu przechodzi powoli proces odbudowy po latach inercji. • Działalność muzyczna nakierowana jest na muzykę poważną. • Radio i telewizja we Wrocławiu stoją przed podobnymi zagrożeniami – następuje koncentracja znaczących stacji radiowych i telewizyjnych w Warszawie, w przypadku radia – również w Krakowie. • Pozycja podmiotów z zakresu dziedzictwa narodowego uległa w ostatnim okresie wzmocnieniu."

Słowa kluczowe: przemysł kultury  Wrocław  analiza SWOT  


The evaluation ofcreative industries in Wrocław

"The aim of the work is presenting strong points and chances of creative industries in Wroclaw based on which the city could build its position in the country. The analysis was prepared based on statistical data, literature and information from representatives of Wroclaw’ cultural circles. Conclusions were aggregated in the last part of the article using the SWOT analysis. Some of them are presented below: • There are not big publishers in Wroclaw, which could be competitive with the most important ones in the country; • The film industry in Wroclaw has been moving to the new phase of development after a long inertia; • The music industry focuses on classical music; • There is the same threat for radio and television: concentration of the most important television stations in Warsaw, and in the case of radio stations – in Warsaw and Kraków; • The position of entities preserving national heritage has improved over the last years."

Słowa kluczowe: creative industry  Wroclaw  SWOT analysis  


Afiliacja:

Beata Namyślak: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Analiz Regionalnych i Lokalnych, pl. Uniwersytecki 1, 50-137 Wrocław, Polska; beata.namyslak@uni.wroc.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Robert Pater, Rusłan Harasym, Tomasz Skica
Index ofregional economic development. Some considerations and the case of Poland

Index ofregional economic development. Some considerations and the case of Poland

A measure of economic development for regions is proposed in the form of a multicomponent index. This measure is composed of the following aspects: technology, infrastructure, human capital and social capital and defied by an array of indicators. Such a measure has significant advantages over the most commonly used indicator of GDP per capita. The statistical data based on which it is built are freely available and with a much shorter time lag than GDP at the regional level. This indicator makes it possible to depict economic factors behind long-run economic growth as well as to include less measurable factors such as social change, environmental degradation, etc. On the one hand, the proposed indicator comprises symptoms of the quality of life, and on the other hand, it includes factors which are essential for long-run economic growth and productivity. The authors show usefulness of such an indicator for policy formulation, which is rarely pointed out in the case of other indexes and is especially important at a time when long-run economic growth, and also development, in high-developed countries is endangered. The authors also discuss some general aspects of constructing indexes of economic development for regions, e.g., the often omitted problem of inclusion of cyclical indicators in the indexes of development. Empirical analysis of the proposed indicator is made for the NUTS-2 regions of Poland for the years 2009–2011.

Słowa kluczowe: economic development  regional development  development index  long-run growth  external effects  


Wskaźnik rozwoju gospodarczego województw

W artykule zaproponowano miernik rozwoju społeczno-gospodarczego województw o postaci wskaźnika wielokomponentowego. Miernik obejmuje następujące obszary: technologia, infrastruktura, kapitał ludzki i kapitał społeczny, które definiowane są przez wiele innych wskaźników. Posiada on znaczące przewagi w stosunku do najczęściej stosowanego wskaźnika PKB per capita. Dane statystyczne, na podstawie których jest tworzony, są powszechnie dostępne i ze znacznie mniejszym opóźnieniem niż PKB na poziomie regionów. Wskaźnik ten pozwala ująć czynniki gospodarcze związane z długookresowym wzrostem gospodarczym, jak i efekty zewnętrzne, takie jak zmiany społeczne oraz zanieczyszczenie środowiska i inne. Zaproponowana konstrukcja wskaźnika obejmuje elementy wskaźników jakości życia, popularnych na poziomie krajów, jednak uwzględnia również czynniki niezbędne dla rozwoju gospodarek, a prowadzące do wzrostu wydajności pracy. Autorzy stoją na stanowisku, że takie ujęcie jest niezbędne w dobie problemów gospodarek z długookresowym wzrostem gospodarczym, wpływającym na ich rozwój. W artykule dokonano analizy empirycznej zaproponowanego miernika w odniesieniu do województw w latach 2009–2011. Stwierdzono podobieństwa, ale również wyraźne dywergencje wartości zaproponowanego wskaźnika w przekroju województw w stosunku do PKB per capita. Bazując na powyższych ustaleniach, dokonano także analizy przyczyn takiego stanu rzeczy.

Słowa kluczowe: rozwój gospodarczy  rozwój regionalny  miernik rozwoju  wzrost długookresowy  efekty zewnętrzne  


Afiliacja:

Robert Pater: University of Information Technology and Management, Chair of Macroeconomics, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszow, Poland; rpater@wsiz.rzeszow.pl

Rusłan Harasym: University of Information Technology and Management, Chair of Macroeconomics, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszow, Poland; rharasym@wsiz.rzeszow.pl

Tomasz Skica: University of Information Technology and Management, Chair of Finance, Institute for Financial Research and Analyses, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszow, Poland; tskica@wsiz.rzeszow.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Wojciech Dziemianowicz, Klaudia Peszat, Kamil Przyborowski
Natura 2000 w kontekście konkurencyjności i możliwości rozwojowych gmin w Polsce

Natura 2000 w kontekście konkurencyjności i możliwości rozwojowych gmin w Polsce

W artykule zaprezentowane zostały wyniki badania konkurencyjności gmin objętych Europejską Siecią Ekologiczną Natura 2000. Na podstawie analiz korelacji udziału obszarów Natura 2000 w ogólnej powierzchni gminy i wskaźników charakteryzujących wymiary konkurencyjności i rozwoju, a także ankiet przeprowadzonych wśród samorządów gminnych w Polsce sformułowano wnioski dotyczące sytuacji społeczno-gospodarczej gmin tzw. naturowych oraz wpływu tej formy ochrony przyrody na rozwój lokalny. W artykule podjęto również próbę odpowiedzi na pytanie, czy sieć Natura 2000 faktycznie zapewnia zrównoważony rozwój, czy wymusza jedynie dbałość o interesy przyrody bez uwzględniania potrzeb społecznych i gospodarczych lokalnych społeczności.

Słowa kluczowe: Natura 2000  środowisko naturalne  konkurencyjność  rozwój lokalny  


Natura 2000 in the context of competitiveness and local development opportunities in Poland

The article discusses the results of empirical research on the competitiveness of municipalities covered by the Natura 2000 network. Authors conducted a correlation analysis of the share of the Natura 2000 sites in the general area of a municipality and the indicators characterizing dimensions of competitiveness and development. Questionnaire surveys were conducted among local governments in Poland. On this basis conclusions on the socio-economic situation of municipalities with a large share of Natura 2000 areas and the impact of this form of conservation for local development were formulated. The article is also an attempt to answer the question whether Natura 2000 actually delivers sustainable development, or simply forces environmental protection without taking into account social and economic needs of local communities.

