KWARTALNIK NAUKOWY
Logo SRIL
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
strona główna
SRiL in English



Adres Redakcji:
Kwartalnik naukowy "Studia Regionalne i Lokalne"
Uniwersytet Warszawski
Centrum Europejskich Studiów
Regionalnych i Lokalnych (EUROREG)
Krakowskie Przedmieście 30
00-927 Warszawa
e-mail: sril.euroreg@uw.edu.pl
www: www.studreg.uw.edu.pl
 
 ISSN: 1509-4995
 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja papierowa.
 
http://www.euroreg.uw.edu.pl/ http://www.rsa.euroreg.uw.edu.pl http://scholar.com.pl/sklep.php
archiwum
ROCZNIKI:   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017   2018

ROCZNIK 2018
 
Numer: 1(71)/2018
Robert Pyka
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia jako innowacja w samorządzie terytorialnym. Szanse i wyzwania pierwszego w Polsce związku metropolitalnego

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia jako innowacja w samorządzie terytorialnym. Szanse i wyzwania pierwszego w Polsce związku metropolitalnego

Po ponad 10 latach dyskusji na temat potrzeby upodmiotowienia obszarów metropolitalnych w Polsce przyjęta została ostatecznie ustawa o związku metropolitalnym w województwie śląskim. Wyznaczenie pułapu demograficznego na poziomie 2 mln mieszkańców potwierdza, że zamierzeniem ustawodawcy było stworzenie pierwszego związku metropolitalnego właśnie w konurbacji górnośląskiej, co podyktowane jest jej unikatową w skali kraju strukturą terytorialną. Powstanie z dniem 1 lipca 2017 r. Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii jest zatem wielkim eksperymentem społecznym i znaczącą innowacją w polskim samorządzie terytorialnym. Objęcie zasięgiem związku metropolitalnego 41 gmin górnośląskiego obszaru metropolitalnego było odważnym krokiem i świadczy o wysokim poziomie mobilizacji i determinacji śląskich samorządowców. Specyficzny system decyzyjny oparty na zasadzie podwójnej większości powinien sprzyjać dialogowi dużych i małych gmin związku metropolitalnego. Ogólnie sformułowane w ustawie kompetencje związku dają istotną swobodę jego władzom w wyznaczeniu priorytetowych zadań i projektów. Celem autora artykułu jest analiza architektury instytucjonalnej związku metropolitalnego, będącego połączeniem związku komunalnego i jednostki samorządu terytorialnego, w perspektywie możliwości budowy efektywnego systemu metropolitalnego współrządzenia w górno-śląskim obszarze metropolitalnym.

Słowa kluczowe: metropolia  ustawa metropolitalna  związek metropolitalny  Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia  konurbacja górnośląska  metropolitalne współzarządzanie (metropolitan governance)  


The Upper Silesian and Zagłębie Metropolis as a local government innovation. Poland’s first metropolitan union – opportunities and threats

After 10 years of discussions about the need to empower the metropolitan areas in Poland, finally a metropolitan union law for the Śląskie Voivodeship [Silesian region] has been adopted. Defining two million people as a population level required for the creation of the metropolitan union confirmed that the legislator’s intention was to establish the first metropolitan union in Poland specifically in the Silesian conurbation due to its unique territorial structure. The establishment of the Upper Silesian and Zagłębie Metropolis [Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia] should be seen as an important social experiment and significant innovation in the Polish local – government system. The large territorial delimitation of the metropolitan union with 41 local units is a courageous step that proves a high level of mobilisation and strong involvement of Silesian local decision makers. The specific decision-making procedure based on double majority voting should entourage dialogue between the large and small member cities of the metropolitan union. The generally formulated competences of the metropolitan union allow considerable freedom to the authorities in prioritising tasks and projects. The author’s analyses the institutional architecture of the first Polish metropolitan union, which is a hybrid organisation combining an inter-municipal association and a local government unit, from the perspective of turning the Upper Silesian metropolitan area into an efficient system of metropolitan governance.

