KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017   2018

ROCZNIK 2017
 
Numer: 1(67)/2017
Maciej Smętkowski, Agnieszka Olechnicka, Adam Płoszaj
Współpraca naukowa jako element potencjału innowacyjnego regionów europejskich

Współpraca naukowa jako element potencjału innowacyjnego regionów europejskich

Głównym celem artykułu jest próba oceny, czy współpraca naukowa jest istotną składową regionalnego potencjału innowacyjnego. W pierwszej części, na podstawie przeglądu literatury, przedstawiono wstępną operacjonalizację najważniejszych elementów składowych potencjału innowacyjnego. Ich empirycznej weryfikacji dokonano za pomocą analizy czynnikowej. Na tej podstawie można stwierdzić, że współpraca naukowa jest istotną składową tego potencjału, gdyż wskaźniki ją ilustrujące weszły w skład jego wymiaru „naukowego” (centralność pośrednicząca) oraz „rdzeniowego” (umiędzynarodowienie). Współpraca nie była natomiast powiązana z wymiarem „technologicznym”, który odgrywał w badanym okresie największą rolę w kształtowaniu dynamiki wzrostu regionów europejskich. Natomiast „rdzeniowość”, w skład której wchodziło m.in. umiędzynarodowienie współpracy naukowej, okazała się istotna przy wyjaśnianiu dynamiki rozwoju trzech z dziewięciu wyróżnionych podtypów regionów np. „naukowo-technologicznego”. Może to oznaczać, że zagraniczna współpraca naukowa ma znaczenie dla rozwoju tych regionów, które są kluczowe z perspektywy europejskiego potencjału innowacyjnego.

Słowa kluczowe: geografia innowacji  regionalny potencjał innowacyjny  współpraca naukowa  regiony europejskie  analizy wielowymiarowe  


Academic cooperation as an element of European regions’ innovation potential

The main aim of the paper is an attempt to assess whether academic cooperation is an important component of a region’s innovation potential. First, a preliminary operationalization of the most important components of innovation potential is presented based on a literature review. The components are then verified using factor analysis which makes it possible to identify the main dimensions of a region’s innovation potential. The results suggest that academic cooperation is a significant component of the potential, given that the indicators that illustrate it are part of the potential’s „academic” dimension (betweenness centrality) and of its „core” dimension nternationalization). However, the paper shows that cooperation is not linked with the “technological” dimension that, at the time of the study, played the central role in shaping European regions’ growth dynamic. The ”core” dimension, on the other hand, comprising e.g. internationalization of academic cooperation, proved to be significant in explaining the growth dynamics of three out of nine subtypes of regions, the “academic-technological” among others. It may mean that foreign academic cooperation is important for the development of the regions that are key for European innovation potential.

Słowa kluczowe: geography of innovation  regional innovation potential  academic cooperation  European regions  multidimensional analyses  


Afiliacja:

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; msmetkowski@uw.edu.pl

Agnieszka Olechnicka: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.olechnicka@uw.edu.pl

Adam Płoszaj: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; aploszaj@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Paweł Swianiewicz, Julita Łukomska
Wpływ podziałów gmin i powiatów w Polsce na koszty ich funkcjonowania

Wpływ podziałów gmin i powiatów w Polsce na koszty ich funkcjonowania

Debata na temat wpływu wielkości JST na koszty świadczenia usług publicznych ma bardzo długą tradycję, ale pomimo wielu badań empirycznych, nadal jesteśmy bardzo daleko od jednoznacznych konkluzji. Jak dotąd, zaawansowane metodycznie analizy, odnoszące się do danych z Polski, były bardzo rzadkie. Niniejszy artykuł ma na celu próbę wypełnienia tej luki. W artykule analizujemy wpływ reform terytorialnych (podziałów gmin i powiatów) na wielkość wydatków administracyjnych oraz nadwyżki operacyjnej budżetu. Stosujemy badanie w schemacie quasi-eksperymentalnym przy użyciu metody Synthetic Control. Uzyskane wyniki potwierdzają zjawisko korzyści skali w finansowaniu usług administracyjnych. Rezultaty, odnoszące się do nadwyżki operacyjnej, są znacznie bardziej niejednoznaczne. Korzyści skali udało się potwierdzić na szczeblu powiatów, ale w odniesieniu do gmin zidentyfikowaliśmy nieoczekiwane pozytywne skutki podziałów (niekorzyści skali), pojawiające się po pewnym okresie przejściowym, charakteryzującym się wysokimi kosztami transakcyjnymi. Różnicę w wynikach pomiędzy gminami i powiatami można tłumaczyć: (1) większą autonomią finansową gmin; (2) odmiennym zakresem zadań, za które odpowiadają oba szczeble samorządu; (3) większym zakorzenieniem gmin niż powiatów w małych społecznościach lokalnych, co umożliwia zaistnienie pozytywnych efektów małej skali, sugerowanych przez teorię wyboru publicznego.

Słowa kluczowe: samorząd  gmina  powiat  korzyści skali  reforma terytorialna  administracja  


The impact of territorial split of municipalities and counties on their operating costs

Debates on the impact the size of sub-national jurisdiction has on the costs of public service delivery have a very long tradition, but in spite of multiple empirical studies, results are still far from conclusive. Methodologically rigid studies of the relationship, based on data from Poland, have been so far very rare and the paper tries to contribute to filling the gap in our knowledge. The authors apply a quasi-experimental scheme of synthetic control method for Polish county and municipal fragmentation to analyze the impact of territorial reform on administrative spending as well as on the operating surplus of the budget. The analysis clearly confirms the existence of the economy of scale in administrative services. The result concerning operating surplus is less clear. There are signs of scale economies on a county level, but the results for municipalities are more ambiguous – there are unexpected signs of positive impacts of fragmentation (diseconomy of scale) occurring after a transitional period related to the high transaction costs of the reform. The difference between the results for counties and municipalities may be interpreted as a result of: (1) the larger financial autonomy of Polish municipalities; (2) the different scope of services delivered by both tiers; (3) the fact that municipalities are more embedded in local communities, allowing them to utilize potential benefits of small scale, as suggested by public choice theory.

Słowa kluczowe: local government  county  municipality  economy of scale  territorial reform  administration  


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 32 (klatka D), 00-927 Warszawa, Polska; pswian@uw.edu.pl

Julita Łukomska: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 32 (klatka D), 00-927 Warszawa, Polska; j.lukomska@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Katarzyna Szmigiel-Rawska
Mechanizmy polityki klimatycznej polskich samorządów

Mechanizmy polityki klimatycznej polskich samorządów

W artykule opisano wyniki badania polityki polskich miast wobec zmian klimatu. W badaniu wykorzystano kwestionariusz przeprowadzony we wszystkich polskich gminach oraz cztery studia przypadku. Analiza odniesiona została do koncepcji lokalnych porządków wiedzy. W polskich samorządach polityce klimatycznej najczęściej nadawane są inne etykiety – skuteczności w pozyskiwaniu zewnętrznych środków finansowych, oszczędności, czy działań na rzecz podnoszenia jakości życia. Etykieta polityki klimatycznej jest rzadko wykorzystywana.

Słowa kluczowe: zmiana klimatu  samorząd terytorialny  lokalne porządki wiedzy  polityka klimatyczna  


The climate change policy mechanisms of Polish local governments

The paper describes the effects of the policy of Polish cities concerning climate change. The study uses a questionnaire carried out in all Polish municipalities, and four case studies. The analysis is based on the concept of local knowledge orders. In Polish local government policy, instead of talking of climate change, the officials prefer referring to efficiency in obtaining external funds, savings, or actions meant to raise the quality of life. The term climate change policy is rarely used.