Słowa kluczowe: Natura 2000  environment  competitiveness  local development  


Afiliacja:

Wojciech Dziemianowicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; w.dziemianowicz@uw.edu.pl

Klaudia Peszat: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; k.peszat@uw.edu.pl

Kamil Przyborowski: Urząd m.st. Warszawy, Biuro Funduszy Europejskich i Rozwoju Gospodarczego (FE), Zespół Strategii i Programowania, pl. Defilad 1, 00-901 Warszawa, Polska; kprzyborowski@um.warszawa.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Wojciech Jarczewski, Magdalena Dej
Rewitalizacja 2.0. Działania rewitalizacyjne w Regionalnych Programach Operacyjnych 2007–2013 – ocena w kontekście nowego okresu programowania

Rewitalizacja 2.0. Działania rewitalizacyjne w Regionalnych Programach Operacyjnych 2007–2013 – ocena w kontekście nowego okresu programowania

Fundusze unijne, które w latach 2007–2013 zasiliły polską gospodarkę, w pewnej części wykorzystane zostały także na działania rewitalizacyjne. Niemniej ranga tych działań w poszczególnych województwach nie była jednakowa, o czym świadczy m.in. umiejscowienie rewitalizacji w Regionalnych Programach Operacyjnych (RPO) oraz wielkość przewidzianych na nią środków. Istotna różnica zaobserwowana została w odniesieniu do procedury naboru projektów. Procedura ta, prześledzona na przykładzie województw dolnośląskiego, małopolskiego i podkarpackiego, w znacznym stopniu zadecydowała o ostatecznym efekcie rewitalizacji w skali regionalnej, różnicując rodzaj beneficjentów, a także liczbę i wielkość dofinansowanych projektów. Wnioski płynące z przeprowadzonej analizy nabierają szczególnego znaczenia w perspektywie nowego okresu programowania 2014–2020.

Słowa kluczowe: rewitalizacja  Regionalne Programy Operacyjne (RPO)  fundusze UE  


Revitalization 2.0. Revitalization projects in the Regional Operational Programmes 2007–2013 – assessment in the context ofthe new programming period

EU Funds received by the Polish economy in 2007–2013 in some part have also been used for revitalization activities. However, the rank of these activities was not the same in particular regions, as evidenced by, among others, the rank of revitalization in the Regional Operational Programmes and the amount of funds earmarked for regeneration. A significant difference was observed in relation to the selection process of the projects. This procedure examined on the examples of the Lower Silesia, Lesser Poland and Podkarpackie voivodships determined the final result of the revitalization at the regional scale, varying the type of beneficiaries, as well as the number and size of co-financed projects. Conclusions that follow from the analysis become particularly important in view of the new programming period 2014–2020.

Słowa kluczowe: revitalization  Regional Operational Programmes (ROPs)  European Funds  


Afiliacja:

Wojciech Jarczewski: Instytut Rozwoju Miast, ul. Cieszyńska 2, 30-015 Kraków, Polska; jarczewski@poczta.fm

Magdalena Dej: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, ul. Gronostajowa 7, 30-387 Kraków, Polska; magdadej@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Michał Rzeszewski
Cyberpejzaż miasta w trakcie megawydarzenia: Poznań, Euro 2012 i Twitter

Cyberpejzaż miasta w trakcie megawydarzenia: Poznań, Euro 2012 i Twitter

Postęp w technologiach informacyjnych i komunikacyjnych powoduje, że na przestrzeń miejską w coraz większym stopniu oddziałują jej wirtualne reprezentacje tworzone i funkcjonujące w obrębie cyberprzestrzeni. Cyfrowy cień miasta jest zjawiskiem trudno uchwytnym i wielowymiarowym, a jednym ze sposobów jego przedstawiania i analizy jest tzw. cyberpejzaż, czyli cyfrowe warstwy współtworzące palimpsest miejsca. Analiza dokonana przy użyciu materiałów zebranych z dwóch serwisów społecznościowych: Twittera i Flickra, pozwoliła na ukazanie dynamiki zmian, jakim podlegał cyberpejzaż Poznania w ciągu czterech miesięcy i jaki wpływ miało na niego odbywające się w tym czasie megawydarzenie – Euro 2012. Dodatkowo wyróżniono miejsca, które są stałymi i charakterystycznymi elementami cyberpejzażu miasta, mogącymi odzwierciedlać jego strukturę społeczno-przestrzenną.

Słowa kluczowe: serwisy społecznościowe  cyberprzestrzeń  cyberpejzaż  Poznań  megawydarzenie  


Digital image ofthe city during and after a mega event: Poznan, Euro 2012 and Twitter users

Due to the progress in information and communication technologies urban space is more and more under the influence of its virtual representations existing in cyberspace. The concept of a digital shadow of the city is multidimensional and difficult to analyze. One of the methods is „cyberscape” – digital layers forming a palimpsest of the place. An analysis of two streams of social media data from Twitter and Flickr during four months of 2012 showed that Poznan’s cyberscape was highly dynamic during that time and strongly influenced by the Euro 2012 mega event. Additionally, it was possible to pinpoint relatively stable locations in the cyberscape that are probably a result of an underlying socio-spatial structure of the city.

Słowa kluczowe: social media  cyberspace  cyberscape  Poznan  mega event  


Afiliacja:

Michał Rzeszewski: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych, ul. Dzięgielowa 72, 61-680 Poznań, Polska; mrz@amu.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Arkadiusz Ptak
Lokalna społeczność w procesie tworzenia funduszu sołeckiego

Lokalna społeczność w procesie tworzenia funduszu sołeckiego

W artykule analizowane jest zaangażowanie mieszkańców wsi w proces tworzenia funduszu sołeckiego. Na podstawie badań, z wykorzystaniem badań ilościowych i jakościowych, w 28 sołectwach, w których od czterech lat przyjmowany jest fundusz sołecki, autor omawia skalę zainteresowania, a raczej jego brak, sprawami sołectwa. Poszukuje odpowiedzi, dlaczego mieszkańcy badanej gminy w tak niewielkim stopniu korzystają z danego im prawa udziału w zebraniu wiejskim i decydowaniu o przeznaczeniu środków z funduszu sołeckiego. Ramy teoretyczne badań stanowią teoria racjonalnego wyboru oraz teoria małych grup M. Olsona.

Słowa kluczowe: jednostka pomocnicza gminy  sołectwo  fundusz sołecki  wieś  


Local communities in the process ofcreating a village council fund

This article analyzes the commitment of village residents to creating a village council fund. The research is based on 28 villages which have been adopting the fund in the past 4 years. The author describes the residents’ interest, or rather, the lack thereof, in the village matters and looks to answer why the residents of a given commune hardly execute their rights to take part in village meetings and decide about allocating resources from the village fund. The theoretical framework of the research is based on the rational choice theory and the theory of small groups by M. Olson.