Słowa kluczowe: metropolis  metropolitan law  metropolitan union  Upper Silesian and Zagłębie Metropolis  Upper Silesian conurbation  governance  


Afiliacja:

Robert Pyka: Uniwersytet Śląski, Obserwatorium Procesów Miejskich i Metropolitalnych, ul. Bankowa 12, 40-007 Katowice, Polska; robert.pyka@us.edu.pl
Janina Kotlińska
The result of the LGU budget in the context of the mission of local governments

The result of the LGU budget in the context of the mission of local governments

Since the very beginning of their establishment, municipalities, counties and regions (voivodeships) have been struggling with financial problems. Unfortunately, these problems affect the performance of the tasks assigned to these administrative units, including the standard of provided services and investment activities. Although extensive, the scale of the unsatisfied needs in LGUs varies between individual units, including municipalities. Thus, the positive financial results (the balance at the closure of the fiscal year) achieved by local government units in Poland in the recent years, as well as their future, offer an intriguing topic of research. The purpose of this paper is to identify the causes that: 1) underpin the re-evaluation of the LGU goals (from the implementation of the local government mission to achieving a budget surplus), and 2) allow the positive result of the LGU budget to finance goals other than investment-related ones. In order to achieve this, the study covers and illustrates, using the empirical data from the years 2007-2016, the types of possible LGU budget results, LGU activities that could contribute to the closure to LGU budgets with a positive result, directions of using budget surpluses and the so-called uncommitted funds, as well as local governments’ debt in terms of the intergenerational solidarity concept of its repayment and its perceived optimal structure.

Słowa kluczowe: local development  the result of LGU budgets  local government debt  


Afiliacja:

Janina Kotlińska: The John Paul II Catholic University of Lublin, Institute of Economics and Management, Department of Public Finances, Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, Poland; jankakotlinska@kul.lublin.pl
Marek Hendel
Granica harmonii jako instrument zarządzania strategicznego rozwojem turystyki w obszarach recepcji. Wstęp do nowej koncepcji

Granica harmonii jako instrument zarządzania strategicznego rozwojem turystyki w obszarach recepcji. Wstęp do nowej koncepcji

Niniejszy artykuł jest próbą przedstawienia nowej koncepcji granicy harmonii jako instrumentu zarządzania strategicznego rozwojem turystyki w obszarach recepcji. Prezentowana koncepcja zdaniem autora może stanowić podstawowy instrument kształtowania strategii rozwoju turystyki w obszarach recepcji, uruchamiający lub utrzymujący proces wdrożenia turystyki zrównoważonej. Zaproponowana koncepcja opiera się na mechanizmie zależności trzech elementów: filarów zrównoważenia, wielopodmiotowej odpowiedzialności, występujących potrzeb. Koncepcja granicy harmonii nie jest jednak wolna od problemów, co w skrócie, na wybranych przykładach, przedstawiono w treści artykułu. Przy każdym z nich autor zaproponował własną propozycję ich rozwiązania, pokazując możliwą wartość aplikacyjną koncepcji.

Słowa kluczowe: granice rozwoju turystyki  turystyka zrównoważona  obszar recepcji turystycznej  zarządzanie strategiczne rozwojem turystyki  


The harmony limit as an instrument for strategic management of tourism development in tourism destinations. Introduction to a new concept

The article is discusses the new concept of harmony limit as an instrument for strategic management of tourism development in tourism destinations. In the author’s opinion, that concept can be used as a basic instrument in creating tourism development strategies, which would help to start or continue the process of developing sustainable tourism. Furthermore, the concept is based on three interdependent elements: pillars of sustainability, multi-stakeholder responsibility and the sphere of needs. The author draws attention to the problems associated with the new concept and offers certain solutions, thereby demonstrating its application value.

