Na naszej stronie korzystamy z cookies (ciasteczek) umożliwiających zapisywanie informacji na urządzeniu użytkownika. Zapoznaj się z naszą polityką prywatności oraz opisem jak zablokować cookies. Kontynuując przeglądanie naszej strony wyrażasz zgodę na pozostawianie cookies zgodnie z Twoimi bieżącymi ustawieniami przeglądarki.

Zezwalaj
Euroreg Logo
RSA Logo
EN
Wprowadź minimum 3 znaki

Archiwum

Numer:

1(103)2026

Katarzyna Górniak, Barbara Lewenstein

Podmiotowość lokalna: ujęcie teoretyczne i empiryczne na przykładzie Warszawy

DOI: 10.7366/15094995110306
Podmiotowość lokalna: ujęcie teoretyczne i empiryczne na przykładzie Warszawy
Artykuł podejmuje analizę podmiotowości, lokalnej jako kategorii opisującej relacje między jednostkami a wspólnotą lokalną. Podmiotowość ujmowana jest jako zjawisko dwuwymiarowe, obejmujące subiektywne poczucie sprawstwa, odpowiedzialności i możliwości wpływu na najbliższe otoczenie – zwane również w literaturze socjologicznej jako poczucie podmiotowości oraz wymiar behawioralny, wyrażający się w faktycznym zaangażowaniu mieszkańców w działania na rzecz zmiany lub podtrzymywania lokalnego porządku społecznego. Artykuł koncentruje się na wzajemnych relacjach między obydwoma wyróżnionymi rodzajami podmiotowości i na społeczno-ekonomicznych uwarunkowaniach wymiaru behawioralnego. W tekście wskazano na powiązania podmiotowości lokalnej z kapitałem społecznym oraz jej znaczenie dla rozwoju lokalnego. Podstawę empiryczną stanowi badanie na reprezentatywnej próbie 1 tys. mieszkańców Warszawy reprezentującej wielkomiejską wspólnotę lokalną charakteryzującą się wysoką heterogenicznością i osłabieniem więzi społecznych.
Local Agency: A Theoretical and Empirical Approach on the Example of Warsaw
This article analyzes local agency as a category describing the relationship between individuals and their local community. Agency is conceptualized as a two-dimensional phenomenon, encompassing a subjective sense of agency, responsibility, and the ability to influence one’s immediate (referred to in the sociological literature as the sense of agency), and a behavioral dimension, expressed in residents’ actual engagement in activities aimed at changing or maintaining the local social order. The article focuses on the interrelationships between these two dimensions of agency and on the socioeconomic determinants of its behavioral dimension. The text highlights the interconnections between local agency and social capital and their importance for local development. The empirical basis of the study is a representative sample of 1,000 Warsaw residents representing a metropolitan local community characterized by high heterogeneity and weakened social ties.
Afiliacja:
Katarzyna Górniak: Politechnika Warszawska, Zakład Studiów nad Społeczeństwem i Gospodarką, WAiNS PW, Pl. Politechniki 1, 00–661 Warszawa, Polska; ORCID: 0000-0002-9073-8118; katarzyna.gorniak@pw.edu.pl
Barbara Lewenstein: Uniwersytet Warszawski, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Zakład Socjourbanistyki i Studiów nad Konfliktem, ul. Nowy Świat 69, 00–927 Warszawa, Polska; ORCID: 0000-0001-7609-7775; barbara.lewenstein@uw.edu.pl

Opublikowano w numerze
1(103)2026