Słowa kluczowe: auxiliary entity  village councils  village council fund  village  


Afiliacja:

Arkadiusz Ptak: Uniwersytet Szczeciński, Zamiejscowy Wydział Administracji w Jarocinie, ul. Przemysłowa 3, 63-200 Jarocin, Polska; arkadiusz.ptak.ap@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Adam Gendźwiłł
Bas Denters, Michael Goldsmith, Andreas Ladner, Poul Erik Mouritzen, Lawrence E. Rose, 2014, Size and Local Democracy (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(60)/2015
Les Dolega, Dorota Celińska-Janowicz
Retail resilience: A theoretical framework for understanding town centre dynamics

Retail resilience: A theoretical framework for understanding town centre dynamics

The concept of resilience has gained much attention in recent academic and political discussion. However, its application to specific sectors, such as retail, is rather scarce. The aim of this paper is to present the concept of resilience and to analyse its applicability to the retail sector within the context of the town centre. The paper proposes a possible analytical framework for adaptively resilient retail centres that links the performance of retail centres to underlying development paths, the pre-shock position in the adaptive cycle, and other factors that drive their evolutionary reorganisation. The proposed framework has a practical application for spatial and urban planning and can be beneficial to various stakeholders and practitioners, including retailers, policy makers, and town centre managers.

Słowa kluczowe: adaptation  shopping  adaptive cycle  retail centre  


Rezyliencja handlowa: ramy teoretyczne dla zrozumienia przekształceń centrum miasta

Koncepcja rezyliencji staje się w ostatnich latach przedmiotem rosnącego zainteresowania i dyskusji, zarówno naukowej, jak i politycznej. Wciąż stosunkowo rzadkie są przykłady jej zastosowania w odniesieniu do konkretnego sektora, takiego jak handel detaliczny. Celem artykułu jest przedstawienie koncepcji rezyliencji i analiza możliwości jej zastosowania w odniesieniu do sektora handlowego w kontekście przekształceń centrum miasta. W artykule zaproponowano ramy analityczne rezyliencji adaptacyjnej ośrodków handlowych. Podejście to wiąże kondycję ośrodków handlowych z ich dotychczasowymi ścieżkami rozwojowymi, pozycją, którą dany ośrodek zajmował w cyklu adaptacyjnym przed wystąpieniem szoku oraz innymi czynnikami stymulującymi ewolucyjną reorganizację. Zaproponowane ramy analityczne mają przy tym istotne zastosowanie praktyczne w planowaniu miejskim i przestrzennym. Mogą być zatem przydatne dla władz publicznych oraz przedstawicieli sektora handlowego, a także podmiotów zajmujących się zarządzaniem centrami miast.

Słowa kluczowe: adaptacja  zakupy  cykl adaptacyjny  ośrodek handlowy  


Afiliacja:

Les Dolega: University of Liverpool, Department of Geography and Planning, Gordon Stephenson Building, Liverpool L69 7ZT, United Kingdom; L.Dolega@liverpool.ac.uk

Dorota Celińska-Janowicz: University of Warsaw, Centre for European Regional and Local Studies (EUROREG), Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warsaw, Poland; d.celinska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Maciej Smętkowski
The impact of the economic crisis on the metropolisation process in the capital cities of the CEE countries

The impact of the economic crisis on the metropolisation process in the capital cities of the CEE countries

The aim of this paper is to discuss the situation of the EU-10 CEE capital cities during the years since the 2008 financial crisis. The paper concentrates on metropolisation processes that became particularly pronounced at the end of the first stage of the transformation, long before the accession of these countries to the European Union. The main hypothesis is that these processes also continued in the conditions of the economic crisis. As a result, the capital cities in most CEE countries should have done relatively well coming out of the crisis, mainly due to the nature of their diversified economies and the significant share of advanced business services in their structure. As a result, the crisis provided an opportunity to ‘verify’ the viability of the current economic model in the short term, in the specific conditions of transformation economies.

Słowa kluczowe: CEE countries  metropolisation  economic crisis  capital city  


Wpływ kryzysu gospodarczego na proces metropolizacji w miastach stołecznych krajów Europy Środkowo-Wschodniej

Celem artykułu jest przedstawienie sytuacji 10 miast stołecznych krajów Europy Środkowo-Wschodniej w okresie następującym po kryzysie finansowym z 2008 r. Artykuł koncentruje się na procesach metropolizacji, które stały się szczególnie widoczne w pierwszej fazie transformacji, na długo przed przystąpieniem tych krajów do Unii Europejskiej. Przyjęta hipoteza zakłada, że te procesy postępują również w warunkach kryzysu gospodarczego. W rezultacie należy oczekiwać, że sytuacja miast stołecznych krajów Europy Środkowo-Wschodniej powinna być dobra z uwagi na zdywersyfiowaną strukturę gospodarczą i duży udział zaawansowanych usług dla przedsiębiorstw. W efekcie kryzys stworzył możliwość weryfikacji odporności aktualnego modelu rozwoju gospodarczego w krótkim okresie w specyficznych warunkach transformujących się gospodarek.

Słowa kluczowe: kraje Europy Środkowo-Wschodniej  metropolizacja  kryzys gospodarczy  miasto stołeczne  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: University of Warsaw, Centre for European Regional and Local Studies (EUROREG), Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warsaw, Poland; msmetkowski@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Zoltán Gál
Development of international financial centres in Central and Eastern Europe during transition period and crisis. The case of Budapest

Development of international financial centres in Central and Eastern Europe during transition period and crisis. The case of Budapest

This paper examines the development of international financial centres (IFC) in Central and Eastern Europe (CEE). The study argues that the development of the financial services in CEE is characterized by external dependency, which is manifested in the form of hierarchical command and control functions over CEE financial subsidiaries within the West European IFC network. The paper quantitatively compares the factors of IFC functions of Budapest in comparison to those of Warsaw and Prague. It argues that despite the lack of market evidence showing signs of a regional centre focus during the transition period, there are some signs of IFC formation. The paper assesses the uneven impact of the global economic crisis upon CEE financial centres and confirms that their development trajectories became more differentiated as a result of the crisis. The steady decline of Budapest during the second half of the 2000s was accompanied by the rise of Warsaw. Our analysis concluded that Budapest, despite its earlier endeavours, most likely lost the competition to become an international financial centre.

Słowa kluczowe: international financial centres  Central and Eastern Europe  post-socialist transformation  FDI  IFC functions  crisis  


Rozwój międzynarodowych centrów fiansowych w Europie Środkowej i Wschodniej w okresie transformacji i kryzysu. Przykład Budapesztu

Autor analizuje rozwój międzynarodowych centrów finansowych w Europie Środkowo-Wschodniej (EŚW). Badania pokazały, że rozwój usług finansowych w krajach EŚW charakteryzuje zależność zewnętrzna, gdyż tamtejsze filie firm o tym profilu są kontrolowane przez centrale zlokalizowane w krajach Europy Zachodniej. Autor porównuje w ujęciu ilościowym stopień rozwoju funkcji finansowych w Budapeszcie, Warszawie i Pradze. Dowodzi, że pomimo braku wyraźnych przejawów tworzenia międzynarodowych centrów finansowych w okresie transformacji można obecnie dostrzec sygnały świadczące o powstawaniu takich centrów. Czytelnicy znajdą w artykule ocenę wpływu światowego kryzysu gospodarczego na centra finansowe w krajach EŚW i potwierdzenie wzrostu zróżnicowania trajektorii ich rozwoju. W szczególności obserwowany był stały spadek znaczenia Budapesztu pod tym względem, szczególnie pod koniec pierwszej dekady XXI w., któremu towarzyszył jednoczesny wzrost roli Warszawy. Zoltán Gál zaznacza na koniec, że Budapeszt, pomimo wcześniejszych osiągnięć, najprawdopodobniej przegrał konkurencję jako międzynarodowe centrum finansowe.