Słowa kluczowe: limits of tourism development  sustainable tourism  tourism destination  strategic management of tourism development  


Afiliacja:

Marek Hendel: Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Wydział Zarządzania, Katedra Zarządzania Marketingowego i Turystyki, ul. Ks. bpa St. Adamskiego 7, 40-069 Katowice, Polska; hendel.marek@gmail.com
Kamil Nowak
Wpływ przebiegu granic województw na tożsamość regionalną oraz postrzeganie regionów Małopolski i Śląska

Wpływ przebiegu granic województw na tożsamość regionalną oraz postrzeganie regionów Małopolski i Śląska

Małopolska i Śląsk to regiony historyczne, których granice jedynie częściowo pokrywają się ze współczesnymi granicami województw małopolskiego i śląskiego. Opierając się na badaniu ankietowym, oceniono wpływ przebiegu dawnych granic na tożsamość regionalną mieszkańców i postrzeganie przez nich wskazanych regionów. Respondenci z miast położonych w województwach, które nie pokrywają się z ich przynależnością regionalną, utożsamiali się z nimi głównie ze względów gospodarczych, nie czując przy tym silnych powiązań historycznych i kulturowych. Zmieniło się również postrzeganie regionu górnośląskiego, który w porównaniu do wyników wcześniejszych badań z końca lat 80. i 90. XX w. przestał być kojarzony z zanieczyszczeniem powietrza i degradacją środowiska.

Słowa kluczowe: Śląsk  Małopolska  region  województwo  tożsamość regionalna  postrzeganie  


The impact of the voivodeship boundaries on regional identity and perception of the Małopolska and Śląsk regions

Małopolska (Lesser Poland) and Śląsk (Silesia) are historical regions which only partly overlap with the present-day borders of the Małopolskie and Śląskie voivodeships. In spite of their geographical proximity, they are historically and culturally dissimilar. A survey has been carried out in order to verify the perception of the regional identity of these voivodeships by their inhabitants. It was found that although old cultural and historical divisions are still important for the people, possible economic advantages seem to prevail. In addition, the Śląsk region as compared to the previous surveys is no longer identified with air pollution and environmental degradation.

Słowa kluczowe: Silesia  Śląsk  Małopolska  Lesser Poland  region  voivodeship  regional identity  perception  


Afiliacja:

Kamil Nowak: Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, ul. Targowa 45, 03–728 Warszawa, Polska; knowak@irm.krakow.pl
Agnieszka Kozera
Samodzielność finansowa metropolii w Polsce w latach 2007–2015

Samodzielność finansowa metropolii w Polsce w latach 2007–2015

Samodzielność finansowa podmiotów sektora samorządowego, czyli zdolność do kreowania własnej polityki finansowej w ramach istniejącego prawa, jest jednym z warunków stabilnego rozwoju lokalnego. Metropolie, czyli największe miasta na prawach powiatu, ze względu na wysoki potencjał demograficzny i gospodarczy wyróżnia wysoki przeciętny poziom samodzielności finansowej w relacji do pozostałych podmiotów sektora samorządowego. Na poziom samodzielności finansowej JST, a zwłaszcza największych miast, oddziałują różnorodne procesy i zjawiska, w tym kryzys gospodarczy oraz zjawisko suburbanizacji. Głównym celem artykułu jest ocena poziomu samodzielności finansowej metropolii w Polsce w latach 2007–2015. Podczas pierwszego etapu badań analizowano kształtowanie się poziomu i stopnia zróżnicowania podstawowych wskaźników samodzielności finansowej metropolii, natomiast na drugim etapie badań ze względu na złożony charakter badanego zjawiska dokonano syntetycznej oceny poziomu samodzielności finansowej metropolii z wykorzystaniem metody TOPSIS. Podstawę empiryczną badań stanowiły dane pochodzące z baz danych GUS (Bank Danych Lokalnych).

