Na naszej stronie korzystamy z cookies (ciasteczek) umożliwiających zapisywanie informacji na urządzeniu użytkownika. Zapoznaj się z naszą polityką prywatności oraz opisem jak zablokować cookies. Kontynuując przeglądanie naszej strony wyrażasz zgodę na pozostawianie cookies zgodnie z Twoimi bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

Zezwalaj
Wprowadź minimum 3 znaki
Archiwum
Numer:

4(78)/2019

Mikołaj Herbst, Jakub Rok

Analiza założeń i rezultatów interwencji publicznej na przykładzie przestrzennego rozkładu wykorzystania POKL 2007–2013 na poziomie lokalnym

Celem niniejszego artykułu jest eksploracyjna analiza przestrzennej alokacji środków na kapitał ludzki na poziomie lokalnym w Polsce. W szczególności analiza ta dotyczy przestrzennej dystrybucji środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (POKL 2007–2013). Kolejne etapy badania obejmują: ekstrapolację na poziom lokalny (gminny) zastosowanego w POKL algorytmu podziału funduszy między regiony; porównanie alokacji bazującej na danych sprzed rozpoczęcia programu z analogiczną alokacją tych samych środków w oparciu o wskaźniki z okresu po zakończeniu programu (metoda „przed–po”); porównanie intencjonalnej alokacji środków POKL z obserwowaną, faktyczną absorpcją funduszy na poziomie lokalnym w latach 2007–2015. Analiza przeprowadzona w niniejszym artykule dowodzi, że ostateczny efekt alokacji POKL na szczeblu lokalnym nie jest prostym „przedłużeniem” rządowej wizji podziału wyrażonej za pomocą algorytmu. Absorpcja środków w ujęciu per capita była bardzo zróżnicowana między gminami w ramach poszczególnych województw, przy czym niekoniecznie więcej środków trafiło do obszarów szczególnie obciążonych strukturalnie (w rozumieniu rządowego algorytmu). Analiza „przed–po” prowadzi do wniosku, że w badanym okresie dysproporcje rozwojowe w wymiarze terytorialnym uległy pogłębieniu. Dotyczy to zarówno rosnącego dystansu między wschodnią i zachodnią Polską, jak i zapaści rozwojowej obszarów tzw. wewnętrznych peryferii.

Intentions vs. outcomes of public intervention. Spatial distribution of funds within the cohesion policy POKL programme (2007–2013) at the local level

The goal of this article is to investigate the spatial allocation of human capital investment at the local level in Poland. In particular, this analysis refers to the funds within the Human Capital Operational Programme (POKL 2007–2013). The study is divided into the following parts: extrapolation of the algorithm for allocating the POKL funds between regions to the local level; comparison of the allocation based on the data from the period before the programme with the hypothetical allocation of the same funds based on the measurement done after the end of the programme (the „before-after” method); and a comparison of the intentional allocation of POKL funds with the observed actual absorption of funds at the local level in 2007–2015. The analysis carried out in this article proves that the final effect of POKL allocation at the local level is not a simple extension of the government’s plan of division expressed by an algorithm. The absorption of funds per capita differed between municipalities within individual voivodships, but more funds did not necessarily go to the areas that were particularly structurally burdened (according to the governmental algorithm). The „before-after” analysis leads to the conclusion that, in the period under study, development disparities increased, and development gap between eastern and western Poland deepened. The situation is particularly difficult in the territories of the so-called internal peripherals.

Afiliacja:
Mikołaj Herbst: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych EUROREG, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; ORCID: 0000-0001-7841-3030; mherbst@uw.edu.pl
Jakub Rok: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych EUROREG, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; ORCID: 0000-0001-5743-3542; j.rok@uw.edu.pl
Maciej Smętkowski, Dorota Celińska-Janowicz, Katarzyna Wojnar

Nowe przestrzenie gospodarcze metropolii – od postmetropolii do metropolii mozaikowej?

Celem artykułu jest przedstawienie ewolucji przestrzeni gospodarczej współczesnej metropolii. Podjęto tu próbę usystematyzowania najważniejszych przemian tej przestrzeni, w szczególności wyrażających się powstawaniem nowych obszarów i obiektów aktywności gospodarczej. Do przedstawienia tej ewolucji wykorzystano trzy osie ilustrujące różne typy działalności, stanowiące współczesne filary rozwoju metropolii: produkcyjno-technologiczną, kontrolno-informacyjną i konsumpcyjno-kulturalną. Zachodzącą transformację ukazano w kontekście tendencji odśrodkowych i dośrodkowych występujących w układzie: centrum miasta – pozostała część jego obszaru metropolitalnego. Na tej podstawie sformułowano scenariusze zmian struktury przestrzennej metropolii oraz kierunki badań nad transformacją jej przestrzeni gospodarczej wynikające z przeobrażeń technologicznych i społecznych.

New metropolitan economic spaces: From a post-metropolis to a patchwork metropolis?