Słowa kluczowe: międzynarodowe centra finansowe  kraje Europy Środkowo-Wschodniej  transformacja postsocjalistyczna  bezpośrednie inwestycje zagraniczne  kryzys gospodarczy  


Afiliacja:

Zoltán Gál: HAS Research Centre for Economic and Regional Studies, Insitute for Regional Studies, Hungary; Kaposvar University, Dept. ofRegional Economics & Statistics, Hungary-7621 Pécs, Papnövelde u. 22; galz@rkk.hu

Pobierz w wersji PDF: PDF

Donatas Burneika, Ruta Ubareviciene
The economic crisis and development of Vilnius urban region – spatial aspects

The economic crisis and development of Vilnius urban region – spatial aspects

The development of Lithuania was deeply affected by the recent world economic crisis, which had a negative impact on most countries in Europe. However, the degree of impact was quite differentiated spatially, and various localities suffered from the crisis unevenly. The economic sectors that suffered the most in Lithuania, were concentrated in metropolitan areas, so the crisis damaged urban economy most seriously. How the economy of the capital city was affected at this time is a central question for researchers. Different areas and sectors of the urban economy were affected differently, so the impact on urban space was fragmented. Our analysis is mainly seeking to understand changes in the construction sector and housing market. The paper also tries to reveal the main features of the development of the whole Vilnius urban region, which occupies much wider territories than the city municipality. The capability to withstand economic threats depends both on urban economy and on the situation in the surrounding region or hinterland of the city. The process of the transformation of rural areas into urban regions is constantly taking place and in the case of metropolitan regions, it depends on the situation in the urban, country, and global economies. The rise of discussion about possible paths of prospective development of the Vilnius city region is also among the tasks of this paper.

Słowa kluczowe: urban development  economic crisis  Vilnius urban region  


Kryzys gospodarczy a rozwój regionu miejskiego Wilna – aspekty przestrzenne

Ostatni kryzys gospodarczy, który miał negatywny wpływ na większość krajów europejskich odcisnął swoje głębokie piętno również na procesie rozwoju Litwy. Oddziaływanie kryzysu było jednak dość zróżnicowane przestrzennie, a poszczególne układy lokalne ucierpiały w różnym stopniu. Branże gospodarcze najsilniej dotknięte kryzysem są skoncentrowane w obszarach metropolitalnych, co oznaczało najpoważniejszy regres gospodarek dużych miast. W artykule autorzy pytają przede wszystkim o to, w jakim stopniu ucierpiała gospodarka Wilna. Z uwagi na to, że poszczególne sektory i obszary miasta ucierpiały na skutek kryzysu nierównomiernie, jego wpływ na przestrzeń miejską jest mozaikowy. Głównym celem podjętej analizy była ocena tego, jak w obliczu kryzysu zachował się sektor budowlany oraz rynek mieszkaniowy. Artykuł przedstawia te zjawiska w kontekście rozwoju całego regionu miejskiego Wilna, a zatem w ujęciu znacznie wykraczającym poza granice administracyjne miasta. Odporność na gospodarcze trudności jest bowiem pochodną reakcji zarówno gospodarki miasta, jak i jego regionalnego otoczenia lub zaplecza. Proces przekształcania obszarów wiejskiej w region miejski w otoczeniu dużego miasta ma charter ciągły i zależy od sytuacji miasta, kraju i globalnej. Skłania to podjęcia próby oceny dalszego rozwoju regionu miejskiego Wilna.

Słowa kluczowe: rozwój miast  kryzys ekonomiczny  region miejski Wilna  


Afiliacja:

Donatas Burneika: Lithuanian Social Research Centre, A. Gostauto st. 11, LT-01108 Vilnius, Lithuania; donatas.geo@gmail.com

Ruta Ubareviciene: Lithuanian Social Research Centre, A. Gostauto st. 11, LT-01108 Vilnius, Lithuania; ruta.ubareviciene@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Olga Mrinska
Governance responses to the economic crisis. The case of Kyiv

Governance responses to the economic crisis. The case of Kyiv

This paper analyses the shifts in the system of governance of Kyiv in 2008–2014 as a crucial element of the resilience capacity of the region. The consequences of the economic crisis and the ongoing security crisis demand new approaches and solutions from the city’s leadership and community. For years Kyiv suffered from poor municipal leadership and unprecedented control by the central government, which undermined the resilience of its socio-economic system in the aftermath of the global economic crisis. However, new forms of community initiatives that bring together private and non-governmental actors are becoming widespread, and are becoming critical knowledge networks that are essential for successful long-term development. Changing institutional frameworks, and the firm commitment to decentralisation proclaimed by the country’s current leadership, open new avenues for harnessing the city’s potential. The challenge is in finding ways for constructive collaboration between formal and informal leaders of the city while building a new base for sustainable and competitive economic growth.

Słowa kluczowe: Kyiv  governance  economic crisis  decentralisation  resilience  community initiatives  


Zarządzanie w okresie kryzysu gospodarczego. Przykład Kijowa

Artykuł analizuje zmiany w systemie zarządzania Kijowem w latach 2008–2014. Konsekwencje kryzysu gospodarczego i bieżący kryzys we wschodniej Ukrainie wymagają nowego podejścia i nowych rozwiązań w dziedzinie przywództwa i zarządzania lokalną społecznością. Przez wiele lat słabość lokalnych władz w Kijowie w połączeniu z niezwykle silną kontrolą rządu centralnego uniemożliwiała wykształcenie przez gospodarkę miasta odporności na negatywne zjawiska związane z globalnym kryzysem gospodarczym. Nie przeszkodziło to jednak w upowszechnieniu się nowych form inicjatyw społecznych, które łączą podmioty prywatne i pozarządowe. Obrany przez władze krajowe na Ukrainie kierunek rozwoju zakładający decentralizację państwa tworzy nowe możliwości wykorzystania społecznego potencjału miasta. Wyzwaniem jest znalezienie sposobu na konstruktywną współpracę między formalnymi i nieformalnymi liderami, która powinna stworzyć podstawę trwałego i konkurencyjnego wzrostu gospodarczego.

Słowa kluczowe: Kijów  zarządzanie  kryzys gospodarczy  decentralizacja  rezyliencja  inicjatywy oddolne  


Afiliacja:

Olga Mrinska: Policy consultant at European Bank for Reconstruction and Development. Home address: St. The Moors 2, Welwyn Garden City, Hertfordshire, AL71QR, UK; omrinska@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Liga Baltina
The need for a place-based approach in boosting development. The case of Riga

The need for a place-based approach in boosting development. The case of Riga

The global economic crisis that hit all the national economies in the EU area stimulated the need for new approaches in the planning and implementation of regional development policy. This paper investigates the debates about the role of the city of Riga and its development potential as the biggest city in Latvia, whilst also looking at the challenges and opportunities created by the need to respond to global changes. The article discusses the relevance of certain factors and demonstrates the actions taken by national authorities to promote the more balanced development of Latvia, as well as the opportunities to apply a place-based approach in promoting the development of Riga as the capital city of Latvia.

