Na naszej stronie korzystamy z cookies (ciasteczek) umożliwiających zapisywanie informacji na urządzeniu użytkownika. Zapoznaj się z naszą polityką prywatności oraz opisem jak zablokować cookies. Kontynuując przeglądanie naszej strony wyrażasz zgodę na pozostawianie cookies zgodnie z Twoimi bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

Zezwalaj
Wprowadź minimum 3 znaki
Archiwum
Numer:

3(73)/2018

Paweł Merło, Marcin Bogdański
Spatial disparities in the level of human capital in the European Union in the context of regional competitiveness

Competitiveness is a key factor determining the development of a region and hence the standard of living of its inhabitants, and human capital is one of the most important factors enabling improvement of regional competitiveness. The aim of the presented research is to analyse the spatial differentiation of the level of human capital in the regions of the European Union (EU) in relation to their level of competitiveness. The results show significant disproportions in this respect, especially between the so-called old and new EU. The higher levels of human capital in the old EU regions were also generally accompanied by a higher level of competitiveness. In the long run, this will lead to an increase in regional disparities in development.

Afiliacja:
Paweł Merło: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. Prowocheńskiego 19, 10-720 Olsztyn; merlo@uwm.edu.pl
Marcin Bogdański: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. Prowocheńskiego 19, 10-720 Olsztyn; marcin.bogdanski@uwm.edu.pl
Eugeniusz Wojciechowski, Aldona Podgórniak-Krzykacz, Jacek Chądzyński
Private and civic organisations as providers of public services in municipalities

The following article presents the results of a study investigating employment of private and non-governmental organisations in Polish municipalities as providers of versatile public services and the resulting nature of the relationship among the latter. The passing of legislation that requires or allows delivering public services through non-public entities triggered the development of a contract culture in municipalities. The resultant relationship may be either of a competitive (mainly technical services market) or cooperative (social services) nature. The research findings support the hypothesis that larger municipalities have better developed processes of contracting public services.

Afiliacja:
Eugeniusz Wojciechowski: University of Łódź, Faculty of Economics and Sociology, Department of Local Government Economics, ul. Rewolucji 1905 41/43, 90–214 Łódź; public@uni.lodz.pl
Aldona Podgórniak-Krzykacz: University of Łódź, Faculty of Economics and Sociology, Department of Local Government Economics, ul. Rewolucji 1905 41/43, 90–214 Łódź; aldona.podgorniak@uni.lodz.pl
Jacek Chądzyński: University of Łódź, Faculty of Economics and Sociology, Department of Local Government Economics, ul. Rewolucji 1905 41/43, 90–214 Łódź; jacek.chadzynski@uni.lodz.pl
Paweł Gajewski
Demand and supply shock symmetry across Polish voivodeships

The aim of this paper is to evaluate the symmetry of demand and supply shocks affecting Polish voivodeships and to assess the risk of asymmetric shocks in the future. The study employs the SVAR-based Blanchard and Quah (1989) decomposition as modified by Bayoumi and Eichengreen (1992), and uses a new method of estimating quarterly GDP by voivodeships. The results point to a relatively high symmetry of shocks and a rather low risk of their occurrence. Shock asymmetry does not appear to be strongly related to differences in production structures, which is claimed in most theoretical approaches, including the Optimum Currency Areas Theory.

Afiliacja:
Paweł Gajewski: University of Łódź, Faculty of Economics and Sociology, ul. POW 3/5, 90–214 Łódź; pawelg@uni.lodz.pl
Paweł Churski, Robert Perdał, Barbara Konecka-Szydłowska, Tomasz Herodowicz
Redefinicja czynników rozwoju regionalnego w świetle megatrendów społeczno-gospodarczych

Jako cel artykułu przyjęto określenie zakresu i systematyzację współczesnej redefinicji czynników rozwoju regionalnego zachodzącej pod wpływem uwarunkowań globalnych. Postępowanie badawcze objęło trzy etapy: (1) syntetyczne uporządkowanie podstaw teoretycznych oraz przemian koncepcji czynników rozwoju regionalnego; (2) przedstawienie wyników ustaleń określających kierunek i zakres oddziaływania współczesnych megatrendów procesów rozwoju społeczno-gospodarczego na przemiany czynników rozwoju regionalnego oraz (3) zasadniczy etap analizy dotyczący identyfikacji i charakterystyki specyfiki zmian sposobu i zakresu postrzegania czynników rozwoju regionalnego odbywających się w konsekwencji współczesnych uwarunkowań globalnych.

Redefining regional development factors in the light of socio-economic megatren

The paper aims to identify the scope and propose a systematisation of the contemporary redefinition of regional development factors, influenced by global conditions. The research process comprised three stages: (1) a brief review of the theoretical foundations and changes in the understanding of regional development factors; (2) presentation of the findings relating to the directions and impact of contemporary socio-economic megatrends on changes of regional development factors, and (3) the main body of the analysis, which identifies and describes the nature of changes in the perception of regional development factors as a consequence of contemporary global conditions.