Słowa kluczowe: samodzielność finansowa  własny potencjał dochodowy  miasta na prawach powiatu  metropolie  metoda TOPSIS  


Financial self-sufficiency of the metropolises in 2007–2015

Financial self-sufficiency of the local government units, which means an ability to design their own financial policy in accordance with the applicable law, is one of the preconditions for sustainable local development. Metropolises – the largest towns with county (poviat) rights – because of their high demographic and economic potential are characterised by a high average level of financial self-sufficiency. Various processes and phenomena, including the economic crisis and the phenomenon of suburbanisation, affect the level of financial self-sufficiency of the largest cities. The main aim of the article is to assess the level of financial self-sufficiency of the metropolises in Poland in 2007-2015. The study was conducted in two stages. In the first stage, the analysis was based on the development of the basic indicators of financial self-sufficiency of the metropolises, while in the second stage of the research, a summary assessment of the financial self-sufficiency of the metropolises was conducted using the TOPSIS method. The empirical basis of the study was provided by the data from the Central Statistical Office database (Local Data Bank).

Słowa kluczowe: financial self-sufficiency  own income potential  towns with county rights  metropolises  TOPSIS method  


Afiliacja:

Agnieszka Kozera: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Katedra Finansów i Rachunkowości, ul. Wojska Polskiego 28, 60–637 Poznań, Polska; akozera@up.poznan.pl
Tomasz Kwiatkowski
Wykorzystanie metod identyfikacji skupień gospodarczych w krajowej polityce klastrowej

Wykorzystanie metod identyfikacji skupień gospodarczych w krajowej polityce klastrowej

W artykule przeanalizowano, w jakim stopniu naukowe rozumienie skupień gospodarczych (klastrów) i metody ich identyfikacji znajdują odniesienie w krajowej polityce klastrowej i na jakich konkretnych ujęciach i wyborach się ona zasadza. Omówiono założenia współczesnej polityki klastrowej w Polsce, a następnie zreferowano osiem ugruntowanych metod identyfikacji gron. Posługując się czterostopniową skalą, określono stopień zgodności pomiędzy siedemnastoma kryteriami stosowanymi do wyłaniania krajowych klastrów kluczowych i metodami identyfikacji. Doszukano się nikłych powiązań w kryteriach: „masy krytycznej”, na które składa się liczba członków klastra i ich struktura, „koncentracji”, wyrażonym udziałem podmiotów w określonej odległości od koordynatora, i „potencjału gospodarczego” opartym na wielkości zatrudnienia i wartości sprzedaży.

Słowa kluczowe: grona przedsiębiorczości (klastry)  inicjatywy klastrowe  polityka klastrowa  krajowe klastry kluczowe  identyfikacja skupień gospodarczych  


Industrial cluster identification methods in the political practice in Poland

The article discusses the extent to which the national (Polish) cluster-based policy reflects scientifically-based industrial cluster identification methods as well as policy selection criteria. The framework of the current Polish cluster-based policy is discussed, followed by the presentation of eight well-grounded cluster identification methods. A four-level qualitative scale was used to determine the degree of compliance of 17 selection criteria with the identification methods. Only insignificant links were found in such criteria as “critical mass” (the number of the cluster members and the cluster structure), “concentration” (the number of the entities acting within some distance from their coordinator) and “economic cluster’s potential” (employment rate and sales values).

Słowa kluczowe: industrial (business) clusters  cluster initiatives  cluster-based policy  clusters identification  


Afiliacja:

Tomasz Kwiatkowski: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, ul. Gronostajowa 7, 30–387, Kraków, Polska; kwiatkowski@doctoral.uj.edu.pl
Bohdan Jałowiecki
Joanna Kusiak, Chaos Warszawa. Porządki przestrzenne polskiego kapitalizmu (recenzja)
Numer: 2(72)/2018
Janusz T. Hryniewicz, Maciej Smętkowski, Adam Płoszaj
Jakość rządzenia a polityka spójności: wzajemne relacje w różnych kontekstach regionalnych

Jakość rządzenia a polityka spójności: wzajemne relacje w różnych kontekstach regionalnych