The purpose of the article is to present the evolution of the economic space in the modern metropolis. The paper systematizes the most important changes of that space, in particular those expressed in the emergence of new areas and places of economic activity. To present this evolution, three axes illustrating various types of activity are used, constituting the contemporary pillars of metropolis development: production and technology, control and information, and consumption and culture. The ongoing transformation is shown in the context of centrifugal and centripetal The purpose of the article is to present the evolution of the economic space in the modern metropolis. The paper systematizes the most important changes of that space, in particular those expressed in the emergence of new areas and places of economic activity. To present this evolution, three axes illustrating various types of activity are used, constituting the contemporary pillars of metropolis development: production and technology, control and information, and consumption and culture. The ongoing transformation is shown in the context of centrifugal and centripetal.

Afiliacja:
Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych EUROREG, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; ORCID: 0000-0002-3978-192X; msmetkowski@uw.edu.pl
Dorota Celińska-Janowicz: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych EUROREG, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; ORCID: 0000-0002-0101-7475; d.celinska@uw.edu.pl
Katarzyna Wojnar: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych EUROREG, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; ORCID: 0000-0002-8683-9020; k.wojnar@uw.edu.pl
Paweł Swianiewicz, Katarzyna Szmigiel-Rawska

Niezwykłe rozszerzenie granic miasta. Przypadek Zielonej Góry w kontekście zjawiska jazdy na gapę .

Celem badań przedstawionych w artykule była ocena skutków połączenia miasta na prawach powiatu Zielona Góra z gminą wiejską o tej samej nazwie w 2015 roku w kontekście funkcjonowania demokracji lokalnej. A także weryfikacja zjawiska jazdy na gapę z wykorzystaniem wspólnych zasobów w kontekście reformy terytorialnej. Analiza, oparta na quasi-eksperymentalnym schemacie z wykorzystaniem metody synthetic control, nie potwierdziła hipotezy jazdy na gapę z wykorzystaniem wspólnych zasobów, co jest wynikiem odróżniającym to badanie od wcześniej prowadzonych. Wyniki naszego badania wskazują również, że zastosowana w Zielonej Górze strategia może być skuteczna w osiągnięciu pośredniego celu politycznego, jakim było zapewnienie przychylności mieszkańców dla prowadzonej reformy i wysoka legitymizacja jej rezultatów.

Unusual extension of the city limits. The case of Zielona Góra in the context of the phenomenon of free riding on the common pool

The purpose of the research presented in the article is to assess the effects of the 2015 amalgamation of the Zielona Góra city with the rural commune of the same name on the quality of local democracy. The second goal is to examine the phenomenon of free riding on the common pool in the context of the local-level territorial reform. The analysis, based on a quasi-experimental scheme using the synthetic control method, unlike previous studies, did not confirm the free riding hypothesis. The results of the study also indicate that the strategy implemented in Zielona Góra can be useful in achieving an intermediate political goal, which is to ensure the residents’ approval of the reform and legitimization of its results.

Afiliacja:
Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Katedra Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; ORCID: 0000-0002-1890-6738; pswian@uw.edu.pl
Katarzyna Szmigiel-Rawska: Uniwersytet Warszawski, Katedra Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; ORCID: 0000-0002-0573-6637; k.szmigiel@uw.edu.pl
Robert Gawłowski, Adam J. Jarosz

Infrastruktura partycypacji społecznej. Pojęcie i wykorzystanie w polskich miastach

Problematyka partycypacji społecznej od wielu lat jest bardzo popularnym przedmiotem badań i zainteresowań praktyków. Niewiele uwagi poświęca się jednak kwestiom formalnych i organizacyjnych narzędzi zarządzania tym procesem. W artykule zaprezentowano wynik badania, którego założeniem było stworzenie kategorii infrastruktury partycypacji oraz pomiar jej wykorzystania w 17 miastach Polski. W tym celu autorzy opracowali własną metodę badania praktycznego zastosowania narzędzi partycypacyjnych. Na podstawie uzyskanych wyników autorzy stworzyli typologie narzędzi partycypacji oraz sklasyfikowali miasta pod względem zaawansowania ich wykorzystania. Wskazane też zostały najczęściej i najchętniej stosowane narzędzia oraz poziom ich wdrażania.

Infrastructure of public participation. The concept and its application in Polish cities

For many years, public participation has been a very popular subject of research and of interest for practitioners. Little attention has been devoted, however, to the issues of formal and organizational tools of managing this process. The paper contains the results of research aimed at creating the concept of participation infrastructure and at measuring its application in 17 Polish cities. For these purposes, the authors develop their own method of examining the practical use of participation tools. Typologies of participation tools are created and cities are classified according to their advancement, basing on the results of the research. The most popular and most willingly used tools are indicated, together with the levels of their implementation.

