Na naszej stronie korzystamy z cookies (ciasteczek) umożliwiających zapisywanie informacji na urządzeniu użytkownika. Zapoznaj się z naszą polityką prywatności oraz opisem jak zablokować cookies. Kontynuując przeglądanie naszej strony wyrażasz zgodę na pozostawianie cookies zgodnie z Twoimi bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

Zezwalaj
Wprowadź minimum 3 znaki
Archiwum
Numer:

1(75)/2019

Anna Lewandowska, Robert Pater, Łukasz Cywiński
Uwarunkowania innowacyjności przedsiębiorstw w kontekście regionalnego systemu innowacji. Implikacje polityczne dla regionów słabiej rozwiniętych

Celem tego badania jest identyfikacja uwarunkowań innowacyjności przedsiębiorstw w kontekście regionalnego systemu innowacji. Analizujemy czynniki determinujące regionalne innowacje w słabiej rozwiniętym regionie na przykładzie Podkarpacia. Badamy, w jaki sposób instrumenty polityki gospodarczej UE wpływają na innowacyjność przedsiębiorstw w kontekście Regionalnego Systemu Innowacji. Proponujemy model wdrażania innowacji i testujemy nasze hipotezy na podstawie danych z okresu 2011–2014. Zakładamy, że przedsiębiorstwa wykorzystują tylko konkretne instrumenty polityki publicznej i że zapotrzebowanie firm na instrumenty wspierające innowacje zmienia się w zależności od fazy cyklu koniunkturalnego i w reakcji na zachęty finansowe.

Determinants of business innovation in the Regional Innovation System context. Policy implications for a less developed region

The purpose of this study is to identify the determinants of innovation of enterprises in the Regional Innovation System context. We analyse factors that determine regional innovation in a less developed region, taking the Podkarpackie region in Poland as our empirical counterpart. We examine how the EU economic policy instruments influence the innovation of enterprises within the context of the Regional Innovation Systems. We propose a model for the implementation of innovations and test our hypotheses based on the data drawn from the period of 2011–2014. The paper provides insights on a rather successful story from Poland. We posit that enterprises use only specific public policy instruments and that companies’ demand for innovation-supporting instruments changes, reacting to the business cycle phase and to financial incentives.

Afiliacja:
Anna Lewandowska: Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, Katedra Zarządzania, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszów; alewandowska@wsiz.rzeszow.pl
Robert Pater: Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, Katedra Ekonomii, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszów; rpater@wsiz.rzeszow.pl
Łukasz Cywiński: Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, Katedra Ekonomii, ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszów; lcywinski@wsiz.rzeszow.pl
Paweł Swianiewicz, Anna Kurniewicz
Wyjście z cienia? Obecność studiów samorządowych w Europie Środkowej i Wschodniej w nauce europejskiej

Artykuł jest analizą zmian pozycji studiów nad samorządami lokalnymi w Europie Środkowo-Wschodniej w głównych nurtach nauki europejskiej. Autorzy odwołują się do teorii rozwoju zależnego (Wallerstein, Prebish) zastosowanej do nauki, traktując Europę Środkowo--Wschodnią jako region półperyferyjny. Analiza empiryczna składa się z dwóch części. Pierwsza, o charakterze jakościowym, to przegląd najważniejszych badań porównawczych samorządów europejskich w ostatnim ćwierćwieczu wraz z określeniem miejsca Europy Środkowo-Wschodniej i badaczy z tego regionu. Druga – ilościowa – oparta jest na analizie artykułów publikowanych w renomowanych międzynarodowych czasopismach oraz ich cytowań notowanych w bazie Scopus. Wśród autorów opracowań poświęconych samorządom w Europie Środkowo-Wschodniej wyróżnieni zostali autorzy lokalni oraz „kolonizatorzy” – badacze pracujący w uniwersytetach krajów Europy Zachodniej i Ameryki. Analiza obejmuje 14 krajów Europy Środkowej i Wschodniej (wszystkie nowe kraje członkowskie UE oraz kraje bałkańskie – Albanię, Macedonię i Serbię).

Stepping out of the shadow? Studies of local governments in Central and Eastern Europe in European academic research

The article is an analysis of the changing role and position of research on local governments in Central and Eastern Europe in the mainstream European studies. The article refers to dependency theory (Wallerstein, Prebish) applied to scientific research. It classifies Central and Eastern Europe as a half-periphery of academic research. Empirical analysis consists of two parts. The first – qualitative – is a review of the most important comparative studies of European local governments and includes discussion of the role of local governments and researchers from the Eastern part of the continent in those studies. The second – quantitative – is based on an analysis of articles published in the best international journals and citations of those articles in the Scopus database. The authors of articles on local governments in Central and Eastern Europe are divided into two groups: “locals” and “colonisers” – i.e. academics from Western universities conducting their research in Eastern Europe. The analysis covers 14 countries of Central and Eastern Europe (all the New Member States that have joined the EU since 2004 plus the Balkan countries – Albania, Macedonia and Serbia).

Afiliacja:
Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; pswian@uw.edu.pl
Anna Kurniewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; annakurniewicz@uw.edu.pl
Wojciech Opioła
Wpływ zróżnicowania narodowościowego na poziom kapitału społecznego lokalnej wspólnoty. Badanie porównawcze w wybranych gminach województwa opolskiego

Badania związane z pomiarem kapitału społecznego są w ostatnich 20 latach jednym z dominujących obszarów zainteresowań w naukach społecznych. Ciekawym zagadnieniem jest wpływ zróżnicowania narodowościowego na poziom kapitału społecznego. Jak twierdzi Robert Putnam, w warunkach amerykańskich zróżnicowanie to negatywnie wpływa na poziom kapitału społecznego. Realizowane w Europie inicjatywy badawcze wskazują jednak, że zróżnicowanie narodowościowe nie wykazuje znaczącej negatywnej korelacji z kapitałem społecznym, a nawet można znaleźć przykłady, gdy oddziałuje nań pozytywnie. W artykule przeprowadzono analizę ilościową w 20 gminach województwa opolskiego (10 jednolitych narodowościowo, 10 zróżnicowanych), aby zbadać tę zależność. Na podstawie uzyskanych danych można stwierdzić, że w badanym regionie zróżnicowanie narodowościowe nie jest czynnikiem negatywnie wpływającym na poziom kapitału społecznego, a wysoce prawdopodobne jest, że w niektórych obszarach wspólnotowej aktywności jest czynnikiem wzmacniającym kapitał społeczny, przynajmniej w jego spajającym wymiarze.

Impact of ethnic diversity on the level of social capital in local communities. A comparative study of selected municipalities in the Opolskie Voivodship

In the past twenty years, research on the measurement of social capital has been among the leading areas of interest in social sciences. The impact of ethnic diversity on the level of social capital is an interesting aspect of this research. According to Robert Putnam, in the U.S. context, ethnic diversity has a negative influence on the level of social capital. Various research initiatives implemented in Europe indicate, however, that ethnic diversity does not have a significantly negative correlation with social capital, and, that examples of its positive impact on social capital can be found. The article presents a quantitative analysis conducted in 20 municipalities of the Opolskie Voivodship (10 of them ethnically homogeneous, and 10 – ethnically diversified) in order to analyse this relationship. On the basis of the data collected in the analysis, it can be stated that in the surveyed region, ethnic diversity is not a factor with a negative impact on the level of social capital, and it is also highly probable that it is a factor that enhances social capital, at least its bonding dimension.

Afiliacja:
Wojciech Opioła: Uniwersytet Opolski, Instytut Politologii, Katedra Studiów Regionalnych, ul. Katowicka 89, 45-061 Opole; wopiola@uni.opole.pl
Waldemar A. Gorzym-Wilkowski
Istota wojewódzkiego planowania przestrzennego na tle teorii planowania

Planowanie przestrzenne jest jednym z głównych zadań samorządu województwa w Polsce. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa ma szeroki zakres przedmiotowy rozstrzygnięć. Realizacja tego planu jest jednak w znacznym stopniu niezależna od woli jego podmiotu. Teoria planowania (także przestrzennego) kładzie natomiast nacisk na realizację jako immanentny aspekt planowania. W artykule analizie poddane jest zatem to, w jakim stopniu planowanie przestrzenne województwa może być rzeczywiście uznawane za planowanie.

The essence of regional spatial planning and the planning theory

Spatial planning is one of key tasks of regional (voivodship) local government in Poland. A spatial development plan for a voivodship includes many aspects which need to be decided upon. However, the implementation of this plan is largely independent of the will of the local government. The theory of planning (including spatial planning) emphasises that implementation of the plan is an inherent aspect of planning. Therefore, the article analyses to what extent regional spatial planning can actually be considered planning.

Afiliacja:
Waldemar A. Gorzym-Wilkowski: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Polityki Przestrzennej i Planowania, al. Kraśnicka 2cd, 20-718 Lublin; wagw@poczta.umcs.lublin.pl
Michał Dudek
Zmiany aktywności zawodowej ludności wiejskiej w Polsce w latach 2010–2016