Przedmiotem badań przedstawionych w artykule były wzajemne relacje między jakością rządzenia a wdrażaniem unijnej polityki spójności w różnych kontekstach regionalnych. Badania pokazały dość wyraźne odmienności pod tym względem między regionami realizującymi cel „konwergencja” i regionami, w których obrano za cel „konkurencyjność i zatrudnienie”. Jakość rządzenia pozytywnie wpływała na sprawność w wydawaniu środków UE w obu grupach regionów, choć w regionach realizujących cel „konwergencja” zależność była znacznie silniejsza. Z kolei wielkość napływu środków europejskich sprzyjała poprawie jakości rządzenia, ale tylko w regionach realizujących cel „konwergencja”. W tej grupie regionów zmiany jakości rządzenia miały miejsce bezpośrednio przed i po akcesji do UE, kiedy następował proces adaptacji systemu instytucjonalnego do potrzeb związanych z wdrażaniem polityki spójności. Jakkolwiek następowało zmniejszenie różnic w zakresie jakości rządzenia między dwoma grupami regionów, niemniej badania pokazały, że w regionach celu „konwergencja” potencjalna moc sprawcza środków unijnych skutkująca poprawą jakości rządzenia była dość słabo wykorzystywana.

Słowa kluczowe: polityka spójności  jakość rządzenia  rozwój regionalny  środki UE  


The quality of government and the EU cohesion policy: mutual relations in different regional contexts

The study focuses on the mutual relations between the quality of government and the implementation of the EU Cohesion Policy in various regional contexts. The research shows quite significant differences in this respect between “convergence-oriented” regions and „competitiveness and employment-oriented” ones. The quality of government has a positive impact on the efficiency of spending of EU funds in both groups of regions, although the dependence is much stronger in the „convergence-oriented” regions. In turn, the scale of EU funds contributes to the improvement of the quality of government, but only in the „convergence-oriented” regions. In this group, changes in the quality of government took place immediately before and after accession to the EU, when the process of adapting the institutional system to the needs related to the implementation of Cohesion Policy occurred. Although the differences in the quality of government between the two groups of regions have decreased, the research shows that in the „convergence-oriented” regions, the potential causative power of EU funds was rather poorly used in this respect.

Słowa kluczowe: Cohesion Policy  quality of government  regional development  EU funds  


Afiliacja:

Janusz T. Hryniewicz: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Wraszawa, Polska; j.hryniewicz@uw.edu.pl

Maciej Smętkowski: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Wraszawa, Polska; m.smetkowski@uw.edu.pl

Adam Płoszaj: Uniwersytet Warszawski, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), ul. Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Wraszawa, Polska; aploszaj@gmail.com
Przemysław Śleszyński
Problem podziału terytorialnego Obszaru Metropolitalnego Warszawy i wnioski dla Polski

Problem podziału terytorialnego Obszaru Metropolitalnego Warszawy i wnioski dla Polski

Cel artykułu jest dyskusyjny. Przedstawiono w nim główne wnioski z opracowania wykonanego w marcu 2017 r. dla Biura Analiz i Ekspertyz Senatu RP na temat zasadności zmian w podziale terytorialnym Obszaru Metropolitalnego Warszawy. W opracowaniu tym dokonano syntezy prowadzonych przez autora badań nad rozwojem Warszawy i województwa, m. in nad oddziaływaniem stolicy i delimitacją jej obszaru funkcjonalnego. W podsumowaniu sformułowano najważniejsze wnioski, argumentujące za znalezieniem kompromisowego rozwiązania, które będzie miało na celu powołanie nowego tworu administracyjnego, uwzględniającego zarówno dzienny system miejski oraz potrzeby spójności przestrzennej, jak i interesy mieszkańców i przedsiębiorców. Ze względu na znaczenie Obszaru Metropolitalnego Warszawy, w tym stołeczność, wnioski mają zastosowanie dla całego kraju.