Afiliacja:
Robert Gawłowski: Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu, Wydział Finansów i Zarządzania w Bydgoszczy, ul. Fordońska 74, 85-719 Bydgoszcz; ORCID: 0000-0002-3419-7679; robert.gawlowski@wsb.bydgoszcz.pl
Adam J. Jarosz: Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Nauk o Polityce i Administracji, al. Wojska Polskiego 69, 65-762 Zielona Góra; ORCID: 0000-0003-0972-5588; a.jarosz@ip.uz.zgora.pl
Beata Namyślak

Klastry w sektorze kreatywnym w Polsce

Artykuł poświęcony jest klastrom w sektorze kreatywnym zlokalizowanym w Polsce. Celem pracy jest przedstawienie czynników motywujących do zakładania tego typu klastrów oraz ukazanie czynników hamujących ich działalność. Badanie przeprowadzono wśród koordynatorów klastrów, wykorzystując przy tym metody CAWI oraz CATI. Badanie wykazało, że czynnikami mającymi kluczowy wpływ na tworzenie badanych klastrów było dążenie do zawiązania współpracy wśród podmiotów, które miały ze sobą kontakt w przeszłości, oraz chęć wzmocnienia pozycji rynkowej i zasięgu oddziaływania klastrów – a zatem głównie czynniki wewnętrzne. Natomiast wśród barier wyróżniono zarówno czynniki wewnętrzne, m.in. niechęć do dzielenia się wiedzą, przewagę rywalizacji nad współpracą, źle odbierany przepływ pracowników w klastrze, jak i czynniki zewnętrzne, np. uzależnienie od zewnętrznych środków finansowania oraz brak zainteresowania ze strony jednostek samorządowych.

Clusters in the creative sector in Poland

The present paper focuses on creative clusters in Poland. Its main goal is to determine the factors behind the establishment of creative clusters and the factors limiting their activity. The study is based on data provided by cluster facilitators, and the CATI and CAWI methods are used for analysis. The study shows that the most important factors contributing to the creation of clusters are internal: the willingness to cooperate, especially between knowledgeable entities, and to strengthen market position and the range of influence. The barriers are: reluctance to share knowledge, the advantage of rivalry over cooperation, poorly perceived flow of employees in clusters (internal factors), as well as dependence on external financing and lack of interest on the part of local government units (external factors).

Afiliacja:
Beata Namyślak: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, pl. Uniwersytecki 1, 50-137 Wrocław; ORCID: 0000-0001-6558-4383; beata.namyslak@uwr.edu.pl
Justyna Ślawska

Czynniki wyboru modelu świadczenia usługi lokalnego transportu w Polsce

Artykuł prezentuje czynniki wyboru modelu świadczenia lokalnego transportu zbiorowego w Polsce w 2017 roku. Jest to pierwsze przekrojowe badanie ilościowe, które zostało przeprowadzone na reprezentatywnej próbie 1089 gmin, spośród których 382 świadczą usługę w jednym z trzech modeli: kontraktowania, współpracy lub korporatyzacji. Większość samorządów nie angażuje w ten proces zasobów własnych, najczęściej gminy występują w roli regulatora rynkowej podaży, kontraktując usługę z prywatnym przedsiębiorcą. Gminy charakteryzują się pragmatycznym podejściem podczas świadczenia usługi – ograniczają angażowanie zasobów własnych oraz włączają się w powiązania funkcjonalne w obszarach metropolitalnych. Bogatsze i gęściej zaludnione miasta inwestujące swoje zasoby korzystają z pozwalającego na zachowanie większej kontroli politycznej modelu korporatyzacji. Przedstawione wyniki badania są użyteczne w procesie podejmowania decyzji o sposobie świadczenia usługi lokalnego transportu – wskazują cechy, jakimi charakteryzują się gminy, które w 2017 roku korzystały z jednego z trzech modeli.

Factors influencing modes of local transport delivery in Poland

The article presents the factors influencing the choice of local transport delivery modes in Poland. It is the first quantitative study conducted on a representative sample of municipalities since the 1990s, and it concerns three service delivery modes: contracting-out, cooperation, and corporatization. Most local governments do not invest their own resources to deliver local transport, but rather act as a private market supply regulator and contract the service out to private enterprises. Some of them act based on functional connections within metropolitan areas, joining forces with other local governments. More affluent and densely populated cities opt for corporatization, which gives them greater political control over the delivery process. The presented results are useful for decision-makers who have to select the mode of local transport service provision, as they characterize the municipalities which, in 2017, chose one of the three analyzed modes.

Afiliacja:
Justyna Ślawska: Uniwersytet Warszawski, Katedra Rozwoju i Polityki Lokalnej, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; ORCID: 0000-0002-9405-6739; justyna.slawska@uw.edu.pl
Ewa Łaźniewska

Dominika Wojtowicz, Pomoc rozwojowa: sukces, czy porażka? Krytyczna analiza wpływu polityki spójności UE na rozwój lokalny i regionalny (recenzja)
Afiliacja:
Ewa Łaźniewska: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Katedra Koniunktury i Polityki Gospodarczej; ORCID: 0000-0002-2784-2190