Słowa kluczowe: place-based approach  capital cities  


Wykorzystanie koncepcji polityki ukierunkowanej terytorialnie w celu pobudzenia rozwoju. Przykład Rygi

Globalny kryzys gospodarczy, który dosięgnął gospodarek krajów Unii Europejskiej, unaocznił potrzebę nowego podejścia do planowania i realizacji polityki rozwoju regionalnego. Artykuł analizuje dyskusję dotyczącą znaczenia Rygi – jako największego łotewskiego miasta – i jej potencjału rozwojowego w kontekście wyzwań i możliwości związanych z koniecznością reagowania na globalne zmiany. W artykule omówiono znaczenie niektórych czynników mających wpływ na obecną sytuację, a także przedstawiono działania podjęte przez władze krajowe w celu równoważenia rozwoju na Łotwie. Ponadto ukazano możliwości zastosowania podejścia ukierunkowanego terytorialnie w promowaniu rozwoju Rygi jako stolicy Łotwy.

Słowa kluczowe: podejście ukierunkowane terytorialnie  miasta stołeczne  


Afiliacja:

Liga Baltina: University of Latvia, Centre for European and Transition Studies, Raina bulv. 19, Riga, LV-1586, Latvia; baltina.lu@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 3(61)/2015
Maciej Holko
Kontrowersje wokół teorii rozwoju regionalnego

Kontrowersje wokół teorii rozwoju regionalnego

Każda teoria mikroekonomiczna musi być osadzona w ramach kształtowanych przez rzetelny model makrogospodarki. Takie ramy daje nauka ekonomii politycznej, a na potrzeby tego artykułu zaliczymy do niej paradygmat klasyczny (Smith, Ricardo, Marks, Sraffa, Pasinetti) oraz kaleckistowską wersję nurtu keynesowskiego. Tak rozumiana ekonomia polityczna jest zasadniczo odmienna od paradygmatu neoklasycznego. Spojrzenie przez pryzmat tej ekonomii na neoklasyczne teorie rozwoju zapewnia podstawę do krytyki oraz do postawienia następującej tezy: ekonomia polityczna lepiej niż neoklasyczna pozwala opisać i zrozumieć współczesne procesy rozwoju regionalnego; podstawową rolę w rozwoju odgrywa państwowa (rządowa) polityka przemysłowa i edukacyjna, natomiast samorządy mogą pełnić rolę pomocniczą.

Słowa kluczowe: ekonomia polityczna  paradygmat klasyczny  teoria rozwoju regionalnego  


Controversies regarding the theory ofregional development

Neoclassical economists usually think of “microfoundations” before they come to macroeconomics. We claim exactly the opposite: every microeconomic theory should be grounded in a credible macroeconomic model. Such a model may be the classical paradigm and Kaleckian economics, which are fundamentally different from the neoclassical paradigm. Thus, we will prove the following thesis: political economy is better than the neoclassical theory at describing and explaining contemporary regional development processes. State policy has a fundamental role to play in shaping regional development, while local authorities may perform an auxiliary function.

Słowa kluczowe: classical paradigm  political economy  regional development theory  


Afiliacja:

Maciej Holko: Politechnika Warszawska, Wydział Administracji i Nauk Społecznych, Plac Politechniki 1, 00-661 Warszawa, Polska; maciejholko@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Dominika Wojtowicz, Tomasz Kupiec
Fundusze unijne szansą na wzrost gospodarczy? Studium przypadku województwa lubelskiego

Fundusze unijne szansą na wzrost gospodarczy? Studium przypadku województwa lubelskiego

Artykuł odpowiada na pytanie, czy wsparcie unijne w województwie lubelskim może wzmocnić rozwój na poziomie lokalnym i regionu. Odpowiedzi udzielamy, porównując faktyczną strukturę wsparcia w latach 2007−2013 z wynikającymi z literatury warunkami, których spełnienie jest nieodzowne, aby móc mówić o trwałym, pozytywnym efekcie wykorzystania pomocy finansowej. Dodatkowo zrealizowano studia przypadku badające mechanizmy wykorzystania wsparcia na poziomie lokalnym. Przeprowadzona analiza pokazała, że w województwie dominują wydatki na inwestycje infrastrukturalne i wsparcie obszarów wiejskich przy niewielkich wydatkach na kapitał wiedzy i gospodarczy oraz praktycznie przy braku wsparcia kapitału społecznego i jakości administracji. Fundusze wykorzystywane na poziomie lokalnym sprowadzają się często do roli środków o charakterze socjalnym. Zaobserwowane kierunki wsparcia mogą prowadzić do petryfikacji niekorzystnej struktury gospodarczej regionu, nie zapewniając wzrostu ogólnej produktywności czynników produkcji.

Słowa kluczowe: fundusze unijne  fundusze strukturalne  rozwój lokalny  rozwój regionalny  województwo lubelskie  


European Union funds, a chance for economic growth? Case study oflubelskie voivodship

The paper examines whether EU funds may encourage local and regional development in the Lubelskie voivodship. The authors compare the actual structure of support in 2007−2013 with the necessary conditions of a positive and sustainable result of financial assistance found in the literature. In addition, six case studies were carried out to explore the mechanisms of support at the local level. The analysis shows the dominance of infrastructure spending and support for rural areas. Low expenditure on economic and knowledge capital is accompanied by virtually no support for social capital and administration quality improvement. Funds at the local level are often used purely as social aid. The observed ways of spending the funds may lead to petrifaction of an unfavourable regional economic structure, and do not ensure growth of production factors productivity

Słowa kluczowe: "EU funds  structural funds  local development  regional development  Lubelskie voivodship  


Afiliacja:

Dominika Wojtowicz: Akademia Leona Koźmińskiego, Sustainable Development Center, Katedra Ekonomii, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warszawa, Polska; dominika.wojtowicz@kozminski.edu.pl

Tomasz Kupiec: Akademia Leona Koźmińskiego, Sustainable Development Center, Katedra Ekonomii, ul. Jagiellońska 57/59, 03-301 Warszawa, Polska; t.kupiec@evaluation.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Przemysław Śleszyński
Obszar Metropolitalny Warszawy a rozwój Mazowsza. Wybrane wyniki badań prowadzonych w projekcie "Trendy Rozwojowe Mazowsza"

Obszar Metropolitalny Warszawy a rozwój Mazowsza. Wybrane wyniki badań prowadzonych w projekcie "Trendy Rozwojowe Mazowsza"

W artykule zawarto najważniejsze wyniki badań z projektu pod tym samym tytułem, wykonywanego w ramach większego projektu „Trendy Rozwojowe Mazowsza”, realizowanego dla władz samorządowych województwa mazowieckiego w latach 2010−2012. Badano głównie zagadnienia demograficzno-osadnicze oraz kwestie kształtowania się powiązań funkcjonalnych, dostępności przestrzennej, a także infrastrukturalne i użytkowania ziemi. Głównym celem badań było sformułowanie przesłanek rozwojowych, w tym rozpoznanie czynników i uwarunkowań wpływających na prawidłowy przepływ bodźców rozwojowych oraz lepszą efektywność zagospodarowania strefy podmiejskiej i spójność przestrzenną regionu mazowieckiego. Zakres czasowy projektu dotyczył okresu po 1990 r. (diagnoza i retrospekcja) oraz 2030 r. (prognoza). Artykuł ma charakter przeglądowy, relacjonujący wybrane zagadnienia, opublikowane już w obszernej monografii (Śleszyński 2012a), a jego celem jest upowszechnienie najważniejszych wyników badań.