Słowa kluczowe: Metropolia warszawska  miejski obszar funkcjonalny  strefa podmiejska  zarządzanie terytorialne  podział administracyjno-terytorialny  


The problem of territorial division of the Warsaw Metropolitan Area and its implications for Poland

The purpose of the article is open to debate. It presents the main conclusions from a study made in March 2017 for the Office of Analysis and Expertise of the Senate of the Republic of Poland on the merits of changes in the territorial division of the Warsaw Metropolitan Area. In this study was carried out a synthesis of the research conducted mainly by the author on the development of Warsaw Metropolitan Area and the Mazowieckie voivodship, including the impact of the capital and delimitation of its functional urban area. In its summary were formulated the most important conclusions, arguing for finding a compromise solution, aimed at establishing a new administrative division system, taking into account both the daily urban system, spatial cohesion needs, and the interests of residents and entrepreneurs. Due to the importance of the area, including Warsaw’s functions as a capital city, the conclusions apply to the whole Poland.

Słowa kluczowe: Warsaw metropolis  functional urban area  suburban area  territorial management  administrative-territorial division  


Afiliacja:

Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, ul. Twarda 51/55, 00-818 Warszawa, Polska; psleszyn@twarda.pan.pl
Grzegorz Gorzelak
Terytorialna organizacja kraju – czy już czas na dyskusję?
Paweł Swianiewicz, Anna Kurniewicz
Cykl polityczny w opłatach za lokalne usługi publiczne w Polsce

Cykl polityczny w opłatach za lokalne usługi publiczne w Polsce

Koncepcja politycznego cyklu wyborczego została pierwotnie sformułowana w odniesieniu do decyzji podejmowanych na szczeblu centralnym (przez rządy i parlamenty), ale można ją zastosować także do szczebla lokalnego. Większość dotychczasowych opracowań empirycznych dotyczyła wydatków publicznych (jak zmienia się ich wysokość i struktura w zależności od cyklu wyborczego). Nieco rzadziej badano również związek z lokalną polityką podatkową. W polskich badaniach lokalnych finansów publicznych koncepcja cyklu wyborczego (politycznego) była dotychczas rzadko stosowana. W artykule sprawdzamy, czy tytułowa koncepcja teoretyczna nadaje się do interpretacji decyzji odnoszących się do opłat za lokalne usługi publiczne. Związek testowany jest na przykładzie opłat za wodę i ścieki, czynszów w mieszkaniach komunalnych, cen w lokalnym transporcie zbiorowym i opłat parkingowych. Drugie pytanie badawcze odnosi się do czynników wpływających na wystąpienie cyklu politycznego w poszczególnych usługach. Na ten temat artykuł stawia cztery hipotezy szczegółowe. Problemem metodycznym jest oddzielenie wpływu cyklu wyborczego od innych czynników, takich jak inflacja czy zmiana sytuacji finansowej samorządów wiążąca się m.in. z tempem wzrostu ekonomicznego. Zastosowane metody ilościowe odwołują się do panelowych modeli regresji logistycznej i modeli regresji liniowej.

Słowa kluczowe: cykl polityczny  polityka lokalna  samorząd terytorialny  usługi publiczne  Polska  


The political cycle in tariffs on local public services in Poland

The concept of the political cycle was originally formulated with regard to decisions taken at the central level, but it may be also applied to the local level. Most of the previous empirical studies have focused on expenditure (how its size and structure change depending on the electoral cycle). The applicability of the concept to local tax policy has also been studied, although more rarely. In Polish studies of local public finance, the concept of political cycle has so far been rarely used. In this article, the authors check whether the theoretical frame of the political cycle is suitable for interpreting decisions relating to tariffs on local public services. It is empirically tested on tariffs on water and sewage, rents in municipal housing, tickets for local public transport and parking charges. The second research question concerns factors influencing the likelihood of the political cycle in different services. In this respect, the article puts forward four specific hypotheses. The authors have to face a methodological problem: the distinction between the influence of the electoral cycle and of other factors, such as inflation, or the change in the financial situation of local governments, and economic growth rate. The applied quantitative methods refer to panel logistic regression and linear regression models in which the impact of the electoral year is controlled by other variables.