Afiliacja:
Paweł Churski: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Analizy Regionalnej, ul. Krygowskiego 10, 61–680 Poznań; chur@amu.edu.pl
Robert Perdał: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Analizy Regionalnej, ul. Krygowskiego 10, 61–680 Poznań; r.perdal@amu.edu.pl
Barbara Konecka-Szydłowska: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Analizy Regionalnej, ul. Krygowskiego 10, 61–680 Poznań; bako@amu.edu.pl
Tomasz Herodowicz: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Analizy Regionalnej, ul. Krygowskiego 10, 61–680 Poznań; tomasz.herodowicz@amu.edu.pl
Robert Szmytkie, Przemysław Tomczak
Procesy depopulacji na obszarach wiejskich województwa dolnośląskiego w latach 1995–2015

Za główny cel pracy przyjęto analizę procesów depopulacji na obszarach wiejskich Dolnego Śląska w latach 1995–2015. Intencją autorów było określenie skali, trwałości i zasięgu przestrzennego depopulacji na obszarach wiejskich regionu, a także czynników zmian ludnościowych, które przyczyniły się do ubytku liczby ludności. Umożliwiło to identyfikację wiejskich obszarów depopulacyjnych i ich typologię, zgodnie ze specyfiką współczesnych zmian demograficznych. W odniesieniu do skali wyludnienia wyodrębniono cztery typy obszarów wiejskich (obszary rozwijające się, stagnujące, wyludniające się i intensywnie wyludniające się), a w nawiązaniu do trwałości procesów depopulacji pięć typów (obszary stale rozwijające się, epizodycznie wyludniające się, czasowo wyludniające się, przeważająco wyludniające się i stale wyludniające się). Przeprowadzona analiza wykazała, że zjawisko depopulacji dotyczyło w szczególności obszarów wiejskich w Sudetach, na Przedgórzu Sudeckim oraz obszarów peryferyjnych w odniesieniu do głównych ośrodków miejskich. Procesy depopulacji na Dolnym Śląsku nie powinny być zatem utożsamiane tylko i wyłącznie z wsiami położonymi w Sudetach. Co więcej, w przypadku wiejskich obszarów depopulacyjnych na Dolnym Śląsku spadek liczby ludności dodatkowo potęgują negatywne trendy demograficzne (niski przyrost naturalny, wzrost udziału ludności w wieku poprodukcyjnym).

Depopulation in rural areas of Lower Silesia in the years 1995–2015

The main purpose of this paper is to analyze depopulation processes of rural areas in Lower Silesia in the years 1995–2015. The authors intend to determine the scale, durability and spatial distribution of depopulation in rural areas, as well as to analyze the factors of population changes which contribute to population loss. It helps them to identify depopulating rural areas and to draw up their typology according to the specificity of contemporary demographic changes. With reference to the scale of depopulation, four types of rural areas are distinguished (developing, stagnating, depopulating, intensively depopulating), and according to the durability of depopulation five types are identified (constantly developing, episodically depopulating, temporarily depopulating, prevalently depopulating, constantly depopulating). The analysis shows that depopulation is a problem in the rural areas of the Sudety Mts., Sudety Foreland, and in peripheral areas, in main urban centres. What is more, the processes of depopulation in Lower Silesia should not be associated exclusively with villages located in the Sudetes. In depopulating rural areas of Lower Silesia, the population decline is compounded by negative demographic trends (low birth rate, increase in post-working age population).

Afiliacja:
Robert Szmytkie: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Geografii Społeczno-Ekonomicznej, Plac Uniwersytecki 1, 50–137 Wrocław; robert.szmytkie@uwr.edu.pl
Przemysław Tomczak: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Zakład Geografii Społeczno-Ekonomicznej, Plac Uniwersytecki 1, 50–137 Wrocław; przemyslaw.tomczak@uwr.edu.pl
Monika Wesołowska, Andrzej Jakubowski
Konsekwencje procesów ludnościowych na obszarach wiejskich województw Polski Wschodniej w ujęciu przestrzennym

Peryferyjny charakter to jedna z najważniejszych cech Polski Wschodniej, a sam region często identyfikuje się poprzez rozmaite negatywne zjawiska na płaszczyźnie społeczno--ekonomicznej. Duży wpływ na tę sytuację mają procesy ludnościowe, w tym problem wyludniania się, który dotyczy znacznej części obszarów wiejskich makroregionu. Celem niniejszej pracy jest analiza wpływu zmian demograficznych zachodzących na wiejskich obszarach przygranicznych Polski Wschodniej w latach 2002–2015 na wybrane obszary życia społeczno-ekonomicznego, a także próba określenia skali zmian i ich konsekwencji w ujęciu przestrzennym w sferze edukacji, przedsiębiorczości, budownictwa i mieszkalnictwa oraz finansów publicznych.

Spatial consequences of population processes in rural areas of the voivodships of Eastern Poland

One of the most important features of Eastern Poland is its peripheral character. This region is often associated with various negative socio-economic phenomena. Population processes, including the problem of depopulation, affect a large part of rural areas of the macroregion. The main aim of this paper is to analyze the impact of the demographic changes occurring in rural areas of Eastern Poland in 2002–2015 on selected areas of socio-economic life, as well as to attempt to determine the scale of the changes and their spatial consequences in the field of education, entrepreneurship, construction, housing, and public finances.

Afiliacja:
Monika Wesołowska: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Geografii Społeczno-Ekonomicznej, al. Kraśnicka 2cd, 20–718 Lublin; monika.wesolowska@poczta.umcs.lublin.pl
Andrzej Jakubowski: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Geografii Społeczno-Ekonomicznej, al. Kraśnicka 2cd, 20–718 Lublin; andrzej.jakubowski@poczta.umcs.lublin.pl