Słowa kluczowe: rozwój społeczno-ekonomiczny  strefa podmiejska  suburbanizacja  Warszawa  Obszar Metropolitalny Warszawy  Mazowsze  


Warsaw Metropolitan Area and the development of Mazovia. The selected results of the research carried on project "The Development Trends of the Mazovia Region"

The paper includes the most important results of the project of the same title, carried out as part of a larger project “The Development Trends of the Mazovia Region”, implemented for the local government of the Mazowieckie voivodship in 2010−2012. It primarily concerned demographic and settlement issues related to the evolution of functional relations and linkages, spatial availability, as well as infrastructure and land use conditions. The main objective was to formulate the conditions which would ensure development, and to identify the factors and conditions that affected easy flow of development stimuli and better efficiency of the suburban zone and spatial cohesion of the Mazovia region. The horizon time of the project concerned the period after 1990 (diagnosis and retrospective study) and 2030 (forecast). The paper has a survey character, it reports on selected topics only, and its aim is to disseminate important research results.

Słowa kluczowe: socio-economic development  suburban zone  suburbanization  Warsaw  Warsaw Metropolitan Area  Mazovia region  


Afiliacja:

Przemysław Śleszyński: Instytut Geografi i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; psleszyn@twarda.pan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Katarzyna Romańczyk
Instrumenty równoważenia rozwoju Brukseli

Instrumenty równoważenia rozwoju Brukseli

Przedmiotem artykułu jest refleksja nad wybranymi aspektami równoważenia rozwoju Brukseli. Wielopoziomowy mechanizm zarządzania stolicą Belgii oraz charakter eskalujących w niej problemów spowodowały konieczność opracowania narzędzi, które umożliwiają lokalnym podmiotom uzyskanie większej kontroli nad procesami miejskimi. Artykuł prezentuje dwa takie narzędzia: kontrakty dzielnicowe i Regionalny Plan Rozwoju. Mimo krytyki uważane są one za cenne instrumenty polityki miejskiej, a sposób ich adaptacji oraz uzyskane efekty potwierdzają, że równoważenie rozwoju Brukseli najskuteczniej odbywa się dzięki rozwiązaniom systemowym, ale aplikowanym w najmniejszych obszarach administracyjnych miasta − dzielnicach.

Słowa kluczowe: Bruksela  zrównoważony rozwój  polityka miejska  kontrakty dzielnicowe  Regionalny Plan Rozwoju  


The instruments for sustaining Brussels’ development

The paper is an overview of selected aspects of sustaining the development of Brussels. The mechanism of multi-level governance of the capital of Belgium and the nature of its problems resulted in the emergence of instruments that give local actors greater control over the urban processes. The paper describes two of such instruments, namely the neighbourhood contracts and the Regional Development Plan. Despite some criticism, both are considered valuable tools of urban policy. The way in which they have been adapted and the results they give confirm that Brussels’ sustainable development is achieved most effectively by the application of system solutions, specifically those used in the smallest administrative areas of the city – neighbourhoods.

Słowa kluczowe: Brussels  sustainable development  urban policy  neighbourhood contracts  Regional Development Plan  


Afiliacja:

Katarzyna Romańczyk: Uniwersytet Jagielloński, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych, Instytut Europeistyki, ul. Jodłowa 13, 30-252 Kraków, Polska; katarzyna.romanczyk@uj.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Julita Łukomska, Katarzyna Szmigiel-Rawska
Finansowe aspekty współpracy samorządów

Finansowe aspekty współpracy samorządów

W artykule opisano wskaźnik skonstruowany na potrzeby mierzenia przepływów finansowych pomiędzy samorządami w Polsce. Przepływy te uznano za miernik współpracy międzysamorządowej oraz siły powiązań funkcjonalnych przecinających granice administracyjne. Celem artykułu jest przedstawienie skali i przedmiotu transferów finansowych między samorządami oraz analiza czynników wpływających na ich zróżnicowanie. Największe wydatkowe transfery finansowe występują w funkcjonalnych obszarach miejskich, ale tylko w zakresie wydatków bieżących. Transfery w zakresie wydatków inwestycyjnych są większe poza tymi obszarami oraz stanowią cechę charakterystyczną gmin o niższym poziomie zamożności. Najsilniej powiązaną funkcją jest dostarczanie usług transportowych − tak w wymiarze wydatków bieżących, jak i inwestycyjnych.

Słowa kluczowe: współpraca międzygminna  współpraca międzyorganizacyjna  współpraca horyzontalna  współpraca wertykalna  transfery finansowe  finansowe zależności  samorząd lokalny  finanse lokalne  


Financial aspects of inter-municipal cooperation

The paper describes an indicator constructed to measure financial flows between local governments in Poland. These flows are considered as the measure of local governments’ cooperation and of the strength of functional connections crossing administrative boundaries. The purpose of this paper is to present the scale and the subject of financial transfers between local governments and the factors explaining the variation of local governments’ financial cooperation. The biggest financial transfers take place in functional urban areas, but only in terms of current expenditures. Transfers of investments expenditures are higher outside these areas and are characteristic of less affluent municipalities. The strongest associate function is to provide transportation services: both in terms of current expenditures and investments.

Słowa kluczowe: inter-municipal cooperation  inter-organizational cooperation  horizontal cooperation  vertical cooperation  financial transfers  financial links  local government  local finance  


Afiliacja:

Julita Łukomska: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografi i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 32, 00-927 Warszawa, Polska; j.lukomska@uw.edu.pl

Katarzyna Szmigiel-Rawska: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografi i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 32, 00-927 Warszawa, Polska; k.szmigiel@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Sławomira Kańduła
Dyskusja na temat zasadności poziomej redystrybucji dochodów między jednostkami samorządu terytorialnego

Dyskusja na temat zasadności poziomej redystrybucji dochodów między jednostkami samorządu terytorialnego

Przedmiotem artykułu jest dyskusja na temat poziomej redystrybucji dochodów publicznych między jednostkami samorządu terytorialnego. W założeniach celem tej redystrybucji jest wyrównywanie zróżnicowanego poziomu dochodów oraz obciążenia wydatkami. W artykule wskazano pożądane cechy tej redystrybucji, motywy jej stosowania oraz argumentację przywoływaną przez jej przeciwników. Ich analiza wykazała, że część zarzutów kierowanych pod adresem redystrybucji poziomej odnosi się do jej istoty, ale zdecydowanie więcej − do dysfunkcji jej mechanizmu, które ujawniły się po 2008 r. Krytycznie oceniane są m.in.: kryteria dokonywania wpłat wyrównawczych, konstrukcja wskaźników dochodów podatkowych, tzw. okres odniesienia, wysokość wpłaty wyrównawczej, kryteria podziału zebranych kwot. W artykule zasygnalizowano kierunki zmian mechanizmu tej redystrybucji.