Słowa kluczowe: political cycle  local politics  local government  public services  Poland  


Afiliacja:

Paweł Swianiewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; pswian@uw.edu.pl

Anna Kurniewicz: Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Rozwoju i Polityki Lokalnej, Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Polska; annakurniewicz@gmail.com
Magdalena Dej, Wojciech Jarczewski, Michał Chlebicki
Skala i charakterystyka procesów relokacji przedsiębiorstw w polskich obszarach metropolitalnych – wstępne wyniki badań

Skala i charakterystyka procesów relokacji przedsiębiorstw w polskich obszarach metropolitalnych – wstępne wyniki badań

W artykule przedstawiono wyniki badania procesów relokacji przedsiębiorstw w pięciu polskich obszarach metropolitalnych, jakie miały miejsce w latach 2001–2013. Kluczowe cechy relokacji przeanalizowano przede wszystkim z punktu widzenia cech przedsiębiorstw, które tych procesów dokonały, takich jak okres istnienia podmiotu gospodarczego i rodzaj prowadzonej działalności. Badanie objęło ponad 500 przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 50 osób. W badanej grupie ponad jedna trzecia podmiotów relokowała się przynajmniej jeden raz, co potwierdza, że procesy relokacji są zjawiskiem powszechnym. Uzyskane wyniki potwierdzają większość obserwacji opisanych w literaturze światowej w odniesieniu do relokacji przedsiębiorstw w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych. Obserwacje te stanowiły między innymi podstawę do sformułowania teorii inkubatorowej.

Słowa kluczowe: relokacje przedsiębiorstw  migracje przedsiębiorstw  obszary metropolitalne  Polska  


Scale and characteristics of company relocation processes in major metropolitan areas in Poland – preliminary results

The paper discusses research results concerning company relocation processes in five major metropolitan areas in Poland in the period 2001–2013. Key characteristics of relocation processes are analyzed mostly from the perspective of the nature of relocating companies, including time since company establishment and type of business. The study covers more than 500 companies employing at least 50 workers each. More than one third of the studied companies were found to have relocated, which confirms the rather widespread occurrence of company relocation. The results obtained in this study confirm most research findings produced in relocation studies in Western Europe and the United States that have been used to help formulate the incubator theory.

Słowa kluczowe: company relocation  company migration  metropolitan areas  Poland  


Afiliacja:

Magdalena Dej: Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, ul. Targowa 45, 03-728 Warszawa / Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, ul. Targowa 45, 03-728 Warszawa, Polska; magdadej@gmail.com

Wojciech Jarczewski: Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, ul. Targowa 45, 03-728 Warszawa / Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, ul. Targowa 45, 03-728 Warszawa, Polska; jarczewski@poczta.fm

Michał Chlebicki: Połączone Biblioteki WFiS UW, IFiS PAN i PTF, ul. Krakowskie Przedmieście 3, 00-047 Warszawa, Polska; mj.chlebicki@gmail.com
Maciej Onasz, Michał Klonowski
Wybrane zmiany w systemie wyborczym organów jednostek samorządu terytorialnego wynikające z ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych – wstępna ocena

Wybrane zmiany w systemie wyborczym organów jednostek samorządu terytorialnego wynikające z ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych – wstępna ocena

Artykuł jest próbą analizy zmian wyborczych, jakie w ustroju samorządu terytorialnego wprowadziła ustawa z 11 stycznia 2018 r. Autorzy opracowania wskazali najważniejsze obszary, które uległy zmianie, patrząc na nie zarówno z punktu widzenia wymienionych w tytule ustawy obywateli, jak i z punktu widzenia poszczególnych instytucji. Do najważniejszych zmian autorzy zaliczyli m.in. te z zakresu biernego prawa wyborczego, formuły wyborczej i struktury okręgów. Wobec braku stosownej perspektywy czasowej autorzy ograniczyli się do analizy prawno-politologicznej, wskazując jedynie ewentualne konsekwencje omawianych zmian.

