Na naszej stronie korzystamy z cookies (ciasteczek) umożliwiających zapisywanie informacji na urządzeniu użytkownika. Zapoznaj się z naszą polityką prywatności oraz opisem jak zablokować cookies. Kontynuując przeglądanie naszej strony wyrażasz zgodę na pozostawianie cookies zgodnie z Twoimi bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

Zezwalaj
Wprowadź minimum 3 znaki
Archiwum
Numer:

3(77)/2019

Donatas Burneika, Arūnas Pocius

Regional inequalities of economic wellbeing, spatial mobility, and residential differentiation in Lithuania

The paper aims to discuss the major trends in changes of regional differences of economic wellbeing and the resulting spatial mobility of population as well as some regional consequences of these processes. The research is based on an empirical methodology, and visual analysis of mapped data is the main research method. Since the collapse of the Soviet Union, fast decrease of employment in industry and agriculture has damaged, first of all, peripheral regions and, later, resulted in mass emigration, which is still evident in most Lithuanian municipalities. The decrease of the number of jobs in these sectors and its increase in those located in different places meant that most residents of non-metropolitan regions had to find new jobs outside the localities in which they resided. This resulted in growing mobility of the population, expressed by growing foreign emigration, inner migrations, and commuting, which continue to shape the social structure of the country to the present day, as spatial structures change more slowly than modes of production. Differences in wellbeing, which appeared at the end of the 20th century, played a role in accelerating emigration processes, which are still damaging local labour supply and economic development in many regions.

Regionalne nierówności dobrostanu ekonomicznego, przestrzennej mobilności ludności i zróżnicowania przestrzeni społecznej na Litwie

Celem artykułu jest przedstawienie dynamiki regionalnych zróżnicowań dobrostanu ekonomicznego i wynikającej z nich przestrzennej mobilności ludności, a także niektórych regionalnych konsekwencji tych procesów. Główną metodą wykorzystywaną w badaniu była analiza wizualna map. Po rozpadzie Związku Radzieckiego szybki spadek zatrudnienia w przemyśle i rolnictwie miał niekorzystny wpływ przede wszystkim na regiony peryferyjne, doprowadzając w konsekwencji do masowej emigracji, której skutki są wciąż widoczne w większości litewskich gmin. Zmiany te oznaczały, że większość mieszkańców regionów pozamiejskich musiała znaleźć nową pracę poza miejscem zamieszkania. Spowodowało to wzrost mobilności ludności skutkujący rosnącą emigracją zagraniczną, migracjami wewnętrznymi i dojazdami do pracy. Ponieważ struktury przestrzenne zmieniają się wolniej niż sposoby produkcji, wymienione zjawiska do dziś kształtują strukturę społeczną kraju. Różnice w dobrobycie, które pojawiły się pod koniec XX w., przyspieszyły procesy emigracyjne, które nadal mają negatywny wpływ na lokalną podaż pracy i rozwój gospodarczy w wielu regionach.

Afiliacja:
Donatas Burneika: Lithuanian Social Research Centre, A. Goštauto 9, Vilnius, Lithuania; ORCID: 0000-0003-3933-3761; donatas.geo@gmail.com
Arūnas Pocius: Lithuanian Social Research Centre, A. Goštauto 9, Vilnius, Lithuania; arunas.pocius@dsti.lt
Katarzyna Szmigiel-Rawska, António F. Tavares

Rozważni czy romantyczni? Polscy wójtowie, burmistrzowie i prezydenci w mediach społecznościowych

Celem postawionym w prezentowanym badaniu jest odpowiedź na pytanie o rodzaj emocji okazywanych przez wójtów/burmistrzów/prezydentów w mediach społecznościowych. Za pomocą metody analizy ładunku emocjonalnego zostały przebadane posty umieszczane w sieci społecznościowej Facebooka. Z badania wynika, że na szczycie hierarchii agendy budowanej na Facebooku przez wójtów/burmistrzów/prezydentów znajduje się tworzenie pozytywnego wizerunku osoby skłonnej do kształtowania relacji z odbiorcami oraz że firmowanie profilu osobiście sprzyja informowaniu o konkretnych decyzjach wobec bardziej ogólnych informacji o wydarzeniach w gminie. Najważniejszym wnioskiem jest to, że wójtowie/burmistrzowie/prezydenci częściej posługują się ładunkiem emocjonalnym w mediach społecznościowych niż administratorzy profili organizacyjnych oraz że są to najczęściej emocje pozytywne.