Słowa kluczowe: jednostki samorządu terytorialnego  nierówności fiskalne  transfery wyrównawcze  redystrybucja pozioma  


Discussion on the justification of horizontal redistribution of revenues among local self-government units

The subject of the paper is the discussion on horizontal redistribution of public revenues among local self-government units. The assumed aim of this redistribution is to equalize the different levels of income and burden of expenditure. The paper lists desirable features of this redistribution, motives for its application, and arguments of its opponents. The analysis of the latter shows that while part of the criticism refers to the essence of horizontal redistribution, significantly more of it concerns the dysfunctions of its mechanism which became apparent after 2008. The criticism focuses, for example, on the criteria for making compensatory payments, the structure of tax revenue indices, the so-called reference period, the amounts of compensatory payments, the criteria for the distribution of the collected amounts. The paper includes suggestions concerning recommended directions of changes in the mechanism of this redistribution.

Słowa kluczowe: local self-government units  fiscal inequalities  equalization transfers  horizontal redistribution  


Afiliacja:

Sławomira Kańduła: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, al. Niepodległości 10, 61−875 Poznań, Polska; s.kandula@ue.poznan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Wojciech Sońta
Andrzej Majer (2014), Odrodzenie miast (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 4(62)/2015
Marek Kozak
Polityka spójności 2014–2020: rewolucja, reforma czy utrzymanie status quo?

Polityka spójności 2014–2020: rewolucja, reforma czy utrzymanie status quo?

Artykuł jest poświęcony zmianom polityki spójności, szerzej: polityki rozwoju, w okresie 2014–2020. Autor analizuje postanowienia kluczowych dokumentów mających wpływ na ostateczny kształt polityki na omawiane lata. Analizuje też zjawiska, jakie mogą spowodować wyhamowanie zmian, upatrując ich przede wszystkim w skutkach niezdecydowania i łagodności służb zarządzających, tolerujących negatywne zjawiska typu następstwo celów i inne gry prowadzące ostatecznie do wydania środków zamiast osiągania celów. Artykuł zawiera też rozważania o tym, dlaczego i w jakim stopniu istniejące zagrożenia mogą ograniczyć rewolucyjny charakter od dawna oczekiwanych reform.

Słowa kluczowe: okres programowania 2014–2020  fundusze strukturalne i inwestycyjne  ewolucja polityki spójności  rozporządzenia i strategie  


Cohesion policy 2014–2020: Revolution, reform or maintaining the status quo?

The paper is devoted to analysis of the changes of Cohesion policy (more broadly: development policy) in the period 2014−2020. The author analyzes key documents influencing final solutions for that period. On top of that, he analyzes phenomena that can hamper changes, in particular, indecisiveness and leniency of managing services, tolerating negative phenomena like goal substitution and other manoeuvres leading to money spending instead of goal attainment. The author also considers why and to what extent the analyzed hazards may reduce the revolutionary character of long expected reforms.

Słowa kluczowe: programming period 2014−2020  structural and investment funds  Cohesion policy evolution  regulations and strategies  


Afiliacja:

Marek Kozak: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; m.kozak@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Marcin Wiśniewski, Natalia Łukaszewska
Wpływ wybranych aspektów polityki fiansowej jednostek samorządu terytorialnego na ich rozwój – próba oceny na przykładzie miast Unii Metropolii Polskich

Wpływ wybranych aspektów polityki fiansowej jednostek samorządu terytorialnego na ich rozwój – próba oceny na przykładzie miast Unii Metropolii Polskich

Jednostki samorządu terytorialnego odgrywają ogromną rolę we wspieraniu rozwoju lokalnego. W niniejszym artykule podjęto próbę zbadania wpływu wybranych aspektów polityki finansowej JST na poziom ich rozwoju – na przykładzie miast Unii Metropolii Polskich. W tym celu najpierw skonstruowano syntetyczny miernik rozwoju lokalnego i za jego pomocą oceniono, relatywnie, rozwój badanych miast. Następnie poddano analizie zależności między wartościami przyjętego względnego miernika rozwoju miast w latach 2007–2012 a kształtowaniem się wybranych kategorii charakteryzujących gospodarkę finansową JST w tych latach (w przeliczeniu na mieszkańca), w szczególności wysokości ich zadłużenia, wydatków ogółem, wydatków majątkowych, a także wydatków na poszczególne grupy zadań powierzonych do realizacji samorządowi terytorialnemu.

Słowa kluczowe: rozwój lokalny  samorząd terytorialny  gospodarka finansowa samorządu terytorialnego  wielowymiarowa analiza porównawcza  zmienna syntetyczna  


The impact ofselected aspects ofthe fiancial policy oflocal government units on their development: An attempt ofevaluation on the example ofthe cities ofthe Union of Polish Metropolises

The local government plays a huge role in supporting local development. In this paper, the authors present the results of conducted research concerning the impact of selected aspects of financial policy of the local government units on their development on the example of cities affiliated with the Union of Polish Metropolises. Therefore, firstly, they construct a synthetic indicator of local development and use it to assess the relative development of the analyzed cities. Then, they measure the relationship between the level of the cities’ relative development in the years 2007−2012 and the values of major categories of the units’ financial management in those years (per capita), in particular the amount of their debt, total and investment expenses, and expenditures on individual groups of local government tasks.

Słowa kluczowe: local development  local government  financial management of local government  multidimensional comparative analysis  synthetic variable  


Afiliacja:

Marcin Wiśniewski: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Katedra Polityki Pieniężnej i Rynków Finansowych, al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań, Polska; marcin.wisniewski@ue.poznan.pl

Natalia Łukaszewska: absolwentka Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu; natalia.wojcicka90@wp.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Rafał Wiśniewski
Społeczna percepcja dostępności przestrzennej do usług

Społeczna percepcja dostępności przestrzennej do usług

Podstawą artykułu są dane zgromadzone podczas badań ankietowych oraz wywiadów pogłębionych przeprowadzonych w gminach, przez które przebiegają wybrane do analizy korytarze drogowe. Badania dotyczyły funkcjonowania i użytkowania wybranych odcinków dróg. Na tej podstawie oceniono społeczne postrzeganie dostępności do wybranych usług, dokonano analizy przemian częstotliwości użytkowania dróg oraz zmian w jakości życia i poziomie bezpieczeństwa. Społeczna percepcja dostępności do usług różni się w zależności od ich rodzaju (lokalne, ponadlokalne) i kategorii drogi.

Słowa kluczowe: korytarze drogowe  dostępność  usługi  społeczeństwo  


Social perception ofthe spatial accessibility ofservices

This paper is based on data collected during a study (questionnaire survey and in-depth interviews) conducted in selected Polish gminas and focused on selected road corridors. On this basis, social perception of the accessibility of selected services is assessed as well as changes in frequency of road use, quality of life, and road safety. In the case of three road corridors (highways A1 and A4; express road S8), changes in accessibility have occurred as a result of road investments.