Słowa kluczowe: ustrój samorządu terytorialnego  ustawy samorządowe  wybory samorządowe  system wyborczy  


Selected changes of the local government electoral system introduced by the act amending certain acts in order to increase the participation of citizens in the process of selecting, functioning and controlling some public bodies – a preliminary analysis

The paper is an attempt to analyze the reform of the local government electoral system introduced by the Act of January 11, 2018. The authors of the study describe the most important changes from the point of view of the citizens mentioned in the title of the act as well as of the institutions involved. Among the most important changes the authors list those related to passive voting right, seat allocation method and the structure of constituencies. Because of the lack of an appropriate time perspective, the authors limit themselves to legal and political analysis, pointing only to their possible consequences.

Słowa kluczowe: system of local government  local government laws  local elections  electoral system  


Afiliacja:

Maciej Onasz: Uniwersytet Łódzki, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych, ul. Składowa 43, 90-127 Łódź, Polska; maciej.onasz@gmail.com

Michał Klonowski: Uniwersytet Łódzki, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych, ul. Składowa 43, 90-127 Łódź, Polska; miguel.klonowski@gmail.com
Beata Guziejewska
Funkcje i przyszłość Komitetu Regionów w unijnych i krajowych procesach decyzyjnych

Funkcje i przyszłość Komitetu Regionów w unijnych i krajowych procesach decyzyjnych

W artykule rozważam funkcje spełniane przez Komitet Regionów w procesie legislacyjnym Unii Europejskiej oraz w polityce unijnej i krajów członkowskich. Główna teza analiz opartych na metodzie dedukcji, koncentruje się wokół założenia, że w aktualnej sytuacji politycznej w Europie Komitet Regionów ma do odegrania nie tylko rolę opiniodawczą w obszarze legislacji, lecz także szerszą, fundamentalną rolę w kształtowaniu przyszłych kierunków rozwoju całej Unii Europejskiej. Rozważania prowadzone są w kontekście teorii federalizmu fiskalnego – w szczególności jednego z jej elementów, opartego na założeniu znaczenia struktury federalnej w łagodzeniu konfliktów – i w kontekście hybrydowego charakteru współczesnych modeli rozwoju. Wykorzystano w nich literaturę przedmiotu, opracowania na zlecenie Komisji Europejskiej, materiały Komitetu Regionów, dotychczasowe wyniki badań i tzw. raporty wpływu Komitetu Regionów opublikowane w latach 2014–2017.

Słowa kluczowe: polityka regionalna  Komitet Regionów  Unia Europejska  legislacja  


Functions and future of the European Committee of the Regions within EU and national decision-making processes

The article discusses the functions of the Committee of the Regions with respect to the legislative process and politics of the European Union, as well as to the politics of the Member States. The main assumption of the analysis, based on the deductive method, is that because of the current political situation in Europe, in addition to being a body giving opinions on the law, the Committee of the Regions should have a greater, fundamental role in shaping the future directions of development for the entire European Union. The discussion is set in the context of fiscal federalism theory and one of its elements assuming that a federal structure has a role in mitigating conflicts, as well as referring to the hybrid nature of the contemporary models of development. It is underpinned by the relevant literature, analyses commissioned by the European Commission, materials of the Committee of the Regions, findings of earlier studies, and the so-called impact reports of the Committee of the Regions published from 2014 to 2017.

Słowa kluczowe: regional policy  Committee of the Regions  European Union  legislation  


Afiliacja:

Uniwersytet Łódzki, Katedra Finansów Publicznych, ul. Rewolucji 1905 r. 39, 90-214 Łódź, Polska; beata.guziejewska@uni.lodz.pl