Słowa kluczowe: climate change  local government  local knowledge orders  climate policy  


Afiliacja:

Katarzyna Szmigiel-Rawska: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 32 (klatka D), 00-927 Warszawa, Polska; k.szmigiel@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Agnieszka Stanowicka
Rola turystyki w stymulowaniu rozwoju miasta w opinii przedstawicieli urzędów miast województwa warmińsko-mazurskiego

Rola turystyki w stymulowaniu rozwoju miasta w opinii przedstawicieli urzędów miast województwa warmińsko-mazurskiego

Artykuł koncentruje się na ocenie roli turystyki w rozwoju miast województwa warmińsko-mazurskiego. Ankietowani przedstawiciele urzędów miejskich uznali, że turystyka jest ważna i ma wpływ na rozwój gospodarczy miast. Jednak walory przyrodnicze Warmii i Mazur nie są kluczowym czynnikiem, determinującym atrakcyjność turystyczną miast. Uznali też, że każde miasto powinno budować własną, odrębną markę. Nie powinno się zatem wspomagać marką regionu, czy też marką dominującego miasta w regionie. Pożądana jest natomiast współpraca miast regionu w ramach promocji produktu turystycznego.

Słowa kluczowe: miasto  region  turystyka  rozwój regionalny  


The role of tourism in stimulating the development of towns and cities according to representatives of town halls of the Warmian-Masurian voivodeship

The paper focuses on the assessment of the role of tourism in the development of towns and cities of the Warmian-Masurian voivodeship. The respondents, representatives of town halls, claim that tourism is important and has an impact on economic development of towns and cities. However, nature and wildlife of the Warmia and Masuria regions are not the key tourist attraction of the regions’ towns and cities. The respondents say that each town and city should build its own unique brand rather than relying on the region’s or a dominating city’s brand. It is however useful for the towns and cities of the regions to cooperate in order to promote the tourist product.

Słowa kluczowe: town or city  region  tourism  regional development  


Afiliacja:

Agnieszka Stanowicka: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Makroekonomii, ul. Oczapowskiego 2, 10-719 Olsztyn, Polska; agnieszka.stanowicka@uwm.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Jerzy Rembeza, Maria Klonowska-Matynia
Powiązania bezrobocia na wielkomiejskich, podmiejskich i peryferyjnych rynkach pracy w Polsce

Powiązania bezrobocia na wielkomiejskich, podmiejskich i peryferyjnych rynkach pracy w Polsce

W artykule starano się przedstawić powiązania pomiędzy zmianami liczby bezrobotnych w sześciu największych miastach w Polsce oraz odpowiadających im obszarach podmiejskich i peryferyjnych. W przeprowadzonych analizach wykorzystano modele VAR. Wyniki wskazują, że największą elastycznością charakteryzowała się liczba bezrobotnych w miastach, a najmniejszą – na obszarach peryferyjnych. Długookresowe powiązania liczby bezrobotnych zachodziły jedynie pomiędzy częścią miast i ich suburbiów. Silniejsze związki o charakterze krótkookresowym stwierdzono pomiędzy miastami i ich suburbiami, ale wyniki były zróżnicowane w zależności od miasta.

Słowa kluczowe: bezrobocie  miasta metropolitalne  przedmieścia  obszary peryferyjne  


Relationships between unemployment in metropolitan, suburban, and peripheral labour markets in Poland

The paper aims to show the relationship between changes in the number of the unemployed in the six largest cities in Poland and the corresponding suburban and peripheral areas. The performed analyses use VAR models. The results indicate that the number of the unemployed is the most flexible in cities, and the smallest in peripheral areas. Long-term relationships in unemployment occurred only between some cities and their suburbs. Stronger short-term relationships were found between cities and their suburbs, but the results varied depending on the city.

Słowa kluczowe: unemployment  metropolitan cities  suburbs  peripheral areas  


Afiliacja:

Jerzy Rembeza: Politechnika Koszalińska, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Ekonomii, ul. Kwiatkowskiego 6e, 75-343 Koszalin, Polska; jerzy.rembeza@tu.koszalin.pl

Maria Klonowska-Matynia: Politechnika Koszalińska, Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Ekonomii, ul. Kwiatkowskiego 6e, 75-343 Koszalin, Polska; maria.klonowska-matynia@tu.koszalin.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Monika Mularska-Kucharek, Kamil Brzeziński
Jakość życia a przywiązanie do miejsca zamieszkania. Na przykładzie Łodzi

Jakość życia a przywiązanie do miejsca zamieszkania. Na przykładzie Łodzi

Celem artykułu jest ocena relacji pomiędzy jakością życia w mieście a emocjonalnym przywiązaniem do miejsca zamieszkania. W artykule szczegółowo omówiono wybrane aspekty jakości życia oraz wymiary więzi psychospołecznej. Analizie poddano związki pomiędzy badanymi zjawiskami społecznymi. Podstawę empiryczną prezentowanych wyników stanowią badania przeprowadzone w ramach projektu badawczego Kapitał ludzki i społeczny jako czynniki rozwoju regionu łódzkiego, finansowanego ze środków Unii Europejskiej. Badania zrealizowano na losowej próbie adresowej mieszkańców woj. łódzkiego w wieku 16–65 lat. Docelową próbą objęto 2005 osób. W artykule zawężono analizy jedynie do mieszkańców Łodzi (N = 560). Wybór tego postprzemysłowego miasta nie był przypadkowy. Po pierwsze, to dawne centrum polskiego przemysłu lekkiego, które na skutek globalizacji i transformacji straciło swoją industrialną funkcję (Starosta, Brzeziński 2014) i od tego momentu boryka się z licznymi problemami społecznymi. Po drugie, władze miasta w najbliższym czasie planują przeprowadzenie szeroko zakrojonej rewitalizacji, której celem ma być m.in. poprawa jakości życia. W związku z tym uznano, że z naukowego punktu widzenia interesujące będzie poddanie analizie wybranych aspektów jakości życia oraz więzi psychospołecznych w tym postprzemysłowym mieście.

Słowa kluczowe: jakość życia  więzi psychospołeczne  miasto postindustrialne  Łódź  


The quality of life vs. the attachment to one’s place of residence. On the example of Łódź

The paper’s main objective is to present the importance of the quality of life in the context of one’s emotional attachment to one’s city. The paper offers an in-depth discussion of some aspects of quality of life and place attachment. The relationships between the phenomena are also discussed. The analyses were conducted based on empirical data from the research project: Social and human capital as factors of the development of the region of Łódź. The project was funded by the European Union. The survey research was conducted on a representative sample of inhabitants of the Łódź voivodeship aged 16–65. The total number of conducted interviews was 2005. However, in the paper, the authors focused exclusively on the inhabitants of Łódź (N = 560). This post-industrial city was chosen on purpose. Firstly, this former centre of Polish textile industry lost much of its industrial function as a result of globalization and transformation. Secondly, the city authorities are planning to conduct a comprehensive process of city revitalization. The aim of the revitalization is to improve the quality of life. This is why the quality of life and place attachment in this post-industrial city were considered very interesting from a scientific point of view.