Słowa kluczowe: road corridors  accessibility  services  society  


Afiliacja:

Rafał Wiśniewski: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografi i Przestrzennego Zagospodarowania, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; rafwis@twarda.pan.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Adam Gendźwiłł, Tomasz Żółtak, Jakub Rutkowski
Niekonkurencyjne wybory, brakujący kandydaci. Dlaczego niektóre komitety wyborcze nie wystawiają kandydatów na burmistrzów?

Niekonkurencyjne wybory, brakujący kandydaci. Dlaczego niektóre komitety wyborcze nie wystawiają kandydatów na burmistrzów?

Artykuł dotyczy problemu ograniczonej podaży kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Od 2002 r. większość komitetów wyborczych tworzonych w gminach brała udział jedynie w wyborach do rad gmin, nie wystawiając kandydatów do organu wykonawczego. W latach 2002–2010 rósł również odsetek gmin, w których do wyborów stawał jeden kandydat. Analiza regresji logistycznej pokazuje, że na decyzje komitetów wyborczych o wystawianiu kandydatów wpływa ich wielkość (popularność), a także wielkość gminy. Decyzji o niewystawianiu kandydatów sprzyja istnienie dominującego komitetu oraz start w wyborach urzędujących już burmistrzów. Znane zjawisko incumbency advantage działa zatem nie tylko podczas wyborów, ale również przed nimi (na etapie zgłaszania kandydatów).

Słowa kluczowe: wybory samorządowe  demokracja lokalna  kampania wyborcza  komitety wyborcze  przewaga urzędujących  


Uncontested elections, missing candidates: Why do certain electoral committees refuse to nominate candidates for mayors?

The authors consider the problem of limited supply of candidates for mayors. Since 2002, most electoral committees in Polish municipalities have only participated in the elections for municipal councils and not for the principal executive office. Between 2002 and 2010, there was also a growing share of municipalities in which only one candidate ran. The logistic regression analysis demonstrates that the electoral committees’ decision whether or not to nominate a candidate is influenced by their size (popularity), as well as the size of the municipality. If there is a dominating committee and competing incumbents, it is less probable that another candidate would run. It is evident that the well-known effect of incumbency advantage works not only during the elections but also before them (when candidates are registered).

Słowa kluczowe: local elections  local democracy  electoral campaign  electoral committees  incumbency advantage  


Afiliacja:

Adam Gendźwiłł: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszaw, Polska; a.gendzwill@uw.edu.pl

Tomasz Żółtak: Instytut Badań Edukacyjnych, ul. Górczewska 8, 01–180 Warszawa, Polska; t.zoltak@ibe.edu.pl

Jakub Rutkowski: Uniwersytet Warszawski, Instytut Socjologii, ul. Karowa 18, 00-927 Warszawa, Polska; jakub.k.rutkowski@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Bartosz Bartosiewicz, Iwona Pielesiak
Przestrzenne oddziaływanie łódzkich instytucji kultury

Przestrzenne oddziaływanie łódzkich instytucji kultury

W artykule przedstawiono wyniki badania zasięgu przestrzennego oddziaływania łódzkich instytucji kultury. Analizie poddano informacje zebrane w dziewięciu największych łódzkich muzeach i teatrach. Przy pozyskiwaniu danych zastosowano metodę gromadzenia kodów pocztowych klientów, która umożliwiła zbadanie dużej zbiorowości, jednocześnie nie utrudniając zbytnio bieżącej działalności placówek. W toku badań, wiosną 2012 r., zebrano informacje na temat miejsc zamieszkania ponad 35 tys. osób odwiedzających łódzkie instytucje kultury.

Słowa kluczowe: instytucje kultury  oddziaływanie przestrzenne  Łódź  


Spatial inflence ofcultural institutions in Łódź

The paper discusses research results regarding the influence area of cultural institutions located in Łódź. The analysis includes data collected from nine biggest museums and theatres. In order to gather the information, customers were asked for their zip-codes. This method allows for surveying a large group of people and at the same time it does not interfere much with current activity of the institution. During the spring of 2012, the information about places of residence of 35 thousand customers who visited cultural institutions in Łódź was gathered.

Słowa kluczowe: cultural institutions  spatial influence  Łódź  


Afiliacja:

Bartosz Bartosiewicz: Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Katedra Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, ul. Kopcińskiego 31, 90-142 Łódź, Polska; b.bartosiewicz@wp.pl

Iwona Pielesiak: niwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geografiznych, Katedra Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, ul. Kopcińskiego 31, 90-142 Łódź, Polska; i.pielesiak@interia.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Danuta Guzal-Dec
Możliwości wdrażania koncepcji neoendogenicznego rozwoju wobec problemów rozwojowych obszarów przyrodniczo cennych województwa lubelskiego

Możliwości wdrażania koncepcji neoendogenicznego rozwoju wobec problemów rozwojowych obszarów przyrodniczo cennych województwa lubelskiego

Celem artykułu jest określenie możliwości wdrażania neoendogenicznego zrównoważonego rozwoju obszarów przyrodniczo cennych województwa lubelskiego. Autorka przeanalizowała literaturę przedmiotu, dokumenty strategii rozwoju lokalnego oraz wyniki badań przeprowadzonych w 2013 r. na terenie województwa lubelskiego w 30 gminach z grupy o najwyżej cenności ekologicznej. Na podstawie ankiet 383 radnych (86% ogółu) autorka wykazała, że przy napiętrzeniu się wielu poważnych problemów rozwoju zrównoważonego, takich jak niedostatki w zakresie infrastruktury ochrony środowiska czy niedostatecznie wykorzystany potencjał (gospodarczy) obszarów chronionych, trudne jest wdrażanie rozwoju neoondogenicznego – tylko 13% badanych radnych uzależniało możliwości rozwoju od korzystnego sprzężenia uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych.

Słowa kluczowe: rozwój neoendogeniczny  obszar przyrodniczo cenny  województwo lubelskie  


The feasibility ofimplementing the concept ofneo-endogenous development as a response to development problems ofvaluable natural areas ofthe Lublin voivodship

The purpose of this paper is to determine whether it is feasible to ensure neo-endogenous sustainable development of valuable natural areas of the Lublin voivodship. In order to do that, the author analyzed the literature and documents on local development strategies, and the results of research carried out in 2013 in the Lublin voivodship, in 30 communes with the greatest natural value. As part of the study, she conducted a survey among 383 councillors – 86% of the total. The author shows that due to accumulation of many serious problems of sustainable development, such as deficiencies in environmental infrastructure, or underutilized (economic) potential of protected areas, it is difficult to implement neo-endogenous development – only 13% of the councillors said opportunities for development depended on a favourable arrangement of external and internal conditions.

Słowa kluczowe: neo-endogenous development  valuable natural area  the Lublin voivodship  


Afiliacja:

Danuta Guzal-Dec: Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej, Katedra Ekonomii i Zarządzania, ul. Sidorska 95/97, 21-500 Biała Podlaska; danuta_guzal-dec@wp.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF