Na naszej stronie korzystamy z cookies (ciasteczek) umożliwiających zapisywanie informacji na urządzeniu użytkownika. Zapoznaj się z naszą polityką prywatności oraz opisem jak zablokować cookies. Kontynuując przeglądanie naszej strony wyrażasz zgodę na pozostawianie cookies zgodnie z Twoimi bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

Zezwalaj
Wprowadź minimum 3 znaki
Archiwum
Numer:

1(79)/2020

Jacek Zaucha, Magdalena Matczak, Joanna Witkowska, Adam Szczęch, Adam Mytlewski, Joanna Pardus

Maritime spatial rent for modelling maritime spatial development

The paper focuses on problems related to modelling the development of maritime economic space. This entirely new issue has emerged from the recent changes in the intensity of use of marine areas. First, the economic significance of maritime space is discussed, followed by a simple model based on maritime spatial rent which aims at explaining the patterns of its development. This model encapsulates the interplay between both market and public choice factors that affect the development of maritime space. The paper also includes a discussion of attempts to obtain a monetary value of maritime spatial rent for key offshore maritime sectors in Poland. The paper concludes with suggestions on further developments in this field.

Morska renta przestrzenna a zagospodarowanie przestrzeni obszarów morskich

Autorzy analizują procesy modelowania rozwoju przestrzeni morskiej w jej ekonomicznym wymiarze. To nowe zagadnienie całkiem niedawno przykuło uwagę badaczy śledzących wzrost tempa i zakresu użytkowania obszarów morskich. W artykule zostało przedstawione gospodarcze znaczenie przestrzeni morskiej, a następnie zaprezentowano prosty model oparty na morskiej rencie przestrzennej, jako narzędziu objaśniania zmian w zagospodarowaniu przestrzennym obszarów morskich. Model ten ujmuje oddziaływanie zarówno sił rynkowych, jak i decyzji wyboru publicznego, które wpływają na rozwój przestrzeni morskiej (jej zagospodarowanie przestrzenne). W artykule omówiono również próby zmierzenia wartości pieniężnej morskiej renty przestrzennej w odniesieniu do kluczowych sektorów gospodarki morskiej w Polsce. Tekst kończy się propozycjami dalszego rozwoju badań w tej sferze.

Afiliacja:
Jacek Zaucha: Institute for Development, ul. J. Czyżewskiego 6/1, 81-706 Sopot; University of Gdańsk, Faculty of Economics, ul. Armii Krajowej 119/121, 81-824 Sopot; ORCID: 0000-0002-3280-3241; jzaucha@im.umg.edu.pl
Magdalena Matczak: Institute for Development, ul. J. Czyżewskiego 6/1, 81-706 Sopot; Maritime University in Gdynia, Maritime Institute in Gdańsk, Długi Targ 41/42, 80-830 Gdańsk; ORCID: 0000-0003-4543-9773; Magdalena.Matczak@im.umg.edu.pl
Joanna Witkowska: Maritime University in Gdynia, Maritime Institute in Gdańsk, Długi Targ 41/42, 80-830 Gdańsk; ORCID: 0000-0002-0097-7597; Joanna.Witkowska@im.umg.edu.pl
Adam Szczęch: University of Gdańsk, Faculty of Economics, ul. Armii Krajowej 119/121, 81-824 Sopot; ORCID: 0000-0003-3462-7162; adam.szczech@ug.edu.pl
Adam Mytlewski: National Marine Fisheries Research Institute, ul. Kołłątaja 1, 81-332 Gdynia; University of Gdańsk, Faculty of Economics, ul. Armii Krajowej 119/121, 81-824 Sopot; ORCID: 0000-0001-6671-9913; amytlewski@mir.gdynia.pl
Joanna Pardus: Maritime University in Gdynia, Maritime Institute in Gdańsk, Długi Targ 41/42, 80-830 Gdańsk; Institute for Development, ul. J. Czyżewskiego 6/1, 81-706 Sopot; ORCID: 0000-0003-1121-199X; Joanna.Pardus@im.umg.edu.pl
Przemysław Śleszyński, Damian Mazurek

Obszary strategicznej interwencji, problemowe i funkcjonalne w dokumentach strategicznych szczebla krajowego i wojewódzkiego

Celem artykułu jest przestrzenna i tematyczna identyfikacja tzw. obszarów specjalnych w dokumentach strategicznych i planistycznych szczebla krajowego i regionalnego, a następnie ilościowa i jakościowa charakterystyka wydzieleń przestrzennych (składających się z gmin zaklasyfikowanych do poszczególnych obszarów specjalnych). Analizie poddano dokumenty szczebla krajowego, ponadregionalnego i regionalnego, tj. 10 strategii ogólnokrajowych (w tym 7 branżowych), 5 strategii ponadregionalnych oraz po 16 strategii wojewódzkich i planów zagospodarowania przestrzennego województw. Wszystkie obszary specjalne zwektoryzowano lub przyporządkowano do odpowiednich gmin, dzięki czemu możliwe było szczegółowe zbadanie m.in. liczby występujących w nich obszarów specjalnych. Analiza dowiodła silnego przeregulowania planowania strategicznego (w jednej z gmin zidentyfikowano występowanie 87 różnych kategorii obszarów specjalnych szczebla krajowego lub wojewódzkiego). Niniejszy artykuł poszerza wątki badane w projekcie realizowanym w latach 2015–2016 w Instytucie Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN dla Ministerstwa Rozwoju pt. „Zidentyfikowanie obszarów strategicznej interwencji państwa, w tym obszarów problemowych” (Śleszyński i in. 2017a, 2017b).

Strategic intervention, problem and functional areas in national and regional strategic documents

The aim of the article is to identify in spatial and thematic terms the so-called special areas in strategic and planning documents at the national and regional levels, and a quantitative and qualitative description of spatial delimitations (comprising the communes categorised in particular special areas). The analysis included documents at the national, supra-regional and regional levels, i.e. 10 country-wide strategies (including 7 industry-specific strategies), 5 supra-regional strategies and 16 regional strategies and voivodeship spatial development plans. All the special areas were vectorised or assigned to the relevant municipalities, and then such issues as the number of special areas within them were examined. The analysis demonstrated significant over-regulation of strategic planning (in one of the communes 87 different categories of special areas at the national or regional level were identified). This article expands the issues examined in the project carried out in 2015-2016 at the Institute of Geography and Spatial Organisation PAS for the Ministry of Development, entitled “Identification of the state intervention strategic areas, including problem areas” (Śleszyński et al. 2017a, 2017b).

Afiliacja:
Przemysław Śleszyński: Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa; ORCID: 0000-0002-1369-6129; psleszyn@twarda.pan.pl
Damian Mazurek: Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa; ORCID:  0000-0003-1056-1752; d.mazurek@twarda.pan.pl
Agnieszka Sobol, Monika Krakowiak-Drzewiecka

Znaczenie mieszkańców w polityce inwestycyjnej miast województwa śląskiego

Polityka inwestycyjna jest kołem zamachowym transformacji miast. Jej waga jest istotna, zarówno w ujęciu codziennych warunków życia mieszkańców, jak i w znaczeniu długofalowych rezultatów podejmowanych decyzji. Głos mieszkańców na temat inwestycji w miastach powinien mieć szczególną wartość. Celem artykułu jest analiza i ocena stopnia uspołecznienia polityki inwestycyjnej wszystkich 71 miast województwa śląskiego. W opisie zastosowano modelowe ujęcia partycypacji mieszkańców: asymetryczne, opiniodawczo-konsultacyjne i symetryczne. Miasta przypisano do modeli na podstawie wyników badań ankietowych poprzedzonych studiami literaturowymi. Przeprowadzona analiza ukazuje, że mechanizm uspołecznienia nabiera znaczenia w śląskich samorządach terytorialnych, choć jednocześnie obserwuje się ciągłe niedostatki aktywizacji mieszkańców w polityce inwestycyjnej miast.

The importance of residents in the investment policy of cities in the Śląskie Voivodeship

Investment policy is a driving force in the transformation of cities. It plays a significant role both in terms of daily living conditions and in the long-term consequences of decisions that are taken. The residents’ opinions about the investment policy should be accorded a special value. The aim of this paper is to analyse and estimate the scale of empowerment of the investment policy of all 71 cities of the Śląskie Voivodeship. Three models of residents’ participation are used in the paper: symmetric, consultative and asymmetric. The questionnaire survey and desk research form the basis for assigning cities to the proposed models. The analysis reveals that the mechanism of empowerment is becoming more and more important for Silesian local governments, although residents’ involvement in urban investment policies is still far from satisfactory.

Afiliacja:
Agnieszka Sobol: Instytut Rozwoju Miast i Regionów, ul. Targowa 45, 03-728 Warszawa; ORCID: 0000-0002-4363-8923; asobol@irmir.pl
Monika Krakowiak-Drzewiecka: Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Katedra Ekonomii Politycznej, ul. 1 Maja 50, 40-287 Katowice; ORCID: 0000-0002-6020-5150; monika.drzewiecka@ue.katowice.pl
Anna Kołomycew, Bogusław Kotarba

Zarządzanie konfliktem na tle likwidacji szkół

Wysokie koszty realizacji zadań oświatowych wynikające ze zmniejszającej się liczby uczniów, a także niekorzystne prognozy demograficzne zmuszają władze gmin do podejmowania działań oszczędnościowych, w tym likwidacji szkół. Decyzje te są niepopularne społecznie i wywołują konflikty pomiędzy interesariuszami lokalnej polityki oświatowej. Celem artykułu jest przedstawienie podejmowanych przez władze gmin działań mających ograniczać negatywne skutki konfliktów związanych z likwidacją szkół, mimo że osłabiają one efektywność finansową samego procesu likwidacji. Artykuł powstał na podstawie analizy literatury przedmiotu, a także wyników badań empirycznych prowadzonych przez autorów. Ramy teoretyczne wyznaczają wybrane koncepcje zarządzania konfliktem oraz model polarity management.

Conflict management and closing down of schools

The rising costs of educational tasks due to the decreasing number of students force municipal authorities to take cost-saving measures, including the most radical form, that is closing down schools. Such decisions are not popular with the local residents and in all the examined municipalities have caused conflicts between the stakeholders of local educational policy. The aim of the article is to present actions taken by municipal authorities to reduce the negative effects of conflicts arising in connection with the liquidation of schools. The authors focus on the activities of municipal authorities to curb the negative consequences of the conflict, but turn out to be financially ineffective. The article was based on the analysis of the subject literature, as well as the results of empirical research conducted by the authors. The theoretical framework draws on selected concepts of conflict management and the polarity management model.

Afiliacja:
Anna Kołomycew: Uniwersytet Rzeszowski, Instytut Nauk o Polityce, al. Mjr. W. Kopisto 2a, 35-959 Rzeszów; ORCID: 0000-0003-2105-2953; anna.kolomycew@ur.edu.pl
Bogusław Kotarba: Uniwersytet Rzeszowski, Instytut Nauk o Polityce, al. Mjr. W. Kopisto 2a, 35-959 Rzeszów; ORCID: 0000-0002-4466-762X; boguslaw.kotarba@ur.edu.pl
Marek Mazurkiewicz

Wybory niekonkurencyjne w Polsce na poziomie lokalnym – wstępne oceny

Artykuł podejmuje problem obsadzania mandatów bez głosowania w wyborach do rad gmin w gminach liczących do 20 tys. mieszkańców. W stosunku do wyborów z 2014 r. liczba takich przypadków wzrosła w 2018 r. o 77%. Wydaje się, że obowiązujące prawo wyborcze, w szczególności art. 418 § 1 (podział gmin na jednomandatowe okręgi wyborcze), art. 434 § 1 i 2 (zasady organizacji wyborów w przypadku zgłoszenia liczby kandydatów równej liczbie mandatów do obsadzenia) i art. 478 § 2 (tryb zgłaszania kandydatów na wójta lub burmistrza) Kodeksu wyborczego, w połączeniu z uwarunkowaniami lokalnej rywalizacji wyborczej, może sprzyjać powstawaniu zjawiska niekonkurencyjnych wyborów, które skutkują m.in. spadkiem frekwencji wyborczej.