Słowa kluczowe: quality of life  place attachment  post-industrial city  Łódź  


Afiliacja:

Monika Mularska-Kucharek:Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, Zakład Polityki Społecznej i Geografii Gospodarczej, ul. Kopcińskiego 31, 90-142 Łódź, Polska; monikamularska@tlen.pl

Kamil Brzeziński: Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Socjologii Wsi i Miasta, ul. Rewolucji 1905 r. 41, 90-214 Łódź, Polska; kamilbrzezinski84@gmail.com

Pobierz w wersji PDF: PDF

Wojciech Sońta
Andy Merrifield, Nowa kwestia miejska, tłum. P. Juskowiak, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, XXXII, 190 s. (recenzja)

Pobierz w wersji PDF: PDF

Numer: 2(68)/2017
Mikołaj Herbst, Anna Kaliszewska
Zabory a edukacja. Początki szkolnictwa na terytorium Polski w kontekście współczesnego zróżnicowania osiągnięć szkolnych

Zabory a edukacja. Początki szkolnictwa na terytorium Polski w kontekście współczesnego zróżnicowania osiągnięć szkolnych

Współczesne analizy osiągnięć edukacyjnych uczniów w różnych regionach Polski prowadzą do wniosku, że zróżnicowanie terytorialne wyników egzaminów jest po części następstwem odmienności kulturowych i nie da się w pełni wyjaśnić nierównymi nakładami na szkolnictwo ani reprodukcją kapitału ludzkiego między pokoleniami. Celem niniejszego artykułu jest lepsze zrozumienie tego zjawiska dzięki analizie instytucjonalnych aspektów systemu oświaty na ziemiach polskich w okresie jego formowania się w ramach trzech państw zaborczych. Z zawartych w nim rozważań wynika, że zasadnicza różnica między edukacją w Galicji, Kongresówce i zaborze pruskim odnosi się do stopnia społecznej akceptacji szkoły, statusu nauczyciela i roli edukacji jako dźwigni społecznego awansu. Zwrócono także uwagę na dwoiste traktowanie edukacji: w kategoriach nabywania praktycznych umiejętności albo formowania osobowości. Pod tym względem występowała wyraźna różnica między Galicją, gdzie program szkolny oferował przede wszystkim wychowanie humanistyczne, a pozostałymi zaborami, zwłaszcza pruskim, gdzie ściślejsze były związki między edukacją a gospodarką.

Słowa kluczowe: osiągnięcia edukacyjne  zróżnicowanie regionalne  zabory  norma społeczna  


The partitions and education. The beginnings of education establishments on the Polish territory in the context of today’s differentiation of academic achievement

Many authors claim that regional differences in average student achievements in Poland are partly determined by the cultural factors and cannot be fully explained by uneven spending on education or by reproduction of human capital between generations. The aim of this article is to better understand this phenomenon by studying the institutional aspects of Poland’s education system during its formation back in the 19th century, when Poland remained partitioned between the three empires: Prussian, Russian, and Austrian. It turns out that one fundamental difference between the early education system under the Austrian, Russian, and Prussian rule may concern the degree of social acceptance of the school, teacher status, and the role of education as a lever of social advancement. Another important factor is the perception of educational goals either in terms of acquisition of practical skills, or of personal formation. In this respect, there was a clear difference between Galicia (Austrian partition), where the curriculum was focused on the humanities, and other partitions (particularly Prussia), where schools were more linked to the economy.

Słowa kluczowe: educational achievement  regional differences  historical partitions  social norms  


Afiliacja:

Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska, oraz Instytut Badań Edukacyjnych; mherbst@uw.edu.pl

Anna Kaliszewska: Uniwersytet Warszawski, Instytut Historyczny, Zakład Historii Nowożytnej, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa, Polska; anikaliszewska@gmail.com
Adam Gendźwiłł
Zdecentralizowana adaptacja? Opinie władz lokalnych o zmianach klimatu i lokalnej polityce adaptacji do zmian klimatycznych

Zdecentralizowana adaptacja? Opinie władz lokalnych o zmianach klimatu i lokalnej polityce adaptacji do zmian klimatycznych

Artykuł przedstawia opinie polskich władz lokalnych (liderów politycznych i przedstawicieli administracji lokalnej) na temat zmian klimatu i adaptacji do nich. Autor omawia kontekst instytucjonalny, w którym pojawia się w Polsce nowe pole polityki publicznej i powstają pierwsze lokalne strategie adaptacji. Analizy empiryczne, bazujące na sondażu samorządów lokalnych, pokazują, że władze lokalne pozostają sceptyczne w kwestii wpływu człowieka na zmiany klimatyczne – 32% badanych uznaje istniejące dowody za przekonujące. Ujawniają one również, że istnieje związek między opiniami władz lokalnych na temat zmian klimatu a rozmiarem gminy, a także doświadczeniami z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi w przeszłości. Wyniki sugerują, że lokalne polityki adaptacji mają większe szanse powodzenia w gminach z administracją wyspecjalizowaną w sprawach środowiskowych.

Słowa kluczowe: zmiany klimatu  adaptacja  samorząd lokalny  


Decentralized adaptation? Opinions of local authorities on climate change and local adaptation policies

The article presents an overview of opinions on climate change and the ways of adapting to it held by representatives of Polish local authorities (political leaders and local administration representatives) in a recently conducted survey. The author briefly describes the institutional context in which the new field of local policy has emerged and local adaptation strategies are established. The empirical analyses, based on survey data, demonstrate that local authorities in many municipalities remain relatively sceptical about the human impact on climate change: 32% feel convinced by the existing evidence. The analyses also demonstrate that there is a relationship between attitudes of local authorities towards climate change and the population size of the municipalities, as well as its previous exposure to extreme weather events. The results suggest that local adaptation policies have more chance of being developed in municipalities with specialized environmental administration.

Słowa kluczowe: climate change  adaptation  local government  


Afiliacja:

Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; a.gendzwill@uw.edu.pl
Bartłomiej Kołsut, Przemysław Ciesiółka, Robert Kudłak
Działania rewitalizacyjne w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich efekty

Działania rewitalizacyjne w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich efekty

Celem artykułu jest identyfikacja i analiza działań rewitalizacyjnych podjętych w miastach województwa wielkopolskiego w latach 1999–2015 oraz ich bezpośrednich i pośrednich efektów. W ramach realizacji tego celu przeanalizowane zostały lokalne programy rewitalizacji oraz dokumenty strategiczne badanych miast, przeprowadzono badanie ankietowe wśród działaczy samorządów lokalnych oraz wywiady pogłębione z innymi aktorami procesu rewitalizacji. W świetle tego badania można stwierdzić, że działania rewitalizacyjne podejmowane w miastach województwa wielkopolskiego nie są zintegrowane, tzn. nie mają charakteru kompleksowego i komplementarnego (nie uzupełniają się nawzajem tematycznie na danym obszarze). Projekty infrastrukturalne dominują nad społecznymi i gospodarczymi. Społeczne i gospodarcze efekty działań rewitalizacyjnych są niemal nieznane. Znacznie lepiej widoczne są efekty techniczno-budowlane. Przeprowadzone badanie pozwoliło również zidentyfikować pewne nieoczekiwane, zarówno pozytywne, jak i negatywne, efekty rewitalizacji, takie jak wzrost zaangażowania lokalnych stowarzyszeń, właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców w działania rewitalizacyjne oraz problem działań spekulacyjnych na terenach rewitalizowanych.

Słowa kluczowe: rewitalizacja miast  odnowa miast  efekty rewitalizacji  województwo wielkopolskie  


Urban regeneration actions in the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the 1999–2015 period and their consequences

The article attempts to identify and analyze the actions undertaken in the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the area of urban renewal in the 1999–2005 period as well as the direct and indirect effects of these actions. In order to reach this objective, we analyze the local renewal programmes as well as other strategic documents launched in the investigated cities. In addition, we employ the survey technique and conduct numerous in-depth interviews with the local actors of the renewal process in order to get better insights into the economic, societal and spatial context of the renewal process. As a result, we show that the actions undertaken by the cities of the Wielkopolska Voivodeship in the realm of urban renewal are hardly integrated (they are not comprehensive and do not complement each other in a given area) and dominated by infrastructural investments. In contrast, the economic and social projects remain rare and their consequences ambiguous. We also identify some unexpected, positive as well as negative, consequences of the renewal process, such as increasing engagement of local property owners, entrepreneurs and associations in the renewal actions as well as the problem of profiteering on the renewed areas.