Sense or sensibility? Polish mayors in social media

The goal of the present study is to determine what types of emotions are displayed by mayors in social media. Their posts at the Facebook social network were tested using sentiment analysis. The study shows that the top concern of the mayors’ agenda built on Facebook is to create their positive image of someone willing to build relationships with citizens. In their personal profile pages, mayors also favour information about specific decisions rather than more general information about events in the municipality. The most important conclusion is that the mayors use emotionally charged social media posts more often than the administrators of the city organization profiles, and that these are usually positive emotions.

Afiliacja:
Katarzyna Szmigiel-Rawska: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Katedra Rozwoju i Polityki Lokalnej, ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa; ORCID: 0000-0002-0573-6637; k.szmigiel@uw.edu.pl
António F. Tavares: University of Minho, Research Center in Political Science, School of Economics and Management, Campus de Gualtar, 4710-57 Braga, Portugal; ORCID: 0000-0003-4888-5285; atavares@eeg.uminho.pt
Robert Pyka

Ewolucja statusu metropolii w ramach systemu federalnego Kanady na przykładzie Toronto i Montrealu

Autor podejmuje kwestię reorganizacji terytorialnej obszarów metropolitalnych w warunkach kanadyjskiego federalizmu na przykładzie Toronto i Montrealu. Wyniki badań autora wskazują, że realizowane strategie adaptacyjne państw zmierzające do upodmiotowienia metropolii są uzależnione m.in. od generalnej autonomii samorządu terytorialnego w danym systemie politycznym. Funkcjonowanie silnego samorządu terytorialnego może sprzyjać tworzeniu jednostek współpracy międzygminnej przy zachowaniu szczebla lokalnego. Reorganizacja terytorialna obszarów miejskich w państwach o niskim poziomie samodzielności samorządu lokalnego może natomiast spowodować likwidację dotychczasowych jednostek samorządowych przez łączenie ich w nowe samorządy o szerszym, „metropolitalnym” zasięgu terytorialnym (amalgamation). Kanada jest w tym kontekście bardzo ciekawym obiektem badań. Z uwagi na jej ewolucyjny federalizm, ograniczoną samodzielność szczebla lokalnego, w tym miast, oraz krzyżowanie się tradycji europejskich i amerykańskich można tam odnaleźć niemal wszystkie wspomniane wyżej wymiary reform i strategie adaptacyjne. Rozwijana w przypadku Toronto i Montrealu zaawansowana współpraca międzygminna sięgająca połowy XX w. została poddana rewizji przez fuzję współpracujących gmin w nowe, poszerzone terytorialnie metropolie Toronto w 1998 r. i Montrealu w 2002 r., co w obu wypadkach spotkało się z silnym sprzeciwem części mieszkańców i wywołało destabilizację współpracy w obszarze metropolitalnym. Trudne doświadczenia związane z procesem fuzji jednostek samorządowych spowodowały i w Toronto, i w Montrealu rezygnację z dalszych reform strukturalno-terytorialnych na rzecz reform funkcjonalnych, przybierających postać umów na linii prowincja – metropolie, mających na celu poszerzenie autonomii finansowej i kompetencyjnej tych ostatnich. Opisywane trudności w poszukiwaniu właściwego reżimu metropolitalnego i optymalnego ulokowania metropolii w strukturze systemu politycznego i terytorialnego państwa w przypadku analizowanych miast kanadyjskich idą w parze z osiąganymi przez nie pozytywnymi efektami gospodarczymi oraz wysoką jakością życia.

The evolution of the metropolis status within the Canadian federal system on the example of Toronto and Montreal

The author explores the problem of territorial reorganization of the metropolitan area within the Canadian evolutionary federal system, taking as an example the cities of Toronto and Montreal. The results of the research indicate that adaptation strategies, applied by states aiming at empowering the metropolis, depend on the general level of the territorial units’ autonomy. The existence of strong local self-government favours creation of intercommunal cooperation structures without dissolution of current local territorial units. Territorial reorganization in the case of states with a low level of local autonomy may facilitate elimination of former local units by theirs amalgamation in new, larger metropolitan self-government structures. As far as this context is concerned, Canada constitutes a very interesting study case. Taking into consideration Canadian evolutionary federal system, highly limited local autonomy of the cities, and its mix of European and American traditions, one can observe almost all the above-mentioned dimensions of reform and adaptation strategies. Advanced and institutionalized intercommunal cooperation, developed in Toronto and Montreal in the middle of the 20th century, was interrupted by amalgamation imposed by provincial government, which resulted in creation of new, enlarged metropolitan cities of Toronto in 1998 and Montreal in 2002. In both cases the amalgamation has not been accepted by a part of the population and destabilized cooperation in these metropolitan areas. The trouble with amalgamation led to abandonment of further structural and territorial reforms, which were replaced by functional ones, taking the form of special agreements between Toronto and Montreal and their respective provinces (Ontario and Quebec), giving them both new competences and financial resources. Regardless of any difficulties in pursuing an appropriate metropolitan regime and the suitable position for the metropolis in the structure of a political and territorial system, both cities have achieved strong economic performance and high quality of life.

Afiliacja:
Robert Pyka: Uniwersytet Śląski w Katowicach, Instytut Socjologii, ul. Bankowa 12, 40-007 Katowice; ORCID: 0000-0001-6690-9207; robert.pyka@us.edu.pl
Magdalena Lesińska, Kamil Matuszczyk

Działania samorządów wobec migracji w kontekście zmian demograficznych. Przykład trzech polskich województw

Działania wobec migracji (wewnętrznych i zagranicznych) stają się obecnie jednym z kluczowych wyzwań dla władz samorządowych w Polsce, zwłaszcza w województwach doświadczających pogłębiających się procesów depopulacji i starzenia się ludności. Celem artykułu jest ukazanie roli i miejsca procesów migracyjnych w świadomości decydentów politycznych, w strategiach rozwoju demograficznego oraz w działaniach podejmowanych na poziomie regionalnym w reakcji na procesy demograficzne. Analizę oparto na przykładzie województw: łódzkiego, opolskiego i zachodniopomorskiego. Zaproponowano model analityczny zakładający stopniowy proces reakcji decydentów na zmiany demograficzne. Badania źródłowe oraz zrealizowane wywiady z osobami odpowiadającymi za regionalną politykę demograficzną potwierdziły świadomość zachodzących procesów ludnościowych i ich konsekwencji, jednocześnie jednak zauważalny jest brak działań stymulujących napływ cudzoziemców. Większe znaczenie mają inicjatywy, których celem jest powstrzymanie mieszkańców przed wyjazdem do innego regionu lub za granicę.

The activity of regional authorities facing migration processes in the context of demographic changes: The case of three Polish voivodships

Migration management is one of the key tasks faced by regional authorities in Poland, which experience deepening processes of shrinking and ageing of population. The aim of the article is to determine whether policy makers are aware of the role of migration processes and migration policy, to show their presence in demographic development strategies, and to describe the activities undertaken at the regional level in response to the ongoing demographic processes. The analysis is based on the example of the Łódzkie, Opolskie, and West Pomeranian voivodships. The article proposes an analytical model assuming a gradual process of decision-makers’ reaction to demographic changes. An analysis of documents and interviews with people responsible for regional demographic policy confirms they are aware of ongoing population processes and their consequences, at the same time, however, there is a lack of actions aimed at stimulating inflows of foreigners. The initiatives aimed at stopping the population from emigrating are more important.