Non-competitive elections in Poland at the local level – preliminary assessments

The paper deals with the issue of filling seats without voting in elections to councils in municipalities with up to 20,000 inhabitants. In comparison to the local elections held in 2014, the number of such cases increased by 77% in the 2018 elections. It appears that the applicable election law, in particular Article 418 § 1 (the division of municipalities into single-seat constituencies), Article 434 § 1 and 2 (the election organisation rules applicable when the number of candidates equals the number of available seats), and Article 478 § 2 (the procedure for proposing candidates for the position of municipal leader or town mayor) of the Electoral Code, combined with the conditions determining local electoral competition, may facilitate the occurrence of the phenomenon of non-competitive elections that results, among other things, in low voter turnout.

Afiliacja:
Marek Mazurkiewicz: Uniwersytet Opolski, Instytut Nauk o Polityce i Administracji, Katedra Studiów Regionalnych, ul. Katowicka 89, 45-061 Opole; ORCID: 0000-0001-5551-2626; mmazurkiewicz@uni.opole.pl
Sabina Baraniewicz-Kotasińska, Donata Adler

Wartość społeczna w międzysektorowych projektach zrównoważonego rozwoju. Studium przypadku

W artykule podjęto tematykę współpracy międzysektorowej realizującej projekty zrównoważonego rozwoju. Jego celem jest wskazanie wartości społecznej kreowanej przez partnerów wspólnego przedsięwzięcia. Postawiono pytanie o to, jaka wartość społeczna jest tworzona we współpracy podmiotów różnych sektorów gospodarki w ramach projektów zrównoważonych oraz jaką rolę w procesie tworzenia wartości społecznej odgrywa sama współpraca międzysektorowa. W części badawczej pracy zaprezentowano studia przypadków wybranych projektów. Jak wynika z przeprowadzonych badań, wykorzystanie wzajemnych potencjałów pozwala na bardziej efektywne tworzenie i użytkowanie wartości przez szerszy krąg interesariuszy. Dokonana analiza wskazuje, iż osiągana jest dzięki temu wyższa jakość dostarczanych usług, co więcej, tworzone jest szersze spektrum wartości społecznej. Wartość społeczna w modelu lokalnej współpracy jest uniwersalna w kategoriach wdrażania, tworzenia i użytkowania dla różnych międzysektorowych projektów zrównoważonego rozwój.

Social value in intersectoral sustainable development projects. Case study

The paper discusses the subject of intersectoral cooperation in sustainable development projects in order to identify social value created by the cooperating partners. There were several questions posed to find out what kind of social value is created in sustainable development projects undertaken by stakeholders from different sectors, and what is the role of such intersectoral cooperation in the process of creating social value. The empirical part of the work presents case studies from selected projects. As the results demonstrate, the use of mutual potentials allows for a more effective creation and use of value by a wider circle of stakeholders. A higher quality of services is achieved and, what is more, a wider range of social value is created. Social value in the local cooperation model is universal in terms of implementation, creation and use for various crosssectoral sustainable development projects.

Afiliacja:
Sabina Baraniewicz-Kotasińska: Uniwersytet Opolski, Instytut Nauk o Polityce i Administracji, ul. Katowicka 89, 45-061 Opole; ORCID: 0000-0002-3545-6206; sbaraniewicz@uni.opole.pl
Donata Adler: Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kolegium Nauk o Zarządzaniu i Jakości, Instytut Zarządzania, Katedra Zarządzania Zasobami Pracy, ul. Rakowicka 27, 31-510 Kraków; ORCID: 0000-0001-9696-838X; donataadler@gmail.com