Słowa kluczowe: urban regeneration  urban renewal  consequences of urban regeneration  Wielkopolskie Voivodeship  


Afiliacja:

Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; bartkol@amu.edu.pl

Przemysław Ciesiółka: Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; przemko@amu.edu.pl

Robert Kudłak: Bartłomiej Kołsut: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; rkudlak@amu.edu.pl
Tatiana Majcherkiewicz
Kariery polityków regionalnych i nowe ścieżki karier w ujęciu teorii rządzenia wielopoziomowego

Kariery polityków regionalnych i nowe ścieżki karier w ujęciu teorii rządzenia wielopoziomowego

Przebieg karier współczesnych polityków coraz częściej odchodzi od klasycznego – hierarchicznego ich modelu. Z odwołaniem się do dorobku teoretyczno-empirycznego, dynamicznie rozwijającego się od początku XXI w. nurtu rządzenia wielopoziomowego, przedstawione zostaną kariery polityków regionalnych i nowe ścieżki karier. W badaniach tego nurtu centralne miejsce zajmują studia nad karierami polityków regionalnych, co wynika z ich profesjonalizacji, przede wszystkim jednak wskazuje się na ewolucję struktur współczesnych państw związaną z procesami regionalizacji i integracji europejskiej. W nawiązaniu do dorobku teoretycznego tego nurtu, przedstawiona zostanie koncepcja Jensa Borcherta, podejmująca próbę syntezy uwarunkowań instytucjonalnych współczesnych karier. Artykuł zakończą przegląd badań i wypracowane przez rządzenie wielopoziomowe typologie ścieżek karier.

Słowa kluczowe: kariera polityczna  rządzenie wielopoziomowe  politycy regionalni  profesjonalizacja karier  uwarunkowania instytucjonalne  ścieżki karier  


Careers of regional politicians and new career paths according to the multilevel government approach

Career paths of modern politicians have increasingly become diversified and drifter away from the classical hierarchical career pattern. The article addresses new theoretical concepts and empirical studies, which have been developed since the beginning of the 21st century by the multilevel government school (MLG) in relation to the careers of regional politicians and new career paths in general. As being a regional politician has become a profession, the investigation of the MLG school focuses on the political careers of such politicians, and most of all reflects the transformation of modern states as a result of regionalization and development of supranational European institutions. As a central theoretical contribution of the MLG school, Bochert’s “Conceptual Approach to Political Careers in Multilevel Systems” is discussed as the most comprehensive and advanced model of addressing the impact of the institutional setting on Carter opportunities. The final part of the article presents an overview of MLG research, which has led to a recognition of new types of political careers.

Słowa kluczowe: political careers  multilevel government  regional politicians  professional careers  intuitional opportunity  career paths  


Afiliacja:

Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Instytut Filozofii i Socjologii, ul. Podchorążych 2, 30-084 Kraków, Polska; majcherkiewicz@gmail.com
Paweł Felis, Henryk Rosłaniec
Zróżnicowanie fiskalnych skutków polityki podatkowej gmin w Polsce w zakresie podatku od środków transportowych

Zróżnicowanie fiskalnych skutków polityki podatkowej gmin w Polsce w zakresie podatku od środków transportowych

W artykule uwaga skoncentrowana została na podatku od środków transportowych, interesującym nie tyle ze względu na jego wydajność, ile dużą mobilność bazy podatkowej. Celem było rozpoznanie zróżnicowania fiskalnych skutków decyzji z zakresu władztwa podatkowego gmin z punktu widzenia takich kryteriów, jak typ gminy i kategoria podatnika. Pogłębione badania, do których wykorzystano analizę korelacyjną, klasyczny test niezależności Pearsona i korelację rho Spearmana, umożliwiły pozytywne zweryfikowanie hipotez. Otóż polityka podatkowa gmin wpływała na wysokość dochodów z tego podatku, ale jej skutki były w poszczególnych jednostkach w okresie bieżącym i późniejszych zróżnicowane. Ponadto władztwo podatkowe gmin w przypadku podatku od środków transportowych dotyczyło w szczególności obniżenia górnych stawek podatkowych. Dla gmin, w których zależności były najbardziej widoczne, zaprezentowano również modele ekonometryczne ilustrujące skutki polityki podatkowej w stosunku do niektórych kategorii podatników podatku od środków transportowych.

Słowa kluczowe: władztwo podatkowe gmin  lokalna polityka podatkowa  podatki lokalne  podatek od środków transportowych  obniżanie górnych stawek podatkowych  


The differences in fiscal results of municipal tax policies concerning vehicle tax

The article concentrates on vehicle tax, which is interesting not only due to its efficiency, but also high mobility of the tax base. The study aims to examine the correlation between fiscal results and municipal policies, from the perspective of such criteria as the type of municipality and taxpayer category. The study is based on correlation analysis, in which Pearson’s independence test and Spearman’s rho coefficient are used. The results confirm that the tested correlations do exist. Municipal tax policy influences tax revenues of the studied tax, though the results in each unit are different between the current and later periods. Moreover, in the case of vehicle tax, municipal authorities’ main action was to lower the upper tax rates. For municipalities in which these relations were the most visible, econometric models were built. These illustrate the effects of tax policy in relation to certain taxpayer categories.

Słowa kluczowe: "municipal tax governance  local tax policy  local taxes  vehicle tax  lowering the upper tax rates"  


Afiliacja:

Paweł Felis: Szkoła Główna Handlowa, Instytut Finansów, al. Niepodległości 162, 02-554 Warszawa, Polska; pfelis@sgh.waw.pl

Henryk Rosłaniec: Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie, Katedra Metod Ilościowych, ul. Pawia 55, 01-030 Warszawa, Polska; hroslaniec@gmail.com
Robert Kudłak, Wojciech Kisiała, Jędrzej Gadziński, Wojciech Dyba, Bartłomiej Kołsut, Tadeusz Stryjakiewicz
Społeczno-ekonomiczne i przestrzenne uwarunkowania popytu na nowe samochody w Polsce

Społeczno-ekonomiczne i przestrzenne uwarunkowania popytu na nowe samochody w Polsce

Celem artykułu jest identyfikacja oraz analiza przestrzennego zróżnicowania uwarunkowań społeczno-ekonomicznych kształtujących popyt na rynku samochodowym wśród klientów indywidualnych. W postępowaniu badawczym zmierzającym do realizacji założonego celu wykorzystano metody i modele ekonometrii przestrzennej. Zakresem przestrzennym objęto Polskę w układzie powiatów, a zakres czasowy wyznaczają lata 2010–2015. Wyniki badania dowiodły, że do pozacenowych czynników kształtujących popyt na nowe samochody w Polsce należy zaliczyć przede wszystkim poziom zamożności potencjalnych konsumentów. Uzupełniającą rolę odgrywały: sytuacja demograficzna, poziom rozwoju lokalnego oraz poziom zaspokojenia potrzeb motoryzacyjnych. Pogłębiona analiza w postaci geograficznie ważonej regresji (GWR) wykazała, że zidentyfikowane uwarunkowania wykazują zmienność przestrzenną, co może uzasadniać duże zróżnicowanie poziomu motoryzacji w Polsce.

Słowa kluczowe: rynek samochodowy  społeczno-ekonomiczne uwarunkowania popytu  modelowanie ekonometryczne  GWR  Polska  


Socio-economic and spatial determinants of the demand for new cars in Poland

The article seeks to identify socio-economic conditions that affect the demand of individual consumers for cars and to analyze spatial differences in these conditions. To achieve this objective, econometric modelling is conducted. The analysis was conducted in all poviats in Poland and covered the years 2010-2015. The findings show that the demand for new cars is stimulated by incomes of potential consumers and by a net in-migration, while the level of unemployment together with prices of complementary goods (especially petrol prices) negatively affect the demand for cars. Moreover, geographically weighted regression shows that the identified conditions differ across the country, which may explain the noticeable differences in the level of motorization between poviats.