Afiliacja:
Magdalena Lesińska: Uniwersytet Warszawski, Ośrodek Badań nad Migracjami, ul. Pasteura 7, 02-093 Warszawa; ORCID: 0000-0002-7520-3895; m.lesinska@uw.edu.pl
Kamil Matuszczyk: Uniwersytet Warszawski, Ośrodek Badań nad Migracjami, ul. Pasteura 7, 02-093 Warszawa; ORCID: 0000-0001-6721-4095; kam.matuszczyk@gmail.com
Karolina Anielska

Gentryfikacja, jak ją rozpoznać i zmierzyć przy użyciu dostępnych danych ilościowych

Głównym celem artykułu jest usystematyzowanie zagadnień dotyczących rozpoznawania i mierzenia procesu gentryfikacji metodami ilościowymi. W ramach artykułu omówiono definicję gentryfikacji, jej fazy i typy, czynniki mające wpływ na powstanie i rozwój procesu oraz wskaźniki pozwalające zdiagnozować to zjawisko, a także dokonano skróconego przeglądu dotychczasowych badań wykorzystujących te wskaźniki. Choć istnieje polska literatura na temat procesu gentryfikacji, odczuwalny jest brak zestawienia wskaźników gentryfikacji i warunków umożliwiających ich wykorzystanie. Dzięki wyznaczeniu wskaźników odpowiednich do analizy gentryfikacji w polskich miastach oraz ich przetestowaniu w studium przypadku procesu gentryfikacji w Krakowie artykuł ten może być pomocny przy tworzeniu metodyki badań empirycznych.

Gentrification: How to recognize and measure it using available quantitative data

The main purpose of this article is to systematize issues related to recognizing and measuring the gentrification process using quantitative methods. The article discusses the definition of gentrification, its phases and types, factors influencing the creation and development of the process, as well as gentrification indicators, and it briefly reviews existing research of their use. Although there are Polish publications on the process of gentrification, there is a perceptible lack of comparison of gentrification indicators and the conditions in which they are used. Thanks to the selection of indicators that are appropriate for gentrification analysis in Polish cities and their testing in a case study of the gentrification process in Kraków, Poland, this article may help to create a methodology for empirical research.

Afiliacja:
Karolina Anielska: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Zakład Rozwoju Regionalnego, ul. Gronostajowa 7, 30-387 Kraków; ORCI: 0000-0003-4697-7135; karolina.anielska@doctoral.uj.edu.pl
Marcin Bogdański

Ewolucja bazy ekonomicznej a wzrost gospodarczy miast województwa warmińsko-mazurskiego

Prezentowane analizy były ukierunkowane na określenie wielkości, struktury i zróżnicowania bazy ekonomicznej miast województwa warmińsko-mazurskiego, a także ich ewolucji w latach 2008–2015. Dodatkowym celem było określenie związków między poziomem wzrostu gospodarczego badanych ośrodków miejskich a stanem ich bazy ekonomicznej. Uzyskane wyniki potwierdziły postawioną w pracy tezę, że sektor bazy ekonomicznej nie stanowił istotnej części całkowitego zatrudnienia w badanych ośrodkach. Jednocześnie struktura zatrudnienia egzogenicznego była w niewielkim stopniu zróżnicowana, a w badanym okresie poziom jej dywersyfikacji się zmniejszył, co zwiększa ekspozycje na załamania popytu zewnętrznego. Zaobserwowano także pozytywny, choć słaby, wpływ wzrostu specjalizacji lokalnej na poziom dochodów własnych JST oraz poziom bezrobocia.

Evolution of the economic base and economic growth of the towns and cities in the Warmińsko-Mazurskie voivodship

The author attempts to determine the size, structure and diversification of the economic base of towns and cities in the Warmińsko-Mazurskie Voivodship, as well as their evolution in the years 2008-2015. An additional objective is to determine the relationship between the level of economic growth of the examined units and the state of their economic base. The obtained results confirm the hypothesis that the economic sector is not a significant part of total employment in the surveyed units. At the same time, the exogenous employment structure is poorly diversified, and in the period under study it decreased even further, exposing local economies to external shocks. There is also a positive, although weak effect of the increase in local specialization on the level of revenue in local self-government units and on their level of unemployment.

Afiliacja:
Marcin Bogdański: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. Prawocheńskiego 19, 10-720 Olsztyn; ORCID: 0000-0002-1396-5018; marcin.bogdanski@uwm.edu.pl
Jakub Mirek

Blanka Brzozowska, Miejskie tłumy. Miasto i wspólnotowość w dobie sieciowej współpracy (recenzja)
Blanka Brzozowska, Miejskie tłumy. Miasto i wspólnotowość w dobie sieciowej współpracy (recenzja)