W artykule analizowano zmiany w skali aktywności zawodowej ludności wiejskiej i wskazano na ich wybrane uwarunkowania. Jako przyczyny zróżnicowania poziomu zatrudnienia rozważano społeczno-demograficzne charakterystyki zasobów pracy, a także przestrzenne odmienności w cechach regionów wiejskich w Polsce. Z przeprowadzonych analiz wynikało, że w latach 2010–2016 aktywność zawodowa ludności wiejskiej, mierzona wskaźnikiem zatrudnienia, wzrosła z 50 do 53%, co było przede wszystkim wynikiem oddziaływania determinant cyklicznych, wyrażających się w przewadze przyrostu liczby osób pracujących nad liczbą biernych zawodowo przy spadku skali bezrobocia. Przeprowadzone badania udokumentowały zbliżoną wartość wskaźnika zatrudnienia dla obszarów miejskich i wiejskich, przy czym różnice w jego poziomie w obrębie wybranych kategorii ludności uwidaczniały się relatywnie nieco wyraźniej w przypadku mieszkańców miast. Świadczyło to o tendencji do przestrzennego upodabniania się rynków pracy, jak również o osłabianiu przydatności prostego podziału na tereny miejskie i wiejskie w wyjaśnianiu odmienności struktur społeczno-zawodowych. Poziom regionalnych zróżnicowań aktywności zawodowej ludności wiejskiej w województwach w Polsce był umiarkowany i powiązany z ich charakterystykami gospodarczymi. Odzwierciedlały one rolę dużych miast i ich obszarów funkcjonalnych w alokacji wiejskiej podaży pracy, jak również stan zaawansowania dywersyfikacji gospodarczej wsi zlokalizowanych w poszczególnych regionach. W części dyskusyjnej artykułu wskazano instytucjonalne możliwości i bariery zwiększenia aktywności zawodowej mieszkańców wsi. Przedstawione wnioski oparto na danych zgromadzonych przez GUS (głównie BAEL, BDL) i rozpatrywanych z wykorzystaniem metod analizy statystyczno-porównawczej oraz analizy literatury przedmiotu.

Socio-demographic and spatial changes in the economic activity of rural population in Poland in 2010–2016

The paper analyses the changes in the scale of the rural economic activity and identifies their selected determinants. The socio-demographic characteristics of the labour resources and the economic differences between rural regions in Poland were analysed as reasons for the dissimilar levels of rural employment. Analyses have demonstrated that, in 2010–2016, rural economic activity measured by the employment rate increased from 50% to 53%, primarily as a result of the impact of cyclical determinants, reflected in the increase in the number of the employed being higher than the number of inactive persons, with a reduced scale of unemployment overall. The studies indicated similar values of the employment rate for urban and rural areas, while the differences in its level within the selected social categories were much more visible for rural populations. This reflected a persistence of territorial disparities in labour markets as well as a trend towards their convergence. The level of territorial differences in the rural employment in Poland was moderate and should be linked with regional economic characteristics. In this context, the allocation of rural labour supply could be attributed to the impact of cities and their functional areas and to the progress in economic diversification of villages located in a particular region. The discussion section of the paper outlines the institutional opportunities and barriers increasing rural economic activity. The presented conclusions were based on the Central Statistical Office data (mainly the Labour Force Survey and the Local Data Bank) and statistical and comparative analysis methods.

Afiliacja:
Michał Dudek: Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Polityki Społecznej i Regionalnej, ul. Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa, Polska; dudek@ierigz.waw.pl
Mieczysław Adamowicz, Magdalena Zwolińska-Ligaj
Wizerunek i tożsamość miasta jako instrument wzmacniania jego atrakcyjności i procesów rozwoju na przykładzie miasta Biała Podlaska

W pracy przedstawiono stan rozwoju i tożsamość miasta Biała Podlaska przy wykorzystaniu analizy literatury i oficjalnych dokumentów władz miejskich. Zaprezentowano także opinie 316 studentów PSW na temat tożsamości i wizerunku Białej Podlaskiej. Badania ujawniły, że wizerunek miasta jest silnie zdeterminowany lokalizacją w pobliżu granicy państwa oraz istnieniem ważnych w skali regionu ośrodków akademickich. Funkcjonowanie szkół wyższych oddziałuje nie tylko na miasto i otaczające je gminy, lecz także na cały region oraz inne miejsca zamieszkania i zatrudnienia absolwentów. Badania potwierdziły hipotezę, że sposób postrzegania miasta przez studentów jest ważny dla dalszego rozwoju miasta.

City image and identity as instruments to strengthen attractiveness and development processes – the example of Biała Podlaska

The paper presents the state of development and the identity of the city of Biała Podlaska using the analysis of literature and official documents of the municipal authorities. The opinions of 316 PSW students about the city’s image and identity were also presented. The research revealed that the city’s image is strongly determined by its location near the state border and the presence of academic centres in the region. The functioning of universities affects not only the city, the surrounding towns of the municipality, but also the entire region and other places of residence and employment of graduates. The research corroborated the hypothesis that the way in which students perceive the city is important for the further development of the city.

Afiliacja:
Mieczysław Adamowicz: Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej, Katedra Ekonomii i Zarządzania, ul. Sidorska 95/97, 21-500 Biała Podlaska; adamowicz.mieczyslaw@gmail.com
Magdalena Zwolińska-Ligaj: Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej, Katedra Ekonomii i Zarządzania, ul. Sidorska 95/97, 21-500 Biała Podlaska; m.zwolinska-ligaj@dydaktyka.pswbp.pl
Adam Gendźwiłł
Andreas Ladner, Nicolas Keuffer, Harald Baldersheim, Nikos Hlepas, Pawel Swianiewicz, Kristof Steyvers, Carmen Navarro, Patterns of Local Autonomy in Europe (recenzja)