Słowa kluczowe: car market  socio-economic conditions  econometric analysis  geographically weighted regression  Poland  


Afiliacja:

Robert Kudłak: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; rkudlak@amu.edu.pl

Wojciech Kisiała: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Katedra Ekonomiki Przestrzennej i Środowiskowej, Aleja Niepodległości 10, 61-875 Poznań, Polska; wojciech.kisiala@ue.poznan.pl

Jędrzej Gadziński: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; jedgad@amu.edu.pl

Wojciech Dyba: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; wojciech.dyba@amu.edu.pl

Bartłomiej Kołsut:: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; bartkol@amu.edu.pl

Tadeusz Stryjakiewicz: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, ul. Bogumiła Krygowskiego 10, 61-680 Poznań, Polska; tadek@amu.edu.pl
Roman Szul
Halina Powęska, Handel przygraniczny w warunkach zmian przenikalności granicy (recenzja)
Numer: 3(69)/2017
Agnieszka Bieda
Urban renewal and the value of real properties

Urban renewal and the value of real properties

The article aims to verify the relationship between the value of real estate and urban renewal. The analysis was conducted for undeveloped land properties traded between 2006 and 2014. In that period, a time trend was set for the real estate from the areas covered by the Local Revitalization Programmes and the areas located in their immediate vicinity. The observed trends of the changes were compared with those occurring at the same time throughout Krakow, as well as in the areas specified in the Urban Revitalization Programme for Krakow as potential revitalization complexes, for which no local revitalization programmes were eventually prepared. In addition, the author analyzed how transaction prices were distributed in space over the specific years. The obtained land value maps were compared with the records of the documents which formed the basis for the urban renewal of Krakow.

Słowa kluczowe: Local Revitalization Programme  land value map  Urban Revitalization Programme for Krakow  urban renewal  real estate value  time series  


Rewitalizacja przestrzeni miejskiej a wartość nieruchomości

Celem artykułu jest sprawdzenie istnienia zależności pomiędzy wartością nieruchomości a działaniami rewitalizacyjnymi. Analizę przeprowadzono dla nieruchomości gruntowych niezabudowanych, które były przedmiotem obrotu w latach 2006–2014. W przyjętym okresie ustalono trend czasowy dla nieruchomości z obszarów objętych lokalnymi programami rewitalizacji oraz terenów położonych w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Zaobserwowane tendencje zmian porównano z tymi, jakie zachodziły w tym samym czasie w całym Krakowie oraz na obszarach opisanych w Miejskim Programie Rewitalizacji Krakowa jako potencjalne zespoły rewitalizacyjne, dla których ostatecznie nie sporządzono lokalnych programów rewitalizacji. Dodatkowo sprawdzono, jak w wybranych latach ceny transakcyjne rozkładały się w przestrzeni. Otrzymane mapy cenności porównano z zapisami dokumentów, na podstawie których wykonywana jest rewitalizacji Krakowa.

Słowa kluczowe: Lokalny Program Rewitalizacji  mapa cenności  Miejski Program Rewitalizacji Krakowa  rewitalizacja przestrzeni miejskiej  wartość nieruchomości  szeregi czasowe  


Afiliacja:

AGH University of Science and Technology, Department of Geomatics, ul. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, Poland; agnieszka.bieda@agh.edu.pl
Katarzyna Zawalińska, Jakub Rok
Wojewódzkie tablice przepływów międzygałęziowych dla Polski: konstrukcja i interpretacja

Wojewódzkie tablice przepływów międzygałęziowych dla Polski: konstrukcja i interpretacja

Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie spójnych 16 wojewódzkich tablic przepływów międzygałęziowych dla Polski, wraz z metodologią, która pozwoliła na regionalizację tablic krajowych. Na podstawie powstałych tablic, głównie tablic wykorzystania wyrobów i usług oraz handlu przedstawiających wszystkie sektory gospodarki w agregacji do sekcji PKD, pokazano strukturę głównych powiązań produkcyjnych i handlowych wewnątrz- i międzywojewódzkich. Na przykładzie sektora B+R zaprezentowano sieć powiązań i wymiany tego sektora z pozostałymi sektorami gospodarki w poszczególnych województwach oraz między województwami. Powstałe tablice są pierwszą znaną autorom próbą opublikowania spójnych metodologicznie tablic przepływów międzygałęziowych na poziomie województw dla Polski i stanowią przyczynek do dalszych badań w kierunku ich większej dezagregacji regionalnej i sektorowej, jak również do wykorzystania w zastosowaniu do analiz różnorodnych polityk gospodarczych na poziomie regionalnym w Polce oraz do porównań międzynarodowych.

Słowa kluczowe: regionalne tablice przepływów międzygałęziowych  handel wewnątrz- i międzyregionalny  województwa  analiza sieciowa  Polska  


Regional Input-Output tables for Polish voivodeships: Their construction and interpretation

The aim of this paper is to present the first 16 coherent regional input-output tables for Poland, together with the methodology applied to their regionalization from the national level. On the basis of the tables – especially the use and trade tables aggregated to the 19 NACE sections – the structure as well as intra- and inter-regional trade is presented for all 16 NUTS2 regions. Based on the example of the R & D sector, the usefulness of the tables as an analytical tool is confirmed. Like in network analysis, the authors present the links and exchanges of this sector with other sectors of the regional economies in individual voivodships and between them. The regional input-output tables together with their methodology presented here is the first attempt, to the best knowledge of the authors, to publish methodologically coherent 16 input-output tables at NUTS2 level for Poland. They path the way for further research in such directions as: higher regional and sectoral disaggregation, application of the tables to the analysis of different regional economic policies in Poland, and for international comparisons.

Słowa kluczowe: regional input-output tables  intra- and inter-regional trade  voivodeships  network analysis  Poland.  


Afiliacja:

Katarzyna Zawalińska: Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk, ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, Polska; kzawalinska@irwirpan.waw.pl

Jakub Rok: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych, EUROREG, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; j.rok@uw.edu.pl

Pobierz w wersji PDF: PDF

Dagmara Kociuba
Delimitacja miejskich obszarów funkcjonalnych ośrodków wojewódzkich w realizacji zintegrowanych inwestycji terytorialnych w Polsce – teoria versus praktyka

Delimitacja miejskich obszarów funkcjonalnych ośrodków wojewódzkich w realizacji zintegrowanych inwestycji terytorialnych w Polsce – teoria versus praktyka

Artykuł stanowi podsumowanie działań prowadzonych w Polsce w latach 2011–2016, które przyczyniły się do delimitacji miejskich obszarów funkcjonalnych ośrodków wojewódzkich (MOF OW) pod kątem realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT). W pierwszej części artykułu przedstawiono zasady wdrażania ZIT w Polsce oraz wyniki delimitacji MOF OW zaproponowanej przez władze centralne. W drugiej części skonfrontowano je z efektami prac prowadzonych we wszystkich polskich regionach. Pozwoliło to na dokonanie oceny wzajemnych relacji i wyróżnienie pięciu wariantów prac związanych z delimitacją MOF OW dla potrzeb implementacji ZIT, tj. wariantu ministerialnego, współpracy, strategiczno-planistycznego, eksperckiego i doraźnego.

Słowa kluczowe: Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT)  miejskie obszary funkcjonalne (MOF)  delimitacja MOF  warianty delimitacji MOF  Polska  


Delimitation of Functional Urban Areas of Voivodeship Centres in the implementation of Integrated Territorial Investments: Theory vs. Practise

The paper summarizes the activities, carried out in Poland in the period 2011–2016, which led to the delimitation of Functional Urban Areas of Voivodeship Centres (FUA VC) in the scope of the implementation of Integrated Territorial Investments (ITI). The first part of the paper presents the principles of implementing ITI in Poland, and the results of the delimitation of FUA VC proposed by the central authorities. In the second part, they are confronted with the results of studies conducted in all Polish regions. This makes it possible to assess their mutual relations, and to observe five variants of works related to the delimitation of FUA VC for the implementation of ITI, namely I. Ministerial, II. Cooperation, III. Strategic Planning, IV. Expert, and V. Interim.

Słowa kluczowe: Integrated Territorial Investments (ITI)  Functional Urban Areas (FUAs)  delimitation of FUAs  variants of FUAs delimitation  Poland  


Afiliacja:

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Polityki Przestrzennej i Planowania, Al. Kraśnicka 2d, 20-017 Lublin, Polska; dagmara.kociuba@umcs.pl
Marta Szylar, Katarzyna Cegielska, Dawid Kudas
Wykorzystanie metody ścieżki rozwoju Hellwiga do badania zrównoważonego rozwoju województwa śląskiego

Wykorzystanie metody ścieżki rozwoju Hellwiga do badania zrównoważonego rozwoju województwa śląskiego

Celem przeprowadzonej analizy było zbadanie zmiany poziomu zrównoważonego rozwoju w powiatach województwa śląskiego. Wybór jednostki był zdeterminowany wysokim stopniem urbanizacji tego terenu. Badanie zostało oparte na 72 wskaźnikach statystycznych opisujących zrównoważony rozwój jednostek w latach 2011–2014. Dane zostały pobrane za pomocą aplikacji Wskaźniki zrównoważonego rozwoju Głównego Urzędu Statystycznego. W celu określenia cech diagnostycznych zastosowano metodę parametryczną. Do analizy wykorzystano ścieżkę rozwoju Hellwiga, która jest metodą porządkowania liniowego. Wyniki pozwoliły stwierdzić duże zróżnicowanie jednostek pod względem badanych cech. Władze regionu powinny w związku z tym podejmować działania wielokierunkowe i na bieżąco monitorować poziom zrównoważonego rozwoju powiatów.

Słowa kluczowe: zrównoważony rozwój  miara rozwoju Hellwiga  metoda porządkowania liniowego  typologia  


Application of Hellwig’s development measure method for the analysis of sustainable development of Silesia Province

The aim of the study was to analyse the change in the level of sustainable development of Silesian Province districts. The choice of the unit was determined by the high degree of urbanization of this area. The study was based on 72 statistical indicators describing sustainability of districts in 2011–2014. The data was collected using the Central Statistical Office application Sustainable Development Indicators. To determine diagnostic features the parametric method was used. The Hellwig’s development measure, which is a linear ordering method, was used for the analysis. The results showed that the units were highly differentiated in terms of their characteristics. Therefore, regional authorities should take multidirectional actions and monitor the level of sustainable development of districts on the on-going basis.

Słowa kluczowe: sustainable development  Hellwig’s development measure  method for linear ordering  typology  


Afiliacja:

Marta Szylar: Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji, Katedra Gospodarki Przestrzennej i Architektury Krajobrazu, ul. Balicka 253c, 30-149 Kraków, Polska; szylarmarta.kgpiak@gmail.com

Katarzyna Cegielska: Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji, Katedra Gospodarki Przestrzennej i Architektury Krajobrazu, ul. Balicka 253c, 30-149 Kraków, Polska; cegielska_katarzyna@wp.pl

Dawid Kudas: Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji, Katedra Geodezji, ul. Balicka 253a, 30-198 Kraków, Polska; d.kudas@ur.krakow.pl
Elżbieta Roszko-Wójtowicz, Maria M. Grzelak
Zastosowanie wybranych metod statystyki wielowymiarowej do oceny systemu edukacji w krajach członkowskich UE

Zastosowanie wybranych metod statystyki wielowymiarowej do oceny systemu edukacji w krajach członkowskich UE

Edukacja jest dziedziną niepodlegającą ujednoliceniu w Unii Europejskiej. Systemy edukacji w krajach UE różnią się między innymi w zakresie: źródeł finansowania, sposobów realizacji edukacji podstawowej, udziału w systemie kształcenia i szkoleń, funkcjonowania szkolnictwa wyższego. Głównym celem prezentowanego badania jest porównanie systemów edukacji w krajach członkowskich UE przy zastosowaniu statystycznych metod porządkowania liniowego obiektów. W niniejszym badaniu przyjęto pogląd o niższej efektywności pojedynczych wskaźników charakteryzujących edukację. W badaniu skoncentrowano się na syntetycznej ocenie edukacji w krajach UE; w tym celu wykorzystano wzorcową metodę klasyfikacji Hellwiga. Takie podejście umożliwiło zbudowanie rankingu i poznanie dystansu dzielącego Polskę od najlepszego (wzorcowego) sytemu edukacji.

Słowa kluczowe: system edukacji  strategia „Europa 2020”  poziom wykształcenia ludności  metoda Hellwiga  


The use of selected methods of multidimensional statistical analysis to compare education systems in EU Member States

Education is a field which is not subject to unification in the European Union. Education systems in the EU countries differ, among others, in terms of: sources of funding, provision of basic education, participation in the education and training system, and functioning of higher education. The main aim of the present study is to compare education systems in EU Member States using statistical methods of linear ordering of objects. The study posits lower effectiveness of individual indicators that characterize education. It is focused on a synthetic evaluation of education in EU countries using Hellwig’s modelling method. This approach makes it possible to prepare a ranking and to determine the distance separating Poland from the best (model) education system.

Słowa kluczowe: educational system  “Europe 2020” Strategy  educational attainment of a population  Hellwig’s method  


Afiliacja:

Elżbieta Roszko-Wójtowicz: Uniwersytet Łódzki, Katedra Statystyki Ekonomicznej i Społecznej, ul. Rewolucji 1905 r. 41, 90-214 Łódź, Polska; eroszko33@gmail.com

Maria M. Grzelak: Uniwersytet Łódzki, Katedra Statystyki Ekonomicznej i Społecznej, ul. Rewolucji 1905 r. 41, 90-214 Łódź, Polska; mgrzel@wp.pl
Janina Kotlińska
Nieruchomości komunalne przedmiotem obrotu na rynku nieruchomości

Nieruchomości komunalne przedmiotem obrotu na rynku nieruchomości

Nieruchomości samorządowe, a w szczególności lokalne, są przede wszystkim własnością gmin miejskich i miejsko-wiejskich w Polsce. Znaczna część z nich znajduje się w gminnych zasobach nieruchomości i służy zaspokajaniu zbiorowych potrzeb zarówno członków danej wspólnoty samorządowej, jak i tych, którzy na teren gminy przyjeżdżają. W zdecydowanej większości nieruchomości te wymagają ciągłego nakładu środków budżetowych (tych bieżących, jak i majątkowych), a stałe dochody, jakie z nich można pozyskać, stanowią niewielki odsetek łącznych dochodów budżetowych poszczególnych gmin. O wiele wyższe mogą być jednak dochody uzyskiwane ze sprzedaży tych nieruchomości, jeśli tylko władze samorządowe zdecydują się je sprywatyzować i znajdzie się chętny, by je kupić. Do zetknięcia interesów obu tych stron nie dochodzi jednak zbyt często. Nie wszystkie nieruchomości są przeznaczone do sprzedaży, a i te, które są oferowane, nie zawsze spotykają się na rynku nieruchomości z zainteresowaniem. Niejednokrotnie też ich wartość jest postrzegana odmiennie przez właściciela i potencjalnego nabywcę. Celem opracowania jest znalezienie odpowiedzi na następujące pytania: 1) czy wszystkie nieruchomości komunalne mają wartość rynkową i czy cena sprzedaży tych nieruchomości jest równa ich wartości; 2) co determinuje wysokość ceny nieruchomości komunalnych i decyzje władz lokalnych o ich sprzedaży; 3) czy wszystkie nieruchomości komunalne w jednakowym stopniu nadają się do wystawienia na sprzedaż (są rynkowo predestynowane); a także 4) jakiego rzędu dochody ze sprzedaży nieruchomości komunalnych zasiliły budżety gmin w Polsce w ostatnich latach.

Słowa kluczowe: nieruchomości  nieruchomości komunalne  determinanty sprzedaży nieruchomości komunalnych  dochody ze sprzedaży nieruchomości  


Municipal property traded on the real estate market

Self-government-owned properties, and especially local ones, are primarily owned by urban and urban-rural communities. Many of them constitute municipal real estate resources and serve the collective needs of both members of the local community and visiting outsiders. These properties need constant budget expenditures (both current and asset-related). Some of them generate income that is a small percentage of total municipal budget revenues. However, the income from their sale can be much higher if the local authority decide to sell it and someone wants to buy it. The interests of both sides do not meet often enough. Not all municipal properties are for sale, and those that are do not always meet buyers’ needs. Very often the value of a property is different in the owner’s and the potential buyer’s opinion. The purpose of the study is to answer the following questions: 1) Do municipal properties have market value and does their sale price reflect their value?, 2) What are the determinants of municipal property price and for what reasons do local authorities decide to sell them?, 3) Are all municipal properties equally attractive to buyers?, 4) What revenues has the sale of municipal real estate generated for municipal budgets in the recent years?

Słowa kluczowe: real estate  municipal property  determinants of communal property sale  revenues from communal property sale  


Afiliacja:

Kujawsko-Pomorska Szkoła Wyższa w Bydgoszczy, ul. Toruńska 55-57, 85-023 Bydgoszcz, Polska; jankakotlinska@tlen.pl
Magdalena Szmytkowska
Krzysztof Bierwiaczonek, Małgorzata Dymnicka, Katarzyna Kajdanek, Tomasz Nawrocki, 2017, Miasto, przestrzeń, tożsamość. Studium trzech miast: Gdańsk, Gliwice, Wrocław, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 395 s. (recenzja)
Numer: 4(70)/2017
Łukasz Drozda
Pułapka gentryfikacji? Związki „uszlachetniania” przestrzeni z programami rewitalizacji polskich miast

Pułapka gentryfikacji? Związki „uszlachetniania” przestrzeni z programami rewitalizacji polskich miast

Zinstytucjonalizowany proces rewitalizacji to ważne narzędzie spółczesnej polskiej polityki publicznej. Realizowane w jego ramach programy wedle deklaracji władz samorządowych mają na celu wsparcie rozwoju tak zwanych obszarów zdegradowanych oraz walkę z wykluczeniem społecznym ich mieszkańców. Jak pokazuje jednak analiza gminnych programów rewitalizacji (GPR) uchwalonych w największych miastach, zaplanowana rewitalizacja często prowadzi raczej do inspirowania gentryfikacji przestrzeni zurbanizowanej, a tym samym sprzyja nie inkluzji, a segregacji społecznej. Celem artykułu jest wskazanie związków między rewitalizacją i gentryfikacją na podstawie analizy treści i założeń programów miejskiej odnowy. W opracowaniu wykorzystano literaturę przedmiotu oraz wybrane GPR.

Słowa kluczowe: rewitalizacja  odnowa miejska  gminny program rewitalizacji  gentryfikacja  „uszlachetnianie” przestrzeni  przestrzeń zurbanizowana  


A gentrification trap? The relations between „enriching” space and municipal revitalization programmes in Polish cities

The institutionalized revitalization process is an important tool of contemporary Polish public policy. According to the declarations of local authorities, its programmes are designed to support the development of so-called degraded spaces and the effort against social exclusion of their inhabitants. However, as the analysis of municipal revitalization programmes (GPR) in the biggest cities reveals, planned revitalization leads to gentrification of a urbanized area and is therefore more conducive to segregation than to social inclusion. This paper discusses the relationships between revitalization and gentrification on the basis of the content and assumptions of urban regeneration programmes. It is based on the literature and on selected GPRs.

Słowa kluczowe: revitalization  urban renewal  municipal revitalization programme  gentrification  “enriching” space  urban area  


Afiliacja:

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Kolegium Ekonomiczno-Społeczne, Instytut Gospodarstwa Społecznego, ul. Wiśniowa 41, p. 66b-d, 02-520 Warszawa, Polska; ldrozda@gmail.com
Mariusz E. Sokołowicz
Miejskie dobra wspólne (commons) z perspektywy ekonomii miejskiej

Miejskie dobra wspólne (commons) z perspektywy ekonomii miejskiej

Wiele dóbr w miastach posiada charakter dóbr wspólnych (ang. commons). Dobra te są użytkowane w przestrzeni miasta jednocześnie przez wiele podmiotów, co powoduje problemy typowe dla dóbr publicznych. Do zbioru tego należą między innymi przestrzenie publiczne, nieruchomości komunalne, miejski transport zbiorowy, ale także – w wymiarze niematerialnym – współdzielone w mieście wartości i postawy, miejska kultura i tożsamość. Współcześnie miejskie commons stanowią przedmiot dynamicznych przeobrażeń w zakresie sposobu ich wytwarzania i użytkowania. Celem artykułu jest przybliżenie pojęcia miejskich dóbr wspólnych w ujęciu teoretycznym z perspektywy ekonomii miasta, jak również zaprezentowanie kluczowych wyzwań metodologicznych, ważnych z punktu widzenia prowadzenia potencjalnych badań nad tym zjawiskiem.

Słowa kluczowe: miejskie dobra wspólne  urban commons  ekonomia miejska  


The urban commons from the perspective of urban economics

Many goods that are used by urban dwellers are common goods. They are used by many entities at the same time, which generates problems typical of public goods. The goods are, among others, public spaces and properties, urban transport and infrastructure, but also such immaterial elements as shared urban values and attitudes, urban culture and identity. Today’s urban commons are subject to dynamic transformations in the way they are created, supplied, and used. The aim of the paper is to present the notion of urban common goods theoretically, from the perspective of urban economics, as well as to review key methodological challenges which are important from the point of view of potential studies on this phenomenon.

Słowa kluczowe: urban commons  urban economics  


Afiliacja:

Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Gospodarki Regionalnej i Środowiska, ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 3/5, 90-255 Łódź, Polska; mariusz.sokolowicz@uni.lodz.pl
Justyna Wasil, Katarzyna A. Kuć-Czajkowska, Monika Sidor
Przywództwo lokalne w warunkach koabitacji. Przykład gmin z województwa świętokrzyskiego

Przywództwo lokalne w warunkach koabitacji. Przykład gmin z województwa świętokrzyskiego

Przywództwo polityczne, także to na poziomie lokalnym, analizowane jest pod względem instytucjonalnym oraz indywidualnym. Czynniki instytucjonalne określają sposób wyłaniania i zakres kompetencji lidera lokalnego. Dopełnieniem są jego cechy indywidualne i określany na ich podstawie styl przywództwa. W polskiej gminie występuje prezydencki model przywództwa z silną pozycją lidera. Istnieje jednak zagrożenie destabilizacji pozycji organu wykonawczego w sytuacji wystąpienia koabitacji. Może to być pokojowe współrządzenie, kiedy to wójt, burmistrz albo prezydent miasta mimo braku większości w radzie bezpośrednio po wyborach uzyskuje wsparcie wystarczającej liczby radnych do zarządzania gminą. Koabitacja konfliktowa zachodzi zaś w sytuacji, gdy organowi wykonawczemu nie uda się doprowadzić do koalicji. Współistnienie władz gminnych wywodzących się z różnych obozów wystąpiło po wyborach 2014 r. w blisko 50% polskich gmin.

Słowa kluczowe: koabitacja  lider lokalny  gmina  wójt  burmistrz  prezydent miasta  


Local leadership in the conditions of cohabitation on the example of the municipalities in the Świętokrzyskie Voivodeship

The issue of political leadership is widely studied and described in the literature. It should be noted that this problem can be analyzed both at the institutional and the individual level. The institutional factors determine the way of selecting local leaders and the scope of their competence. The individual features, on the other hand, create a leadership style. Cities have a presidential system with a strong mayor. In the case of cohabitation, though, this system can be destabilized because, instead of peaceful institutional co-existence, the institutions may be in conflict. After the local elections of 2014, half of the Polish municipalities had to confront the problem of cohabitation. The aim of this paper is to present the question of local leadership in the context of cohabitation.

Słowa kluczowe: cohabitation  local leadership  municipality  mayor  


Afiliacja:

Justyna Wasil: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Politologii, Zakład Samorządów i Polityki Lokalnej, pl. Litewski 3, 20-080 Lublin, Polska; justyna.wasil@poczta.umcs.lublin.pl

Katarzyna A. Kuć-Czajkowska: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Politologii, Zakład Samorządów i Polityki Lokalnej, pl. Litewski 3, 20-080 Lublin, Polska; katarzyna.kuc-czajkowska@poczta.umcs.lublin.pl

Monika Sidor: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Politologii, Zakład Samorządów i Polityki Lokalnej, pl. Litewski 3, 20-080 Lublin, Polska; monika.sidor@poczta.umcs.lublin.pl
Urszula Markowska-Przybyła, Jacek Potocki, David Ramsey
Przestrzenny wymiar zróżnicowania kapitału społecznego w Polsce w świetle badań eksperymentalnych

Przestrzenny wymiar zróżnicowania kapitału społecznego w Polsce w świetle badań eksperymentalnych

Celem artykułu jest przedstawienie zróżnicowania przestrzennego kapitału społecznego w Polsce determinowanego różnicami w rozwoju historycznym (regiony historyczne) oraz w układzie wieś – miasto – metropolia. Wcześniejsze badania wskazują na istnienie takich różnic, jednak opierają się na danych deklaratywnych, mających swoje mankamenty. W pracy zastosowano nową metodę oceny kapitału społecznego – obserwację zachowań badanych osób w eksperymencie teoriogrowym – którą skonfrontowano z badaniami ankietowymi w celu uchwycenia luki intencjonalno-behawioralnej. Badania przeprowadzone na próbie 1540 osób wskazują na niewielkie zróżnicowanie kapitału społecznego pomiędzy zastosowanymi jednostkami podziału przestrzennego, na istnienie różnic pomiędzy tym, co deklarowane, a tym, co obserwowane w kwestii zaufania, wiarygodności oraz współpracy. Wyniki tych badań słabo korelują z wynikami badań wcześniejszych.

Słowa kluczowe: kapitał społeczny  luka intencjonalo-behawioralna  ekonomia eksperymentalna  trust game  public good game  uwarunkowania historyczne  


The spatial dimension of social capital differentiation in Poland in light of experimental research

The aim of the paper is to present spatial variation of social capital in Poland, especially in relation to historical differences between various regions (resulting from the country’s partitions and border changes) and the level of urbanization. Previous studies indicate that such variation exists. However, they were carried out on the basis of declarations, an approach which has its drawbacks. This study uses a novel approach to assessing social capital: observing the behaviour of a study group using experimental economics, used in conjunction with a questionnaire which enables us to study the intention-behaviour gap. The study group consisting of 1540 individuals indicates very little variation between the regions. However, there are differences concerning the gap between declarations and behaviour in questions related to trust, trustworthiness, and cooperation, and our results confirm the conclusions from previous studies only weakly.

Słowa kluczowe: social capital  intention-behaviour gap  experimental economics  trust game  public good game  history dependence  


Afiliacja:

Urszula Markowska-Przybyła: Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki, ul. Nowowiejska 3, 58-500 Jelenia Góra, Polska; urszula.markowska-przybyla@ue.wroc.pl

Jacek Potocki: Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki, ul. Nowowiejska 3, 58-500 Jelenia Góra, Polska; jacek.potocki@ue.wroc.pl

David Ramsey: Politechnika Wrocławska, Katedra Badań Operacyjnych, Wybrzeże Wyspiańskiego 27, 50-370 Wrocław, Polska; david.ramsey@pwr.edu.pl
Grzegorz Krawczyk
Zróżnicowanie poziomu rozwoju ekonomicznego miast regionu wschodniego a zróżnicowanie dynamiki przemian

Zróżnicowanie poziomu rozwoju ekonomicznego miast regionu wschodniego a zróżnicowanie dynamiki przemian

Celem artykułu jest analiza poziomu rozwoju ekonomicznego oraz dynamiki przemian miast regionu wschodniego w latach 1995–2015. Przedmiotem badań uczyniono 54 miasta regionu. Źródłem danych do przeprowadzonej analizy był Bank Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego. Do badania użyto analizy taksonomicznej, metody bez wzorca. Przeanalizowano 10 zmiennych w badanym okresie. Podzielono je na zmienne dotyczące budżetów gmin, podmiotów gospodarki narodowej i rynku pracy. W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że w przypadku 50 miast odnotowujemy ich rozwój w badanym okresie. Zaobserwowano, że zróżnicowanie poziomu rozwoju ekonomicznego miast regionu wschodniego w układzie przestrzennym nie zmniejsza się. Stwierdzono również, że akcesja Polski do Unii Europejskiej miała wpływ na wzrost indeksów dynamiki przemian badanych miast.

Słowa kluczowe: rozwój lokalny  rozwój ekonomiczny  miasta  analiza taksonomiczna  


Diversification of the level of economic development of cities and towns in the eastern region versus the diversification of the dynamics of changes

The aim of the paper is to analyze the level of economic development and its dynamics in the cities and towns in the eastern region between 1995 and 2015. The objects of the study were 54 cities and towns of the region. The source of the data for the analysis was the Local Data Bank of the Central Statistical Office. Taxonomic analysis, no-pattern method was used for the study. Ten variables were analyzed during the studied period. They were divided into those referring to budgets of municipalities/communes, national economy entities, and the labor market. As a result of the analysis, it was discovered that 50 cities and towns showed signs of development in the period. It was observed that the diversification of the level of economic development of cities and towns of the eastern region in the spatial layout did not decrease. It was also stated that the accession of Poland to the European Union had an impact on the growth of dynamics indexes of changes for the towns and cities.

Słowa kluczowe: local development  economic development  cities and towns  taxonomic analysis  


Afiliacja:

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Matematyki, Informatyki i Architektury Krajobrazu, Instytut Architektury Krajobrazu, Katedra Kształtowania Przestrzeni, ul. Konstantynów 1 H, 20-708 Lublin; Polska; grzegorz.krawczyk@poczta.onet.eu
Kamil Maciuk, Paweł Biskup
Wpływ budowy linii tramwajowej na wartość nieruchomości mieszkaniowych

Wpływ budowy linii tramwajowej na wartość nieruchomości mieszkaniowych

W pracy badano wpływ budowy linii tramwajowej na zmienność cen nieruchomości mieszkaniowych. Obiektem badań była krakowska dzielnica XIII Podgórze, na której terenie w 2010 r. oddano do użytku linię tramwajową w kierunku na Mały Płaszów. Do badań przyjęto bazę cen transakcyjnych mieszkań położonych w odległości do 500 m od nowo wybudowanej linii tramwajowej z lat 2008–2013. Przeprowadzona analiza statystyczna z wykorzystaniem modelu regresji wielorakiej wykazała 91-procentowy współczynnik determinacji ceny przez atrybuty. Wykazano, iż atrybut „komunikacja” samodzielnie wyjaśnia aż 27,8% wartości nieruchomości, co w przeliczeniu na cenę jednostkową daje wzrost średniej ceny nieruchomości o ponad 600 zł/m2 po wybudowaniu linii tramwajowej.

Słowa kluczowe: linia tramwajowa  inwestycja  wycena nieruchomości  


Impact of tramline construction on real estate value

In the study, the impact of tramline construction on changes of apartment prices was investigated. The object of study was Podgórze, i.e. district XIII of Kraków, where a tramline towards Mały Płaszów was built in 2010. The authors used the base of transaction prices from 2008-2013 for apartments located within 500 m of the newly built tramline. Statistical analysis using the multiple regression model showed a 91% coefficient of price determination by the adopted attributes. It was shown that the „communication/transport” attribute explains 27.8% of property values, which gives the average real estate price increase by over PLN 600 per sq. m calculated per unit price after the construction of the new tramline.

Słowa kluczowe: tramline  investment  real estate valuation  


Afiliacja:

Kamil Maciuk: AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Katedra Geodezji Zintegrowanej i Kartografii, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków; Polska; maciuk@agh.edu.pl

Paweł Biskup: AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Katedra Geodezji Zintegrowanej i Kartografii, al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków; Polska; pawbis3351@gmail.com